Блэкпул мұнарасы: тарих және көрікті жерлер

Кіріспе

Блэкпул қаласындағы ойын-сауық кешені және туристік нысан, Англия 1894 жылы ашылды. Блэкпул мұнарасы – Англияның Ланкашир графтығындағы Блэкпул қаласындағы туристік нысан, ол 1894 жылдың 14 мамырында жұртшылыққа ашылды. Ашылған кезде Блэкпул мұнарасы Британ империясындағы адамдар салған ең биік құрылыс болды. Париждегі Эйфель мұнарасынан шабыттанған мұнараның биіктігі 158 метр (518 фут) және ол әлемдегі ең биік тұрған мұнаралардың 125-і. Блэкпул мұнарасы сонымен қатар Tower Buildings атауымен де белгілі, ол 1973 жылы I санаттағы ескерткіш ретінде танылған, мұнара, Tower Circus, Tower Ballroom және шатыр бақшаларын қамтитын қызыл кірпіштен салынған үш қабатты кешен.

Өмірбаян

Блэкпул Тауэр компаниясы 1890 жылы Лондонға негізделген Standard Contract & Debenture Corporation мекемесімен құрылды; олар сол жерде Эйфель мұнарасының көшірмесін салу ниетімен Орталық жағалаудағы аквариумды сатып алды. Блэкпулдің бұрынғы мэрі Джон Бикерстафф жаңа компанияның төрағасы болуға шақырылды, ал оның акциялары 1891 жылдың шілдесінде сатылымға шықты. Standard Corporation £1 номиналды акциялардың 30,000-ын өзінде қалдырды және £150,000 сомасына акцияларды халыққа ұсынды; бастапқыда олардың үштен екі бөлігі ғана сатылып, компанияны қолданыстағы акционерлерден қосымша қаржы жинауға мәжбүр етті, бірақ акция бағасының төмендеуінен туындаған нашар қаржылық жағдай компанияға төлеуге мүмкіндік бермеді. Бикерстафф кәсіпорның құлауын болдырмау үшін барлық қолжетімді акцияларды сатып алды, осылайша оның бастапқы £500 үлесі £20,000-ға жетті. Ол сондай-ақ Standard Corporation-ды акциялар бойынша міндеттемелерден босатты. 1894 жылы мұнара ашылғанда, оның табысы шамамен £300,000 инвестицияны ақтады, ал компания 1896 жылы £30,000 пайда тапты. Мұнараны жобалаған және іргетасын салуын қадағалаған Ланкаширдегі екі сәулетші – Джеймс Максвелл мен Чарльз Тук болды. Мұнара 1894 жылдың 14 мамырында ашылған кезде екеуі де қайтыс болды. Сол кезде Манчестердегі Heenan & Froude компаниясы құрылыс инженерлері болып тағайындалды, олар мұнараны, электр жарығын және аквариумдардың болат алдыңғы бөліктерін жеткізіп, орнатты. Глостердегі Fielding & Platt технологиясына негізделген гидравликалық қадаудың жаңа жүйесі қолданылды. Мұнара мен ғимараттардың жобалау және құрылысының жалпы құны шамамен £290,000 болды, мұндағы биіктік жерден 518 фут (158 метр) өлшенді. Мұнараның дизайны заманынан озық болды. BBC жазушысының бірі атап өткендей: "Күшті желде ғимарат жұмсақ қозғалады, қандай керемет викториялық инженерлік шедевр!". 1897 жылы мұнараның жоғарғы бөлігі өртенді, ал платформа 80 шақырымға дейінгі қашықтықтан өртеніп жатқаны көрінді. 1894 жылдың 22 желтоқсанында норвегиялық "Abana" кемесі Ливерпульден Саваннаға (Джорджия) бағыт алғанда, дауылға ұшырап, жаңадан салынған Блэкпул мұнарасын маяк деп жаңылыстырды. "Abana" алғаш Солтүстік пирстен көрінді, кейін Литтл Бисфэмге дейін итеріліп, құлады, және әлі де төмен суда көрінеді. Кеменің қоңырауы әлі күнге дейін Кливлейс қаласындағы Сент-Эндрюс шіркеуінде ілінеді. 1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде мұнараның жоғарғы бөлігі алынып, құрылым "RAF Tower" деп аталған Корольдік әуе күштерінің радар станциясы ретінде пайдаланылды. Мұнара әдетте қою қызыл түске боялады, тек 1994 жылғы жүз жылдық мерейтойында рельстік бояушылармен алтын түске боялды. Мұнарада жергілікті FM радиостанциясы Radio Wave 96.5 және басқа да хабар тарату қызметтеріне арналған хабар таратушылар орналасқан. 1964 жылға дейін мұнара Бикерстафф отбасының меншігінде болды, содан кейін Блэкпул Тауэр компаниясы EMI-ге сатылды. Содан бері ол Trust House Forte, First Leisure Corporation және Тревор Хеммингке тиесілі Leisure Parcs Ltd компанияларына тиесілі болды. 2010 жылдың наурызында Блэкпул кеңесі Блэкпул мұнарасын сатып алғаны және Merlin Entertainment Group оны басқаратыны, сондай-ақ жаңа Dungeon аттракционы және мұнараның жоғарғы жағында орналасқан Blackpool Tower Eye деп аталатын жаңа бақылау алаңы ашылатыны туралы хабарланды. Компания сондай-ақ Мадам Тюссо деп қайта аталған Блэкпул Луи Тюссо балауыз мұражайын басқаруға міндеттенді. 2021 жылдың 12 желтоқсанында түтін туралы хабарламалардан кейін мұнара эвакуацияланды. Өрт сөндірушілер өрттің жақын жердегі үйдің электрлік ақауынан туындағанын анықтады. 2023 жылдың 28 желтоқсанында сағат 14:15 шамасында мұнараның жоғарғы жағында жалын байқалды. Ланкашир өрт сөндіру және құтқару қызметі 6 өрт сөндіру машинасымен, ұшқышсыз әуе аппаратымен және арқанмен құтқару тобымен жауап берді. Бұдан өзге, LFRS Ұлттық полиция әуе қызметінің тікұшағымен де қолдау алды. Кейіннен сол күні сағат 16:30 шамасында "жалынның" желде желбіреген қызғылт сары тор екені анықталды.

