Кіріспе
Нигерияның электр энергиясын тарату компаниясы Power Holding Company of Nigeria (PHCN), бұрын Ұлттық электр энергиясы басқармасы (NEPA) - Нигерияда электр энергиясын пайдалануды реттейтін ұйым. Ол Нигерияны Батыс Африканың қуат бассейнінде таныстырды. NEPA ретінде жұмыс істеген кезеңінде компания NEPA Лагос футбол командасын басқарды. Нигерияда электр энергиясын өндіру тарихы XIX ғасырдың аяғына, яғни 1898 жылы Лагос қаласында алғашқы электр станциясы орнатылғанға дейін жалғасады. Сол кезден бастап 1950 жылға дейін электр энергиясын дамытудың үлгісі барлық қалаларға шашырап орналасқан жеке электр энергиясын өндіру кәсіпорны түрінде болды. Олардың кейбіреулерін Мемлекеттік құрылыс департаментіне қарасты федералды мемлекеттік органдар, кейбіреулерін жергілікті билік органдары, ал басқаларын муниципалдық билік органдары жүзеге асырды.
The Power Holding Company of Nigeria (PHCN), formerly the National Electric Power Authority (NEPA), was an organisation governing the use of electricity in Nigeria. It represented Nigeria in the West African Power Pool. During the era when it operated as NEPA, the company managed a football team, NEPA Lagos. The history of electricity development in Nigeria can be traced back to the end of the 19th century when the first generating power plant was installed in the city of Lagos in 1898. From then until 1950, the pattern of electricity development was in the form of individual electricity power undertaking scattered all over the towns. Some of the few undertaking were Federal Government bodies under the Public Works Department, some by the Native Authorities and others by the Municipal Authorities.
Нигерияның электр корпорациясы (ECN)
1950 жылы электр қуатын дамытуды біріктіру және оны тиімді ету үшін сол кездегі отаршылдық үкімет No ECN жарлығын қабылдады. 1950 жылдың 15 күні. Осы қаулы күшіне енгеннен кейін электр энергиясы бөлімі мен басқа да кәсіпорындар бір органға біріктірілді. Биліктің жарғылық міндеті - бүкіл Федерацияда тиімді, үйлестірілген және экономикалық электр энергиясын жеткізу жүйесін дамыту және ұстап тұру. Бұйрықта сондай-ақ барлық коммерциялық электрмен жабдықтау монополиясы басқа ұйымдарды қоспағанда NEPA-ға тиесілі екендігі айтылған. Бұл жеке тұлғаларға жылу қондырғыларын сатып алуға және пайдалануға кедергі келтірмейді. 1989 жылдан бастап NEPA-да коммерцияланбаған басқа мәртебе пайда болды. Осылайша, NEPA-ға ішінара автономия берілді және ол өзін-өзі тамақтандыруға тиіс. Алты негізгі электр станциясының жалпы қуаты 3450 мегаваттты құрайды. Соңғы уақытта электр қуатын өндіруге байланысты елеулі жетістіктерге қарамастан, болашақтағы күтілетін жүктемені жабу үшін қосымша электр станцияларын тарту қажет. Қазіргі уақытта электр станцияларының жобаларын аяқтау үшін күш-жігер жұмсалады. Қазіргі уақытта электр желісін кеңейту және нығайту бойынша жоспарлар аяқталуға жақын. 1970 жылы әскери үкімет бірігудің техникалық егжей-тегжейін қарастыру үшін "Showment Ltd" канадалық кеңесші фирманы тағайындады. Есеп 1971 жылдың қарашасында үкіметке тапсырылды. No No Жарлығымен 24 сәуір 1972 жылы бастап, ЭКН біріктіріліп, NEPA болды. Шын мәнінде бірігу 1973 жылдың 6 қаңтарында, бірінші бас директор тағайындалғанда ғана жүзеге асты. Аудиторлық органның күнделікті жұмысын басқаруға басқарушы директор жауапты. 