Кіріспе

1936 жылғы Үндістандағы Керала штатындағы жарлық

Махаража Читира Тирунал Баларма Варма 1936 жылдың 12 қарашасында ғибадатханаға кіру туралы жарлық шығарды. Бұл жарлық қазіргі Кераланың құрамына кіретін Траванкор княстығындағы индуист ғибадатханаларына кіруге тыйым салынған артта қалған және шеттетуге ұшыраған қауымдардың тыйымын жойды. Бұл жарлық Траванкор және Керала тарихындағы маңызды кезең болды. Бүгінде Керала үкіметі ғибадатханаға кіруді жариялау күнін әлеуметтік реформа күні деп санайды.

Тарих

Нараяна Гуру және басқалардың ұстанымдарымен шабыттанған Траванкордағы әлеуметтік реформалар науқанынан кейін, Харижан Севак Сангх тағайындаған алты жетекшіден тұратын делегация ханшайымдық мемлекетті аралап, мемлекеттік басқарылатын храмдарға кіруге артта қалған касталарға рұқсат беруді қолдау үшін жоғары касталы индуистерден қолдау сұрады.

Вайком сатьяграха

Тарихшы Ромила Тапардың сөзінше, 1924-1925 жылдардағы Вайкомда далиттердің ғибадатхананың жанындағы қоғамдық жолды пайдалануына тыйым салуға қарсы наразылықтар ғибадатханаға кіру қозғалысының маңызды алғышарты болды. Бұл "Вайком сатьяграхасы" деп аталды және Махатма Ганди басшылық етті. Наразылықтар бұрын жоғары каста мүшелеріне ғана рұқсат етілген аймақтарға тең құқықтарды қамтамасыз етуге бағытталған. Наразылықтар кеңейіп, ғибадатханалардың ішіне кіру құқығын талап ететін қозғалысқа айналды. Бұл бейбіт наразылықтар болашаққа үлгі болды, сондай-ақ ғибадатханаға кіру туралы жарияланудың мақсаты – артта қалған каста өкілдерінің жаппай христиан дініне өтуіне тоқтау салу екені жиі сынға түсті. Сол кездегі Траванкор билеушілері елде индуистердің көпшілігі азайса, басқару қиын болады деп қорқыпты.

Ғибадатханаға кіру комитеті

1932 жылы Махараджа Читира Тирунал ғибадатханаға кіру мәселесін зерттеу үшін комиссия құрды. Бұл оның ізашарлары Мүлам Тирунал мен Регент Махарани Сету Лакшми Баи көрсеткен қарсылықты жеңу мүмкіндігін ашты. Гандимен кездескеннен кейін Баи, Мүлам Тируналдың Вайком сатьяграхасына қатысқандары үшін түрмеге қамалғандарды босатып, Вайком Махадева ғибадатханасына барлық касталардың қол жеткізуін қамтамасыз ететін солтүстік, оңтүстік және батыс жолдарын ашты. Ол брахмандар пайдаланатын болғандықтан ғибадатханаға баратын шығыс жолын ашудан бас тартты. Өзінің кәмілетке толмаған туысы Читира Тируналдың регенті екенін және осылайша оған билік жоқ екенін айтып, Гандидің кеңесімен әрекет етуден жалтарды. Бұл жауаптан ашуланған Ганди 12 жасар ханзадаға бұл оның билігі кезінде орындалатынын сұрады, ханзада дереу уәде берді. Бұл оқиға кейіннен Үндістанның бұрынғы президенті К.Р. Нараянан өз сөйлеген сөзінде Читира Тируналдың прогрессивті ой-санасын атап көрсетті. Регенттің ғибадатханаға кіру құқығы бойынша әрекет етуден бас тартуы Маннату Падманабхан сияқты адамдардың сынына ұшырады. Олар оны брахмандардың ықпалында деп айыптап, билігі жоқ деген сылтауын жалғандық деп мәлімдеді.

Кочин және Малабардағы ғибадатханаға кіру

Траванкор ғибадатханасына кіру туралы жарлық Кочин мен Британдық Малабарға айтарлықтай әсер етпеді, себебі Кочин махараджасы мен Заморин длиттерге ғибадатханаға кіруге қатысты қатаң қарсылық танытты. Кочин билеушісі Триппунитура және Чоттанникара ғибадатханаларында Аратту (қасиетті суға шомылу) және Пара (қасиетті процессия) сияқты рәсімдерге тыйым салды. Соңында, 1947 жылдың 22 желтоқсанында Кочинде ғибадатханаға кіру туралы жарлық жарияланды, ол 1948 жылдың 14 сәуірінде күшіне енді. Тіпті 1947 жылы барлыққа ғибадатханаға кіруге рұқсат берілген кезде, Кочин махараджасы өз отбасылық ғибадатханасы "Сри Пурнатхрайешаны" ғибадатханаға кіру ережесінен шығару үшін заң жобасына ерекшелік енгізді. 1947 жылдың 12 маусымында Мадрас ғибадатханасына кіру туралы жарлық шығарылғандықтан, Малабар аймағының тұрғындары да осы құқықты алды. Малабардың Заморині ғибадатханалардағы қалыптасқан әдет-ғұрыптар мен салты-дәстүрлерді өзгертуге ниет білдірмеді; Траванкор ғибадатханасына кіру туралы жарлық жарияланғанын естігенде, ол Траванкор махараджасының мұны істеуге құқығы жоқ екенін айтты, өйткені ол тек индуистік діни қорлар кеңесінің бақылауындағы ғибадатханалардың қамқоршысы ғана. Ол сондай-ақ билік органдарына меморандум жіберіп, ғибадатханаға кіру мәселесінде шешім қабылдауға ешкімнің құқығы жоқ екенін, себебі олар жеке меншік екенін мәлімдеді. Ғибадатханаға теңдей кіру құқығы 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғаннан кейін ғана Малабар аймағында іске асырылды.