Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Дене өзгерту әдісі. Скарификация – денеге тұрақты өзгерту немесе дене өнері жасау мақсатында теріге сызықтар, суреттер немесе сөздерді сырып, кесіп, күйдіріп немесе беткі қабатты кесу арқылы жасалатын дене өзгерту түрі. Дене өзгертуге толыққандай жазылуы шамамен 6–12 айға созылуы мүмкін. Денеге скарификация жасау процесінде, әртүрлі әдістермен теріге кесу немесе күйдіру арқылы (кейде жараның жазылуын күшейту үшін белгілі уақыт аралықтарымен қосымша әдістер қолданылады, мысалы, тітіркендіру) қасақана жаралар жасалады. Скарификация кейде цикатризация деп те аталады (француз тіліндегі сәйкес терминінен).
Cutting designs into the skin as a form of body modification
the body modification method
Scarification involves scratching, etching, burning/branding, or superficially cutting designs, pictures, or words into the skin as a permanent body modification or body art. The body modification can take roughly 6–12 months to heal. In the process of body scarification, scars are purposely formed by cutting or branding the skin by various methods (sometimes using further sequential aggravating wound healing methods at timed intervals, like irritation). Scarification is sometimes called cicatrization (from the French equivalent).
Тарих
Қаңқалау дәстүрлі түрде қараңғы терілі халықтарда қолданылып келген, мүмкін, себебі ол қараңғы терілі адамдарда татуировкаларға қарағанда жақсы көрінеді. Бұл Африканың (әсіресе батыс бөлігінде), Меланезия және Австралияның жергілікті мәдениеттерінде кең таралған. Солтүстік Америкадағы кейбір жергілікті мәдениеттер де, оның ішінде ежелгі майялар да қаңқалауды жасаған.
Scarification has been traditionally practiced by darker skinned cultures, possibly because it is usually more visible on darker skinned people than tattoos. It was common in indigenous cultures of Africa (especially in the west), Melanesia, and Australia. Some indigenous cultures in North America also practiced scarification, including the ancient Maya.
Африка
Африкада еуропалық отаршылдық үкіметтер мен еуропалық христиан миссионерлері татуировка және денеге белгі салу (скарификация) мәдени практикаларын қылмыстық қылық деп танып, оларды жамандады. Осының салдарынан бұл практикалар азайды, тоқтатылды немесе қарсылық актісі ретінде жалғасты. Сахара асты Африкасында дәстүрлі түрде денеге белгі салуды (скарификация) жүзеге асыратын этностық топтарға гонджа, дагоба, фрафра, мампруси, нанумба, бали, тофин, бобо, монтол, кофьяр, йоруба және Батыс Африканың тив халқы, сондай-ақ Шығыс Африканың динка, нуэр, сурма, шиллук, топоса, мору, бондеи, шамбаа, барабайг және масаи халқы жатады.
In Africa, European colonial governments and European Christian missionaries criminalized and stigmatized the cultural practices of tattooing and scarification; consequently, the practices underwent decline, ended, or continued to be performed as acts of resistance. Among the ethnic groups in sub Saharan Africa that traditionally practice scarification are the Gonja, Dagomba, Frafra, Mamprusi, Nanumba, Bali, Tɔfin, Bobo, Montol, Kofyar, Yoruba, and Tiv people of West Africa, and the Dinka, Nuer, Surma, Shilluk, Toposa, Moru, Bondei, Shambaa, Barabaig, and Maasai people of East Africa.
Себептері
Антропологияда дене туралы зерттеулер ұзақ жылдар бойы талқыланып келеді. 1909 жылы Ван Геннеп денедегі өзгерістерді, оның ішінде татуировка, скарификация және бояуды, өту рәсімдері деп сипаттады. 1963 жылы Леви-Стросс денені мәдениеттің іздерін қабылдауға дайын бет ретінде сипаттады. Тернер (1980) алғаш рет «әлеуметтік тері» терминін Каяпо мәдениетінің жеке денелер арқылы қалай құрылғандығы және қалай көрініс тапқандығы туралы егжей-тегжейлі талқылауында қолданды. Тәңбаланған тері антропологияның пайда болған сәтінен бері маңызды мәселе болып табылатын нәрсені көрсетеді: жеке тұлға мен қоғам, қоғамдар және бейнелеу мен өмірлік тәжірибе арасындағы шекаралар туралы сұрақ. Батыс Африканың көптеген тайпалары ерлер мен әйелдер өміріндегі маңызды кезеңдерді, мысалы, жасөспірім шақ пен неке құруды белгілеу үшін скарификацияны кеңінен пайдаланған. Көптеген тайпаларда скарификацияға қатысуға құштар емес мүшелер әдетте топтың іс-шараларына қатыстырылмайды және көбінесе олар өз қоғамдарынан шеттетіледі. Антрополог Грейс Харристің сөзіне сәйкес, топқа тән қалыпты сипаттамалары жоқ топ мүшелері өз қоғамдарында толық құқықты агенттер ретінде танылмайды; оларға сәлемдесу, бұйрық беру және мәлімдеу сияқты мағыналы әрекеттер жасау қабілеті де жетіспейді. Сондықтан, скарификация тайпаның толыққанды мүшесі емес адамдарды топтың толығымен қабылдаған «нормалды» мүшелеріне айналдыра алады. Скарификация – бұл тілдің бір түрі, оны кең және күрделі сәлемдесулерден басқа тікелей жеткізу қиын, және бұл топтың қалыпты мүшесі ретінде танылудың маңызды шарты болып табылатын толыққанды қарым-қатынас жасау мүмкіндігін береді. Эфиопия мен Замбияда әйелдер жасөспірім шағында кең таңбалау рәсімінен өтеді, бұл олардың ана болуға дайын екендігін көрсетеді. Бұл белгілер оның бала туудың ауыртпалығына төтеп бере алатынын, сондай-ақ оның эмоционалдық жетілуінің көрсеткіші екенін білдіреді.
