Кіріспе

Жапониядағы телекоммуникация және бақылау мұнарасы.

1961 жылы мұнараға хабар тарату антенналары орнатылды. Олар радио және теледидар хабарларын таратуға қолданылады және қазір NHK, TBS Television және Fuji Television сияқты жапондық БАҚ үшін сигналдарды таратуда. Мұнараның биіктігі 2011 жылғы шілдеде Токио аймағы үшін жоспарланған Жапонияның құрлықтағы цифрлық хабар таратуының талаптарына сай келмеді. 2012 жылдың 29 ақпанында «Токио Скайтри» деп аталатын жаңа, биік цифрлық хабар тарату мұнарасы салынып аяқталды. 1958 жылы салынғаннан бері Токио мұнарасы қаланың танымал нысанына айналды және Токиода түсірілген фильмдерде, телешоуларда жиі пайда болады.

Құрылыс

1953 жылы NHK телеарнасы телехабар таратуды бастағаннан кейін Канто аймағында үлкен хабар тарату мұнарасы қажет болды. NHK-ның өзінің хабар тарату мұнарасы салынғаннан кейінгі айларда жеке телерадиокомпаниялар жұмыс істей бастады. Осы байланыс саласындағы қарқынды даму Жапон үкіметін Токио қаласының барлық жерінде хабар тарату мұнаралары салынып, қаланың аумағын жабуы мүмкін деген сенімге жеткізді. Осы мәселені шешу үшін бүкіл аймаққа хабар тарататын бір үлкен мұнара салу ұсынылды. Сонымен қатар, 1950 жылдардағы соғыстан кейінгі өркендеу кезеңінде Жапония Екінші дүниежүзілік соғыстан ең көп зардап шеккен елдердің бірі ретінде ұлттық жаңғыруын бейнелейтін ескерткіш іздеді. Nikken Sekkei Ltd инженерлік компаниясының көмегімен Найто өзінің дизайны 1923 жылғы Ұлы Канто жер сілкінісінен екі есе күштісіне немесе жел жылдамдығы сағатына 90 метрге жететін тайфунға төтеп бере алатынын мәлімдеді. 1958 жылдың 14 қазанында 90 метрлік антенна орнатылған кезде Токио мұнарасы әлемдегі ең биік тұрған мұнара атанды, бұл атақ Эйфель мұнарасынан тоғыз метрге жоғары болды. Токио мұнарасы Эйфель мұнарасынан биік болғанымен, оның салмағы шамамен 4000 тоннаны құрайды, бұл Эйфель мұнарасынан 3300 тоннаға аз. Токио мұнарасы 2000 жылы 10 миллиард иенаға ипотекаға берілді. Телекоммуникация үшін антенна ретінде жоспарланған және сол кездегі авиация заңнамасына сәйкес жарқын түске боялған мұнараның екі панорамалық сарайын бүгінде көбінесе туристер бақылайды; мұнара қала орталығының хаотикалық көкжиегінде айқын нүкте болып табылады және түнде де, күндіз де ерекше көрініс құрайды.

Сақтау

Әр бес жыл сайын мұнара қайта боялады, бұл процеске шамамен бір жыл уақыт кетеді. Токио мұнарасы келесі рет 2024 жылы қайта бояну жоспарланған.

Функциялар

Токио мұнарасының екі негізгі кіріс көзі – антенналарды жалға беру және туризм. Ол радио және теледидар тарату антенналарын ұстап тұру құрылысы болып табылады және әртүрлі көрікті жерлерге ие туристік орын. 1958 жылдың соңында ашылғаннан бері мұнараны барлығы 150 миллионнан астам адам аралады. 2000 жылы мұнараға келушілер саны ең төменгі деңгейге – 2,3 миллионға жетті. Содан бері келушілер саны артып келеді және соңғы жылдары жылына шамамен үш миллион адамды қызықтыруда.

Хабар тарату

Токио мұнарасы – Дүниежүзілік Ұлы мұнаралар федерациясының мүшесі. Көптеген ұйымдар оны хабар тарату мақсатында пайдаланған. Бұл құрылым теледидар хабарларын тарату үшін салынған, бірақ 1961 жылы радиоантенналар да орнатылды, себебі мұнара оларды қабылдауға мүмкіндік берді. Skytree-ге көшкеннен кейін Токио мұнарасында тек бір сандық телеарна қалды: Жапонияның Ашық университетіне тиесілі, оның JOUD DTV және JOUD FM станциялары 2018 жылға дейін мұнарадан хабар таратты. FM радиостанциялары Токио аймағында хабар тарату үшін мұнарадан әрі де пайдалануды жоспарлап отыр. Мұнараның жобалау директоры Масахиро Кавада телехабар таратушылардың қалауына немесе қажеттілігіне байланысты мұнараның Токио Skytree үшін резервтік база ретінде тағайындалу мүмкіндігін айтты. Антеннаның ұшы 2011 жылдың 11 наурызында болған Тохоку жер сілкінісі кезінде зақымданды. 2012 жылдың 19 шілдесінде Токио мұнарасының биіктігі 315 метрге дейін төмендеді, себебі жоғарғы антенна жер сілкінісінен келген зақымды жөндеуге қатысты жұмыстар жүргізілді. Алайда, осы қабаттың ең қызықты бөлігі – Бас обсерваторияға тікелей жететін үш лифт. Екінші қабатта көбінесе тамақтандыру және сауда орындары орналасқан. Бес дербес рестораннан өзге, екінші қабаттағы тамақ алаңында McDonald's және Pizza La сияқты төрт ресторан бар. FootTown-ның үшінші және төртінші қабаттарында бірнеше туристік орындар орналасқан. Үшінші қабатта Гиннес әлемдік рекордтар мұражайының Токиодағы филиалы орналасқан. Мұражайда Гиннес кітабында тіркелген қызықты рекордтарды көрсететін, нақты өлшемдегі мүсіндер, фотосуреттер және естелік заттар қойылған. 1970 жылы ашылған Токио мұнарасының балауыз мұражайы 2013 жылға дейін Лондоннан әкелінген балауыз мүсіндерін көрсетіп келді. Көрмеге қойылған мүсіндердің арасында The Beatles сияқты эстрада жұлдыздары мен Иса Мәсіх сияқты діни тұлғалар бар. Бұл қабатта Gallery DeLux деп аталатын голограммалар галереясы, демалыс бөлмесі және бірнеше арнайы дүкендер де орналасқан. Токио мұнарасының Trick Art Gallery галереясы ғимараттың төртінші және соңғы қабатында орналасқан. Бұл галереяда көз алдаушы суреттер мен келушілермен өзара әрекеттесе алатын заттар көрсетілген. FootTown ғимаратының шатырында бірнеше шағын ойын-сауық құралдары мен балаларға арналған тікелей эфирдегі қойылымдар өткізілетін шағын ойын-сауық паркі орналасқан. Сенбі және демалыс күндері келушілер мұнараның сыртқы баспалдағына шатырдан өту арқылы жете алады. Шамамен 660 сатыдан тұратын бұл баспалдақ мұнараның лифттеріне балама болып табылады және тікелей Бас обсерваторияға апарады.

