Кіріспе

Оңтүстік Үндістан саяси партиясы – Әділет партиясы, ресми атауы Оңтүстік Үндістан Либералдық Федерациясы, Британдық Үндістанның Мадрас президенттігіндегі саяси партия болды. Ол 1916 жылдың 20 қарашасында Мадрастағы Виктория қоғамдық залында доктор С. Натеса Мудалиар құрды, ал Т. М. Наир, П. Теагарая Четти және Аламалу Мангай Тайраммал бірлесіп құрды. 19-шы ғасырдың соңы мен 20-шы ғасырдың басында президенттік аумағында брахмандар мен брахман емес адамдар арасындағы діни бөлініс, негізінен касталық көзқарастар мен мемлекеттік қызметтерде брахмандардың пропорционалды емес өкілдігіне байланысты басталды. Әділет партиясының құрылуы Мадрастағы брахман емес адамдарды өкілдік ететін ұйым құруға жасалған бірнеше әрекеттердің нәтижесі болды және бұл дравид қозғалысының басталуы ретінде қарастырылады. Партияның алғашқы жылдары империялық әкімшілік органдарға және британдық отаршылдық шенеуніктерге брахман емес адамдардың үкіметте көбірек өкілдік етуін талап ететін петициялар жіберді. 1919 жылғы Монтегю-Челмсфорд реформаларына байланысты әкімшілік диархиялық жүйеге көшкен кезде Әділет партиясы президенттік басқаруға қатысты. 1920 жылы ол президенттік аумағындағы алғашқы тікелей сайлауда жеңіске жетіп, үкімет құрды. Келесі он жеті жыл ішінде ол бес министрліктің төртеуін құрып, он үш жыл билікте болды. Бұл Мадрастағы ұлтшыл Үнді Ұлттық Конгресіне балама саяси күш болды. 1937 жылғы сайлауда Конгресске жеңілгеннен кейін, ол қайтадан күшін жинамады. Ол Перияр Е. В. Рамасвами мен оның «Өзін-өзі құрметтеу» қозғалысының жетекшілігіне көшті. 1944 жылы Перияр Әділет партиясын «Дравидар Кажагам» әлеуметтік ұйымына айналдырып, оны сайлау саясатынан шығарды. Өзін түпкілікті Әділет партиясы деп жариялаған оппозициялық топ 1952 жылғы соңғы сайлауға қатысып, аман қалды. Әділет партиясы көптеген даулы әрекеттерімен қазіргі Үндістан саясатында оқшауланды. Ол мемлекеттік қызметте және саясатта брахмандарға қарсы болды, және осы брахмандарға қарсы көзқарасы оның көптеген идеялары мен саясатын қалыптастырды. Ол Энни Бесант пен оның Үй өзін-өзі басқару қозғалысына қарсы болды, өйткені бұл қозғалыс брахмандарға пайда әкеледі деп сенді. Партия президенттік аумағындағы қарсылық қозғалысына қарсы науқан жүргізді. Ол Махатма Гандидің жеке дравид мемлекетін құруға қарсылығына байланысты келіспеушілікке ұшырады. Оның «брахмандар басымдығымен» сипатталатын Конгресске деген сенімсіздігі оны Үндістанның тәуелсіздік қозғалысына қарсы ұстаным қабылдауға итермеледі. Әділет партиясының билікте болған кезеңі касталық квоталар мен білім беру және діни реформалар енгізілуімен еске алынады. Оппозицияда ол 1937-1940 жылдардағы хиндиге қарсы қозғалыстарға қатысқаны үшін еске түседі. Партия Андхра және Аннамалай университеттерін құруға және қазіргі Мадрас қаласының Теагароя Нагар аймағын дамытуға атсалысты. Әділет партиясы мен Дравидар Кажагам қазіргі дравидтік партиялардың, яғни Дравида Муннетра Кажагам мен Бүкіл Үндістан Анна Дравида Муннетра Кажагамның идеологиялық алдын бастылары болып табылады, олар 1967 жылдан бері Тамил Надуды (Мадрас президенттігінің мұрагерлерінің бірі) үздіксіз басқарып келеді.

