Isabella of Aragon, Queen of Portugal

Кіріспе

Португалияның королевасы 1497 - 1498 жылдар аралығында Астурияның басқа да ханшайымы Изабелла Изабелла, Астурияның ханшайымы (1470 жылы 2 қазан - 1498 жылы 23 тамыз) - Арагон королі Фердинанд II мен Кастилия королевасы Изабелла I-нің үлкен қызы және мұрагері. Ол Португалия королі Мануэль І-нің әйелі ретінде 30 қыркүйек 1497 жылдан келесі жылы қайтыс болғанға дейін Португалия королеві болды.

Ерте өмір

Изабелла - Арагон патшасы Фердинанд II мен Кастилия патшасы Изабелла I-нің тұңғыш баласы. Оның әкесінің ағасы, Кастилияның Генрих IV билік құрған кезде дүниеге келген. Оның өмірінің алғашқы жылдары оның анасы мен оның арасындағы шиеленіске байланысты болды, өйткені оның ағасы оның анасы Фердинандқа оның рұқсатынсыз үйленгенін кешірмеді. 1474 жылы Генрих IV қайтыс болғаннан кейін, Изабелланың анасы Кастилия тағына ие болды, ал жас Изабелла тез арада таққа мұрагер ретінде ант берді. Изабелла I билігінің алғашқы жылдары Генрих IV мұрагерді нақты атамағандықтан, мұрагерлік соғысқа араласты. Португалия королевасы Жоанна мен оның сүйіктісі, Альбуркерк герцогы Белтран де ла Куеваның заңды емес баласы екендігі туралы аңыздарға байланысты "ла Белтранея" деп аталатын Ізабелла мен оның немере қызы Жоанна арасында күрес болды. Португалияның Афонсо V, Генрих IV-нің күйеу інісі және жас Джоаннаның ағасы, Джоаннаның атынан араласты, Фердинанд пен Изабелла Португалиямен соғысқа мәжбүр болды. Соғыс кезінде жас Изабелла өзі де қақтығыстың бір бөлігін көрді. Ата-анасы португалдармен соғысып жатқанда, принцесса Сеговияда қалды, ал қала Андрес де Кабрера мен оның әйелі Беатрис де Бобадилланың бақылауына алынды. Жаңа әкімшіліктен риза болмаған қала тұрғындары көтеріліп, қаланы өз қолдарына алды. Сол кездегі жеті жасар ханшайым анасы Сеговияға оралғанға дейін және жағдайды бақылауға алғанға дейін біраз уақытқа дейін Алькасар мұнарасында тұтқында болды. Соғыс 1479 жылы Алкачовас келісімінің негізінде аяқталды. Шарттардың бірі - ханшайым Изабелланың ханшайымнан бес жас кіші Афонсо V немересіне үйленуі. Сондай-ақ, келісім бойынша Фердинанд пен Изабелла қыздарына көп мөлшерде зекет төлейді, ал ханшайым ата-анасының келісім шарттарын орындайтынына кепілдік ретінде Португалияда тұрып қалады. 1480 жылы принц Афонсо Моура қаласына анасының әжесі Беатриспен бірге, Висеу герцогинясымен бірге қоныс аударды. Келесі жылдың алғашқы айларында оған болашақ әйелі, он жасар Изабелла қосылды. Ол үйіне қайту алдында Португалияда үш жыл болды. Изабелла жас кезінде ата-анасымен бірге оңтүстік Испаниядағы мұсылман мемлекеттерін жаулап алу жорықтарында болды. Мысалы, ол анасымен бірге База қаласының берілуін қабылдады.

