Кіріспе
2006 жылғы Италия президенттігін сайлауы 2006 жылдың 8-10 мамырында өтті. Нәтижесінде Джорджо Наполитано сайланды, бұл Италия Республикасының президенті болып Италия Коммунистік партиясының бұрынғы мүшесі алғаш рет сайланды. Тек Парламент мүшелері мен аймақтық делегаттар дауыс беруге құқылы болды, олардың көпшілігі 2006 жылғы жалпы сайлауда сайланды. Италия Республикасының мемлекет басшысы ретінде президент ұлттық бірлікті білдіру рөліне ие және парламенттік жүйе аясында итальян саясатының Италия Конституциясына сәйкес келуін қамтамасыз етеді.
The 2006 Italian presidential election was held on 8–10 May 2006. The result was the election of Giorgio Napolitano, the first time a former member of the Italian Communist Party had been elected to the presidency of the Italian Republic. Only members of Parliament and regional delegates were entitled to vote, most of these electors having been elected in the 2006 general election. As head of state of the Italian Republic, the president has a role of representation of national unity and guarantees that Italian politics comply with the Italian Constitution, in the framework of a parliamentary system.
Процедура
Италия Конституциясына сәйкес сайлау сенаторлар, депутаттар және 58 аймақтық өкілдер дауыс беру құқығымен құпия дауыс беру түрінде өтті. Сайлау Палаццо Монтециториода, Депутаттар Палатасының үйінде өтті, ғимараттың сыйымдылығы осы мақсатта кеңейтілді. Алғашқы үш сайлауда президентті сайлау үшін 1009 сайлаушының үштен екісі көпшілік дауыс беруі керек еді, яғни 673 дауыс. Төртінші турдан бастап кандидаттардың абсолютті көпшілігі немесе 505 дауыс қажет болды. Президент өкілеттігі жеті жылға созылады. Қазіргі президенттің, Карло Азеглио Цямпидің өкілеттігі 2006 жылдың 18 мамырында аяқталуы тиіс еді (бірақ ақырында 15 мамырда аяқталды). Сайлауға депутаттар палатасының төрағасы Фаусто Бертиноти және Сенат төрағасы Франко Марини төрағалық етті.
Хронологиясы
2006 жылғы 2 мамырда Палатаның төрағасы Фаусто Бертиноти Сенат Төрағасы Франко Маринимен келісім бойынша Италия Республикасының жаңа Президентін сайлау үшін дауыс беруді бастау үшін Италияның жиырма аймақтары тағайындаған бірқатар өкілдермен біріктірілген Италия Парламентінің екі палатасын 8 мамырда бірлескен отырысқа шақырды. 85 жастағы президентіміз Карло Азеглио Цямпиге оңшыл "Еркіндік үйі" партиясы, солшыл "Одақ" партиясы қолдау көрсетті. Алайда, Чиампи қайтадан сайлауға қатысудан бас тартып, "республиканың соңғы тоғыз президенті қайта сайланбағанын" атап өтті. Менің ойымша, бұл ереже мағыналы ережеге айналды. Оны бұзбаған дұрыс". 2006 жылдың 10 мамырында солшыл орталық коалиция қолдаған кандидат Джорджио Наполитано төртінші дауыс беру кезеңінде 543 дауыспен сайланды. Оның өкілеттігі 2006 жылы 15 мамырда ант беру рәсімінен басталды.