Брахмандар мен брахмандар еместер арасындағы айырмашылық

Мадрас президенттігіндегі брахмандар Үндістанның әлеуметтік иерархиясында жоғары мәртебеге ие болды. 1850 жылдарға қарай, халықтың бар болғаны 3,2% құрайтын телугу және тамил брахмандары сол кездегі үнді еркектеріне ашық жұмыс орындарының басым бөлігін иелену арқылы саяси күштерін арттыра бастады. Олар 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында әкімшілік қызметтерде және жаңа құрылған қалалық мамандықтарда үстемдік құрды. Брахмандардың жоғары сауаттылығы мен ағылшын тілін меңгеруі осы үстемдікке ықпал етті. 20-шы ғасырдың басында брахмандар мен брахман емес топтар арасындағы саяси, әлеуметтік және экономикалық жік бөліну айқын байқалды. Бұл айырылысты Энни Бесант және оның «Үндістан үшін өз билігі» қозғалысы одан әрі күшейтті. Төмендегі кесте Мадрас президенттігінде 1912 жылы әртүрлі касталық топтар арасында таңдалған жұмыс орындарының таралуын көрсетеді. Касталық топтар Коллекторлардың орынбасарлары Аудандық судьялар Аудандық әкімдер Жалпы еркек халқының % Браминдер 77 15 9 3,2 Брамин емес индуистер 30 3 2 5 8 5,6 Мұсылмандар 15 - - 26,6 Үндістандық христиандар 7 - - 52,7 Еуропалықтар және еуразиялықтар 11 - - 3,1

Браминдердің үстемдігі Мадрас заң шығару кеңесінің құрамында да көрінеді. 1910–1920 жылдары Мадрас губернаторы тағайындаған тоғыз ресми мүшесінің сегізі брахман болды. Тағайындалған мүшелерден басқа, брахмандар аудандық кеңестер мен муниципалитеттерден сайланған мүшелердің көпшілігін құрады. Осы кезеңде Мадрас провинциялық конгресс комитеті (Индия Ұлттық Конгресінің аймақтық бөлімшесі) де брахмандардың ықпалында болды. Президенттік аумағындағы 11 ірі газет және журналдың екеуі («The Madras Mail» және «Madras Times») тәжге жақын еуропалықтардың басқаруында болды, үшеуі евангелистік, саяси емес мерзімді басылымдар еді, төртеуі («The Hindu», «Indian Review», «Swadesamithran» және «Andhra Pathrika») брахмандар тарапынан шығарылды, ал Энни Бесант басқарған «New India» брахмандарға жақын болды. Бұл үстемдік брахман емес көшбасшылар тарапынан Мадрас губернаторына жазылған ашық хаттар мен памфлеттер арқылы сыналып, айыпталды. Мұндай памфлеттердің ең алғашқы мысалдары 1895 жылы өзін «әділ ойын» деп атаған анонимді автордың жазғандары еді. 20-шы ғасырдың екінші онжылдығына қарай президенттік брахмандар үш топқа бөлінді. Олар – Четпет Айерлер мен Вембаккам Айенгарлардан құралған топ, «The Hindu» газетінің редакторы Кастури Ранга Айенгар басқарған Эгмор тобы және С. Раджагопалачари басқарған Салем ұлтшылдары. Олармен бәсекелесу үшін төртінші брахман емес топ пайда болды және «Әділет» партиясына айналды.

Ұлыбритания саясаты

Тарихшылар британдықтардың брахман емес қозғалыстың дамуына қаншалықты әсер еткені туралы пікірде келіспейді. Кэтлин Гоф британдықтар рөл атқарғанын мойындаса да, Оңтүстік Үндістанда дравид қозғалысының ықпалы зор болғанын айтады. Юджин Ф. Иршик (Саяси және әлеуметтік қақтығыс Оңтүстік Үндістанда; Брамин емес қозғалысы және тамил сепаратизмі, 1916–1929) Үндістандағы британдық отаршыл шенеуніктер брамин еместердің өсуін ынталандыруға тырысқанын, бірақ оны тек осы саясаттың нәтижесі деп қарастырмайды. Майлапор брахмандары 20 ғасырдың басында маңызға ие болды. Британдықтар олардың пайдалы екенін мойындағанмен, сақтанды және бірнеше мемлекеттік лауазымдарға брамин еместерді тағайындады. Олар Майлапор брахмандарының ықпалын жою үшін, мемлекеттік лауазымдарға брамин емес адамдарды тартуды көздеді. Мұның алғашқы мысалы – 1903 жылы лорд Амптиллдің К. Санкаран Наирді жоғары сот судьясы қызметіне тағайындауы, себебі Наир брамин емес еді. Бұл лауазым Башьям Айенгар кеткеннен кейін бос қалды. В. Кришнасвами Айер оның орнын басатыны күтілді. Ол Майлапор брахмандарына қарсы күресті және үкіметке брамин емес мүшелерді қабылдауды жақтады. 1912 жылы сэр Александр Кардьюдың ықпалымен Мадрас хатшылығы алғаш рет жұмысқа орналастыру кезінде брамин немесе брамин емес болуын критерий ретінде пайдаланды. 1918 жылға қарай брахмандар мен брамин еместердің тізімін жасап, соңғысына басымдық берді.

