Кіріспе
Килкүллен, ресми түрде Килкүллен көпірі, Ирландияның Киллдер округінің Лиффи өзенінің бойындағы шағын қала. Оның халқы 3,815 адам 2022 жылғы санақ бойынша Ол негізінен Килкуллен барониясында (Килкулленнің азаматтық приходта), Наас Оңтүстік барониясында (Карналвейдің азаматтық прихотында) орналасқан. Қосалқы аймақтар Логстаун, Харристаун, Карналвей және Браннокстаун, Гиллтаун, Николастаун және Кастлмартин. Килкуллен көпірі Kilcullen бастапқы қонысының орнын ауыстырды, қазір ескі Килкуллен, қала болашақ орнындағы үлкен көпірдің құрылысынан кейінгі ғасырларда. Жергілікті тарихи нысандар арасында көп жылдар бойы медиа-магнат Тони О'Райли мен оның әйелі, жылқы өсіруші кемелік мұрагер Крисс Гуландристің үйі болған және қазір АҚШ миллиардері Джон Малоунның меншігінде болған Дун Айлинне, Жаңа Аббат және Кастл-Мартин бар. Қаланың ішкі аймағында бірнеше асыл тұқымды мал өсіріледі.
Kilcullen , formally Kilcullen Bridge, is a small town on the River Liffey in County Kildare, Ireland. Its population of 3,815 at the 2022 census It is situated primarily in the Barony of Kilcullen (in the Civil Parish of Kilcullen), with a part in the Barony of Naas South (Civil Parish of Carnalway), and subsidiary areas include Logstown, Harristown, Carnalway and Brannockstown, Gilltown, Nicholastown, and Castlemartin. Kilcullen Bridge replaced the original settlement of Kilcullen, now Old Kilcullen, in the centuries following the building of the great bridge at the future site of the town. Other local historical features include Dun Ailinne, New Abbey and Castlemartin, for many years the home of media magnate Tony O'Reilly and his wife, horse breeding shipping heiress Chryss Goulandris, and now owned by US billionaire John Malone. In the town's hinterland are a number of stud farms.
Орналасуы және табиғи ерекшеліктері
Килкуллен Дублин мен Уотерфорд (M9) автожолының жанында, Наас пен Килкенни арасында орналасқан және R413 және R448 аймақтық жолдарының қиылысында орналасқан (R448 1995 жылы M9 автожолы ашылғанға дейін Дублиннен Карлоуға, Килкенни мен Уотерфордқа дейінгі негізгі жолдың бөлігі болды, қаладан айналып өтіп). Килкүллен Лиффи өзенінің бойында орналасқан және Дублиннің орталығынан, Ньюбридждің орталығынан, сондай-ақ Килдар қаласына және Наасқа жақын орналасқан. Қалада бір ғана көпір бар (елді мекенге негіз болған тарихи көпірдің орнында), ал солтүстікке / батысқа Аттгарванға дейін, ал оңтүстікке / шығысқа қарай үш көпір бар, Харристаунда / Браннокстаунда, бірі қоғамдық жолда, бірі ескі Харристаун иелігінде жасырынған көпір, тағы бірі бұрынғы темір жол көпіржолы, сонымен қатар жеке меншікте. 1310 жылдары салынған Лиффи өзеніндегі алты аркалы көпір соңғы рет 1850 жылы қайта құрылды, 1970 жылдардың басында қайта жаңартылып, кеңейтілді. Ағыстың жоғары жағы заманауи, ал ағыстың төменгі жағынан қаралғанда тарихи стиль көрінеді. Қаланың жоғары ағысында Лиффиге жергілікті тұрғыда Милл ағысы деп аталатын, Жаңа Аббатхана бағытынан келіп, ұлттық бақылаудағы су жолы болып табылатын Килкуллен ағысының соңғы сатысын құрайды. Қаланың батыс шетінде Пинкин ағысы, Лиффидің кішігірім саласы, ол Кастлемартин иелігінің шекарасын құрайды. Кем дегенде екі шағын өзен Кастлемартин ауданында өзеннен төмен қарай жатыр. Қала бір негізгі көшеден тұрады, оны бірнеше жалғастыратын жолдармен қосады. Негізгі көше Олд Килклиннен және Ати жолынан және автокөлік жолынан, Ньюбридж жолымен қосылғаннан кейін, Лиффиге дейін, содан кейін тағы да тік. Мектептер мен шіркеулер оңтүстік-батыс шетінде шоғырланған, бизнес негізгі көше бойымен және ескі базар алаңының маңында, ал қала әкімдігі мен театр (бұрынғы кинотеатр) және мұра орталығы мен банк көпірдің солтүстік-шығысында орналасқан.
