Кіріспе

Ирландша-американдық компьютерлік бағдарламашы (1921-2006) Кэтлин Рита Антонелли (МакНалти; бұрын Маучли; 12 ақпан 1921 - 20 сәуір 2006), Кей МакНалти деп аталатын, ирландтық компьютерлік бағдарламашы және ENIAC-тің алғашқы алты бастапқы бағдарламашыларының бірі, алғашқы жалпы мақсаттағы электрондық цифрлық компьютерлердің бірі. ENIAC-тің басқа бес бағдарламашысы Бетти Холбертон, Рут Тейтельбаум, Франсис Спенс, Марлин Мелтцер және Жан Бартик болды.

Ерте өмір және білім

Ол 1921 жылы 12 ақпанда Ирландияның Тәуелсіздік соғысы кезінде, Ирландияның солтүстік провинциясы Ольстердегі Донегал графтығының Галтахт аймағында (ирланд тілінде сөйлейтін аймақ) Крислоудың шағын ауылының бір бөлігі Фейморда Кэтлин Рита МакНалти болып дүниеге келді. Ол Джеймс және Энн (туған есімі Нелис) МакНалтидің алты баласының үшіншісі болды. Ол туылған түні оның әкесі, Ирландиялық республикалық армияның оқу офицері, ІРА-ның күдікті мүшесі болғандықтан, екі жыл бойы Дерри түрмесінде тұтқындалып, қамауға алынды. Ол босатылғаннан кейін, отбасы 1924 жылдың қазан айында Америка Құрама Штаттарына көшіп барып, Филадельфияның Честент-Хилл ауданында қоныстанды, Пенсильванияда, ол тас қалаушы болып жұмыс тапты. Сол кезде Кэтлин МакНалти ағылшынша сөйлесе алмайтын, тек ирландша ғана сөйлейтін; ол өмірінің қалған бөлігінде ирланд тілінде дұға есіне алатын. Ол Чеснут Хиллдегі (1927-1933) және Филадельфиядағы Дж. В. Халлахан католикалық қыздар орта мектебінде (1933-1938) оқыған. Орта мектепте ол бір жыл алгебрадан, бір жыл жазықтық геометриядан, екінші жыл алгебрадан, бір жыл тригонометрия мен қатты денелер геометриясынан оқыды. Орта мектепті бітіргеннен кейін, ол Chestnut Hill әйелдер колледжіне оқуға түсті. Оқу кезінде ол математикадан барлық курстарды, соның ішінде сфералық тригонометрия, дифференциалдық есептеу, проективті геометрия, бөлшектік дифференциалдық теңдеулер және статистиканы оқыды.

Компьютерлік бағдарламалаушы

Бітіргеннен кейін бір-екі аптадан кейін ол "Филадельфия Инквайерер" газетінде математика мамандығы бойынша бітірген әйелдерді іздейтін АҚШ мемлекеттік қызмет жарнамасын көрді. Оларды Мур инженерлік мектебінде жұмыс істеуге шақырды. Олардың жұмысы артиллерия атыс үстелдері үшін қолданылатын баллистикалық траекторияларды есептеу болды, көбінесе механикалық үстел калькуляторларын және өте үлкен бағандық қағаз парақтарын пайдаланды. Антонелли мен Билас аз жалақы алды, бірақ олар білімдерін пайдаланып, соғыс күшін қолданатын жұмысқа ие болды. Ол Биласпен бірге 10 қызмен (әйел компьютерлер деп аталатын) және 4 ер адаммен жұмыс істей бастады. Антонелли мен Билас өз жұмыстарын Мур мектебінің бұрынғы үлкен сынып залында жүргізді; кейін ENIAC салынған және 1946 жылдың желтоқсанына дейін жұмыс істеген бөлме болады. Осы кезеңде Мур мектебінде барлығы 75-ке жуық әйел компьютер жұмыс істеді, олардың көбісі Адель Голдстайн, Мэри Мокли және Милдред Крамердің курстарын алды. Әр мылтыққа 1800 рет оқ ату керек болатын. Тек бір траекторияны есептеу үшін калькулятормен 30 - 40 сағат қолмен жұмыс істеу қажет болды. Екі-үш айдан кейін Антонелли мен Билас Мур мектебінің жертөлесінде дифференциалдық анализатормен жұмыс істеуге көшті, бұл сол кездегі ең үлкен және ең күрделі аналогты механикалық калькулятор, оның ішінде АҚШ-та үш, әлемде бес немесе алты ғана болды (басқалары Ұлыбританияда болды). Анализатор Пенсильвания университетіне соғыстың бар уақытына берілді.

