Кіріспе
Биологияда коадаптация - екі немесе одан да көп түрдің, гендердің немесе фенотиптік қасиеттердің жұп немесе топ ретінде бейімделуіне ұшыраған процесс. Бұл екі немесе одан да көп өзара әрекеттесетін сипаттамалардың бірдей селекциялық қысымға жауап ретінде бірге табиғи іріктеуден өткенде немесе селекциялық қысым бір сипаттаманы өзгертіп, өзара әрекеттесетін сипаттаманы бірізді түрде өзгерткенде болады. Бұл өзара әсерлесетін сипаттамалар тек бірге пайдасы бар, кейде өзара тәуелділікті арттырады. Коадаптация мен коэволюция, процесінде ұқсас болса да, бірдей емес; коадаптация екі бірліктің өзара әрекеттесуін білдіреді, ал коэволюция олардың эволюциялық тарихын білдіреді. Коадаптация және оның мысалдары көбінесе коэволюцияның дәлелі ретінде қарастырылады.
Гендер мен ақуыз кешендері
Генетикалық деңгейде коадаптация - бұл популяцияның гендік қорында өзара әрекеттесетін гендердің селекция арқылы жинақталуы. Бір генге селекциялық қысым әсер етуі оның өзара әрекеттесетін ақуыздарына әсер етеді, содан кейін өтемақылық өзгерістер пайда болады. Мүмкіндіктің бір түсіндірмесі - коадаптация. Кейбір консервацияланған блоктар оперон болып табылады, онда гендер полицистроникалық мРНК-ға котранскрипцияланады және мұндай оперондар көбінесе метаболистік жол немесе белок кешені сияқты бір функциямен байланысты. Бір-біріне ұқсас функциялары бар гендер кластерлерге түседі және бір-біріне бейімделгендей көрінеді. Мысалы, бактериофагтың бас морфогенезінде қолданылатын белоктарды анықтайтын гендер тығыз топтастырылған. Көрініп тұрғандай, үйлесімді кластерлердің басқа мысалдары - негіз тақтасының сырын, құйрық талшықтарын және ДНҚ полимеразаның аксессуарлық ақуыздарын анықтайтын гендер. Ол иммундық және шпаклдық гендер ортасында орналасқан белгілі бір гендер тобының ДНК деңгейінде бәсекелестік пен қорғаныс үшін бейімделген ақуыздарды кодтайтынын ұсынды.
Органдар
Генетикалық деңгейдегі белгілерге ұқсас, ағзалардың аспектілері де бейімделуге ұшырауы мүмкін. Мысалы, жұқа сүйектер күнделікті жүктемелерді алып жүруде, жұқа сүйектердегі минералды ұлпаның көп болуына байланысты, қалың сүйектерге ұқсас өнімділікке ие болуы мүмкін. Бұл дегеніміз, жұқалық пен минералдану деңгейі, мүмкін, бірге бейімделген. Алайда, жұқа сүйектер қалың сүйектерге қарағанда қатты болғандықтан, олар әдетте нашар иілгіш және сынуға бейім, әсіресе, экстремалды жүктемелерге ұшыраған кезде. Электрлік әлсіз балықтар электрлік органды пайдалана отырып, әлсіз электр өрісін жасай алады. Бұл электр өрістерін жеке адамдар арасында электрлік орган разрядтары (ЭОД) арқылы байланыс орнатуға пайдалануға болады, оларды одан әрі модуляциялау арқылы шырп деп аталатын контекстке тән сигналдар жасауға болады. Балықтар электрлі өрістер мен сигналдарды электрорецепторларды қолдану арқылы сезінеді. Елестетілген пышақ балықтары туралы зерттеулер электрлі балықтардың беретін сигналдары мен оларды қабылдау тәсілі үйлесімді болуы мүмкін екенін көрсетеді, өйткені балықтың тұратын ортасы (физикалық және әлеуметтік) сыңғырлау, EOD және анықтау үшін таңдауға әсер етеді. Аумақтық балықтардың өзара әрекеттесуі балықтардың әлеуметтік топтары арасындағы өзара әрекеттесуден басқа сигнал параметрлерін қолдайды.
Мінез-құлық
Ата-ана мен олардың балаларының тамақтану кезіндегі мінез-құлқы бір-біріне әсер етеді. Ата-аналар балаларының қаншалықты қайыр сұрауына байланысты тамақтанады, ал бала қайыр сұрауы оның қаншалықты аш екеніне байланысты. Бұл әдетте ата-ана мен бала арасындағы мүдделер қақтығысына әкеледі, өйткені бала мүмкіндігінше көп тамақтануды қалайды, ал ата-ана тек ата-ананың қамқорлығына шектеулі энергия жұмсауы мүмкін. Осылайша, таңдау ең жоғары жарамдылыққа әкелетін жалқаулық пен тамақтандыру мінез-құлқының комбинациясына байланысты болады, нәтижесінде үйлесімділік пайда болады. Ата-аналардың ұрпақтарына бейімделуіне ақпарат асимметриясы әсер етуі мүмкін, мысалы, әйелдердің көк сиырлары табиғаттағы қайыршылық мінез-құлыққа көбірек ұшырайды, нәтижесінде олар еркектерге қарағанда ұқсас ынталандыруларға көбірек жауап береді.
Ішінара және антагонисттік коадаптация
Сонымен қатар, бір-біріне байланысты қасиеттердің бір жылдамдықпен дамымауы немесе бір-біріне мүлдем қайшы келетіндіктен, тек ішінара ғана үйлесуі мүмкін. Австралиялық скинктер туралы жүргізілген зерттеулер күндізгі скинктердің жоғары температураны жақсы көретінін және жоғары температурада жақсы жүгіре алатынын, ал түнгі скинктердің төменгі температураны және оңтайлы температураны жақсы көретінін көрсетті. Алайда, жоғары және төмен оңтайлы температуралар арасындағы айырмашылықтар қолайлы температураларға қарағанда әлдеқайда аз болды, яғни түнгі скинктер күндізгі әріптестеріне қарағанда баяу жүгіреді. Eremiascincus жағдайында оңтайлы температура мен артықшылықты температура бір-бірінен қарама-қарсы бағытта ауытқып, антагонисттік коадаптацияны тудырады.