(Ескі) Килкүллен
Қазіргі қала мен барондық атау бұрынғы елді мекеннің, Килкулленнің, атымен аталған, ол оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан. 5 ғасырдың ортасында монастырь ретінде басталған бұл қала жеті қақпасы мен жеті, немесе сегіз, жолы бар англо-норман қабырғалы қала болды. Қазір бұзылған дөңгелек мұнара мен шіркеудің ауласынан басқа ештеңе қалмады. Бұл қала, мүмкін, жақын маңдағы Дун Айлиннемен байланысты болған, Ленстер патшаларына байланысты салтанатты және ықтимал сарай, бірақ Дун Айлинне Ескі Килкүллендегі кез-келген белгілі қоныстан бұрын. Ескі Килкюлленді 936 және 944 жылдары кем дегенде екі рет викингтер басып алып, қазіргі қаланың орналасқан жеріне қонды.
Қор
Қазіргі қала ресми түрде Килллен көпірі ретінде белгілі, картаға түсіріліп, заңдық құжаттарда жазылған. 1319 жылдан кейін Киллдер соборының каноны Морис Джакис Лиффи өзенінен көпір салғанда дамыды. Ол кейінгі ғасырларда бұрынғы қоныстан орын алды. Бастапқыда, тіпті 18 ғасырдың аяғындағы карталарда көрсетілгендей, жаңа қоныс толығымен Лиффидің шығыс жағалауында, Килкүллен баронынан тыс жерде болды.
(Фиц) Эустас отбасы
Килкуленнің тарихының көп бөлігінде Евстасий отбасы әсер етті, оның бір орындығы Кастлемартинде болды.
18-19 ғасырлар
Қала 1798 жылғы көтерілісте Килкүллен шайқасының маңында болды, ал Кастлемартин британдық армияның Дундастың астында Килдардағы операциялары үшін база болды. 1837 жылы ресми қала аумағында 699 адам тұратын, 112 ғимараттан тұратын бір негізгі көше, негізінен Лиффи өзенінің батыс жағалауында, сенбі күндері базар және 2 ақпанда 25 наурыз, 22, 8 маусым және 29 қыркүйек 2 қазан және 8 желтоқсан күндері жәрмеңкелер. Полиция бөлімшесі мен дәріхана болды, сондай-ақ, қарапайым сеанстар өткізілді. Сол кезде Олд-Килклиннің ауылдық аймағының халқы қала тұрғындарынан бірнеше есе көп еді.