The Blackpool Tower Company was founded by London based Standard Contract & Debenture Corporation in 1890; it bought an aquarium on Central Promenade with the intention of building a replica Eiffel Tower on the site. John Bickerstaffe, a former mayor of Blackpool, was asked to become chairman of the new company, and its shares went on sale in July 1891. The Standard Corporation kept 30,000 £1 shares and offered £150,000 worth of shares to the public; initially only two thirds were taken up, forcing the company to ask for more cash contributions from its existing shareholders, but the poor financial situation of the company, exacerbated by the falling share price, rendered it unable to pay. Bickerstaffe, to avoid the potential collapse of the venture, bought any available shares until his original holding of £500 amounted to £20,000. He also released the Standard Corporation from its share commitments. When the Tower opened in 1894, its success justified the investment of nearly £300,000, and the company made a £30,000 profit in 1896. Two Lancashire architects, James Maxwell and Charles Tuke, designed the tower and oversaw the laying of its foundation stone By the time the Tower finally opened on 14 May 1894, both men had died. Heenan & Froude, then of Manchester, were appointed structural engineers, supplying and constructing both the tower, the electric lighting and the steel front pieces for the aquariums. A new system of hydraulic riveting was used, based on the technology of Fielding & Platt of Gloucester. The total cost for the design and construction of the tower and buildings was about £290,000. where the height at the top measures 518 feet (158 m) from the ground. The tower's design was ahead of its time. As a writer for the BBC noted: "In heavy winds the building will gently sway, what a magnificent Victorian engineering masterpiece." The top of the Tower caught fire in 1897, and the platform was seen on fire from up to 50 mile (80 km) away. On 22 December 1894, Norwegian ship Abana was sailing from Liverpool to Savannah, Georgia, but was caught up in a storm, and mistook the recently built Blackpool Tower for a lighthouse. Abana was first seen off North Pier, and later drifted to Little Bispham where she was wrecked, and can still be seen at low tide. The ship's bell still hangs in St Andrews Church in Cleveleys. In 1940, during the Second World War, the crow's nest was removed to allow the structure to be used as a Royal Air Force radar station known as 'RAF Tower', The tower is usually painted in dark red, except for its centenary year in 1994 when it was painted gold by abseiling painters. The tower has transmitters for local FM station Radio Wave 96.5 and some non broadcast services. The tower continued to be owned by the Bickerstaffe family until 1964, when the Blackpool Tower Company was sold to EMI. Since then it has been owned by Trust House Forte, First Leisure Corporation, and Leisure Parcs Ltd, owned by Trevor Hemmings. In March 2010, it was announced that Blackpool Council had bought Blackpool Tower, and that the Merlin Entertainment Group would manage it and add various attractions, including a new Dungeon attraction, and a new observation deck called Blackpool Tower Eye would operate at the top of the tower. The company was also to manage the Blackpool Louis Tussauds waxwork museum, to be rebranded as Madame Tussauds. On 12 December 2021, the tower was evacuated after reports of smoke. Fire services found it was caused by an electrical fault in a neighbouring property. On 28 December 2023, at around 14:15 GMT, flames were reported close to the top of the tower. Lancashire Fire & Rescue responded with six fire engines, a drone team and rope rescue. In addition to this, LFRS were also supported by a helicopter from the National Police Air Service. Later that day, at around 16:30 GMT, it was revealed that the 'flames' were in fact orange netting that was blowing in the wind.

