Кіріспе
Американдық рок-тобы Tom Petty and the Heartbreakers – американдық рок-тобы. 1976 жылы құрылған топтың алғашқы құрамына әнші және ритм-гитарист Том Петти, гитарист Майк Кэмпбелл, клавишашы Бенмонт Тенч, барабаншы Стэн Линч және басист Рон Блэр кірді. 1982 жылы Блэр гастрольдік өмір салтынан шаршап, топтан кетіп қалды. Оның орнын Хоуи Эпштейн басты, ол келесі 20 жыл бойы топта ойнады. 1991 жылы Скотт Турстон көп аспапты орындаушы ретінде, көбінесе ритм-гитарада және екінші клавишада топқа қосылды. 1994 жылы Стив Феррон барабанда Линчтің орнын алды. Блэр 2002 жылы, Эпштейн қайтыс болғанға дейін бір жыл бұрын Heartbreakers-ке қайта оралды. Топтың "Breakdown", "American Girl", "Refugee", "The Waiting", "Learning to Fly" және "Mary Jane's Last Dance" сияқты бірнеше онжылдыққа созылған көптеген хит-синглдері болды. Петти топты рок-н-ролл деп атауға талаптанғанмен, Heartbreakers музыкасы оңтүстік рок және жүректік рок ретінде сипатталды, ал Брюс Спрингстин, Боб Сегер және Джон Мелленкамп сияқты артистер 1970-ші және 1980-ші жылдарда пайда болған осы жанрдың алға басушылары ретінде аталды. 1990-шы жылдары жүректік рок қозғалысы әлсірегенімен, топ белсенді және танымал болып қала берді, Петти 2017 жылы қайтыс болғанға дейін үнемі гастрольдік сапарлар жасады, содан кейін Heartbreakers таратылды. Олардың соңғы студиялық альбомы "Hypnotic Eye" 2014 жылы шықты. Топ 2002 жылы Рок-н-ролл Даңқы залына енгізілді, бұл олардың үміткер бола алған алғашқы жылы еді. Көбінесе олардың материалдары "Tom Petty and the Heartbreakers" деген атпен шығарылып, орындалса да, Петти үш жеке альбом шығарды, олардың ең табыстысы – "Full Moon Fever" (1989). Бұл альбомдарда топтың кейбір мүшелері серіктес ретінде қатысып, студиялық музыканттар ретінде өнер көрсетті.
Tom Petty and the Heartbreakers were an American rock band from Gainesville, Florida. Formed in 1976, the band originally comprised lead singer and rhythm guitarist Tom Petty, lead guitarist Mike Campbell, keyboardist Benmont Tench, drummer Stan Lynch and bassist Ron Blair. In 1982, Blair, weary of the touring lifestyle, departed the band. His replacement, Howie Epstein, stayed with the band for the next two decades. In 1991, Scott Thurston joined the band as a multi instrumentalist—mostly on rhythm guitar and second keyboard. In 1994, Steve Ferrone replaced Lynch on drums. Blair returned to the Heartbreakers in 2002, the year before Epstein's death. The band had a long string of hit singles including "Breakdown", "American Girl", "Refugee", "The Waiting", "Learning to Fly", and "Mary Jane's Last Dance", among many others, that stretched over several decades of work. Although Petty was insistent that the band be referred to as rock and roll, the Heartbreakers' music was characterized as both southern rock and heartland rock, cited alongside artists such as Bruce Springsteen, Bob Seger, and John Mellencamp as progenitors of that genre that arose in the late 1970s and 1980s. While the heartland rock movement waned in the 1990s, the band remained active and popular, touring regularly until Petty's death in 2017, after which the Heartbreakers disbanded. Their final studio album, Hypnotic Eye, was released in 2014. The band was inducted into the Rock and Roll Hall of Fame in 2002, their first year of eligibility. Although most of their material was produced and performed under the name "Tom Petty and the Heartbreakers", Petty released three solo albums, the most successful of which was Full Moon Fever (1989). In these releases, some members of the band contributed as collaborators, producing and performing as studio musicians.