Оңтүстік Үндістандағы ертедегі брахман емес қауымдастықтар

Британдық Үндістанда тілдік топтар арасындағы жеке мүдделерге негізделген саясат кең таралған. Әр аймақта кейбір топтар британдық үкіметті Конгресс жетекшілігіндегі тәуелсіз үкіметке қарағанда тиімді деп санады. 1909 жылы екі заңгер, П. Субрахманьям мен М. Пуршутам Найду, "Мадрас брахмандар емес қауымдастығы" деп аталатын ұйым құру және 1909 жылдың қазан айына дейін мың брахмандар емес мүшелерді қабылдау жоспарларын жариялады. Бірақ олар брахмандар емес халықтан ешқандай жауап алмады, нәтижесінде ұйым құрылмай қалды. Кейін, 1912 жылы, Саравана Пиллай, Г. Верасами Найду, Дораисвами Найду және С. Нараянасвами Найду сияқты бюрократиядағы брахмандар емес мүшелер Ц. Натеса Мудалиарды хатшы етіп тағайындап, "Мадрас Біріккен лигасы" құрды. Лига өзін әлеуметтік қызметпен шектеді және заманауи саясаттан алшақтап жүрді. 1912 жылдың 1 қазанында лига қайта ұйымдастырылып, "Мадрас Дравид қауымдастығы" деп аталды. Қауымдастық Мадрас қаласында көптеген бөлімшелер ашты. Оның ең маңызды жетістігі – брахмандар емес студенттерге арналған жатақхана ашу болды. Сондай-ақ, ол брахмандар емес түлектер үшін жыл сайынғы "Үйдегідей" шараларды ұйымдастырды және олардың талаптарын баяндайтын кітаптар жариялады. Брахмандар емес адамдардың наразылықтарын жариялау үшін олар ағылшын, тамил және телугу тілдерінде газеттер шығару мақсатымен Оңтүстік Үндістан халықтары қауымдастығын (СИПА) құрды. Четти хатшы болып тағайындалды. Четти мен Наир Мадрас корпорациясы кеңесінде саяси қарсыластар болған, бірақ Натеса Мудалиар олардың арасындағы келіспеушіліктерді татуластыра алды. Осы жиын "Оңтүстік Үндістан Либералдық Федерациясын" (SILF) саяси қозғалыс ретінде құрды. Д. Т. М. Наир мен Питти Тегарайя Четтиар осы қозғалыстың негізін қалаушылары болды. Раджаратна Мудалиар президент болып сайланды. Вице-президенттер ретінде Рамарая Ниңгар, Питти Тегарайя Четтиар, А. К. Г. Ахмет Тамби Мариккайар және М. Г. Арокиасами Пиллай сайланды. Б. М. Сивагнана Мудалиар, П. Нараянсами Мудалиар, Мохаммед Усман және М. Говиндаражулу Найду хатшылар болып сайланды. Г. Нараянсами Четтиар қазынашылыққа тағайындалды. Т. М. Наир атқару комитетінің мүшесі болып сайланды.

Ерте тарихы (19161920)

