Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жиде ((II) сульфаты, әдетте, сынап сульфаты деп аталады, ол HgSO4 химиялық қосылысы. Бұл иіссіз тұз ақ түйіршіктер немесе кристалл ұнтақ болып келеді. Суда ол сары түсті ерімейтін сульфат және күкірт қышқылы болып бөлінеді. Моногидратта Hg2+ сызықтық координациялық геометрияны қабылдайды, Hg O (сульфат) және Hg O (су) байланысының ұзындығы сәйкесінше 2,179 және 2,228 Å. HgO қашықтығы > 2,5 Å болатын төрт әлсіз байланыстар да байқалады.
Mercury(II) sulfate, commonly called mercuric sulfate, is the chemical compound HgSO4. It is an odorless salt that forms white granules or crystalline powder. In water, it separates into an insoluble basic sulfate with a yellow color and sulfuric acid. In the monohydrate, Hg2+ adopts a linear coordination geometry with Hg O (sulfate) and Hg O (water) bond lengths of 2.179 and 2.228 Å, respectively. Four weaker bonds are also observed with Hg O distances >2.5 Å.
Тарих
1932 жылы Жапонияның Chisso корпорациясы акцетилен мен судан ацетальдегид өндіру үшін сынап күлімі сульфатын катализатор ретінде қолдана бастады. Ол кезде метилжидiң пайда болуы туралы ештеңе білмейтін болса да, ол осы реакцияның жанама өнiмi болып табылады. Жапонияның Минамата қаласында Минамата шығанағына құйылған сынап қалдықтарының, оның ішінде метил сынаптың әсері мен тұтынуы Минамата ауруының себебі болып саналады.
In 1932, the Japanese chemical company Chisso Corporation began using mercury sulfate as the catalyst for the production of acetaldehyde from acetylene and water. Though it was unknown at the time, methylmercury is formed as side product of this reaction. Exposure and consumption of the mercury waste products, including methylmercury, that were dumped into Minamata Bay by Chisso are believed to be the cause of Minamata disease in Minamata, Japan.
Дениже реактивті
Жибек сульфатының қышқыл ерітіндісі Denigés реагенті деп аталады. Ол жалпыға бірдей 20-шы ғасырда сапалық талдау реагенті ретінде қолданылды. Егер Denigés реагенті үшінші спирттер бар қосылыстардан тұратын ерітіндіге қосылса, сары немесе қызыл тұнба пайда болады.
An acidic solution of mercury sulfate is known as Denigés' reagent. It was commonly used throughout the 20th century as a qualitative analysis reagent. If Denigés' reagent is added to a solution containing compounds that have tertiary alcohols, a yellow or red precipitate will form.
Гидратациялық реакциялар
Жибек сульфаты және (II) ацетат сияқты сынап қосылыстары көбінесе толығусыз қосылысты суландыруға әкелетін электрофильді қосу реакциясының түрі оксимеркурациялық демеркурацияда катализатор ретінде қолданылады. Алкеннің гидратациясы Марковников ережесімен болжалған аймақтық іріктеуді ұстанатын спиртке әкеледі. Алкин үшін, нәтижесінде энол пайда болады, ол таутомерленіп кетон алады. Мысал ретінде 2,5 диметилгексин 2,5 диолдың 2,2,5,5 тетраметилтетрагидрофуранға қышқыл қоспасын қоспай сулы сынап күкіртін қолдану арқылы түрленуі. Жоғарыда айтылғандай, HgSO4 ацетилен мен судан ацетальдегид өндіру үшін катализатор ретінде пайдаланылды.
Mercury compounds such as mercury sulfate and mercury(II) acetate are commonly used as catalysts in oxymercuration demercuration, a type of electrophilic addition reaction which results in hydration of an unsaturated compound. The hydration of an alkene results in an alcohol that follows the regioselectivity predicted by Markovnikov's rule. For an alkyne, the result is an enol, which tautomerizes to give a ketone. An example is the conversion of 2,5 dimethylhexyne 2,5 diol to 2,2,5,5 tetramethyltetrahydrofuran using aqueous mercury sulfate without the addition of acid. As previously mentioned, HgSO4 was used as the catalyst for the production of acetaldehyde from acetylene and water.
Денсаулық сақтау мәселелері
HgSO4 ингаляциясы жедел улануға әкелуі мүмкін: көкіректің қысылуы, тыныс алудың қиындауы, жөтел және ауырсыну. HgSO4 көзге әсер етуі конъюнктива мен мүйіз қабығының ойық жаралануына әкелуі мүмкін. Егер сынап сульфаты теріге түсіп кетсе, ол сенсибилизациялық дерматитті тудыруы мүмкін. Сонымен қатар, сынап сульфатын ішке сіңіру некрозға, ауырсынуға, құсуға және қатты қуыруларға әкеледі. Ішінде сіңген кезде перифериялық қан тамырларының құлдырауынан бірнеше сағат ішінде өлімге әкелуі мүмкін.
Inhalation of HgSO4 can result in acute poisoning: causing tightness in the chest, difficulties breathing, coughing and pain. Exposure of HgSO4 to the eyes can cause ulceration of conjunctiva and cornea. If mercury sulfate is exposed to the skin it may cause sensitization dermatitis. Lastly, ingestion of mercury sulfate will cause necrosis, pain, vomiting, and severe purging. Ingestion can result in death within a few hours due to peripheral vascular collapse.