Кіріспе

1857 ж. 11 шілде - 1934 ж. 24 сәуір) - Үндістанның заңгері және мемлекет қайраткері. 1906 жылдан 1908 жылға дейін Мадрас қаласының бас адвокаты, 1908 жылдан 1915 жылға дейін Мадрас жоғары сотының төрешісі, 1915 жылдан 1919 жылға дейін Вице-корольдің атқарушы кеңесінің мүшесі ретінде Үндістанның білім министрі. 1897 жылы Үндістан ұлттық конгресінің президенті болып сайланды. Ол Милапур тобына қарсылық білдірген Эгмор фракциясын басқарды. В. С. Гопалратнамның айтуынша, ол Мадрас адвокатурасының жетекшісі болды, сонымен қатар С. Р. Паттабхирама Айер, М. О. Партасарати Айенгар, В. Кришнасвами Айер, П. Р. Сундарам Айер және сэр В. Ол "Ганди және анархия" (1922) атты еңбегін жазды. Наирдің өміріне арналған биографиялық фильм 2021 жылдың маусым айында Дхарма Продакшнс жариялады және 2022 жылдың қарашасында өндіріске кірісті, акшай Кумар, Р. Мадхаван және Анания Пандай ойнады. "Шанкара" деп аталатын фильм 2024 жылы жарық көреді.

Ерте өмір және білім

Шеттур Шанкаран Наир 1857 жылы 11 шілдеде Палаккад ауданы Манкарада Маммаил Рамуни Паникер мен Парвати Амма Шеттурдың ұлы ретінде Шеттур есімді әйгілі индус отбасында дүниеге келді. Оның әкесі ағылшын үкіметінде тассилдар болып жұмыс істеген. Оның алғашқы білім беруі үйде дәстүрлі түрде басталып, Малабардағы мектептерде жалғасты. Содан кейін Мадрастағы Президент колледжіне оқуға түседі. 1877 жылы ол өнер дәрежесін алды, ал екі жылдан кейін Мадрас заң колледжінен заң дәрежесін алды.

Мансап

Наир 1880 жылы Мадрас жоғары сотында заңгер болып жұмыс істей бастады. 1884 жылы Мадрас үкіметі оны Малабар ауданы бойынша тергеу комитетінің мүшесі етіп тағайындады. 1908 жылға дейін ол үкіметке бас адвокаты және уақыт-уақытпен судья қызметін атқарды. 1908 жылы ол Мадрас жоғары сотының тұрақты судьясы болып тағайындалды. Ол Аш қылмысы бойынша сот отырысында төрешімен бірге болды. Ақ, содан кейін Мадрас қаласының бас судьясы Уильям Айлинг, ерекше жағдай ретінде. Оның ең танымал үкімінде ол индуизмге айналуды қолдады және мұндай конверттерді алаяқтар деп таныды. Ол "Мадрас ревю" мен "Мадрас заң журналының" негізін қалап, редакторы болды. Осы арада 1902 жылы вице-король Лорд Керзон оны Ралли университетінің комиссиясының хатшысы етіп тағайындады. Қызметтеріне орай 1904 жылы патша императордың "Индия империясының серігі" атағын алды, ал 1912 жылы ол рыцарь атағына ие болды. Ол 1915 жылы Білім беру портфелін басқарумен Вице-король Кеңесінің мүшесі болды. 1919 жылы ол Үндістан конституциялық реформалары туралы хабарламада екі атақты "Біріктіру туралы минуттар" деп аталып, Үндістанда британдық биліктің түрлі кемшіліктерін атап өтіп, реформалар енгізуді ұсынды. Сол кездегі үндістердің осындай сын-пікірлер мен талаптарды қоюы - таңғаларлық нәрсе еді. Британ үкіметі оның ұсыныстарының көпшілігін қабылдады. Наир 1919 жылы 13 сәуірде Жалианвалабаг қазасынан кейін вице-корольдік кеңесінен кетті. Кейін ол Үндістанның мемлекеттік хатшысының кеңесшісі болды (Лондонда, 1920-1921) және Үндістанның Мемлекеттік кеңесінің мүшесі болды (1925 жылдан). Ол сол кезде күшейіп келе жатқан Үндістан ұлттық қозғалысына белсене атсалысты. 1897 жылы Мадраста өткен бірінші провинциялық конференцияда оған төрағалық етуге шақырылды. Сол жылы Амараватиде өткен Үндістан ұлттық конгресінің президенті болып сайланды. Ол өзінің сөзінде шетелдік әкімшіліктің биік тұғырына тоқталып, реформалар мен доминион мәртебесіне ие Үндістанның өзін-өзі басқаруын талап етті. 1900 жылы Мадрас заң шығарушы кеңесінің мүшесі болды. 1908-1921 жылдардағы ресми өмірі оның еркін саяси қызметкер ретінде қызметін үзіп тастады. 1928 жылы ол Саймон комиссиясымен жұмыс істеуге арналған Үндістанның Орталық комитетінің төрағасы болды. Комитет жақсы дәлелделген баяндама дайындап, Үндістанға доминион мәртебесін беруді сұрады. Вице-корольдік жариялау келіп, Үндістанға доминион мәртебесін беруді түпкілікті мақсат ретінде ұсынған кезде сэр Шанкаран Наир белсенді саясаттан кетіп қалды. Ол 1934 жылы 77 жасында қайтыс болды.

