Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Номука - Тонгадағы Гаапай аралдар тобының оңтүстік бөлігіндегі шағын арал. Бұл арал Оту Муомуа деп те аталатын Номука аралдар тобының бір бөлігі. Көрші аралдардың арасында Келефесия, Нукутула, Тонумеа, Фоноифуа, Телекитонга бар.
Nomuka is a small island in the southern part of the Haapai group of islands in Tonga. It is part of the Nomuka Group of islands, also called the Otu Muomua. Among neighboring islands are Kelefesia, Nukutula, Tonumea, Fonoifua, Telekitonga.
География
Номука ауданы 7 шаршы шақырым. Оның ортасында үлкен тұщы көлі (Ано Лахи) және үш кіші көлі бар - Ано Хаамеа, Ано Фунгалей және Молу. Шамамен 400-500 тұрғын бар. Олар балық аулау, егін шаруашылығы және шетелдегі туыстарынан ақша жіберіп тұрады. Аралда орта мектеп, екі бастауыш мектеп және балабақша бар. Оның жеті шіркеуі бар. Бұл аралға тек қайықпен ғана кіруге болады. Қайық апта сайын Нукуалофа мен Лифукадан (Хаапай) шығады. Аралда бір қонақ үй және үш-төрт шағын фале колоа, яғни дүкен бар. Мұнда Корольдік Номука яхт клубы орналасқан .
Nomuka is 7 square kilometres in area. It has a large brackish lake (Ano Lahi) in the middle, and three smaller lakes—Ano Ha'amea, Ano Fungalei, and Molou. There are approximately 400–500 inhabitants. They subsist on fishing, farming, and remittances from family members abroad. The island has a secondary school, two primary schools, and a kindergarten. It has seven churches. The island is accessible by boat only. Boats leave weekly from Nukualofa and Lifuka, Haapai. There is one guesthouse on the island, and three or four small fale koloa, or convenience stores. It is home to the Royal Nomuka Yacht Club
Тарих
Тарихи тұрғыдан танымал болған қонақтар арасында Абель Тасман, капитан Кук, капитан Блай және Уильям Маринер бар. Голландиялық Абель Тасман 1643 жылы 24 қаңтарда аралды алғаш рет еуропалықтардың арасынан ашқан. Бір топ су алуға жағаға шығып, үлкен көлдің суретімен танысып, оны анықтауға күмән келтірмейді. Тасман оны Голландияның ірі порты Роттердам қаласының атымен Роттердам аралы деп атады және өзінің карталарында жергілікті атау Амочканы атап өтті, бұл Номуканың қате жазылуы, бұл мақаланың тақырыбы. Аморкакид аралынан Номука Ики аралының атауын да табамыз. 1789 жылы сәуір айында "Баунти" кемесі капитаны Блай Номукада 3 күн ағаш отырғызу мен суарумен айналысты. "Баунти" кемесі олар кеткеннен кейін бір күні көтеріліске түсті.
Notable historic visitors include Abel Tasman, Captain Cook, Captain Bligh, and William Mariner. The Dutch Abel Tasman made the first European discovery of the island, on 24 January 1643. A party went ashore to get water, and the description they brought back of the huge lake leaves little doubt about the identification. Tasman called it Rotterdam island, after the city of Rotterdam, a major port in the Netherlands, and noted in his maps the indigenous name of Amamocka, a misspelling of a Nomuka, a being a subject indicating article. We also find the name of Amorkakij for the nearby smaller island of Nomuka Iki. Captain Bligh in the Bounty spent 3 days wooding and watering at Nomuka in April 1789. The mutiny on the Bounty occurred the day after they left.
Халық саны
Номука Тонгадағы негізгі христиан конфессиялары үшін ең көп шіркеу басшыларын, мысалы, Rev. Сионе Лепа Тоа Тонганың еркін Веслиан шіркеуінің бұрынғы президенті, Rev. Селуипепели Мафи және оның ұлы д-р Фек Мафи Тонга шіркеуінің бұрынғы президенттері және Седінші күн адвентистері шіркеуінің бұрынғы президенті пастор Тетилети Пахулу. Бұрынғы шіркеу президенттерінен басқа, Тонга мен шетелде әртүрлі ағымдар мен пара шіркеу ұйымдарымен қызмет ететін пасторлар (және бұрынғы пасторлар) мен христиандық жұмысшылар бар.
Nomuka is known for raising up the greatest number of church leaders for the major Christian denominations in Tonga, such as Rev. Sione Lepa To'a the former president of the Free Wesleyan Church of Tonga, Rev. Seluipepeli Mafi and his son Rev Dr Feke Mafi as both former presidents of the Church of Tonga, and Pastor Tetileti Pahulu, a former president of the Seventh Day Adventist Church. Apart from these former church presidents, there are also pastors (and former pastors) and Christian workers serving under different denominations and parachurch organisations in Tonga and overseas.