1916-1920 жылдары Әділет партиясы Эгмор және Майлапур фракцияларына қарсы күресіп, британдық үкімет пен жұртшылықты брахман еместердің президенттік мәртебедегі коммуналдық өкілдігін қолдауға көндіруге тырысты. Раджагопалачаридің ізбасарлары британдықтармен ынтымақтастықтан бас тартуды жақтады. Бесанттың брахмандармен байланысы және брахмандық құндылықтарға негізделген біртекті Үндістан туралы оның көзқарасы оны Әділет партиясымен тікелей қақтығысқа алып келді. 1916 жылдың желтоқсанында жарияланған «Брамин емес манифест» Үйдегі басқару қозғалысына қарсылығын білдірді. Манифестті «New India» газеті сынап жазды. Әділет партиясы Үйдегі басқару қозғалысына қарсы болды және партия газеттері Бесантты «Ирландиялық брахман» деп қысыммен атады. Партияның тамил тіліндегі органы «Дравидан» газеті «Үй билігі – брахман билігі» деген тақырыпты жариялады. Партияның үш газеті де үй билігі қозғалысы мен лиганы сынап, күнделікті мақалалар мен пікірлер жариялады. Кейіннен осы Әділет партиясының мақалалары «Энни Бесанттың эволюциясы» деген кітап түрінде жарық көрді. Наир үй билігі қозғалысын «әсіресе үкіметтік шаралардан қорғалған ақ әйел» жүргізген агитация деп сипаттады, оның нәтижесін брахмандар жинап алатын еді. Таңжавурда өткен жиналыста партия Т. М. Наирді Лондонға жіберіп, коммуналдық өкілдікті кеңейту үшін лобби жасауды тапсырды. Доктор Наир 1918 жылдың маусым айында келді және желтоқсанға дейін жұмыс істеді, түрлі жиналыстарға қатысты, Парламент мүшелеріне (депутаттарға) сөз сөйледі және мақалалар мен памфлеттер жазды. Алайда партия Саутборо комитетімен ынтымақтасудан бас тартты, себебі комитет мүшелерінің арасында брахман В. С. Шриниваса Састри мен Сурендранатх Банерджи болды. Әділет партиясы көптеген үнді және үнді емес Үндістан әкімшілік қызметінің мүшелерінің қолдауын қамтамасыз етті. Бірлескен таңдау комитеті 1919-1920 жылдары Үндістан үкіметі заң жобасын аяқтау үшін тыңдаулар өткізді, ол реформаларды іске асыруға бағытталған еді. Аркот Рамасами Мудалиар, Курма Венката Редди Найду, Кока Аппа Рао Найду және Л. К. Туласирамнан құралған Әділет партиясының делегациясы тыңдауларға қатысты. Рамараянінгар сондай-ақ «Бүкіл Үндістан жер иелері» және «Мадрас заминдар» қауымдастықтарын да өкілдік етті. Редди Найду, Мудалиар және Рамараянінгар ірі қалаларды аралап, жиналыстарда сөз сөйледі, депутаттармен кездесті және өздерінің ұстанымын алға жылжыту үшін жергілікті газеттерге хаттар жазды. Наир 1919 жылдың 17 шілдесінде сотқа келмей жатып қайтыс болды. Наирдің қайтысынан кейін Редди Найду оның өкілі атанды. Ол 22 тамызда куәлік берді. Делегация Либералдық және Лейбористтік партия мүшелерінің қолдауын алды. 1919 жылдың 17 қарашасында жарияланған комитет баяндамасында Мадрас президенттігінде коммуналдық өкілдік ұсынылды. Резервтегі орын санын жергілікті партиялар мен Мадрас үкіметі шешетін еді. Әділет партиясы, Конгресс, МПА және британдық отаршылдық үкімет арасындағы ұзақ келіссөздерден кейін 1920 жылдың наурыз айында «Местонның сыйлығы» деп аталатын келісімге қол жеткізілді. Көпмандатты округтердегі 63 жалпы орынның 28-і (3 қалалық және 25 ауылдық) брахман еместерге сақталды. Бұл позиция партияны оқшаулады – көптеген саяси және әлеуметтік ұйымдар қозғалысты қолдады. Әділет партиясы оның көбінесе брахмандармен байланыста болғанына сенді, бірақ өзі брахман болмады. Сонымен қатар ол индустрияландыруды жақтады. 1921 жылдың сәуір айында Мадрасқа келген Ганди брахманизмнің қадір-қасиеттері мен үнді мәдениетіне брахмандардың үлесі туралы айтты. Әділет партиясы 98 орынның 63-ін жеңіп алды. А. Суббарайялу Реддиар алғашқы бас министр болды, бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты көп ұзамай отставкаға кетті. Оның орнына жергілікті басқару және денсаулық сақтау министрі Рамараянінгар (Панагал махараджасы) тағайындалды. Партия диархиялық жүйеге риза болмады. 1926 жылы партия Сварадж партиясына жеңіліп қалды. Сварадж партиясы үкімет құрудан бас тартты, бұл губернаторды П. Суббарайян басшылығымен тәуелсіз үкімет құруға итермеледі.

193037

Төрт жыл оппозицияда болғаннан кейін, Әділет партиясы қайтадан билікке оралды. Бас министр Б. Мунусвами Найдудың қызметі әртүрлі дау-дамайлармен толы болды. Ұлы экономикалық дағдарыс (депрессия) өршіп тұрған кезде экономика құлдырап бара жатты. Оңтүстік аймақтарды су тасқыны шапты. Мемлекет кірістердің азаюын өтеу үшін жер салығын арттырды. Заминдарлар (жер иелері) тобы екі белгілі жер иесі – Боббили раджасы мен Венкатагири Кумара раджасы – кабинетке енгізілмегеніне наразылық білдірді. 1930 жылы П. Т. Ражан мен Найду арасында президенттік мәселесі бойынша келіспеушіліктер туды, соның салдарынан Найду үш жыл бойы партияның жылдық кеңесін өткізбеді. М. А. Мутиях Четтиардың жетекшілігімен 1930 жылы қарашада Заминдарлар көтерілісшіл "беделді топты" құрды. Партияның 1932 жылғы 10-11 қазанда өткен он екінші жылдық кеңесінде көтерілісшіл топ Найдуды қызметтен шеттетуге шешім қабылдап, оның орнына Боббили раджасын тағайындады. Боббили тобы өзіне қарсы сенімсіздік білдіретін резолюция ұсынады деп қорқып, Найду 1932 жылы қарашада отставкаға кетті, ал Рао бас министр болды.