Токиодағы бір бөлік мұнара

Токио мұнарасы хит манга және аниме One Piece негізінде салынған, 2015 жылы ашылып, 2020 жылы жабылған шағын One Piece тақырыбындағы ойын-сауық паркі болды. Ойын-сауық паркінде түрлі аттракциондар, дүкендер мен мейрамханалар орналасқан, олардың барлығы Эйитиро Оданың мангасындағы кейіпкерлерге арналған. Келушілер өздерінің сүйікті кейіпкерлеріне байланысты түрлі ойындар мен аттракциондардан ләззат алып, One Piece әлемінен тағамдар жеді. One Piece жанкүйерлері үшін эксклюзивті тауарлар сататын дүкен де болды.

Сыртқы келбеті

Токио мұнарасын ақ және халықаралық қызғылт сары түске толық бояу үшін, әуе қауіпсіздігі ережелеріне сәйкес, барлығы белгілі бір мөлшерде бояу қажет. Күн батқаннан түн ортасына дейін, прожекторлар мұнараның барлық бөлігін жарықтандырады. 2 қазаннан 6 шілдеге дейін мұнараны қызғылт сары түске бояу үшін натрийлі бу шамдары қолданылады. 7 шілдеден 1 қазанға дейін шамдар металл-галогенді шамдарға ауыстырылып, мұнараны ақ түске бояйды. Бұл өзгерістің себебі маусымдық. Ишиінің пікірінше, қызғылт сары түс жылырақ болып, қыс айларының суықтығын жеңілдетуге көмектеседі. Ал ақ түс салқын түс ретінде жаз айларының ыстығына төтеп беруге көмектеседі деп есептеледі. Кейде Токио мұнарасының жарығы арнайы шаралар үшін өзгертіліп, ерекше реттелген схемалар қолданылады. Мұнара жыл сайынғы кейбір іс-шаралар үшін арнайы жарықтандырылады. 2000 жылдан бері, 1 қазанда мұнараның барлық бөлігі қызғылт түспен жарықтандырылып, Ұлттық сүт безі қатерлі ісігі туралы хабардар ету айының басталуын белгілейді. Сонымен қатар, 1994 жылдан бері Рождество мерекесіне арналған түрлі арнайы жарықтандырулар жасалған. Жаңа жыл қарсаңында мұнара түн ортасында жарықтанады, ал обсерваторияның бір жағында жаңа жылдың басталуын белгілеу үшін жыл санауы көрсетіледі. 2008 жылдың желтоқсан айында Нихон Денпато мұнараның 50 жылдығын тойлау үшін "Алмаз пердесі" деп аталатын жаңа түнгі жарықтандыру схемасын жасауға 6,5 миллион доллар жұмсады. Бұл схемада мұнараның төрт жағында тең бөлінген жеті түрлі түсті 276 шам қолданылды. Обсерватория терезелері арқылы жүрек сияқты қарапайым суреттер де көрсетілді.

Токио мұнарасының бұқаралық ақпарат құралдарындағы бейнесі

Эйфель мұнарасы танымал мәдениетте Париж, Франциядағы бір көріністі бірден анықтау үшін жиі қолданылатындай, Токио мұнарасы да Токио үшін солай жиі қолданылады. Ол «Дораэмон», «Токио Магнитуда 8.0», «Сиқырлы салт атты Раяерт», «Менің Жерімді құтқарыңыз», «Кардкаптор Сакура», «Дигимон», «Детектив Конан», «Сейлор Мун», «Тенчи Муё!» және «Өлім жазбасы» сияқты аниме мен мангаларда қолданылады. Мұнара жапондық кайдзю (үлкен монстрлер) фильмінің жанрында жиі пайда болады. Ол Годзилла, Мотра, Гамера және Кинг Конгтың («Кинг Конг құтылулары») көптеген шайқастары мен шабуылдарының орны болған, осы фильмдерде ол жиі қиратылып, қайта салынады. Рёхей Сайганның танымал манга сериясы негізінде түсірілген 2005 жылғы «Әрдайым Санчоме но Юхи» фильмі Токио мұнарасының құрылысы астындағы аудандардағы өмірге ностальгиялық көзқарас ұсынады. 2022 жылғы «Баббл» фильмінде мұнара атақты шындықты бұзатын көпіршіктермен жойылған болып бейнеленген.