Алғашқы жылдары және алғашқы екі альбом (1974-1978)
Петтидің алғашқы топтарына Sundowners, Epics және Mudcrutch кірді. 1974 жылы Mudcrutch Shelter Records компаниясымен келісімшарт жасасып, Лос-Анджелеске көшіп барды. Олар 1975 жылы "Depot Street" атты бір сингл шығарды, бірақ ол хит-парадқа ілесе алмады, соның салдарынан топ тарап кетті. 1976 жылы Петти өзі жетекші вокалист және ритм-гитарашы болып, Майк Кэмпбелл жетекші гитарада, Бенмонт Тенч клавишаларда, Стан Линч барабанда және Рон Блэр бас-гитарада ойнайтын "Tom Petty and the Heartbreakers" тобын құрды. Алғашқы синглдердің қатарында "Breakdown" және "American Girl" болды. 1976 жылы Ұлыбританиядағы топтың алғашқы концертін еске түсіріп, Петти: "Көрермендер секіріп, сахнаға шабуылдап, той-қуанышқа берілді. Бұл керемет сезім болды. Әй, біз мұндайды ешқашан көрген емеспіз!" деді.
Оңтүстік акценттері және Let Me Up (Менде жеткілікті болды) (1985 1988)
Алтыншы альбомы, "Southern Accents" (1985) альбомында Heartbreakers тоқтаған жерінен қайта жалғастырды. Жазу процесі қиындықтарсыз өтті деуге болмайды; Петти микстеу кезінде көңіліне сыймай, ашуланып қабырғаға соққанда сол қолын сындырып алды. Альбомға психоделикалық дыбысы бар "Don't Come Around Here No More" (#13 АҚШ) хит-синглі енді, оны Дейв Стюарт өндірді және бірлесіп жазды. Синглге түсірілген бейнебаянның басты рөлінде Стюарт болды, онда Петти "Ақылсыз Шапкашы" кейіпінде "Алисаның Керемет Әлеміндегі Оқиғалары" кітабының кейіпкері Алисаны қысымға алып, қуалайды, содан кейін оны торттай кесіп жейді. Бұл бейнебаян феминистік ұйымдар тарапынан сынға ұшырағаннан кейін шағын дау тудырды, бірақ ол MTV Video Music Award сыйлығын жеңіп алды. Сәтті концерттік турнеден кейін "Pack Up the Plantation: Live!" (1985) тікелей концерттік альбомы жарық көрді. Heartbreakers тобының концерттік шеберлігі Боб Диланның Австралия, Жапония және АҚШ (1986) және Еуропа (1987) бойынша өткен "True Confessions" турнесіне шақырғанда да көрнді. Петти Диланды жоғары бағалап: "Біз одан артық ешкімді құрметтемейміз" деді. 1987 жылы топ Диланнан алған тәжірибені пайдаланып, студиялық жазбаны тікелей концерттік орындауға ұқсатып жасалған "Let Me Up (I've Had Enough)" альбомын шығарды. Оған Дилан мен Кэмпбеллмен бірлесіп жазған "Jammin' Me" (#18 АҚШ) әні енді. Дилан өзінің "Knocked Out Loaded" альбомында Петтидің "Got My Mind Made Up" әнінің нұсқасын жазды, авторлық құқығы Дилан мен Петтиге тиесілі деп көрсетілді.