1960 жылдардың басында Нигер бөгеттері мен Электр корпорациясы бірігіп, Нигерияның Электр корпорациясын құрды. 1967-1970 жылдардағы Нигерия азаматтық соғысы аяқталғаннан кейін бірден ECN басқаруы оның атын Ұлттық электр энергиясы басқармасы немесе NEPA деп өзгертті. 2000-шы жылдардың соңында компания акционерлік қоғамға айналды (NEPA plc), содан кейін оның атауы NEPA plc-ден Нигерияның электр холдингі компаниясына (PHCN) қайта өзгертілді. Бірнеше онжылдықтар бойы, федералды үкімет тарапынан тұрақты түрде ақшалай инвестицияларға қарамастан, жергілікті және кейде тіпті бүкіл ел бойынша электр энергиясын тоқтату ерекшелік емес, қалыпты жағдай болды. Осындай үзілістердің салдарынан Нигерия жұртшылығы компанияға "Ешқашан электр қуатын күтпе" (NEPA), "Ешқашан электр қуаты жоқ; Сұрақ бойынша шам жағу" (NEPA plc) және "Сұрақ бойынша шам ұстаңыз" (PHCN) сияқты көптеген күлкілі тіркестерді берді. Жалпы, тариф электр энергиясын өндіру шығындарына қарағанда тым төмен деп сынға алынды. Нигерияның федералды үкіметі 2010 жылдың 1 шілдесінен бастап электр энергетикасы саласындағы шетелдік инвесторлардың көбейіп бара жатқан сұранысына жауап беру үшін шетелдік инвесторларды тарту үшін тарифті көтерді.
Есептерді төлеу
Үлгі банктер арқылы шоттарды төлеуге енгізілген рәсімдерден тұрады. Нигерияның электр холдингі PHCN клиенттерге ай сайынғы электр энергиясының ақысын төлеуді жеңілдетті, сондықтан PHCN үй-жайларындағы кассалардың жұмысын толықтыру үшін банктік кірістерді жинау жүйесін енгізу. Бұл бағдарлама PHCN-дің ай сайынғы шоттарын тез және тұрақты түрде төлейтін болады, өйткені клиенттер PHCN шоттарын төлейтін жақын маңдағы аудандардан алыс сапарға шықпайды.
Жекешелендіру
Нигерияның электр энергетикасы саласындағы маңызды мәселелер, негізінен электр энергиясының үзілуі мен сенімді емес қызмет көрсету, Нигерия үкіметін радикалды шаралар қабылдауға мәжбүр етті. Ол 2005 жылғы электр энергетикасы секторын реформалау туралы заң қабылдады, онда ұлттық электр энергиясын тарату компаниясын 18 компанияға бөлу туралы айтылды: алты генерациялық компания, барлық 36 Нигерия штатын қамтитын 12 тарату компаниясы және ұлттық электр энергиясын тарату компаниясы. Заң бойынша, бұл компаниялардың меншік құқығы Мемлекеттік кәсіпорындар бюросына (федералды үкіметтің жекешелендіру бөлімі) және Қаржы министрлігіне берілді. Бұл бөліну Нигерияның мемлекеттік кәсіпорындар бюросы жүзеге асыратын амбициялық жекешелендіру бағдарламасына жол ашты. 2007 жылы Мемлекеттік кәсіпорындар бюросы Канаданың Онтарио штатындағы Оттава қаласында орналасқан халықаралық консалтингтік фирма CPCS Transcom Limited компаниясын елдің 11 тарату компаниясын және 6 генерациялық компанияны жекешелендіруді алға жылжытудың ең жақсы жолдары туралы кеңес беру үшін жалдады. 2010 жылы Нигерия үкіметімен жекешелендіру бағдарламасы бойынша кеңес беру үшін CPCS-мен қайтадан кеңестер берілді. 2013 жылдың 30 қыркүйегінде Гудлак Джонатан режимі бастаған жекешелендіру процесінен кейін PHCN тоқтады. Оның орнына Нигерияның электр энергиясын реттеу комиссиясы (NERC) құрылды. 2005 жылғы электр энергетикасы секторын реформалау туралы заңда көзделгендей, тәуелсіз реттеуші агенттіктің міндеті Нигерияның электр энергетикасы саласын бақылау және реттеу, нарық қатысушыларына лицензиялар беру және нарық ережелері мен жұмыс істеу нұсқаулықтарының сақталуын қамтамасыз ету болды.