Құлдырау

Ұлттық сезімдердің күшеюі және фракциялық тартыстар 1930 жылдардың басынан бастап партияның үнемі қысқаруына себеп болды. Көптеген жетекшілер Конгресске қосылды. Рао өз партия мүшелеріне қол жеткізуге қиындық туғызды және партияның бұрынғы табыстарына үлкен үлес қосқан аудандық басшылардың өкілеттіктерін шектеуге тырысты. Партия британдық отарлық үкіметтің тәуелсіздік қозғалысына қарсы шараларын қолдағандықтан, жатақтар ретінде қарастырылды. Оның экономикалық саясаты да кеңінен ұнамайтын болды. Заминдари емес аймақтардағы жер салығын 12,5 пайызға төмендетуден бас тарту Конгресс басшылығымен шаруалардың наразылығын тудырды. Заминдар болған Рао наразылықтарды басып тастады, бұл халықтың ашуын одан әрі қоздырды. Партия 1934 жылғы сайлауда жеңіліске ұшырады, бірақ Сварадж (Конгрестің саяси бөлімі) қатысудан бас тартқандықтан, азшылық үкімет ретінде билікті сақтап қалды. Әділет партиясының соңғы жеңілісіне себептер британдық отарлық үкіметпен ынтымақтастығы, партия мүшелерінің элиталық сипаты, жоспарланған касталар мен мұсылмандардың қолдауын жоғалту және әлеуметтік радикалдардың «Өзін-өзі құрметтеу қозғалысына» қашуы сияқты факторлар жатқызылды, немесе жалпы алғанда, «ішкі келіспеушілік, тиімсіз ұйымдастыру, инерция және тиісті басшылықтың болмауы». Әділет партиясы үкіметтің бұл қадамына қарсы тұру үшін Перияр Е. В. Рамасамидің «Өзін-өзі құрметтеу қозғалысына» (ӨӨҚ) қосылды. Соның салдарынан басталған хиндиге қарсы агитация партияны тиімді түрде Периярдың бақылауына көшірді. Раоның мерзімі аяқталғаннан кейін Перияр 1938 жылдың 29 желтоқсанында президент болды. Бұрын Конгресс мүшесі болған Периярдың партиямен бұрынғы ынтымақтастық тарихы болды. 1925 жылы партияны брахманизмге айыптағаннан кейін ол Конгресстен шығып кеткен. ӨӨҚ Әділет партиясымен тығыз байланыста болып, Конгресс пен Свараджға қарсы күресті. Перияр 1926 және 1930 жылдары тіпті Әділет партиясының кандидаттары үшін үгіт жүргізген. 1930 жылдардың басында бірнеше жыл бойы ол Әділет партиясынан коммунистерге ауысты. 1934 жылдың шілдесінде коммунистік партияға тыйым салынғаннан кейін ол Әділет партиясын қолдауға оралды. Хиндиге қарсы агитация Әділет партиясының құлдырап бара жатқан беделін қайта жандандырды. 1939 жылдың 29 қазанында Раджагопалачаридің Конгресс үкіметі Үндістанның Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысуына наразылық білдіріп, отставкаға кетті. Мадрас провинциялық үкіметі губернатордың басқаруына берілді. 1940 жылдың 21 ақпанында губернатор Эрскин хинди тілін міндетті оқытудан алып тастады. Периярдың басшылығымен партия Дравидистанның (немесе Дравида Наду) бөлінуін жақтады. 14-ші жылдық конференцияда (1938 жылдың желтоқсанында) Перияр партия басшысы болып сайланды және Тамил халқының егемен мемлекет құру құқығын жариялайтын қаулы қабылданды, бұл мемлекеттің тікелей басқаруы Үндістан Мемлекет хатшысына берілді. 1939 жылы Перияр «Дравида Надудың жеке, егемен және федеративтік республикасын» жақтау үшін Дравида Наду конференциясын ұйымдастырды. 1939 жылдың 17 желтоқсанында сөйлеген сөзінде ол «Дравида Наду – дравидиандар үшін» деген ұранды көтерді, бұл бұрын (1938 жылдан бері) қолданылған «Тамил Наду – тамилдер үшін» деген ұранды алмастырды. «Дравидистан» талабы 1940 жылдың тамызында өткен 15-ші жылдық конференцияда қайталанды. 1941 жылдың 10 тамызында Перияр Дравида Наду үшін агитацияны тоқтатты, бұл үкіметке соғыс күш-жігерінде көмектесу мақсатында жасалды. Криппс миссиясы Үндістанға келгенде, Перияр, В. П. А. Саундарапандиан Надар, Н. Р. Самияппа Мудалиар және Мутиа Четтиардан тұратын Әділет делегациясы 1942 жылдың 30 наурызында миссиямен кездесіп, жеке дравид мемлекетін құруды талап етті. Криппс бөлінудің тек заң шығарушы шешім немесе жалпы референдум арқылы ғана мүмкін екенін мәлімдеді. Осы кезеңде Перияр 1940 және 1942 жылдары Конгресс қолдауымен Әділет партиясын билікке жеткізуге жасалған әрекеттерге қарсы болды.