Қайта оралу және танымалдылыққа оралу (1989 2005)
1989 жылы Петти өзінің тұңғыш жеке альбомын шығарды, ол бес синглді ("I Won't Back Down", "Runnin' Down a Dream", "Free Fallin'", "A Face in the Crowd" және "Yer So Bad") қамтыды және Replacements тобымен бірге гастрольдік тур өткізді. Екі жылдан кейін Heartbreakers Джефф Линн продюсерлік еткен "Into the Great Wide Open" альбомын шығарды, ол Петти Traveling Wilburys тобында жұмыс істеген. Әндердің ішінде тайтл трегі және "Learning to Fly" бар еді. Альбомның турнесіне мультиинструменталист Скотт Турстон қосылды. 1993 жылы Петти "Mary Jane's Last Dance" хитін қамтыған "Greatest Hits" альбомын шығарды. Стэн Линч Флоридаға көшіп кеткен, бірақ топпен соңғы жазбалар жасау үшін оралуға көндірілді. 1994 жылы Линч топтан кетіп қалды. Бұрын Nirvana тобында ойнаған барабаншы Дейв Гроль бірнеше өнер көрсетулерге қатысты, бірақ топқа қосылудан бас тартты, орнына өзінің жеке жобасын іске асырды, ол ақырында Foo Fighters тобына айналды. Содан кейін топ ресми түрде, бірнеше жыл бойы тұрақты барабаншысыз квартет ретінде қалыптасты, бірақ 1995 жылдан бастап тікелей концерттерде Стив Феррон, бұрын көптеген музыкалық жобаларда сессиялық музыкант және турде ойнаған музыкант, барабаншы ретінде өнер көрсетті. Ол Петтимен, Кэмпбеллмен, Тенчпен және Эпштейнмен бірге Петтидің "Wildflowers" жеке альбомында жұмыс істеген. 1995 жылы "Playback" атты алты дискілік жинақ шықты. Тректердің шамамен жартысы бұрынғы альбомдарда болған, ал қалғаны B-жақтары, демо жазбалары және тікелей орындалған әндерден құралған. Екі ерекше трек – Петтидің 1981 жылғы Стиви Никспен дуэті "Stop Draggin' My Heart Around" әнінің "соло" нұсқасы және "Waiting for Tonight" әні. Соңғы ән 2000 жылы шыққан екі дискілік антологияда, "Anthology: Through the Years" жинағында да пайда болды. 1996 жылы Петти Heartbreakers тобымен қайта бірікті және Камерон Диаз бен Дженнифер Энистонның қатысуымен түсірілген "She's the One" фильмінің саундтрегін шығарды, ол "Songs and Music from "She's the One"" деп аталды. Альбомнан үш ән хит-парадқа енді: "Walls (Circus)" (Линдси Бэкингем қатысқан), "Climb that Hill" және Люсинда Уильямс жазған "Changed the Locks". Альбомға Бектың "Asshole" әнінің кавер-версиясы да енді. Курт Бискера, топтың ресми мүшесі емес, альбомның көп бөлігінде барабаншы болды, ал Ринго Старр бір тректе, Феррон екі тректе ойнады. 1999 жылы Петти және Heartbreakers Рик Рубин продюсерлік еткен "Echo" альбомын шығарды. Альбом АҚШ альбомдық чарттарында 10-орынға жетті және басқа синглдермен қатар "Room at the Top" әні де бар еді. Топ әлі де ресми түрде төрт мүшеден (Петти, Кэмпбелл, Тенч және Эпштейн) тұрды, оларға Феррон барабанда және Скотт Турстон әртүрлі гитараларда, лап-стильді гитарада және укулеледе қосылды. Феррон мен Турстон альбом шыққаннан кейін топтың толық құрамына енді және топтың барлық кезеңінде Heartbreakers болып қала берді. 1999 жылдың 28 сәуірінде Том Петти және Heartbreakers музыка индустриясына қосқан үлесі үшін Голливудтың Даңқ аллеясында жұлдыз алды, ол 7018 Голливуд бульвары мекенжайында орналасқан. 2002 жылы топ "The Last DJ" альбомын шығарды. Көптеген тректердің мәтінінде музыка индустриясы мен ірі жазба компанияларына қатысты сын бар. Альбом АҚШ чарттарында 9-орынға жетті. Басист Рон Блэр екі тректе ойнады. Ол Эпштейннің жеке проблемалары мен есірткіге тәуелділігі күшейгендіктен, 2002 жылғы турне кезінде Блэрдің орнын басты. Эпштейн 2003 жылы 47 жасында қайтыс болды.
Соңғы жылдары (2006-2017 жж.)
