Кіріспе

Австралиялық жүзуші Жаңа Зеландиялық крикетші Иан Ловетт О'Брайен (туған 3 наурыз 1947) - Австралиялық жүзуші, ол Токиодағы 1964 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында 200 метрлік жүзуде әлем рекорды уақытында жеңімпаз атанды. Ол бес рет Ойынның алтын медаліне ие болды және Австралия чемпионатында тоғыз жеке және алты эстафеталық атақ иеленді, 21 жасында қаржылық қысымға байланысты зейнеткерлікке шықты. Жас кезінде үміт білдірген О'Брайенді танымал жаттықтырушы Форбс Карлиль мен оның көкірек ассистенті Терри Гатхеркольдің басшылығымен жаттығу үшін Сиднейге жіберді. Ол өзінің алғашқы ұлттық чемпионатында 1962 жылы 15 жасында жарысқа қатысып, 220 ярдтық жүгіруде жеңіске жетіп, Перттегі 1962 жылғы Британ империясы және одақтастық ойындарына іріктеу алды. Ол 1963 жылғы Австралия чемпионатында екі жарыс та жеңіп, келесі үш жылда бұл жетістікті қайталады. 1964 жылы О'Брайен Токиодағы Олимпиада ойындарына қатысып, 150 метр қашықтықта үшінші орын алып, алтын медальді жеңіп алды. Ол қос эстафетада қола медальді қоса алды. О'Брайен 1966 жылы Ямайкадағы Кингстон қаласында өткен Британ империясы және одақтастық ойындарында екі рет де көксеуден жеңімпаз атанды. Жүзушілер оны 1968 жылы Мехикодағы жазғы Олимпиада ойындарына оралуға көндірді, өйткені Австралияда брейстстстрокер жоқ еді, ал құлдыраған диетадан кейін ол 100 метрлік жарыста алтыншы орынды иеленді, бірақ 200 метрлік жарыста финалға шыға алмады. Кейін ол зейнеткерлікке шығып, теледидар саласына кірісті.

Алғашқы жылдар

О'Брайен Сиднейден 360 шақырым қашықтықта орналасқан Веллингтон ауылдық қаласында өсті. Оның ата-анасының екеуі де жақсы жүзуші болған жоқ. Оның әкесі Рой тек бір рет жүзуді білген, бұл - грудный, ал анасы Тельма 55 жасқа дейін бірінші рет жүзу сабағын өткізбеген. О'Брайеннің әпкесі Энн балалық шағында талантты жүзуші болған, бірақ ол атпен жүруге ұмтылды. Ел чемпионатындағы барлық бресстстрок жарыстарында жеңіске жеткеннен кейін О'Брайенді әкесі 1960 жылы Сиднейдегі Райд бассейніне алып барды. Оған Форбс Карлиль мен оның көмекшісі, зейнеткерлік әлем рекордын бұзған бресстрокер Терри Гатхерколь жаттықтырды. Карлиль сол кезде Австралиядағы ең үздік жүзу жаттықтырушысы деп саналды. 13 жасында О'Брайен 82,6 кг салмақта үлкен жасөспірім болды. Ол Гатхеркольмен тек демалыс күндері, әкесінің оны Сиднейге алып бара алатын кездері жаттықты; Батерсттегі католик діни қызметкері Джим Уилкинс оны ауылда болған кезде Гатхеркольдің бағдарламасына сәйкес бақылады. 1963 жылы О'Брайен Австралия чемпионатында көкжиекпен қос рет жеңіп алды, екі турнирде де жеке рекорд орнатты және Медли эстафетасында жеңіске жеткен Жаңа Оңтүстік Уэльс командасының мүшесі болды. Оның өнер көрсетуі оны Австралия құрамасымен Еуропаға шетелдік турнеге таңдады, Жапония мен Гонконгқа барар алдында Кеңес Одағында, Германияда және Англияда жарысты.

Олимпиадалық алтын

Токиоға келген О'Брайен 200 м жарыста және медалисттік эстафетада ұсынылды; 100 м жарысы әлі Олимпиада бағдарламасына енгізілмеген еді. 200 метрге жүгіруде ең үздіктер ретінде АҚШ-тың әлем рекордын иеленген Чет Джастремски мен Кеңес Одағының Георгий Прокопенко танылды. Токиодағы соңғы жаттығулар кезінде Талбот австралиялықтарға қарсыластар алдында оларды қорқыту үшін уақыт сынақтарын ұйымдастырды. О'Брайен 2 минут 33 секунд уақыт жинады, бұл Талботтың ойынша О'Брайеннің қарсыластарына кері психологиялық әсер етті. Олимпиадалық рекордты 5,8 секундқа төмендету, бұл әлем рекордының өткен төрт жылда қаншалықты төмен болғанын көрсетеді. Алайда, келесі жарыста Германияның Эгон Хеннингері бірден көрсеткішті төмендетті, ал жарыстың соңында О'Брайен жартылай финалға төртінші жылдам шықты, Прокопенко мен Жастремски екеуі де жылдам уақыт көрсетті. О'Брайен екінші жартылай финалда 2 мин 28,7 секундта жеңіске жетіп, Хеннингердің Олимпиадалық рекордты төмендетті, бұл кезде Жастремски бірінші жартылай финалда О'Брайеннен 3,4 секундқа баяу жеңіске жетті. Австралия 4 мин 2,3 секунд уақытпен АҚШ пен Германиядан кейін үшінші орынға шықты, ал күміс медальді 0,7 секундқа қалдырды.

Кейінгі мансап

О'Брайен 1965 жылғы Австралия чемпионатында бресстстрокпен қос жекпе-жекпен шапқыншылық жасады, бірақ халықаралық жарыстар болмаған жылы ол 1 мин 11.1 с және 2 мин 38.6 с-пен баяу жүзіп шықты. Ол Нью-Саут Уэльс командасымен төртінші рет қатарынан медаль жеңіп алды. 1966 жылғы Австралия чемпионатында оның уақыты қайтадан баяу болды, тиісінше 1 мин 11,8 с және 2 мин 41,6 с, жеке рекордтарынан 4% -дан астам, бірақ бұл оның атақтарын сақтап қалуға және 1966 жылы Ямайкадағы Кингстондағы Британ империясы мен одақтастық ойындарына қатысуға жеткілікті болды. Сыншылар оны жоққа шығарды, өйткені жарыстан алты апта бұрын оның салмағы 16 кг артық болды. О'Брайен 1 минут 8.6 секунд уақытпен алтыншы орынды иеленді. О'Брайен өзінің олимпиадалық стандарттарға сәйкес келмейтінін мойындады, "Мен тағы бір мың шақырым жаттығулар жасауым керек" деп атап өтті.

Бассейннен шығыңыз

21 жасында О'Брайен 1968 жылғы Олимпиададан кейін зейнеткерлікке шықты, сондықтан ол тек қана күнкөріс табуға көңіл бөле алды. 2000 жылы Австралия спорт медалімен марапатталды.