Отбасы

Наир сол кездегі дәстүрге сәйкес, анасы жағынан туған туысы (ағасының қызы) Палат Кунхималу Аммаға (кейін Леди Санкаран Наир) жас кезінде үйленді. 1926 жылы қазіргі Уттаракханд штатындағы Бадринатх ғибадатханасына зыярат еткен кезінде қайтыс болды. Олардың үлкен қызы Леди Мадхаван Наир және күйеу баласы және немере інісі Сэр С. Мадхаван Наир (заңдық жарық пен Тайлық Кеңестің судьясы) Ченнаидегі Линвуд деп аталатын үлкен қоныста өмір сүрді. Бұл жер қазір Леди Мадхаван Наир колониясы / Махалинагапурам деп аталатын аймақта Айяпан Гурувайораппан ғибадатханасының жанында орналасқан. Әлі күнге дейін үйдің Линвуд даңғылының және сэр мен леди Наирдің балаларының Палат Нараян Амма жолы, Палат Шанкаран Наир жолы, Палат Мадхаван Наир жолы есімдерімен аталған көптеген жолдар бар. Наирдің тағы бес баласы болды, олардың ішінде тағы бір қызы Сарасвати Амма, басқаша айтқанда Анужи, әйгілі дипломат К. П. Олардың ұлы, Наирдің немересі, сондай-ақ К. П. С. Менон және шөбересі Шившанкар Менон да сыртқы істер министрі болып қызмет еткен дипломаттар болды. Шившанкар Менон сонымен қатар Үндістанның 4-ші ұлттық қауіпсіздік кеңесшісі қызметін атқарды. Наирдің ұлы Р. М. Палат та белгілі саясаткер болды. 1971 жылғы Үнді-Пәкістан соғысы кезінде Батыс армиясының қолбасшысы, Гоаны азат еткен генерал-лейтенант К. П. Кандет Сэр Санкаран Наирдің немерелерінің бірі болды. Кеннеттің немересі және сэр Шанкаран Наирдің шөбересі Анил Менон НАСА-ның ғарышкері. Оның немере інісі В. М. М. Наир 2021 жылы қайтыс болған кезде Үндістандағы ең қарт ICS офицері болды. Шанкаран Наирдің немере інісі (жіңежесі Аммукутты Амманың ұлы) К. К. Четур, ICS офицері, сонымен қатар Үндістанның Жапониядағы алғашқы елшісі болды. Ол Жая Жейтлидің әкесі болды, ол саясаткер және социалист, оның күйеуі Ашок Жейтли Жемму мен Кашмирдің бас хатшысы болды. Жаяның қызы Адити бұрынғы крикетші Ажай Джадеджаға тұрмысқа шыққан. Шанкаран Наирдің тағы бір немере інісі П. П. Нарайан (Четтур Нарайан Наирдің ұлы), Малайзиядағы белгілі әлемдік кәсіподақшы және көшбасшы (Мораис 1984, кіріспе беттер).