Бірінші дауыс беру (8 мамыр)
Алғашында одақ өмір бойы сенатор Джорджо Наполитаноны өзінің ресми кандидаты ретінде еркіндіктер үйімен келісімге қол жеткізу үшін ұсынды, оның дауыстары бірінші дауыс беруде сәтті сайлау өткізу үшін қажет болар еді; алайда оңшыл оппозиция Наполитаноға дауыс беруге ниетті емес екенін мәлімдеді және оның орнына өз мүшелері Джанни Леттаға дауыс беретінін хабарлады. Осы хабардан кейін одақ мүшелері, Наполитаноның кандидатурасын ысырап етпеу үшін, алғашқы дауыс беру кезінде бос дауыс беретінін, Адриано Софриге немесе Эмма Бониноға дауыс беретін "Бесдегі Розадан" басқа, деп мәлімдеді. Орталық оң жақтан "Автономиялар үшін христиан демократиясы" және "Жаңа итальяндық социалистік партиясы" журналист Джулиано Феррараға дауыс берді. Сайлау операциялары 16:00 CEST басталды; сайлауда жеңіске жету үшін талап етілетін 673 дауысты ешкім ала алмағандықтан, 9 мамыр күні таңертең жаңа дауыс беру өткізілді.
Екінші дауыс беру (9 мамыр)
Бұл сайлауда, біріншісі сияқты, 673 дауыс қажет болды. Джорджио Наполитаноға дауыс беру мүмкіндігі туралы бірнеше талқылаулардан кейін, "Еркіндіктер үйі" бос дауыс беруді шешті. Алайда, Христиандық және Орталық Демократтар одағы өзінің мүшелері келесі сайлауда Наполитаноға дауыс бере алатынын мәлімдеді, бұл коалиция ішінде ортақ емес пікір. Бірлестік пен оппозициядағы дау-дамайдың жоқтығынан одақ мүшелері Наполитаноға дауыс беруді тоқтатуды жалғастыруға шешім қабылдады. Бұл сайлауда солшыл партияның өкілдері бос дауыс берудің орнына, өздерінің символды кандидаты Джузеппе Де Ритаға дауыс беруді жөн көрді. Дауыс беру жұмыстары 11:30-да басталды.
Үшінші дауыс беру (9 мамыр)
Екінші дауыс беруден кейін Сильвио Берлускони өзінің коалициясы ешқашан Джорджио Наполитаноға немесе солшыл демократтармен байланысты басқа да үміткерлерге дауыс бермейтінін және үшінші және, мүмкін, төртінші дауыс беру үшін бос дауыс беруді жалғастыратынын мәлімдеді. Алайда, Берлусконидің "Еркіндіктер палатасында" одақтасы, Христиандық және Орталық Демократтар одағының жетекшісі Пьер Фердинандо Казини өзінің партиясы "Джорджо Наполитаноға Республика Президенті ретінде дауыс бермеуді қателік деп санайтынын" мәлімдеді және Наполитаноның атына қатысты саяси күштер арасында кең ауқымды консенсусқа қол жеткізуді тіледі. Екінші жағынан, одақ өз мүшелері бұл сайлауда да бос дауыс беретінін, бірақ 10 мамырда өтетін төртінші сайлауда Наполитаноға дауыс беретінін мәлімдеді, бұл сайлаудың сәтті өтуі үшін қарапайым көпшілік дауыс қажет. Дауыс беру жұмыстары сағат 17:00-де басталды.
Төртінші дауыс беру (10 мамыр)
Төртінші сайлау - бұл сәтті сайлау үшін қарапайым көпшілік, яғни 505 дауыс қажет болатын бірінші сайлау. Осылайша, Одақ еркіндіктер үйімен келісімге келудің қажеті жоқ, өз кандидатын таңдай алады. Одақ мүшелері осы дауыс беруде Джорджио Наполитаноға дауыс беретінін мәлімдеді. Еркіндіктер үйі өз мүшелері бос дауыс беретінін мәлімдеді; дегенмен, шешім бірауыздан қабылданбады, өйткені Христиандық және Орталық Демократтар одағы Наполитано кандидатурасын мақұлдағанын анық көрсетті. Партияның бұрынғы хатшысы Марко Фоллини Наполитаноға дауыс беретінін мәлімдеді. Тауыс беру операциялары сағат 9.30-да басталды, нәтижесінде Италия Республикасының Президенті болып Джорджио Наполитано сайланды.