Топтың отызыншы жылдығына орай, 2006 жылы олар бесінші жыл сайынғы Bonnaroo музыка және өнер фестивалінің басты жұлдызы болды. Bonnaroo фестивалінен басқа, Петти 2006 жылдың жазында гастрольдік сапармен болды. Гастроль 9 маусымда Солтүстік Каролина штатының Шарлотт қаласында басталып, 19 тамызда Нью-Йорктің Рэндалл аралында аяқталды. Сапар барысында Нью-Йорк, Сент-Луис, Индианаполис және Денвер сияқты ірі қалаларда тоқтады. Гастроль кезінде Pearl Jam, Allman Brothers Band және Trey Anastasio тағы басқалары да қолдау көрсетті. Сонымен қатар, Стиви Никс алғашқы сегіз концертте және Heartbreakers каталогынан әртүрлі әндер орындау үшін келесі кезеңдерде сахнаға шықты. Highway Companion Tour үшін олар жанкүйерлерге арналған Highway Companion клубын ұсынды, ол арқылы билеттерге басымдық, Том Петти дүкенінде жеңілдіктер, Highway Companion альбомының тегін дискісі және жеке электрондық пошта мекенжайына ие болуға мүмкіндік берді. 2006 жылы ABC телеарнасы Петтиді NBA плей-офф жарысын музыкамен сүйемелдеу үшін шақырды. 2006 жылдың 21 қыркүйегінде Том Петти және Heartbreakers Флорида штатының Гейнсвилл қаласының кілттерін алды, себебі ол және оның тобының мүшелері сол қалада тұрған немесе өскен. Гейнсвилл қаласының мэрінен алған кілт туралы сұраққа Петти: "Бұл Чикагодағыдан әлдеқайда жақсырақ" деді. 2006 жылдың шілдесінен 2007 жылға дейін Огайо штатының Кливленд қаласындағы Рок-н-ролл Даңқы залында Том Петтиге арналған көрме ұйымдастырылды. Көрменің көп бөлігін Петти өзі, Рок-н-ролл Даңқы залының кураторларының үйіне барғаннан кейін сыйға берді. 2007 жылы топ Fats Domino-ға арналған құрмет альбомына қатысуға шақырылып, Goin' Home: A Tribute to Fats Domino (Vanguard) альбомына "I'm Walkin'" әнін сыйлады. 2008 жылы Heartbreakers Super Bowl XLII жартылай ойын шоуында өнер көрсетті. Сол жылдың сәуір айында Петтидің бұрынғы тобының мүшелері Mudcrutch – Петти, Тенч және Кэмпбелл, сондай-ақ Рэндалл Марш және Том Лидон Mudcrutch альбомын шығарды. 2008 жылдың соңында олар тікелей жазбалардан тұратын EP шығарды. Топ 2009 жылдың 23 қарашасында концерттік жазбалар жинағын – The Live Anthology шығарды және 2010 жылдың көктемінде жаңа студиялық альбом – Mojo шығатынын жариялады. Топ 2014 жылдың 29 шілдесінде Hypnotic Eye альбомын, ал 2015 жылы Nobody's Children және Through the Cracks архивтік жазбаларын шығарды. 2017 жылы топ Америка Құрама Штаттарында 40 жылдық мерейтойлық гастрольдік сапарға шықты. Гастроль 20 сәуірде Оклахома-Ситиде басталып, 25 қыркүйекте Калифорния штатының Голливуд қаласындағы Голливуд Боуллде аяқталды. Heartbreakers тобының соңғы концерті "American Girl" әнімен аяқталды.
