Кіріспе

Көпір - бұл көпірдің тіректері мен іргетасы іргетасына орнатылған арқалықтардан жасалған. Қазіргі заманғы болаттан жасалған арқалық көпірлердің ең көп таралған екі түрі - пластина және қорап. "Баспалдақ" термині көп жағдайда көпір құрылысына қатысты "борма" терминімен алмасып қолданылады. Алайда кейбір авторлар арқалық көпірлерді арқалық көпірлерден сәл өзгеше анықтайды. Бағана бетоннан немесе болаттан жасалуы мүмкін. Көптеген қысқа көпірлер, әсіресе судың үстіне көтерілуі және коррозияға ұшырауы мүмкін ауылдық жерлерде, бетонды қораптық арқалықтарды пайдаланады. "Баспалдақ" термині әдетте болат арқалықты білдіреді. Болат немесе арқалық көпірде арқалықтар өздері палубаның негізгі тірегі болып табылады және жүктемені іргетасқа дейін жеткізуге жауапты. Бұрыштың салмағы материалдың түріне, пішініне, салмағына байланысты болады. Екінші моменттің қасиеттеріне байланысты, арқалық биіктігі оның жүктеме қабілетіне әсер ететін ең маңызды фактор болып табылады. Ұзын аралық, көп көлік қозғалысы немесе сәулелердің кеңірек арақашықтығы тікелей терең сәулеге әкеледі. Трассалық және аркалық көпірлерде арқалықтар палубаның негізгі тірегі болып табылады, бірақ жүктеме трасс немесе арка арқылы іргетасқа беріледі. Бұл конструкциялар көпiрлердiң тереңдiгiн практикалық емес деңгейден асырмай, үлкен арақашықтыққа көтеруге мүмкiндiк бередi. Алайда, бұрышты немесе арканы қосу арқылы көпір енді нағыз арқалық көпір емес.

Тарих

Бағаналы көпірлер мыңжылдықтар бойы әртүрлі формада, қолда бар ресурстарға байланысты болды. Көпірлердің ең көне түрлері - арқалық, аркалық және тербелістеп тұратын көпірлер, олар әлі күнге дейін салынып келеді. Көпірлердің бұл түрлерін адамдар ежелгі дәуірден бастап салған, бастапқы дизайны бүгінгі таңда қолданылып жүргеннен әлдеқайда қарапайым. Технология дамыған сайын әдістер жетілдірілді және олар тасты, тас, раствор және басқа да материалдарды пайдалану мен өңдеуге негізделді, олар күштірек және ұзағырақ болады. Көпірлердегі бағаналар қалыңдыққа толы, ал бағаналар аралығы әртүрлі құрылыс материалдарымен толтырылған. Римдіктер салған көпірлер сол кезде қарапайым, бірақ өте сенімді және мықты болған, сонымен қатар әлеуметтік өмірде өте маңызды мақсатқа қызмет еткен. Өнеркәсіптік революция пайда болғаннан кейін физикалық қасиеттері жақсарған жаңа материалдар қолданылды. Болат мықтылығы мен қолдану мүмкіндігі жоғары болғандықтан, қапталған темірдің орнына болат қолданылды.

Түйіршіктер түрлері

Қалыпталған болат арқалық - бұл қалаған пішінді жасау үшін болаттан жасалған бос цилиндрді бірнеше өлшеуіш арқылы айналдыру арқылы жасалған арқалық. Бұлар стандартталған I-шығырлы және кең фланцелі бұрыштардың ұзындығы 100 футқа дейін құрайды. Плиталық арқалық - қалаған пішінді жасау үшін пластиналарды біріктіру арқылы жасалған арқалық. Құрастырушы қажетті қалыңдықтағы үлкен болат табақтарды алады, содан кейін жақтаулар мен желіні қалаған ұзындығы мен пішіні бойынша табақтан кесіп алады. Плиталық арқалықтар болаттан жасалған арқалықтардан биіктігі жоғары болуы мүмкін және стандартталған пішіндермен шектелмейді. Белгілі бір жүктеме жағдайларына сәйкес арқалықты бейімдеу мүмкіндігі көпірдің дизайнын тиімдірек етуге мүмкіндік береді. Плиталық арқалық 10 метрден 100 метрге дейін (33 футтан 330 футтан астам) аралықта пайдаланылуы мүмкін. Кейде тұйықталған жиектің беріктігін арттыру үшін қысым флангасы мен желіні арасында қаттылатушылар дәнекерленеді. Қораптық арқалық немесе "құмыра арқалығы" атауынан көрінетіндей қорап пішіні. Олар екі тік желіні, әр желінің үстінде қысқа жоғарғы фланцаларды және желіні біріктіретін кең төменгі фланцаны құрайды. Қораптық арқалықтар айрықша бұрылуға төзімді және қымбат болса да, стандартты арқалықтар бұрылу немесе құлау әсеріне ұшырауы мүмкін жағдайларда қолданылады.