Тарихи қалдықтар
Килкулленнен (көпір) оңтүстікке және шығысқа қарай үш шақырым жердегі төбеде қазіргі ескі Килкуллен деп аталатын бастапқы қоныс орналасқан. Ескі Килкүллен көршілес төбедегі Дун Айлиннедегі Лайнстер патшаларының сарайы немесе салтанатты орны болған жермен байланысты болуы мүмкін. Жергілікті топтар қазіргі қала орталығынан бір шақырымдай қашықтықта орналасқан Николастаун қаласында Дун Айлинне үшін интерпретациялық сайт құрды. Бұл сайтта жергілікті мүсінші және өнер мұғалімі (Килкюлленнің Крест және Пассион колледжінде) Ноэль Скаллионның мүсіні бар. Сайт ресми емес түрде 2008 жылдың жазында, ал ресми түрде 2008 жылдың жазында іске қосылды. 2009 жылдың сәуірінде Дун Айлинне Ирландияның басқа патшалық орындарымен бірге Дүниежүзілік мұралық нысан мәртебесіне үміткер бола алатыны хабарланды. Қаланың батысында Кастлемартин иелігіндегі үй орналасқан. Бұл 18-ғасырдағы үйде отыздай бөлме бар, оның иесі - американдық миллиардер Джон Малоун. Бұл үй, мүмкін, 13 ғасырға жататын бірнеше ескі тұрғын үйлердің жалғасы болып табылады. Елді мекенге сонымен қатар Килкюллен шіркеуінің тәуелді шіркеуі, 1200 жылы құрылған, ғасырлар бойы қираған және 1979-1980 жылдары қалпына келтірілген Килкюллен шіркеуі ("Кастл-Мартин шіркеуі") және басқа да бірқатар үйлер кіреді. Олардың екеуі және Майн-стриттің солтүстік бөлігін ашатын шеткі ғимараттар 2008 жылғы 15 ақпанда берілген рұқсатпен пәтерлер, мейрамханалар және дүкендер ретінде қайта жаңартылатын болды. Елді мекеннің өзі көпшілікке жабық болса да, жаңа құрылыс қақпасыз болуы керек және ескі шіркеуді қалпына келтірудің шарты - бұл қоғамдық қол жетімділік. Килкюлленнің қала сыртындағы өз шіркеуі бар, ол 1486 жылы Роуланд Фиц-Эустас, 1-ші барон Портлестер және Ирландияның лорд-канцлері бастаған Жаңа аббат. Әббатхананың қалдықтары бүгінде шіркеу мен зиратта жатыр және кейбір елеулі қабір тастары бар. Оларға Valley Community Park ішінде, сондай-ақ St. Bridget's Well арқылы өтіп бара жатқан Mass Path арқылы жетуге болады. Лорд Портлестер, оның қызы Леди Килдар сияқты мұнда жерленген. Браннокстаун / Харристаун ауданында, бес жол қиылысына жақын жерде, 1740 жылы Уитмор Дэвис Ла Тьюш отбасының елдік резиденциясы ретінде салған Харристаун үйі орналасқан. 1891 жылы өрттен құлаған (кейбір жиһаз сақталған, өнер туындыларының көпшілігі жоғалған) және Джеймс Франклин Фуллер қайтадан қалпына келтірген. Үй 1920 жылы сатылып, қайта жабдықталды және қазір туристік нысан ретінде ашылған. Құрамына қабырғалы бақ және салтанатты серуендеу, кітапхана, француз және итальяндық жиһаздар және 18-ғасырлық қытайлық обои кіреді. Айта кетерлігі, Харристаун, нақты қонысы болмаса да, бір кездері сайлау округі болған. Бір кезде Харристаунда өз теміржол станциясы болды. Ол 1885 жылы салынған Лиффи өзенінің үстіндегі теміржол көпірімен және аяқталған Наас-Саллинс-Туллоу тармақ желісімен байланысты. Содан бері желі алынып тасталды, бірақ көпір жолдардан алыс қалды.
Жолдар
Килкуллен көпірі мен Ескі Килкуллен 1729 жылы құрылған, алғашқы "Килкуллендегі көпірге" дейін және кейіннен осыдан батысқа қарай, Ескі Килкуллендегі ашық көгалдан өтіп бара жатқан Ирландиядағы алғашқы төлемақылы жолдың басты бөлігі болды. Жолдың әкімшілігі мен техникалық қызмет көрсетуі кейде күмәнді болды, және оның тарихында кем дегенде екі рет заңға өзгертулер енгізілді.
