Кіріспе

Ма Он Шан (; сөзбе-сөз: Ат сайылы шыңы) - Гонконгтың Жаңа аумақтарындағы Толо гаваниның шығысында орналасқан сайылы пішінді шың. 702 метр биіктігімен Гонконгтағы ең биік он таудың қатарында тұр. Тау Ша Тин және Тай По аудандарының шекарасында орналасқан. Таудың батыс бетінен Төле порты бойымен, Ма Он Шан жаңа қала кеңейтімі, әкімшілік жағынан Ша Тиннің бөлігі, төбеге есімі берілген. Бұл У Кай Шада солтүстікке қарай аяқталады.

География

Ма Он Шанды ат құшағына ұқсайтын батыс бетінен ажыратуға болады, ал "Ма Он Шанды" "ат құшағы тау" деп аударуға болады. Ма Он-Шаннан тоғыз өзен ағып түседі, ең үлкені Ма Он-Шанның оңтүстік-батысындағы тау беткейінде, Ма Он-Шан ауылының маңында орналасқан. Басты қабатының шығысында орналасқан ауылдар тобы Шап Сзе Хён және Үш Фатмс Бұғатының порты деп аталады.

Геология

Ма Он-Шанның тұмсық тәрізді шыңдары жанартаулық тау жыныстарынан құралған, бұл Гонконгтағы Тай Мо-Шан сияқты ең биік таулардың көпшілігіне ұқсас. Таудың түбін негізінен 120 млн. жыл бұрын шөгінді тау жыныстары құраған. Таудың оңтүстік-шығыс бөлігі риолиттен тұрады. Гонконгтағы кейбір қысқа таулар ескі гранитті тау жыныстарынан құралған.

Құрылу

Маон-Шанның ат құйрығы пішіні соңғы 200 миллион жылда қалыптасқан. Бастапқыда Ма Он Шан вулкандық жарылыстардан (шамамен 160 млн. жыл бұрын) пайда болған жанартаулық жыныстармен (негізінен туфтар) қапталған шөгінді жыныстар беті болды. Оқиғалық және жанартаулық жыныстар кейін қырқалар (шамамен 120 млн. жыл бұрын) болып қапталды. Риолит тау жыныстары кейіннен (шамамен 100 млн. жыл бұрын) тау жотасына енген. Бұл тау қырқаларының бұзылуы одан әрі ат құлағына ұқсас пішінге (шамамен 60 млн. жыл бұрын) әкеледі. Ауа райының әсерінен тау қырқалары мен шыңдары тегіс болды (қазіргі уақытта 60 млн. жыл бұрын).

Ма Он Шандағы адам өмірі

1850 жылдары Хакка отбасынан шыққан Ванс Ма Он Шан ауылын құрды. Олар дәстүрлі шаруалар өмірін өткізді. 1950 жылдары таудың төбеінде темір өндіру кеңінен таралғаннан кейін ауыл тұрғындары кен өндіру арқылы тіршілік етуді бастады. Ол кезде Гонконгта егіншілікке қажеті жоқ болғандықтан, бұл ауылдар бірінен соң бірі тасталып кетті. Темір өндірудің осы шыңы кезінде кеншілердің көпшілігі Ма Он Шан жаңа ауылында өмір сүрді. Тау астында кең ауқымды туннельдер желісі салынды. Алайда, 1970-ші жылдары, Жапонияның темірге деген сұранысы мұнай танкерлерін салуға байланысты күрт төмендеді. Сондықтан Ма Он Шандағы тау-кен өндірісі тиімсіз және бәсекеге қабілетті емес болды. Темір кен орындары 1976 жылы тасталды. 2006 жылға дейін Ма Он Шанда әлі де 30 000 тонна темір кені бар.