Isabella was the eldest child of Ferdinand II of Aragon and Isabella I of Castile. Born during the reign of her uncle, Henry IV of Castile, the early years of her life were defined by the tension between him and her mother, as her uncle would not forgive her mother for marrying Ferdinand without his permission. Upon the death of Henry IV in 1474, Isabella's mother claimed the throne of Castile, and the young Isabella was swiftly sworn as the heiress presumptive to the throne. The early years of the reign of Isabella I were spent embroiled in a war of succession, as Henry IV had not specifically named a successor. A struggle ensued between Isabella I and her niece Joanna, who was known as "la Beltraneja" due to the rumors that she was the illegitimate child of Henry IV's queen Joan of Portugal and his favourite, Beltrán de la Cueva, 1st Duke of Alburquerque. Afonso V of Portugal, who was Henry IV's brother in law and young Joanna's uncle, intervened on Joanna's behalf and Ferdinand and Isabella were forced into a war with Portugal. During the war, young Isabella witnessed some of the chaos for herself. While her parents were fighting the Portuguese, the princess was left in Segovia while the city was placed under the control of Andrés de Cabrera and his wife Beatriz de Bobadilla. The city's residents, unhappy with this new administration, rose up and seized control of the city. The then seven year old princess was trapped in a tower of the Alcázar for some time until her mother returned to Segovia and took control of the situation. The war ended in 1479 with the Treaty of Alcáçovas. Among the terms were the provision that Princess Isabella would marry the grandson of Afonso V, Afonso, who was five years younger than the princess. The treaty also provided that Ferdinand and Isabella would pay a large dowry for their daughter and that the princess would reside in Portugal as a guarantee that her parents would abide by the treaty terms. In 1480, Prince Afonso went to live in the town of Moura with his maternal grandmother Beatrice, Duchess of Viseu, and was joined in the early months of the following year by his future wife, the ten year old Isabella. She spent three years in Portugal before returning home. Isabella also spent a considerable part of her youth on campaign with her parents as they conquered the remaining Muslim states in southern Spain. For example, she accompanied her mother in accepting the surrender of the city of Baza.

Некелер

Оның алғашқы некесі Португалия королі Иоанн II-нің Визеудің Элеонорамен некеден туған жалғыз ұлы және мұрагері принц Афонсомен болды. Той 1490 жылдың көктемінде Севильяда өтті. Сол жылдың 19 қарашасында Изабелла Бадахозға келді, онда оны Афонсоның ағасы Мануэль, болашақ Португалия королі Мануэль I қарсы алды, ол күйеуінің өлімінен кейін алты жыл өткен соң үйленетін болды. Афонсо мен Изабелла 22 қарашада Эльваста қайта қосылды, ал келесі күні Изабелла Еворадағы Конвенто-ду-Эспинеруда, Севильяда бұрын тойланған некелерін ратификациялау үшін жиналған соттың үйінде, енесі, королева Элеонорамен кездесті. Алқашова келісім-шарты бойынша некеге тұруға келісілгенімен, олар бірден махаббатқа айналды. Изабелла бала кезінде Португалияда өткізген жылдарынан туған тілін және әдет-ғұрыптарын білгендіктен, португал патша отбасында танымал тұлға болды. Алайда, 1491 жылдың шілдесінде Афонсо ат үстінде қайғылы жол апатынан қайтыс болған соң, Исабелланың Португалиядағы бақытты өмірі кенеттен тоқтады. Ол қатты күйзеліп, кейіннен оның ата-анасы Испаниядан қуып жіберген яһудилерге Португалия баспана бергені үшін Құдай ашуланғандықтан, ол қайтыс болды деп сенді. Ақырында, ата-анасының өтініші бойынша Испанияға қайтарылды, ал Изабелла оларға дінге адал болып оралды. Ол Афонсо үшін аза тұтудың бір бөлігі ретінде қалған өмірінің көп бөлігінде өзін аштан өлтіріп, жазалауға тырысты. Ол сондай-ақ, енді ешқашан үйленбейді деп мәлімдеді. Бастапқыда ата-анасы оның мәлімдемесін күлдірген сияқты, бірақ 1495 жылы Португалияның Иоанн II қайтыс болғаннан кейін, оның орнын Португалияның Мануэль I-і бағындырды, ол бірден Изабелланың қолын сұрады. Фердинанд пен Изабелла қызының тілегін орындауға тырысып, оған кіші қызы Марияның қолын ұсынды, бірақ ол бұдан бас тартты. Олар арасында тұрақсыз жағдай сақталды, бірақ ханшайым Изабелла Мануэлге христиан дінін қабылдамаған барлық яһудилерді Португалиядан шығарып тастау шартымен үйленуді мақұлдады. Ол оның ультиматумына келісті және олар 1497 жылдың қыркүйегінде үйленді.