Автомобиль жарыстарының пайда болуы
1903 жылы 2 шілдеде Гордон Беннет Кубогы жарысы Килкүллен арқылы өтті. Бұл сол кездегі Ұлыбритания мен Ирландияның Біріккен Корольдігінде өткен алғашқы халықаралық автожарыс болды. Ұлыбритания мен Ирландияның Автомобиль клубы жарысты Ұлыбританияда өткізуді қалады, ал Ирландияда ұсынылды, өйткені жарыстар британдық қоғамдық жолдарында заңсыз болды. Кейбір лоббиден кейін бірқатар жергілікті заңдар өзгертілді, ал Кильдер жері ретінде таңдалды, өйткені жолдардың тік болуы қауіпсіздікке пайдалы деп есептелді. Ирландияға мақтау ретінде британдық команда Шамрок жасыл түсті таңдады, ол осылайша британдық жарыс жасыл түсті деп аталды. Маршрут бірнеше бұрандадан тұрады, олар Килкүллен, Килдар, Монастеревин, Страдбалли, Ати, Кастледермот және Карлоу арқылы өтеді. 528 шақырымдық жарыста бельгиялық жарыскер Камиль Женаци жеңімпаз атанды. Қазіргі заманғы белгілер жолды да, баспана ретінде пайдаланылған ескі қонақүйді де көрсетеді.
Қалалық әкімдік және мұрагерлік топ
Бүгінде қала ғимаратында тарихи көрнекіліктер бар, олар белсенді Килкүллен мұра тобымен және Килдар округінің кітапхана қызметімен бірлесіп құрылған және сақталған. Қалалық залдың экспозициясына фотосуреттер, басып шығарылған суреттер мен карталар және кейбір заттар кіреді. "Мұрагерлік топ" тұрақты түрде кездесулер мен кездесулер өткізеді.
Қоғамдық және жайлы жағдайлар
Қаланың басты ерекшелігі - Лиффи өзені бойымен өтетін тар, бірақ кең көлемді аңғарлық қоғамдық паркі және оған байланысты жаяу жүргін жолдары, олардың бірі Нью-Аббиге дейін барады. Доңғалаққа қала үшін қалпына келтірілген тарихи негізгі су көзі, Спут және "Қайырлы Бригиданың кедейлерді тамақтандыруы" мүсінімен безендірілген Қасиетті Бригиданың құдығы кіреді. Қалалық әкімдіктің артында шағын Риверсайд жағажай жолы да бар. Килкүллен кітапханасы, Килдар округінің кітапханаларының филиалы, Нью-Эбби-роуд, Килкүлленнің үлкен аймағына қызмет көрсетеді. 1925 жылы салынған және 1980 жылға дейін жұмыс істеген бұрынғы ұлдар мектебінде орналасқан, онда ересектер, анықтама және кіші бөлімдер, жергілікті тарих туралы ақпарат және жалпыға қолжетімді интернет-компьютер бар.
Азаматтық топтар
ХХ ғасырдың ортасынан бастап бірнеше рет қауымдастық топтары құрылды, әсіресе Килкүллен қауымдастық кеңесі, Килкүллен қауымдастығын дамыту және қазіргі Килкүллен қауымдастық іс-қимылы (KCA). Бұл топтар қала үшін көп нәрсеге қол жеткізді, соның ішінде қайырымдылық қорғаншыларымен Долиналық қоғамдық паркті құру және сақтау. Килкулленде тұрақты түрде жиналатын және бірқатар қоғамдық бастамаларды толық немесе ішінара қаржыландыратын белсенді Лайонс клубы бар, мысалы, теннис клубы ғимаратында ашылатын Жастар кафесі және Мереке орталығында сақталатын көріністер мен тұлғаларды түсіруге арналған фотосурет байқауы. Олардың ірі қор жинау шараларының бірі - Лиффидегі қаз жарысы, ол 2010 жылдан бастап үлкен қауымның жетекшілігімен өтетін өзен фестивалінің бір бөлігі болды. Жергілікті белсенді скаут тобы және қала көпірінің жанында үлкен кеңсесі бар, жақсы қалыптасқан несие одағы, сондай-ақ Килкуллен гүл және бау-бақша клубы бар.
