Кіріспе

Құс түрі Қарақұс (Phalaenoptilus nuttallii) - Caprimulgidae туысына жататын түнгі құс. Ол Британдық Колумбиядан және Альбертаның оңтүстік-шығысынан, АҚШ-тың батысынан Мексиканың солтүстігіне дейін таралған. Құстың мекені - шөптер мен бұталар өсетін құрғақ, ашық жерлер, тіпті өсімдіктер аз кездесетін тасты шөл беткейлер. Көптеген солтүстік құстар қысқы уақытта Мексиканың орталық және батыс бөлігіндегі көбейту аймағына көшіп келеді, бірақ кейбіреулері солтүстікке қарай қалады. Қара құс - ұзақ уақыт бойы (бірнеше аптадан бірнеше айға дейін) ұйқыға түсетін жалғыз құс. Бұл Құрама Штаттардағы оның оңтүстік шетінде орын алады, онда ол қыстың көп бөлігін белсенді емес, тау жыныстарының үйінділерінде жасырынып өткізеді. Мұндай ұзақ уақытқа созылған ұйқысыздық басқа құстарда жоқ.

Сипаттама

Бұл Солтүстік Америкадағы ең кішкентай түнгі құс, ұзындығы шамамен, қанатының қашықтығы шамамен шамамен салмағы шамамен 2 кг. Жыныстары ұқсас, жоғарыда сұр және қара түсті. Сыртқы құйрық қауырсындары ақ түсті, аталықтарда белгілері сәл көрініп тұрады. Қарапайым кедейлік түнгі құстардан оның кішкентай мөлшері, қысқа құйрығы, қысқа құйрығының соңына дейін жететін ұштары бар дөңгелек қанаттары және ашық сұр түстегі түсімен анықталады. 1804 жылы Мериуэтер Льюис Льюис пен Кларк экспедициясы кезінде Солтүстік Дакотада қарапайым кедейлердің қыстап жатқанын байқады. Бұл байқаулар Льюис журналына мұқият жазылып қойылса да, олардың мәні түсініксіз болды. Бұл, кем дегенде, ішінара, өйткені сол кезде қарапайым кедейлік Солтүстік Американың шығысындағы камшы кедейлікінен ерекшеленетін түр ретінде танылмаған. Хопи тайпасының америкалық түпкiлiктерi кедейлердiң мінез-құлқын ертерек бiлген болса керек. Бұл құстың Хопилавай атауы, hölchko, "Ұйқышы" дегенді білдіреді.

Өсіру

Топырақ көбейту кезеңдері: наурыздан тамызға дейін - оңтүстікте, мамырдың аяғынан қыркүйекке дейін - солтүстікте. Қайырлы құстың ұясы жердің тереңдігі аз жерінде, көбінесе төбе басында, көбінесе бұта немесе шөп шоғырымен көлеңкеленген. Ұяшықтың мөлшері әдетте екі, ал жұмыртқалар ақтан кремелі немесе ашық қызғылт түсті, кейде қараңғы дақпен болады. Екі жыныстың ұрығы 20-21 күн инкубацияланады, ұрықтанғанға дейін тағы 20-23 күн. Әдетте жылына бір ұрық болады, бірақ әйелдер кейде бірінші ұядан 100 м-ге дейін екінші ұрықты шығарып, инкубациялай алады, ал аталық бірінші жерде жастарды тамақтандырады. Жас балапандар жартылай озық. Ұяда тұрып, аузын ашқанда, жыланның емін-еркін есіне түсіріп, шыбылдап жығылады.

Тамақ және азықтандыру

Бұл тұқымдастың басқа мүшелері сияқты ол түнгі тіршілік ететін жәндіктермен, мысалы, көбелектермен, қоңыздармен және шегірткелермен қоректенеді. Ол жұтылмас бөліктердің түйіршіктерін құсқұйрық сияқты шығарады. Қарапайым құс көбінесе жер бетінен немесе жерден ауаға секіріп, олжа алады. Ол қанат үстінде су ішетіні айтылады.