Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Адем Демачи (26 ақпан 1936 - 26 шілде 2018) - Косоволық албан саясаткері және жазушы.
Albanian politician (1936 2018)
Adem Demaçi (; 26 February 1936 – 26 July 2018) was a Kosovo Albanian politician and writer.
Ерте өмір
Демачи әдебиет, құқық және білім беру саласын Приштина, Белград және Скопье қалаларында оқыды. 1950 жылдары ол "Jeta e re" журналында әлеуметтік пікірлер жазған бірнеше әңгімелерін, сондай-ақ 1958 жылы "Gjarpijt e gjakut" (ағылшынша: "Қан жыландары") атты романын жариялады. Соңғысы оған әдеби атақ әкелді. Демачи алғаш рет 1958 жылы Иосип Броз Титоның авторитарлық үкіметін қарсы тұрғаны үшін тұтқындалып, үш жыл түрмеде отырды. Ол 1964-1974 және 1975-1990 жылдары қайтадан түрмеге қамалды. 1980 жылдардың соңында ол Югославияның ең көрнекті саяси диссиденттерінің бірі болып саналды. 2010 жылы ол Косовоның Батыры орденімен марапатталды.
Demaçi studied literature, law and education in Pristina, Belgrade, and Skopje respectively. In the 1950s, he published a number of short stories with pointed social commentary in the magazine Jeta e re (English: New Life), as well as a 1958 novel titled Gjarpijt e gjakut (English: The Serpents of Blood) exploring blood vendettas in Kosovo and Albania. The latter work brought him literary fame. Demaçi was first arrested for his opposition to the authoritarian government of Josip Broz Tito in 1958, serving three years in prison. He was again imprisoned 1964–1974 and 1975–1990. In the late 1980s, he was considered one of Yugoslavia's most prominent political dissidents. In 2010 he received the order Hero of Kosovo.
Саяси мансап
Бостандыққа шыққаннан кейін 1991 жылдан 1995 жылға дейін Косово халқының адам құқықтары мен бостандықтарын қорғау жөніндегі кеңестің төрағасы болды. Сондай-ақ, 1991-1993 жылдары Приштинадағы "Zëri" журналының бас редакторы қызметін атқарды. 1991 жылы оған Еуропалық парламент ой еркіндігі үшін Сахаров сыйлығы берілді. 1996 жылы Демачи саясатқа көшкен, ол Баджрам Косумиді Косово Парламент партиясының президенті лауазымында алмастырды; 1999 жылы ол Косовоның тәуелсіздігіне кепілдік бермейтін ұсынысты сынға алып, Францияда бейбітшілік келіссөздеріне қатысқаннан кейін КОА-дан кетті. Демачидің ОАК-ның жас, прагматикалық басшылығынан алыстағанын, оны "қосылу немесе итермелеуді күту туралы шешім қабылдауға мәжбүр еткенін" мәлімдеді. Демачидің әйелі соғыс басталғанға дейін Косоводан кеткен болса да, ол бүкіл Косово соғысы кезінде 70 жастағы әпкесімен Приштинада қалды. Ол Ибраһим Ругованы және басқа да албандық көшбасшыларды қашудан бас тартқан, олар маңызды тарихи оқиғадан құр қалмағанын айтып, сынға алды. Соғыстан кейін 2004 жылдың қаңтарына дейін Демачи Косово радиосы мен теледидарының директоры болды. Ол саясатта белсенді болды, ол Vetëvendosje басшысы Альбин Куртимен байланыста болды! саяси партия.
After his release, he was Chairman of the Council for the Defense of Human Rights and Freedoms of the People of Kosovo from 1991 to 1995. He also served as editor in chief of Zëri, a magazine based in Prishtina, from 1991 to 1993. In 1991, he was awarded the European Parliament's Sakharov Prize for Freedom of Thought. In 1996, Demaçi moved into politics, replacing Bajram Kosumi as the president of the Parliamentary Party of Kosovo; In 1999, he resigned from the KLA after it attended peace talks in France, criticising the proposed deal for not guaranteeing Kosovo's independence. Sources stated that Demaçi had grown estranged from the KLA's younger, more pragmatic leadership, leaving him "faced with a decision of jumping or waiting to be pushed". Though Demaçi's wife left Kosovo before the war, he remained in Pristina with his 70 year old sister during the entire Kosovo War. He was critical of Ibrahim Rugova and other Albanian leaders who fled the conflict, stating that they were missing an important historical event. Following the war, Demaçi served as director of Kosovo Radio and Television until January 2004. He remained active in politics, affiliated with Albin Kurti, head of the Vetëvendosje! political party.
Өлім
82 жасында, 26 шілдеде 2018 жылы Приштинада, Косовода қайтыс болды. Оның өлімі үш күн бойы бүкіл елде аза тұтты. 2018 жылдың 28 шілдесінде Демачи Приштинадағы шейіт зиратында мемлекеттік жерлеу рәсімімен жерленді.
At the age of 82, Demaçi died on 26 July 2018 in Prishtina, Kosovo. His death was marked by three days of national mourning. On 28 July 2018, Demaçi was buried in the cemetery of martyrs in Prishtina, in a state funeral ceremony.