Камфилл
Килкуллен ауданында екі Кампхилл қауымы бар, біреуі Дуншанеде, біреуі қалада, ол Ан Тирманн залын, оның ішінде кофехана мен Ирландияның жалғыз антропософиялық кітап дүкенін, артында органикалық азық-түлік дүкенін басқарады.
Білім
Қала мен аймақта бірқатар бастауыш мектептер және бір орта мектеп, Крест және Пассион колледжі бар. Сондай-ақ, Дунлавин жолындағы Килкүлленнен шамамен бес шақырым қашықтықта орналасқан Грангебег қаласында Штайнер әдісі бойынша мектеп бар.
Медиа
Ай сайын шығатын "The Bridge" атты жергілікті журнал бар, ал бұл аймақ Кильдар Ұлттық газетінде де таралады. Сондай-ақ, "А Килкленнің күнделігі" атты онлайн журнал бар.
Дін
Килкуллен - Рим-католик шіркеуіндегі Килкуллен және Горманстаунның приходіндегі негізгі элемент. Оның екі шіркеуі приходтың басқаруымен жұмыс істейді. 1872 жылдан бастап Килкулленнің қасиетті жүрегіне және әулие Бригидаға арналған приход шіркеуі қаланың батыс шетінде орналасқан, ал екіншісі - Сент-Жозеф шіркеуі Сары Богта орналасқан. Сондай-ақ, жеке меншіктегі жерде, Кастлемартин иелігінде, Сент-Мария шіркеуі бар. Килкуллен Ирландия шіркеуіндегі Ньюбридж одағының (Ньюбридж қаласы, Аттгарван және Браннокстаунмен бірге) бір бөлігі болып табылады, онда осы Одақтың үш шіркеуінің бірі - Сент-Джон бар. Килкулленде Браннокстаундағы (Харристаунның жанында) баптистік шіркеу бар. Оны 1873 жылы Чарльз Сперджонның ықпалынан шыққан Джон Ла Тюш құрды.
Бизнес
Қалада отыздан астам дүкендер мен қызмет көрсету орындары бар, соның ішінде жанармай станциясы, бірнеше дүкенелер (олардың бірі жергілікті пошта кеңсесі), кітап дүкені, шаруашылық, теміржол және құрылыс жабдықтарын жеткізушілер және банк филиалы бар. Кішкентай мейрамханалар, бірнеше фаст-фуд дүкендері, тамақ беретін кем дегенде үш паб және жергілікті Кампхилл қоғамдастығы басқаратын кофехана (және кітапхана) бар. Төменгі бас көшеде Берни Брос ат құю зауыты орналасқан, ол XIX ғасырдың ортасында құрылған. Қаланың шығысында, Браунстаун мен Карналвейдің кей жерлерінде жеке қоқыс шығару орны орналасқан. Құрылыс иесі жергілікті топтардың, мысалы, "Тайд Таунс" комитетінің жұмысын қолдау үшін 2000-2006 жылдар аралығында құймаларды құюға салынатын алым есебінен қаржы бөлді. 2008 жылдың соңында бұл нысан жабылу процесін бастады, ол аздап толы болды.
Спорт
Kilcullen GAA - жергілікті Гейллік спорттық қауымдастық клубы, ал Kilcullen AFC - жергілікті футбол тобы. GAA клубы Kilcullen Community Centre спорт кешенінің ішінде, Castlemartin Estate кіреберісінің жанында, барлық ауа райындағы алаңға және 18 саңылаулы алаңға және путт клубына (St. Brigids) жақын орналасқан. Қаланың қарама-қарсы жағында, Хиллкрест тұрғын үй кешенінің қарама-қарсы жағында Логстаундағы Килкуллен теннис клубы орналасқан. Сонымен қатар, бұл аймақта табысты бадминтон клубы бар, оның кіші және аға мүшелері округтер арасындағы турнирлерде және Вестсайд және округтік чемпионаттар сияқты жарыстарда өнер көрсетеді. Оның Наас бадминтон клубымен қатал бәсекелестігі бар. Бұл аймақты аралап, зират, Киелі Бриджит құдығы, көпір және епископ Роган паркі арқылы өтетін Sli na Slainte сау серуендеу жолы бар.