Петтидің өлімі мен соңынан (2017 жылдан қазіргі уақытқа дейін)
2017 жылдың 2 қазанында таңертең Пети үйінде есінен танып, тыныс алмай, толық жүрек тоқтауымен табылды. Бұқаралық ақпарат құралдарында оның қайтысы туралы мерзімінен бұрын хабарланғаннан кейін, Пети Санта-Моникадағы Калифорниядағы UCLA медициналық орталығында қайтыс болды. Ол 66 жаста еді. Топ ресми түрде таратылмағанымен, Пети өлімінен бірнеше күн бұрын Los Angeles Times газетіне берген соңғы сұхбатында Heartbreakers тобының бір мүшесі қайтыс болса немесе өнер көрсетуге тым нашар болса таратылатынын айтты. 2018 жылдың сәуірінде Кэмпбелл, Тенч және Феррон Лос-Анджелесте өткен Light Up the Blues қайырымдылық концертінде үй тобы ретінде танылды, олар Бек, Нил Янг, Пэтти Смит және Стивен Стиллсқа сүйемелдеді, олармен бірге Петтидің "I Won't Back Down" әнін орындады. Сол айда Кэмпбелл (Нил Финнмен бірге) Fleetwood Mac тобына қосылып, жетекші гитаристі Линдси Бэкингемнің орнына келгені жарияланды. 2023 жылдың қыркүйегінде Кэмпбелл, Тенч және Феррон Farm Aid шарасында Боб Диланның күтпеген өнер көрсетуіне қолдау көрсетті.
Сессия жұмысы (1970-жылдар 2017)
Топтың тарихында әртүрлі мүшелері басқа белгілі әртістерге сессиялық жұмыс жасады. 1981 жылы Петти мен Кэмпбелл «Stop Draggin' My Heart Around» әнінің сөздерін жазды, ол бастапқыда Heartbreakers әні ретінде жоспарланған. Алайда, олардың продюсері Джимми Айовин, сонымен қатар Стиви Никстің де продюсері, оны онымен дуэт ретінде орындауды ұсынды, және топ оған келісті, нәтижесінде ән оның «Bella Donna» альбомына енді. Рон Блэрден басқа Heartbreakers тобының барлық мүшелері осы трекке қатысты. 1980-жылдардың ортасында бұрынғы Eagles тобының мүшесі Дон Хенли 1984 жылғы «Building the Perfect Beast» альбомы үшін Кэмпбелл, Тенч және Линчпен бірікті. Кэмпбелл «The Boys of Summer» трекінің демо-нұсқасын жазып, оны Петтиге көрсетті, екеуі де оның сол кездегі жұмыстарын жалғастырып жатқан «Southern Accents» альбомына сәйкес келмейтінін сезінді. Айовин оны Хенлимен бірге жазуды ұсынды, олар Хенли тональдықты өзгерткеннен кейін оны қайта жазды. Линч пен Кэмпбелл Хенлимен бірге Уоррен Зевонның 1987 жылғы «Sentimental Hygiene» альбомында ойнады. Майк Кэмпбелл 1996 жылы The Wallflowers тобы шығарған «6th Avenue Heartache» әнінде слайд-гитарада орындады. Ол тіпті топпен таныспай-ақ өзінің гитаралық бөлігін жазды. 1990-жылдардың ортасында Heartbreakers мүшелері Джонни Кэштің «American Recordings» альбомы сериясында өнер көрсету үшін бірікті. «Unchained» альбомында барлық топ мүшелері ойнады, 1994 жылы топтан кеткен Линчті қоспағанда. «Volume III» альбомына тек Кэмпбелл мен Петти үлес қосты, соңғысы Кэшпен бірге «I Won't Back Down» әнінің каверін орындады. Содан кейін Тенч пен Кэмпбелл «Volume IV», «Volume V» және «Volume VI» альбомдарына да үлес қосты. 2014 жылдың наурыз айында Кэштің ұлы тағы төрт-бес «American» альбомы шығуы мүмкін екенін айтты.