Дравидар Қажымға айналу

Перияр партияны сайлау саясатынан шығарып, оны әлеуметтік реформалар жасаушы ұйымға айналдырды. Ол былай деп түсіндірді: «Егер біз әлеуметтік өзіңді сыйлауға қол жеткізсек, саяси өзіңді сыйлау да одан кейін келеді». Бір топ көшбасшылар Периярдың басшылығы мен саясатына наразылық білдіріп, Периярды биліктен ығыстыруға тырысқан оппозициялық топ құрды. Бұл топқа П. Баласубраманян («The Sunday Observer» газетінің редакторы), Р. К. Шанмугам Четтиар, П. Т. Ражан және А. П. Патро, С. Л. Нарасимха Мудалиар, Дамодаран Найду және К. С. Субрамания Четтиар кірді. Периярды қолдайтын және қарсыласатын топтар арасында билік күресі басталды. 1943 жылдың 27 желтоқсанында оппозициялық топ партияның атқару комитетінің отырысын шақырып, Периярды 1940 жылдан бері жыл сайынғы жиналыстарды өткізбегені үшін сынады. Перияр сыншыларын үндемеу үшін конфедерацияны шақыруға шешім қабылдады. 1944 жылдың 27 тамызында Салемде «Әділет» партиясының он алтыншы жылдық конфедерациясы өтті, онда Периярды қолдайтын топ басымдыққа ие болды. Конфедерация партия мүшелерін: Рао Бахадур және Диван Бахадур сияқты британдық құрметтер мен наградаларынан бас тартуға, есімдерінен касталық қосымшаларды жоюға, тағайындалған және сайланған лауазымдарынан кетуге міндеттейтін қаулылар қабылдады. Партия сондай-ақ «Дравидар Кажагам» (ДК) деген атау алды. Қаулыларды қабылдауда маңызды рөл атқарған Аннадурай трансформацияланған ұйымның бас хатшысы болды. Көптеген мүшелер «Дравидар Кажагамға» қосылды. П. Т. Ражан, Манаппарай Тирумалаисами және М. Баласубрамания Мудалиар сияқты бірнеше наразылар жаңа өзгерістерге келіспеді. Бастапқыда Б. Рамачандра Редди, кейін П. Т. Ражан басшылығымен олар өздерін түпкілікті «Әділет» партиясы деп жариялап, жаңа партия құрды. Бұл партия Үндістан Ұлттық Конгресіне жақындасып, «Үндістанды тастап кету» қозғалысын қолдады. «Әділет» партиясы сондай-ақ Үндістан Конституциялық Ассамблеясына сайлауда Конгресс кандидаттарын қолдады. 1952 жылғы сайлауда партия тоғыз орынға үміткер болды. П. Т. Ражан – жалғыз жеңіске жеткен үміткер. Партия 1952 жылғы сайлауда Мадрас округінен М. Баласубрамания Мудалиарды да кандидат ретінде тікелей ұсынды. Т. Т. Кришнамахариге жеңілгеніне қарамастан, Мудалиар 63 254 дауыс жинап, екінші орынды иеленді. Бұл жаңа «Әділет» партиясы 1952 жылдан кейін сайлауға қатыспады. 1968 жылы партия Мадраста өзінің алтын мерейтойын тойлады.