Асыл тұқымды мал және жылқы
Килкүллен Ирландияның жылқы жарысы индустриясының орталығы - Кургадан қашықтықта орналасқан. Бұл жерде Ага Ханның жылқы өсіру операциясы - Гиллтаундағы тұқымдық үй және Тони О'Райли мен оның әйеліне тиесілі тұқымдық және ірі қара мал өсіру операциялары орналасқан. Жылқыға мініп, жергілікті жерде жылқы қорасында жүруге болады.
Өзендердегі қызмет
Бұл аймақта тарихи тұрғыдан Лиффиде бірнеше жүзу орындары (бірде Карналвейде, бірде Долойда және бірде Кастлемартин үйінің қарама-қарсысында) және оның жағалауындағы жаяу жүру жолдары (кем дегенде біреуі жолдың оң жағында) болды, бірақ соңғы жылдары оған қол жеткізу қиындады, ал 2005 жылдан 2007 жылға дейін Карналвейде өзен жағалауына қол жеткізу туралы қатал дау болды, онда тыйым салынбаған қоршаулар мен жолдың бұзылуына кедергі келтірілді. Килкюллендегі Лиффи форель балық аулаумен танымал, ал Солтүстік Килдар ТСАА-сы Харристауннан қала орталығына дейін балық аулау құқығын басқарады. Килкүлленде сондай-ақ елдегі ең көне каноэ клубы орналасқан. 1957 жылы Падди Малони құрған бұл спорт ордасы Олимпиада ойындары мен халықаралық каякшы спортшылардың үйі болды. Килкюллен Каноэ Клубы қазіргі уақытта Ирландияның марафон каноэ кубогын (Риба Де Селла кубогы) және Ирландияның жасөспірімдер сериясының кубогын иеленеді. 2008 жылдың 27 шілдесінде клубтың ашылуына жарты ғасырдан астам уақыт өткен соң жаңа клуб үйі ашылды. Бұл ғимаратты салу мен қаржыландыруда маңызды рөл атқарған Пэт Данлианың есіне арналған. Ол көпірдің оңтүстігінде орналасқан және жергілікті тұрғындарды белсенді түрде қатысуға шақырады.
Үкімет және өкілдік
Килкуллен Килдар округінің кеңесіне жатады; ол өзі үшін немесе оның кең аймағы үшін кеңесшілерді сайламайды, бірақ қаланың және оның айналасындағы бөліктері Наас жергілікті сайлау аймағына және Ати жергілікті сайлау аймағына жатады. Ұлттық сайлаулар үшін Килкүллен бүгін Килдар Оңтүстік Дель сайлау округінде. Бұл Уиклоу сайлау округінде бір уақытқа дейін дау тудырды.
Жергілікті мемлекеттік қызмет көрсетулер
Кеңес көпірден солтүстікке қарай бір шақырым жерде орналасқан жабық су қоймасын басқарады, ал шеткі аудандарда топтық су жүйелері жұмыс істейді (көптегенін Kilcullen Community Council ұйымдастырған). Көпірден солтүстікке қарай бірнеше жүз метр жерде өзен жағасында шағын кәріз станциясы бар, ал жаңа зауыттың қуаты 2008 немесе 2009 жылы ұлғаяды. Ескі Килкленнің жанында үлкен округтік кеңес су қоймасы бар. 2007-2008 жылдары кейбір наразылықтардан кейін 2008 жылдың ортасында округтік кеңес көшелерді тазарту қызметін шектеулі түрде ұсына бастады.