Блэкпул мұнарасының көзі

Қазіргі уақытта мұнараның жоғарғы жағы Блэкпул мұнарасының көзі деп аталады. Ол Англияның солтүстік-батысындағы ең биік сарайша болып табылады. Бұрын ол 2011 жылдың қыркүйегінде қайта ашылғанға дейін Tower Top деп аталған. Ірі қайта жаңартудан кейін қайта ашылғаннан кейін, жаңа иесі Блэкпул кеңесі Merlin Entertainments компаниясын тартып, көңіл көтеру орындарын басқаруға шақырды, ал Merlin мұнараны өзінің "Көз" брендімен танымал аттракциондарының қатарына қосуға шешім қабылдады.

Тауэр би залы

Бастапқы би залы 1894 жылғы тамызда ашылды. Ол қазіргі би залынан кішірек болып, мұнара кешенінің алдыңғы жағын алып жатты. Тауэр би залы 1897-1898 жылдары, Блэкпулдің Ұлы театрын да жобалаған Франк Матчемнің жобалары бойынша салынды және 1899 жылы ашылды. Бұл тапсырыс Тауэр компаниясы тарапынан Winter Gardens-тегі Императрицалар би залының ашылуына жауап ретінде берілді. Би залының едені 30,602 блоктан тұрады және махагон, емен және жаңғақтың аралас құрамынан жасалған. 1930 жылдан бастап 1970 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Реджинальд Диксон резидент-организші болды, ол бүкіл әлемде «Мистер Блэкпул» деп танымал болды. Алғашқы Вурлитцер органы 1929 жылы орнатылды, бірақ 1935 жылы Диксонның өзі жобалаған органмен ауыстырылды. Эрнест Бродбент 1970 жылы резидент-организші болып тағайындалды және 1977 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты зейнеткерлікке шықты. Қазіргі резидент-организші – Фил Келсалл, ол 1975 жылдан бері мұнарада орган ойнап келеді, бастапқыда циркке жұмысқа орналасқан. Келсалл 1977 жылы би залының резиденті атанды және Диксон сияқты, 2010 жылы музыкаға сіңірген қызметі үшін MBE орденімен марапатталды. 1956 жылғы желтоқсанда би залы өртенді, нәтижесінде би алаңы және би залының астындағы мейрамхана қирады. Қайта жаңарту жұмыстары екі жылға созылды және 500,000 фунт стерлингке бағаланды, бұл жұмыстарға бұрынғы дизайнерлер мен құрылысшылардың көптеген өкілдері зейнеттен шығып көмектесті; мейрамхана осыдан кейін Tower Lounge атанды. Сонымен қатар, би залы Strictly Come Dancing бағдарламасының бірнеше бағдарламаларын қабылдады, оның ішінде екінші және тоғызыншы сериялардың ірі финалдарын, сәйкесінше 2004 жылғы 11 желтоқсанда және 2011 жылғы 17 желтоқсанда өткізді. Блэкпулдің жастар би фестивалі («Әлемге ашық») 1964 жылдан бері жыл сайын би залында өткізіліп келеді. Эрик Делани тобы және Майк Джеймс тобы сияқты басқа да кіші би топтары да резиденттер ретінде өнер көрсетті. Leisure Parcs басқаруымен және дирижер Грег Фрэнсистің жетекшілігімен, Blackpool Tower Big Band 25 жылдық үзілістен кейін 2001 жылы қайта құрылды. The New Squadronaires, Memphis Belle Swing Orchestra және Glenn Miller Tribute Orchestra да өнер көрсетті. Он алты құрамды оркестрмен бірге, Тони Бенедикт, Линн Кеннеди, Роберт Янг және Марк Портер сияқты әншілермен бірге тақырыптық кештер де ұйымдастырылды. 2005 жылы Императрица оркестрі би залында тұрақты түрде өнер көрсетуге кірісті, сонымен қатар арнайы құрылған және кішірек Императрица би тобы да болды. Тауэрдің оркестрион қазірде Thinktank, Birmingham Science Museum жинағында сақталуда. Би залы, мұнара, цирк және шатырдағы бақ 1973 жылы I дәрежелі ескерткіш ретінде тағайындалды.