Within anthropology, the study of the body as a boundary has been long debated. In 1909, Van Gennep described bodily transformations, including tattooing, scarification, and painting, as rites of passage. In 1963, Levi Strauss described the body as a surface waiting for the imprintation of culture. Turner (1980) first used the term "social skin" in his detailed discussion of how Kayapo culture was constructed and expressed through individual bodies. Inscribed skin highlights an issue that has been central to anthropology since its inception: the question of boundaries between the individual and society, between societies, and between representation and experiences. Scarification has been widely used by many West African tribes to mark milestone stages in both men and women's lives, such as puberty and marriage. In many tribes, members unwilling to participate in scarification were generally not included in the group's activities, and are often shunned from their society. According to anthropologist Grace Harris, group members lacking the normal characteristics consistent with the group are not considered as having acquired the full standing as agents in their society; they would also lack the capacity for meaningful behavior, such as greeting, commanding, and stating. Therefore, scarification can transform partial tribe members into "normal" members entirely accepted by the group. Scarification is a form of language not readily expressed, except through extensive and intricate greetings, and gives the ability to communicate fully, which is a key element for being considered as a normal member of the group. In Ethiopia and Zambia, elaborate scarification is often done on women at puberty, used to denote a willingness to be a mother. The markings show that she can stand the pain of childbirth, as well as being an indication of her emotional maturity.
Әдістер
Скарация – нақты тәжірибе емес; тері түрі, кесу тереңдігі және жараның емделу кезінде күтім жасау сияқты факторлар, дене өзгертудің басқа түрлерімен салыстырғанда нәтижені болжауды қиындатады. Бір адамға тиімді әдіс, екінші адамға әсер етпеуі мүмкін. Жаралар емделген кезде таралып кетеді, сондықтан түпкілікті суреттер көбінесе қарапайым болады, ал емделу барысында бөлшектері жоғалады. Кейбір танымал скарация техникалары:
Scarification is not a precise practice; variables, such as skin type, cut depth, and how the wound is treated while healing, can make the outcome unpredictable compared to other forms of body modification. A method that works on one person may not work on another. The scars tend to spread as they heal, so final designs are usually simple, the details being lost during healing. Some common scarification techniques include:
Түрлі-түсті бояудың қолданылуы Татуировка сиясы (немесе осыған ұқсас зат) жаңа кесілген жерге түс беру үшін немесе жараның көрінуін күшейту үшін сүртіледі. Сияның көп бөлігі кесу жазылғанда теріде қалады. Бұл татуировкалардың инемен сияны енгізуге дейін жасалған бастапқы әдісі еді. Теріні алып тастау/қабыршақтау Теріні алып тастау, қарапайым кесуден гөрі үлкен іздер қалдыруға мүмкіндік береді. Тері ілгекпен көтеріліп, қырықпашпен алынады. Бұл процеске көп сағаттар кетіп, жаралардың жақсы көрінуі үшін қабыршақтарды бірнеше рет алып тастау қажет болуы мүмкін. Келоидтардың қалыптасуын жақсарту үшін қабыну тудыратын заттар қолданылуы мүмкін. Дене өзгертуші суретшілердің скарация бойынша тәжірибесі аз болуы мүмкін, себебі сұраныс төмен болуы ықтимал. Егер қаланбаса, келоидтық жаралар қосымша асқынуларға әкелуі мүмкін, бірақ келоидтық жараларды емдеудің жаңа әдістері пайда болуда.
Ink rubbing Tattoo ink (or similar agent) is rubbed into a fresh cut to add color or extra visiblity to the scar. Most of the ink remains in the skin as the cut heals. This was how tattoos were initially done before the use of needles to inject ink. Skin removal/skinning Skin removal allows for larger markings than simple cutting. The skin is raised with a hook and removed with a razor blade. This process can take many hours, and often requires repeated removal of scabs for best visiblity of the scars. Inflammatory substances can be used to improve keloid formation. Body modification artists may have less experience with scarification, perhaps due to lower demand. When not desired, keloid scars may be an additional complication, although there are emerging treatment strategies for keloid scars.