Сын-пікірлер мен пікірлер
Президент сайлауына қатысты саяси топтардың әртүрлі бөлігінен, негізінен, оңшыл азшылық коалициясынан сын-пікірлер айтылды. Парламент палаталарының спикерлерін жеңімпаз коалиция таңдағандықтан, "Еркіндіктер палатасы" президенттікке бейтарап үміткерді талап етті. Одақ Италия Конституциясы президенттің конституцияны қорғаушы болуын талап ететінін атап өтті, оппозиция мүшелерінің арасында мұндай сапаның аз екенін білдірді. Көптеген сын-пікірлер президент қалай сайлануы керектігіне бағытталған. Өткен жалпы сайлауда көрінген қызулық пен қаскөйлікті ескере отырып, екі коалиция басшылары екеуіне де қолайлы кандидат табу үшін кездесу ұйымдастырды. Ұйымдастырулар тез сәтсіздікке ұшырады, одақ "Азаттық үйі" ешбір үміткерге қызығушылық танытпағанын, ал "Азаттық үйі" одақ қабылдауға болатын үміткерлерді ұсынбағанын айтты. Оппозиция басшысы Сильвио Берлускони бұрынғы итальяндық коммунистік партиядан шыққан кез келген кандидатқа қарсы ең қатты қарсылық білдірді, бұл оның сайлау науқанында қабылдаған антикоммунистік ұстанымына сәйкес болды. Оның одақтастары, әсіресе Христиандық және Орталық Демократиялық Одақ (UDC) оның берік шешімдерімен келіспейді, бірақ өздерінің одақтастарының шешімін ұстануға уәде берді. Алайда, Наполитано сайланғанда, Сильвио Берлускони өзінің саяси журналы "Панорама" журналына берген сұхбатында UDC партиясы оны сатып кетті деп мәлімдеді. UDC бұл коалицияның аяқталуы болуы мүмкін деп айтқан кезде, Сильвио Берлускони тез арада өзінің ұстанымын өзгертіп, жиі айтқандай, оны "қате түсінгенін" және ол журналиске ешқашан сұхбат бермегенін айтты. Массимо Д'Алема кандидатурасын оның партиясы, солшыл демократтар және коалицияның басқа партиялары, мысалы, Италия коммунистер партиясы, Коммунистік қайта құру партиясы және Демократия - бұл бостандық Дизай, бірақ басқалары қарсы болды, мысалы, Тұстағындағы Роза, оның кандидатурасы партиялық санамен қозғалған деп дәлелдеді. Сонымен қатар, солшыл коалицияның бір бөлігі Д'Алеманы оппозициямен тыныш келісімдерге дайын деп санайды. Кейбір орташа журналистерге Д'Алема ұнады, өйткені оның президенті Романо Продиге тұрақты үкімет берді, өйткені Одақтың ең үлкен партиясы институционалдық лауазыммен марапатталған жоқ. Оппозициялық коалицияда Сильвио Берлускони Д'Алема президенттігіне қатты қарсы болса, оның кейбір көмекшілері, мысалы Марчелло Делл'Утри және кейбір газеттер, мысалы Il Foglio, Д'Алема үшін науқан жүргізді. Алайда оң орталықтың ресми ұстанымы Д'Алема маңызды солшыл саясаткер және сайлау науқанына қатысқандықтан, ол президенттікке, яғни оның бейтарап болуы керек рөлге, жарамсыз деп есептеген. Алайда, одақ соңғы жылдары саясатта көрнекті рөл атқармаған өмір бойы сенатор болып табылатын Джорджио Наполитаноны ұсынғанда, "Еркіндік үйі" одақтың есімдер тізімін ұсынуы керек деп қарсылық білдірді. Ақырында, "Азаттық үйі" бос дауыс беруді таңдады. Кейбір оңшыл газеттер жаңа президенттің коммунистік асқанын айыптап отырды.