Сайлау нәтижесі

Сайлаулар Сайлауға арналған жалпы орын саны Жеңіп алынған орын саны Номинацияға қолжетімді орын саны Жалпы орын саны Номинацияланған мүшелер Нәтиже Партия президенті 1920 98 63 29 18 Жеңіске жетті Теагароя Четти 1923 98 44 29 17 Жеңіске жетті Теагароя Четти 1926 98 21 34 0 Панагал патшасы жеңіліске ұшырады 1930 98 35 34 Жеңіске жетті Б. Мунусвами Найду 1934 98 34 Жеңіліске ұшырады Боббили патшасы 1937 215 18 46 7 Жеңіліске ұшырады Боббили патшасы 1939–1946 Сайлау өткізілмеді Э. В. Рамасами 1946 215 0 46 0 Қатыспады П. Т. Ражан 1952 375 1 NA NA Жеңіліске ұшырады П. Т. Ражан

Заңнамалық бастамалар

Билік басында тұрған жылдары Әділет партиясы ұзақ мерзімге әсер ететін бірқатар заңдар қабылдады. Оның кейбір заңнамалық бастамалары 2009 жылға дейін қолданыста болды. 1921 жылдың 16 қыркүйегінде бірінші Әділет үкіметі алғашқы коммуналдық үкімет жарлығын (Г.О. # 613) қабылдады, осылайша Үндістан заң шығару тарихында сайланған алғашқы орган болып, резервацияларды заңдастырды. Бұл резервациялар кейіннен стандартқа айналды. 1922 жылдың 18 желтоқсанында ұсынылып, 1925 жылы қабылданған Мадрас индуистік діни мүліктер заңы көптеген индуистік храмдарды мемлекеттік басқаруға бағынтты. Бұл заң кейінгі индуистік діни және қайырымдылық мүліктер (HR & CE) заңдарына және Тамил Надудың қазіргі саясатына үлгі болды. 1919 жылғы Үндістан үкіметі заңы әйелдерге заң шығарушы болуға тыйым салған. Бірінші Әділет үкіметі бұл саясатты 1921 жылдың 1 сәуірінде өзгертіп, дауыс беру құқығын гендерлік теңдікке келтірді. Бұл шешім 1926 жылы доктор Муттулакшми Реддидің кеңеске мүше болып тағайындалуына жол ашты, ол Үндістанда заң шығарушы органның мүшесі болған алғашқы әйел атанды. 1922 жылы бірінші Әділет министрлігі кезінде (жоспарланған касталармен қарым-қатынас нашарламай тұрып), Кеңес ресми түрде "Панчамар" немесе "Парайяр" терминдерін (олар қорлаушы деп есептелді) "Ади Дравидар" терминімен ауыстырды. Бұл тәуелсіз тамил университетін құру туралы талаптарға әкелді, себебі Мадрас университеті брахмандардың басымдығында болды және брахмандар емес адамдарды қабылдауға ынтақтамады. 1926 жылдың 22 наурызында Сивагнанам Пиллай төрағалық еткен Тамил университеті комитеті мүмкіндігін зерттеуге кірісті және 1929 жылы Аннамалай университеті ашылды. Ол үлкен қаржылай көмек көрсеткен Аннамалай Четтиардың құрметіне аталды.

Инфрақұрылым

Екінші әділет министрі Рамараяннгардың биліктегі жылдары Мадрас қаласының инфрақұрылымын жақсартуға, әсіресе Теагароя Нагар ауылын дамытуға ықпал етті. Оның әкімшілігі 7 қыркүйек 1920 жылы Мадрас қаласын жоспарлау туралы заңды қабылдады, қаланың қарқынды өсуіне байланысты жаңа тұрғын үйлер салуға мүмкіндік берді. Ұзын көл – қаланың батыс шебінде Нунгамбаккамнан Саидапетке дейін жартылай шеңбер пішіндес үлкен су қоймасы 1923 жылы кептірілді. Ұзын көлдің батысындағы даму 1911 жылы британдық отаршылдық үкімет Мармалан/Мамбалам ауылында теміржол стансасын салғаннан бастау алды. Әділет үкіметтері сонымен қатар, шалап-шалап салынған үйлерді бұзу жобаларын іске қосып, тығыз қоныстанған аудандарда тұрғын үйлер мен қоғамдық жуыну орындарын салды. 1924 жылы олар Аюрведа, Сиддха және Унани дәстүрлі медицина мектептерін зерттеу және дамыту үшін Үнді медицина мектебін құрды.

Саяси мұрасы

"Әділет" партиясы брахман емес саяси ұйым ретінде құрылды. Брахман емес қозғалыстар 19 ғасырдың соңынан бері болғанымен, "Әділет" партиясы осындай алғашқы саяси ұйым болды. Партияның диархиялық басқару жүйесіне қатысуы Мадрас штатының білімді элитасына парламенттік демократияның маңыздылығын түсіндірді. "Әділет" және Дравидар Кажагам қазіргі Дравидиялық партиялардың – Дравида Мунетра Кажагам және Анна Дравида Мунетра Кажагамның саяси алдашылары болды. Бұл партиялар 1967 жылдан бері үзіліссіз Томилнадты (Мадрас президенттігінің мұрагері) басқарып келеді. 1926 жылғы жеңілістен кейін партияны көбірек ашық және ұлттық сипатқа ие ету туралы ұсыныстар жасалды. Оппозиция, әсіресе Перияр Е. В. Рамасамидің өзін-өзі құрметтеу фракциясы, бастапқы саясатты қорғады. 1929 жылы "Әділет", Министрлік және Конституциялық партиялар арасында өткен үшжақты конференцияда брахмандардың ұйымға қатысуына қойылған шектеулерді алып тастау туралы резолюция қабылданды. 1929 жылдың қазан айында партияның атқару комитеті осы мәселе бойынша резолюцияны партияның Неллордағы он бірінші жылдық жиналысына бекітуге ұсынды. Резолюцияны қолдаған Мунусвами Найду былай деді:

