Кіріспе
Алыстағы жол Аляска штатының Денали ауданында орналасқан. Сегіз Миль көлі мен жолдың шығыс шетіндегі 8 миль (13 км) аралығында асфальт немесе күтіп ұсталған қиыршық тас жолдан басқа, маршрут бастапқы жолдың жолын жалғастыратын, кейде қауіпті және қатал және қатал жаяу жүргінші немесе ATV (барлық жер теліміндегі көлік) жолынан тұрады. Жол Стампид өзенінің бойындағы антимонның тасталған шахтасында аяқталады. Бұл жол Стампид әуежайының шөпті ұшу-қону жолағынан бірнеше шақырым қашықтықта орналасқан. Тарихи тұрғыдан алғанда, жолдың шығыс жағына шығу Аляска темір жолынан пайда болды. Бүгінде жолға негізгі кіру 1970 жылдардың басында ашылған Джордж Паркс тас жолынан (3-ші Аляска жолы) өтеді. Парк тас жолы Хили қаласының орталығынан солтүстікке қарай екі шақырым жерде 251,1 шақырымдық жерде қиылысады. Бұл қиылысқа Стампид жолының қазіргі шығыс аяғы белгіленсе де, Лигнит жолы осы қиылыстан бірнеше шақырым шығысқа қарай темір жолға және Ненана өзеніне дейін жалғасады. Жол Denali ұлттық паркімен солтүстік шекарасында орналасқан. Стампед алқабы немесе Стампед дәлізінің атымен белгілі алқабы негізінен төменгі жатқан тундра мен су бөліктері. 1992 жылы Кристофер МакКендлес қайтыс болғаннан бері, "Стампид" жолы халықаралық назарынан тыс қалмады. Оның сүйегі жолдың 28 милі бойындағы шөл даланың терең жерінде тасталып кеткен автобустан табылды. Автобус туралы алғаш рет журналист Джон Кракауэр Outside журналының мақаласында жариялады. Бұл жолды жаяу жүргіншілер арасында танымал етті, кейбіреулері бұзылған жағдайларға дайын емес, нәтижесінде бірнеше құтқару операциялары және тіпті кейбір өлімдер болды. 2020 жылы қауіпсіздік себептерін келтіре отырып, автобус алынып тасталды және Аляска университетінің Солтүстік мұражайына жеткізілді. Олар жолаушыларды барлық Денали аймағындағы қонақ үйлерден алып жүреді, ал 6x6 турлары шын мәнінде олардың Сегіз Мильдік көл базалық лагерінен басталады. Олардың павильоны және басқа да ғимараттар - Стампид жолындағы соңғы тұрақты құрылыстар. Барлық экскурсиялар Савидж өзенінен шығысқа қарай бірнеше шақырымға бұрылады. Бобвер тоғандары, "балшық алаптар" және Текланика өзенін кесіп өту көліктердің көпшілігі жолды 5 мильден астам жалғастыруға кедергі келтіретін үлкен кедергілер болып табылады. Күзде жол бойында аң аулаушылар көп болады, өйткені бұл аймақ жылқының негізгі тіршілік ортасы болып табылады. Көптеген аңшылар аңшылық лагерьлерге бару үшін ATV немесе Argos пайдаланады. Бұл аймақтағы қашар аулаудың табыстылығы жоғары. Қыста қар мотоциклін, иттермен жүретін жеңіл көліктерді немесе арқанмен жүретін көліктерді қолдану, құмдық тундра, бобёр тоғандары мен өзендер мұздағаннан кейін, жазғы саяхатқа қарағанда әлдеқайда оңай.
The Stampede Trail is a remote road and trail located in the Denali Borough in the U. S. state of Alaska. Apart from a paved or maintained gravel road for 8 mile (13 km) between Eight Mile Lake and the trail's eastern end, the route consists of a primitive and at times dangerous hiking or ATV (all terrain vehicle) trail following the path of the original road, which has deteriorated over the years. The route ends at an abandoned antimony mine at along Stampede Creek, a couple miles past Stampede Airport's grass airstrip. Historically, access to the east end of the trail was gained from the Alaska Railroad. Today, the primary access to the trail is from the George Parks Highway (Alaska Route 3) which opened in the early 1970s. The Parks Highway intersects the trail at milepost 251.1, two miles north of the center of Healy. Though this intersection marks the present day eastern terminus of the Stampede Road, Lignite Road continues a few miles east from this intersection to the railroad tracks and the Nenana River. The trail is located near the northern boundary of Denali National Park in a small finger of State of Alaska public land that extends into the national park. The valley, known as the Stampede Valley or the Stampede Corridor, is mostly low lying tundra and watersheds. The Stampede Trail has been the subject of international attention since the 1992 death of Christopher McCandless, whose remains were found in an abandoned bus deep inside the wilderness about 28 miles down the trail. The bus was first brought to the public's attention by writer Jon Krakauer in an Outside magazine article; a book in 1996 and a film in 2007 followed. This made the trail popular among hikers, some unprepared for the rugged conditions, resulting in several rescue operations and even some deaths. In 2020, citing safety reasons, the bus was removed and shipped to the University of Alaska Museum of the North. While they pick up passengers from all Denali area hotels, the 6x6 tours actually begin at their Eight Mile Lake Base Camp at mile 7.5 of the Stampede Road. Their pavilion and other associated buildings are the last permanent structures along the Stampede Road. All tours turn around a few miles east of the Savage River. Traversing the beaver ponds, "mud flats,” and crossing the Teklanika River are major obstacles preventing most vehicles from continuing more than 5 miles or so down the trail. During the fall, hunting traffic along the trail is heavy as the area is prime habitat for moose. Many hunters use ATVs or Argos to access hunting camps. Moose hunting in this area generally yields high success rates. Winter travel by snowmobile, dog sled, or tracked vehicle, after the boggy tundra, beaver ponds, and rivers freeze, is much easier than summer travel.