ENIAC-пен жұмыс

1943-1946 жылдар аралығында осы баллистикалық есептеулерді орындау мақсатында электронды сандық интегратор мен компьютер әзірленді. 1945 жылдың маусым айында Антонелли компьютер корпусынан бірнеше әйелдермен бірге оның алғашқы бағдарламашыларының бірі болып таңдалды: Бетти Снайдер, Марлин Вескофф және Рут Лихтерман және Хелен Гринман есімді бесінші компьютер. Гринман Абердинге оқудан бас тартқанда және 1-ші орынбасар да бас тартқанда, 2-ші орынбасар Бетти Джин Дженнингс жұмысқа орналасты және 1945 жылдың маусым мен тамызы аралығында олар Абердин сынақ алаңында ENIAC үшін I / O ретінде пайдаланылатын IBM перфокарталық жабдықтарында оқудан өтті. Кейін Антонеллидің колледждегі сыныптасы және компьютермен айналысатын Білас Мур мектебіндегі ENIAC бағдарламалаушылар тобына қосылады, бірақ ол Абердиндегі бастапқы дайындыққа қатыспады. ENIAC-ті бағдарламалау кезінде Антонеллиге субпрограмманы ойлап табудың арқасында несие берілді. Оның әріптесі Жан Дженнингс Антонеллидің кейбір траекторияларды есептеу үшін логикалық схемалардың жеткілікті сыйымдылығы жоқ мәселені шешу идеясын ұсынғанын еске алды. Команда іске асыруда бірлесіп жұмыс істеді. ENIAC бағдарламалау уақытының көп бөлігі операторларды бүкіл жүйенің тұтастығына сендіретін сынақ бағдарламаларын құруға және іске асыруға жұмсалды: әрбір вакуумдық түтік, әрбір электрлік қосылым проблеманы іске қосудан бұрын тексерілуі керек еді.

Жеке өмір

ENIAC-ті ойлап тапқан Джон Мочли, ол Мур мектебіндегі профессорлық лауазымын тастап, Преспер Эккертпен бірге өзінің жеке компьютерлік компаниясын құрды, осы кезеңде Вашингтонға жиі сапарға шығып, Абердиндегі ENIAC-ті тексеруге тоқтады. Маукли Жан Бартикті (туған аты Бетти Джин Дженнингс) және Бетти Холбертонды (туған аты Снайдер) жалдаған болатын; және МакНалтиді де тартуға үміттенген. Оның орнына Маукли 1948 жылы ата-анасының қалауына қарсы МакНалтиге үйленді және ол Абердиндегі лауазымынан кетті. Ерлі-зайыптылар, оның бірінші некеден туған екі баласымен бірге, бастапқыда Пенсильвания университетінің жанында, Санкт-Маркс көшесіндегі қатарлы үйінде тұрды. Кейін олар Пенсильвания штатының Амблер қаласында орналасқан Литтл Линден деп аталатын үлкен фермаға көшіп барды. Маучлимен МакНолтидің бес баласы болды, Салли (1949 жылы туған), Кэти (1951 жылы туған), Билл (1953 жылы туған), Джини (1954 жылы туған) және Ева (1958 жылы туған). ENIAC-тің гүлдену кезеңінде Антонелли мен оның әріптестері дұрыс танылудан қашып кетті. ENIAC бағдарламалаушыларының көрінбеушілігі (айырыуса соғыс кезінде әйелдер болудан және олардың жұмысының құпиялылығынан) оларды көпшілік назарынан аулақ етті. 2010 жылы "Жоғары құпия Рози: Екінші дүниежүзілік соғыстың әйел компьютерлері" атты деректі фильм жарық көрді. Фильмде екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жасалған патриоттық үлестеріне назар аударған алты әйел бағдарламашының үшеуімен жүргізілген сұхбаттар қамтылған. ENIAC командасы 2013 жылы жарық көрген "The Computers" атты деректі фильмнің де бастауы болды. Кэти Клейман мен ENIAC бағдарламалаушылар жобасы жасаған бұл деректі фильмде ENIAC командасының 1940 жылдардағы нақты кадрлары ENIAC командасының әйел мүшелерімен сұхбаттармен біріктірілген, олар ENIAC-те бірге жұмыс істеген уақыттарын еске алады. Бұл үш бөлімнен тұратын серияның біріншісі, ал екінші және үшінші бөліктері "Кодтаушылар" және "Болашақ жасаушылар" деп аталады. 2017 жылдың шілдесінде Дублин қалалық университеті (DCU) Антонеллиді құрметті атап, олардың есептеу ғимаратын Кэтлин (Кей) МакНалти есімімен атады. 2019 жылы Ирландияның Галвей қаласындағы Ұлттық университетінің Ирландияның жоғары деңгейдегі есептеу орталығы (ICHEC) академиялық зерттеушілер үшін Ирландияның ұлттық суперкомпьютері ретінде қызмет ететін жаңа Уотерфорд негізіндегі негізгі суперкомпьютерін Кей деп атады. Антонелли ботаник Эллен Хатчинс, ғалым және өнертапқыш Николас Каллан, геолог Ричард Кирван, химик Ева Филбин және гидрограф сэр Фрэнсис Бофорт сияқты үміткерлерді жеңіп шыққан. 2023 жылы 3 сәуірде Донегал графтығының Кризлоу қаласында оның немересі Наоми Мосттың қатысуымен оның құрметіне көк тақта ашылды.