Тікелей өнер көрсетулер
1985 жылы Том Петти және Heartbreakers халықаралық қайырымдылық рок концерті Live Aid-ке қатысты. 1986 жылы Том Петти және Heartbreakers концерттік альбом шығарды, «Плантацияны жинап ал: Тірі!», ол негізінен 1985 жылғы тур кезінде Wiltern театрында жазылған, сондай-ақ бұрынғы концерттерден әндерді қамтыды. 1992 жылы топ Боб Диланның алғашқы альбомының шығуына 30 жыл толуына орай Мэдисон Сквер Гарденде үш ән орындады (соның ішінде Роджер МакГиннге сүйенген бір ән). Осы үш ән «The 30th Anniversary Concert Celebration» альбомында жарық көрді. 1994 жылы олар «Saturday Night Live» бағдарламасында өнер көрсетті, онда бұрынғы Nirvana барабаншысы Дейв Грол қатысты. Петти Гролге шоудан кейін Heartbreakers тобына толық уақытқа қосылуды ұсынды, бірақ Грол өзінің жаңа жобасы – Foo Fighters тобымен жұмыс істеп жатқандықтан бас тартты. Екеуі достық қарым-қатынаста болды. 2001 жылы олар «Америка: Батырларға арналған құрмет» қайырымдылық концертіне қатысты. 2002 жылы топ «Джорджқа арналған концертте» өнер көрсетті, бұл өткен жылы қайтыс болған Петтидің Wilburys тобының мүшесі Джордж Харрисонға құрмет көрсету болды. 2006 жылы топ туған қаласы Гейнсвиллге оралып, танымал әндер жинағымен мерейтойларын атап өтті. 2008 жылы топ Super Bowl XLII жартылай ойын шоуында өнер көрсетті. 2012 жылы топ Wight фестивалінде жұма күні кешкі бағдарламаның бас шебері болды. 2017 жылы топ Лондонның Хайд-паркінде өткен British Summer Time фестивалінің соңғы кешінде бас жүлдегер атанды. Оларды Стиви Никс қолдады, ол «Stop Draggin' My Heart Around» әнін орындау үшін сахнаға шықты. 2017 жылы топ 40 жылдық мерейтойлық тур өткізді. Оларды Джо Уолш, Питер Вольф, Крис Степлтон, The Lumineers және The Shelters сияқты әртістер қолдады. Бұл Том Петтидің өмірінен озған соңғы туры болды.
Петидің жеке альбомдары
Пети үш жеке альбом шығарды. Біріншісі – 1989 жылғы «Full Moon Fever», оның ішінде оның ең танымал «Free Fallin» әні, сондай-ақ Джонни Кэш кейін орындаған «I Won't Back Down», «Runnin' Down a Dream» және Джин Кларктың Byrds тобының классикалық «I'll Feel a Whole Lot Better» әндері бар. Heartbreakers тобы Петтидің жеке ән шығару шешіміне көңіл көншіліксіз қарады. Дегенмен, Кэмпбелл әр тректе гитарамен жеке ойнады, Тенч бір тректе фортепианомен, ал Эпштейн екі тректе қосымша вокалмен қатысты. Петтидің екінші жеке альбомы «Wildflowers» Стэн Линчтен басқа Heartbreakers тобының барлық мүшелерін қамтыды. Стив Ферроне барабаншы болған бұл альбомнан «You Don't Know How It Feels» синглы шықты. Петтидің соңғы жеке альбомы «Highway Companion» болды. «Full Moon Fever» сияқты, оның да продюсері Джефф Линн болды. Кэмпбелл альбомның бас гитарисі болды, бірақ басқа Heartbreakers мүшелері жазуға қатыспады, себебі барлық аспаптар мен вокалды Петти, Кэмпбелл және Линн орындады.
Музыкалық индустриямен қарым-қатынасы
Петти бірнеше рет рекордтық компаниясымен күресті: алдымен 1979 жылы басқа лейблға өту үшін, содан кейін 1981 жылы оның пластинкасының бағасы үшін, ол кезде бұл баға тым қымбат деп есептелді. Ол музыка индустриясының қазіргі жағдайы және заманауи радиостанциялар туралы да ашық пікір білдірді, бұл тақырып 2002 жылғы "The Last DJ" альбомының және оған қоса шығарылған лимиттік DVD-нің басты идеясы болды. Billboard журналына берген сұхбатында Петти өзін "музыка бизнесіне аса араласпайтынын" айтты.