Her first marriage was to Prince Afonso, the only son and heir of King John II of Portugal from his marriage with Eleanor of Viseu. The wedding, by proxy, took place in the spring of 1490 in Seville. On 19 November of that year, Isabella arrived in Badajoz, where she was welcomed by Afonso's uncle Manuel, the future King Manuel I of Portugal, whom she would eventually marry six years after her husband's death. Afonso and Isabella were reunited in Elvas on 22 November and, on the following day, Isabella met her mother in law, Queen Eleanor, in the Convento do Espinheiro in Évora, where the court had gathered to ratify the marriage that had been celebrated earlier in Seville. Though the marriage had been arranged by the Treaty of Alcáçovas, the marriage quickly became a love match. Isabella proved a popular figure with the Portuguese royal family due to her knowledge of their language and customs brought about by the years she spent in Portugal as a child. Isabella's happy life in Portugal came to an abrupt end in July 1491, however, when Afonso was killed in a riding accident. She was heartbroken and later became convinced that he had died because God was angry that Portugal had provided a refuge for the Jews that her parents had expelled from Spain. She was eventually sent back to Spain at the request of her parents, and Isabella returned to them devoutly religious. She underwent efforts to starve and scourge herself, something she would do for much of the rest of her life as part of her mourning for Afonso. She also declared that she would never marry again. Her parents seem to have humored her declaration at first, but after the death of John II of Portugal in 1495, he was succeeded by Manuel I of Portugal, who immediately sought Isabella's hand. Ferdinand and Isabella, perhaps trying to respect their daughter's wishes, offered him the hand of one of their younger daughters, Maria, but he refused. There remained a stalemate between them until Princess Isabella agreed to marry Manuel on the condition that he expel all Jews from Portugal who would not convert to Christianity. He agreed to her ultimatum and they married in September 1497.

Мұрагерге үміткер

Екінші некеде тұрған жылы, Изабелла 1497 жылдың қыркүйегінде жалғыз інісі, Астурия ханзадасы Джонның кенеттен қайтыс болғанынан және оның қызының өлі туылғанынан кейін Астурия ханшайымы және Кастилияның мұрагері болды. Иссабельдің үлкен қызы болғандықтан, оның астанасына иелік ету құқығына ие болғанымен, корольдікке Иссабельдің кіші әпкесі Иоаннаның күйеуі Филипп Австрияның иелік етуі керек болды. Католик монархтары, күйеу баласы Филипптің талап-тілектеріне қарсы тұру үшін, 1498 жылы, ұлы Джон қайтыс болғаннан кейін бірнеше ай өткен соң, Толедо қаласында соттар өткізді және Изабелла мен оның күйеуі Мануэлді заңды мұрагерлер ретінде ант берді. Патшалық отбасы сол мақсатта Арагон соттарын шақыру үшін Сарагосаға барды. Кастилияда әйелдерге мұрагерлікке жол берілсе де, Фердинанд II Арагон патшалығы әйелді болашақ билеуші ретінде қабылдауға икеді. Егер ол ұл туса, онда балаға барлық нәрсе мұра болып қалады. Сол кезде Изабелла жүкті болды және Сарагосада патша отбасымен бірге болған кезде, ол 1498 жылы 23 тамызда өзінің жалғыз баласын тудырды, Мигель да Паз, Португалияның ханзадасы. Мүмкін, ол ұдайы ораза ұстап, өзін-өзі мойындамағаны үшін немесе жүктіліктің соңғы кезеңінде үнемі саяхаттап жүргендіктен, ол ұлын туғаннан кейін бір сағат ішінде қайтыс болды. Кейіннен оның ұлын Португалия, Кастилия және Арагон соттары мұрагер ретінде мойындады. Изабелла монахтар киімінде жерленуге және Толедодағы Санта-Изабел монастырында жерленуге өтініш білдірді. Мануэльдің Кастилия королі болу мүмкіндігі Изабелланың өлімімен аяқталды, ал барлық Иберия патшалықтарын біріктірудің негізгі үміті 1500 жылы екінші туған күніне дейін Принц Мигельдің өлімімен жоғалды. 1504 жылы Кастилияның королевасы Изабелла қайтыс болғанда, ол қызы Изабелланың мәйітін Гранадада жанына апаруды өтінді, бірақ бұл ешқашан жасалмады.