Кіріспе

Шри-Ланка әншісі (1927-2016) Шри-Ланкабихиланка Ваннакуваттавадуге Дон Альберт Перера (;; 5 желтоқсан 1927 3 қараша 2016), өзінің асырап алған аты Амарадевамен жақсы танымал, Шри-Ланканың әйгілі сингаль әншісі, скрипкашы және композиторы. Ол ең алдымен ситара, табла және гармония сияқты дәстүрлі аспаптарды қолданады. Көптеген адамдар оның сингал музыкасының дамуына қосқан үлесін теңдессіз деп санайды; сондықтан оны кейде "Шри-Ланка музыкасының шебері" деп атайды. 1950 жылдардың ортасында Амарадева өзінің "Жаңағаяна" жобасында Сингал халық музыкасын неден құрайтынын түсіну үшін Паннибхарата, Кириганита, Гунамала, Укува және Сурамба сияқты Кандия биі дәстүрінің сарапшыларымен кеңескен. Ол көбінесе бір мелодияға айналып жатқанын ескеріп, ол орталық мелодияға әкелетін тармақтарды қосуға шешім қабылдады, ол қазір хор болып табылады, осылайша екі бөлімді құрайды (бұрынғы дәстүрлі Шри-Ланка музыкасында көрінбеген), бұрын болған шектеулерді алып тастайды. Осылайша ол сыртқы әсерлерді қоса отырып, халықтық дәстүрге адал қалған ерекше сингал музыкасын жасады. Оның шығармалары Санат Нандасири, Виктор Ратнаяке, Т. М. Джаяратне, Сунил Эдиринге және Гунадаса Капуге сияқты өнер иелері қолданатын "сарала гей" жанрын құруда маңызды рөл атқарды. Амарадева көптеген марапаттар алды, соның ішінде филиппиндік Рамон Магсейсей сыйлығы (2001), үнділік Падма Шри сыйлығы (2002) және Шри-Ланканың "Кала Керти президенті сыйлығы" (1986) және Дешаманья сыйлығы (1998). 2003 жылы Франция үкіметі оған "Өнер және әдебиет ордені" деген атақты марапатты берді. Ол әлі күнге дейін ең танымал суретші болып табылады, бұл туралы Nielsen Media Research нәтижелері растады. Ол сондай-ақ Шри-Ланканың көптеген форумдарда, соның ішінде ЮНЕСКО-ның 1967 жылғы Манила симпозиумында да өкілдік етті. Келания университеті 1991 жылы оған философия докторы (сурет өнері) құрмет дәрежесін, ал Рухуна және Перадения университеттері 1993 және 1998 жылдары оған құрмет дәрежесін берді. Мектепте оқып жүргенде Моратау виллаяясында өткен өлең айтысында жеңімпаз атанды. Амардева мектеп хорын жетектеп, Коломбо өнер қоғамы өткізген байқауда жеңіске жетті. Оның өлеңдерінен алған жеңісі мектеп мұғалімдерін оған Сейлон радиосында өлең айту үшін шоу-бизнес жасауға талпындырды. 1945 жылы Амарадева Жана Кала Мандалай ұйымдастырған музыка және скрипка байқауында алтын медаль жеңіп алды. Вимала Амарадева 2021 жылы 8 наурызда 86 жасында қайтыс болды.

Мансап

Жас Амарадева сол кездегі танымал суретші Сунил Сантамен оның концерттерінің бірінде танысады. Амардеваның қызығушылығын байқаған Суньил Санта оны Читрасена студиясына шақырды. Сол жерде ол Суньил Санта, Читрасена және А. Ж. Ранасингхедің алдында ойнап, оларға әсер етті. Бұл кездесуді және оған байланысты оқиғаларды А. Ж. Ранасингхе, доктор Нандадаса Кодагода және Сунил Санта егжей-тегжейлі баяндады. Аудициядан кейін Сунил Санта Амарадеваны Читрасена студиясына алып келді, оның бөлмедесі А. Ж. Ранасингхе болды. Бір кездері "Ашокамала" фильмінің түсірілімі де сол жерде басталды. Моратаудан келген Джерард Пьерис Амарадеваны фильмнің музыкасын орындаған Мохамед Гаус Мастерге таныстырды. Гаус Амарадеваның шеберлігін мойындап, оны оркестрінің үздік скрипкашысы етіп таңдады. Доктор Лестер Джеймс Периз оның дауысын ең керемет музыкалық аспап деп сипаттады. Амарадева ұлттық дәстүрді құрудағы рөлі үшін сингал өркениетінің музыканты ретінде сипатталған. Амарадева Вималаға үйленген, олардың бір ұлы (Ранжана Амарадева) және екі қызы (Субхани Амарадева, өзі талантты вокалист және Приянвада Амарадева) болды. Ол көптеген қайырымдылық ұйымдарының қамқоршысы болды. В. Д. Амарадева - Шри-Ланканың Бейнелеу және сахна өнері университетінің екінші проректоры және Шри-Ланканың Уайамба университетінің екінші проректоры (09/2002 09/2007). 2015 жылы Амарадева өлім алдында танымал жас суретші Умария Синхавансамен дуэт жасады. "Хантана Сихине" әнін YouTube-та 15 миллионнан астам рет қараған.

Өлім

Амардева кенеттен ауырып, Шри-Джаявараданапура оқу-тәрбиелік ауруханасына жатқызылды. 2016 жылы 3 қарашада 88 жасында жандандыру бөлімшесінде емделіп жатқанда қайтыс болды. Өлім себебі - жүрек жетіспеушілігі. Кейін үкімет мемлекеттік жерлеу рәсімі мен бір апталық аза тұтуды жариялады. Оның сүйегі екі күн бойы Тәуелсіздік мемориалдық залында мемлекеттік құрметке ие болды. Бұл ел тарихында тұңғыш рет Тәуелсіздік мемориалдық залында сақталған.

Мұра

Коломбода 100 шаршы метр аумақта марқұм Амардеваның есіне музыкалық үй салынады. Президент Майтрипала Сирисена салтанатты рәсімге қатысты және оны Амарадева Асапуа деп атайды.