Тарих
Stampede Trail 1903 жылы Кантишна аймағына алтын табуға тартылған іздеушілермен "Лигнит Кантишнаға" тау-кен жолы ретінде басталды. 1930 жылдары кенші Эрл Пилигрим жолды Токлат өзенінің Клервотер бұрышынан жоғары, Стампед өзеніндегі антимонды пайдалану үшін қолданды. Көп жылдар бойы шахтаға қысқы жолмен жетуге болатын. Шахтаға керекті отын мен керек-жарақтар да осылай тасымалданады. Құрлықтағы мысық пойыздары 3 немесе одан да көп күндік жол жүру уақытын алады, ал ақпан айы мұндай қысқы жол жүру үшін ең жақсы ай болды. 1960 жылы Ютан Констракшн Алясканың жаңа штатынан Алясканың Пионерлік жол бағдарламасының бір бөлігі ретінде жолды жаңарту туралы келісімшарт алды. Бұл жол жүк көліктері үшін кенді шахтадан жыл бойы тасымалдау үшін Линниттегі (қазіргі Хейли қаласының маңында) темір жолға тасымалдау үшін жол салу. Құрылыс 1961 жылы тек 47,5 миль (76 км) жол салынғаннан кейін тоқтатылды. Ол бірнеше өзендер арқылы өтетін көпірлер салынбаған. 1963 жылы жөндеу жұмыстары тоқтатылды және жол тез арада жұмсақ пермафрост пен маусымдық су тасқынынан жол көліктері үшін жарамсыз болды. Содан бері бұл жолды жаяу, велосипедпен, итпен жүретін саналы көліктермен, қар машиналарымен және барлық жерлерді аралайтын көліктермен жүретін саяхатшылар пайдаланады. Жолдың басты кедергісі - жазда қар еріген кезде Текланика өзенін кесіп өту. Аляска штатының әскерлері жыл сайын өзеннен өту кезінде бірнеше құтқару жұмыстары қажет болғанын хабарлайды. 2010 жылдың тамызында судың жоғары деңгейі Швейцариядан келген турист Клэр Акерманның суға батып қалуына әкелді, ал 2019 жылдың шілдесінде Белоруссиядан келген Вераника Никанава да ағысқа қарай ағып, суға батып кетті. 2020 жылдың маусым айында жойылғанға дейін.
142-автобус
1970 жылдан бастап 2020 жылға дейін тасталған автобус Денели ұлттық паркі жанындағы Стампид жолында отырды және келушілердің бағытына айналды. Fairbanks City Transit System Bus 142 - 1946 жылы International Harvester K 5 автобусы. Ол бастапқыда Ютан құрылыс компаниясы 1960-1961 жылдары жол жөндеу жұмыстарына қатысқан Фэрбанкс қаласындағы құрылыс бригадасына орын беру үшін қолданған үш автобустың бірі болды. Ол Caterpillar D8 бульдозерімен жер телімінде сүйретілді, өйткені қозғалтқыш алынып тасталды. Онда екі-үш төсек пен отын жағылатын мешіт бар еді. 1970 жылдары Stampede шахтасы жұмысын тоқтатқанда автобустар алынып тасталды, бірақ 142 автобусы артқы білігі сынғандықтан қалдырылды, содан кейін ол аңшылар, аң аулаушылар және басқа қонақтар үшін баспана ретінде қызмет етті. Автобус 1993 жылы қаңтарда Outside журналында Джон Кракауэрдің "Бірі кінәсіздің өлімі" атты мақаласын жариялағаннан кейін танымал болды. Бұл мақалада 1992 жылдың жазында Алясканың жабайы жерінде аман қалуға тырысқанда автобуста өмір сүрген, бірақ үш жарым айдан кейін аштықтан қайтыс болған американдық автостопкер Кристофер МакКандлесстің өлімі сипатталған. МакКендлес өзінің күнделігінде "Сақар Автобус" деп атаған автобус оның қай жерде қайтыс болғанын іздеген қонақтардың зыярат орнына айналды. 2007 жылы Джон Кракауэрдің 1996 жылы МакКендлес туралы "Into the Wild" кітабының фильм нұсқасы автобусқа деген қызығушылықты оятады. 2013 жылы Дейв Гилл британдық деректі фильм шығару жобасының бір бөлігі ретінде автобусқа барып, келушілердің автобусқа оқ атып, зақым келтіргенін, нәтижесінде оның жылдам нашарлағанын анықтады. 2017 жылы Circle the Globe Productions Off the Map үшін пилоттық эпизод түсірді. Бұл сериал Travel Channel телеарнасында жол бойымен және автобуста ұсынылды. Тағы екі турист 142-ші автобусқа түсу кезінде қайтыс болды. 2010 жылы Швейцариядан келген Клэр Акерман Текланика өзенінен өтуге тырысқанда суға батып кеткен. Ол өздігінен жылдам ағып жатқан өзенге байланған арқанға байланған, бірақ аяғын жоғалтып, босатылмас бұрын суға батып кеткен. 2019 жылы Белоруссиядан Вероника Никанава да арқанмен байланған күйінде өзеннен өтуге тырысқанда суға батып кеткен. Кейіннен туристер Аляска өзендерін кесіп өтуге арқанмен байлаудан аулақ болуға шақырылды. Фэрбенкстегі Аляска университетінің Солтүстік мұражайы 142-ші автобустың жаңа үйі болды, онда ол қалпына келтіріліп, ашық аспандағы көрме құрылды.