"Біз бір қауымды шеттетуге рұқсат бергенше, біз саяси тұрғыдан президенттігіміздегі барлық халық атынан сөйлей алмаймыз немесе оларды өкілдік етеміз деп мәлімдей алмаймыз. Егер, біз үміттене берсек, реформалар нәтижесінде провинцияларға провинциялық автономия берілсе, біздің федерациямыз барлық қауымдардың толыққанды өкілдігін талап ете алатын жағдайға жетуі керек. Біздің федерациямыздың мақсаттары мен міндеттеріне сәйкес келетін брахмандарды қабылдауға қандай қарсылық болуы мүмкін? Брахмандар тыйым алынғаннан кейін де қосылмауы мүмкін. Бірақ одан кейін федерациямыз оның ашық еместігі үшін сынға ұшырамайды. Сол кездегі "Әділет" партиясының үкіметі, Панагал раджасы басқаруымен, үнді ұлтшылы Субрамания Бхаратхидің өлеңдерін жариялау мен таратуға тыйым салды. Алайда, 1920 жылдардың ортасына қарай партия ұлтшылдық саясатты қабылдады. Ол бұрын қолмен жіп илеуге және "свадеши" экономикасына немқұрайлы қарады. 1925 жылы партияның жылдық жиналысы "жергілікті өнеркәсіптерді" және "свадеши кәсіпорынды" қолдау туралы резолюция қабылдады. Бұл өзгеріс "Әділет" партиясына "Сарадж" партиясына қарсы күресте сәттірек болуға мүмкіндік берді, себебі ол "Сарадж" партиясынан бірте-бірте үстемдігін жойды. "Сварадж" (немесе өзін-өзі басқару) термині конституцияға енгізілді. Бұл өзгерістерді Мадрас филиалының президенті К. Р. Редди бастады. "Әділет" партиясы үшін "Сварадж" – британдық үстемдік астындағы ішінара өзін-өзі басқаруды білдірді, тәуелсіздікті емес. Конституцияда: "Британ империясының құрамдас бөлігі ретінде Үндістан үшін барлық бейбіт, заңды және конституциялық жолдармен мүмкіндігінше ертерек "Сварадж" алу" деп жазылған. Тарихи деректер "Әділет" партиясы Джалианвала Багтағы қырғынды айыптады ма, жоқ па, оны нақты көрсетпейді. Партияның ұлтшылдық саясатқа бет бұруы 1930 жылдары Мунусами Найду мен Боббили раджасының кезінде кері қайтарылды. Азаматтық мойынсұнбау науқаны кезінде "Әділет" үкіметі полицияның қатал шараларына наразылық білдірмеді. "Әділет" партиясы мұсылмандардың қолдауын қайта қалпына келтіре алмады, өйткені ол оларға жоғары касталы индустар коммуналдық резервтен ашылған жұмыс орындарының үлесін теңсіз алғанын сендіре алмады. Касталармен арадағы жарылыс сол кезеңде болды. Т. М. Наирдің қайтысынан кейін Ади Дравидалар партиядан бірте-бірте шығарылды. "Пулиантопе оқиғалары" (сондай-ақ "B&C фабрикасының ереуілі" деп те аталады) Веллалар, Бери Четтилер, Балиджа Найдулар, Каммалар және Капулар сияқты брахман емес судра касталарының Парайярлармен қарым-қатынасын нашарлатты. 1921 жылдың 11 мамырында боттар мен жоғары касталы индустар Карнатик тоқыма фабрикасында ереуілге шықты. 20 маусымда Букингем фабрикасының жұмысшылары да оларға қосылды. Парайярлар ереуілді тоқтатуға тез инабат етті, бірақ жоғары касталы индустар ереуілді жалғастырды. Бұл екі топ арасында антагонизм туды. Полиция мен жоғары касталы индустар арасындағы қақтығыста бірнеше адам қаза тапты. "Әділет" партиясының басшылары үкіметті Парайярларды ынталандырып, проблема тудырды деп айыптады.