The original ballroom, the Tower Pavilion, opened in August 1894. It was smaller than the present ballroom, and occupied the front of the tower complex. The Tower Ballroom was built between 1897 and 1898 to the designs of Frank Matcham, who also designed Blackpool Grand Theatre, and it opened in 1899. It was commissioned by the Tower company in response to the opening of the Empress Ballroom in the Winter Gardens. The ballroom floor is and is made up of 30,602 blocks of mahogany, oak and walnut. From 1930 until his retirement in 1970, the resident organist was Reginald Dixon, known affectionately worldwide as "Mr. Blackpool". The first Wurlitzer organ was installed in 1929, but it was replaced in 1935 by one designed by Dixon. Ernest Broadbent took over as resident organist in 1970, retiring due to ill health in 1977. The current resident organist is Phil Kelsall who has been playing the organ at the Tower since 1975, when he started in the circus. Kelsall became resident in the ballroom in 1977, and he was awarded an MBE like Dixon in 2010 for services to music. The ballroom was damaged by fire in December 1956; the dance floor was destroyed, along with the restaurant underneath the ballroom. Restoration took two years and cost £500,000, with many of the former designers and builders coming out of retirement to assist; the restaurant then became the Tower Lounge. it has also hosted editions of Strictly Come Dancing, including the grand finals of the second and ninth series, on 11 December 2004 and 17 December 2011 respectively. The Blackpool Junior Dance Festival ("Open to the World") has been held each year in the ballroom since 1964. Other smaller dance bands have also appeared as residents, including the Eric Delaney Band and the Mike James Band. Under the management of Leisure Parcs, and the direction of bandleader Greg Francis, the Blackpool Tower Big Band was reformed in 2001 after an absence of 25 years. The New Squadronaires, the Memphis Belle Swing Orchestra and the Glenn Miller Tribute Orchestra also performed. Themed nights were also introduced along with the sixteen piece orchestra, with resident singers including Tony Benedict, Lynn Kennedy, Robert Young and Mark Porter. The Empress Orchestra became resident in the ballroom in 2005, alongside the specially created and smaller Empress Dance Band. The Tower's orchestrion is now in the collection of Thinktank, Birmingham Science Museum. The ballroom, together with the Tower, Circus and Roof Garden, were designated a Grade I listed building in 1973.

Басқа көрікті жерлер

Jungle Jim's Children's Indoor Play – мұнара ішінде орналасқан үлкен жабық балалар ойын алаңы. Онда 3 миллион фунт стерлингтік интерактивті ойын схемасы бар, ол жоғалған қаланың қиялына негізделген. Балалар жасырын қазына іздеу үшін түрлі оқиғаларға қатыса алады. 2019 жылдың қыркүйегінде ашылған "Бесінші қабат" жаңа аттракционы – отбасылық демалыс пен іс-шараларға арналған көп функциялы, тегін аймақ, сондай-ақ VR аттракционы және цирк тақырыбындағы ойын залы. Tower Lounge Bar – 1700 адамға сыйымды үлкен паб болды, бірақ қызметкерлер көбінесе атмосфераны жайлы ету үшін 1400 адаммен шектеді. 2014 жылы жабылып, кейін Гарри Рамсденнің балық және картоп фри мейрамханасы ретінде қайта ашылды. Блэкпул мұнарасының қорқыныш бөлмесі (Dungeon) – Merlin Entertainments компаниясы басқаратын халықаралық желінің бөлігі. 2011 жылы ашылған бұл орында тарихи деректер мен қорқыныш элементтері, сондай-ақ дарға асуға байланысты әзілдер негізіндегі қойылымдар бар. Сондай-ақ, "Drop Dead" атты 8 метрлік құлап түсетін аттракционы бар, ол асылып өлтіруді бейнелейді. Dungeon брендіне қосымша, Merlin 2017 жылы алғашқы Dungeon тақырыбындағы Escape Room-ды ұсынды. Merlin Entertainments 2018 жылдың наурызында "Дино Мини Гольф" – "9 ойыншықтан тұратын, доисторикалық ойын-сауық" жабық мини-гольф алаңын ашты. Блэкпул мұнарасының операциялық менеджері Аарон Эдгар оны "65 миллион жыл бойы жасалған" деп сипаттады. Мұнараның 116 метр биіктігіндегі шыны едені арқылы Блэкпулдің әйгілі "Комедия кілемшесін" көруге болады. Мұнара алдындағы Гордон Янгтың "Комедия кілемшесі" – курорттың ұзақ комедиялық тарихын әзілдер мен ұрандардан құралған бейнелі асфальтқа бейнелеу арқылы тойлайды. Жоғарыдан қарағанда, марқұм сэр Брюс Форсайттың мәңгілік сөзін оқу оңай: "Сені көруге қуаныштымын, сені көруге қуаныштымын!".

Мұнараны күтіп ұстау

Мұнара құрылысын бояуға жеті жыл уақыт кетеді, егер жел мұнараның ең жоғарғы бөлігіне жетіп, бір дюймға бұрылса.

Көрнекілік есеп беру нүктесі

"Биік мұнара" деп аталатын бұл мұнара, жергілікті Блэкпул әуе кеңістігіндегі жалпы авиациялық ұшақтар үшін визуалды есеп беру нүктесі (VRP) болып табылады.