Кіріспе

Испания батыс өнерінің маңызды үлесін қосты және Испания көптеген танымал және ықпалды суретшілерді шығарды, соның ішінде Веласкес, Гоя және Пикассо. Испания өнеріне әсіресе Барокко және неоклассикалық кезеңдердегі Франция мен Италия әсер етті, бірақ испан өнерінде көбінесе ерекше ерекшеліктер болды, бұл іспандағы мавр мұрасымен (әсіресе Андалусияда) және Испаниядағы саяси және мәдени климат арқылы түсіндіріледі. Испанияның тарихқа дейінгі өнерінде көптеген маңызды кезеңдер болды, ол Еуропаның жоғарғы палеолит өнерінің негізгі орталықтарының бірі болды және кейінгі кезеңдерде испан Левантының жартастағы өнерінің бірі болды. Темір дәуірінде Испанияның үлкен бөліктері кельт өнерінің орталығы болды, ал Иберия мүсіншілігінің өзіндік стилі бар, ішінара жағалаудағы грек қоныстары әсер етті. Испанияны б.з.д. 200 жылы римдіктер жаулап алды, ал Римді 5 ғасырда германдық вестготтар оңай алмастырды, олар көп ұзамай христиандыққа айналды. Визиготтар өнерінің және сәулетінің салыстырмалы түрде аз қалдықтары кеңінен еуропалық үрдістердің тартымды және ерекше нұсқасын көрсетеді. VIII ғасырда Умайялардың Испанияны жаулап алуы кезінде өнерде, әсіресе Оңтүстік Иберияда, маврлардың елеулі қатысуы болды. Алдағы ғасырларда әл-Андалустың бай әміршілері ерекше сапалы көптеген туындылар жасап шығарды. Бұл арада Испанияның христиандық болып қалған немесе қайтадан жаулап алынған бөліктері романға дейінгі және романдық өнерде көрнекті болды. Кейінгі готика испан өнерінің біріккен монархия кезінде Изабеллин готикасы мен платереск стильдерінде өркендеуі, ал сурет салу мен мүсін өнеріндегі бұрыннан берік дәстүрлер импортталған итальян суретшілерінің ықпалынан пайда таба бастады. Америка алтын ағынынан кейін пайда болған орасан зор байлық Испанияда өнерге көп қаражат жұмсалды, оның көп бөлігі Контрреформациядағы діни өнерге бағытталды. Солтүстік Еуропа өнерінің жетекші орталығы Фландрияның 1483 жылдан бастап және 1548 жылдан бастап Неаполь патшалығының испандық бақылауы, екеуі де 1714 жылы аяқталды, испан өнеріне үлкен әсер етті, ал шығындар деңгейі басқа аймақтардан келген суретшілерді, мысалы, Эль Греко, Рубенс және (қауіпсіз қашықтықтан) Тициан испан Алтын дәуірінде, сондай-ақ Диего Веласкес, Хосе де Рибера, Франсиско де Зурбаран және Бартоломе Эстебан Мурильо сияқты ұлы жергілікті суретшілер. Испанияның барокколық сәулет өнері көп мөлшерде сақталған және оның екі түрі де бар, олар шұғыл экстравагантпен белгіленеді, өйткені Churrigueresque стилі, және өте қатал классицизм, өйткені Хуан де Эррераның жұмысында. Бұл әдетте біріншісі болды, ол Еуропадан тыс испан империясының жаңадан пайда болған өнерін және испандық отаршылдық архитектурасын белгіледі, мысалы Латын Америкасында (жаңа испан бароккосы және анд бароккосы), ал Филиппиннің барокколық шіркеулері қарапайым. Габсбургтер монархиясының құлдырауы бұл кезеңді аяқтады, ал 18-ші және 19-шы ғасырдың басындағы испан өнері, әдетте, Франсиско Гойяны қоспағанда, аз қызықты болды. 19-ғасырдағы испан өнерінің қалған бөлігі Еуропалық үрдістерді, әдетте консервативті қарқынмен, Каталонияның модернизм қозғалысына дейін, ол бастапқыда модернның бір түрі болды. Пикассо испан модернизміне ағылшын тіліндегі әдеттегі мағынада ие, бірақ Хуан Грис, Сальвадор Дали және Жоан Миро басқа да жетекші тұлғалар.

Ежелгі Иберия

Ертедегі ибериялықтар көптеген қалдықтар қалдырды; Солтүстік-батыс Испания оңтүстік-батыс Франциямен бөліседі, онда Еуропадағы ең бай Жоғарғы палеолиттік өнер Альтамира үңгірінен және басқа да орындардан табылған. Иберияның Жерорта теңізі бассейнінің (ЮНЕСКО-ның атауы бойынша) тау жыныстары Испанияның шығыс жағында, бәлкім, б.з.б. Португалия, әсіресе, мегалитикалық ескерткіштерге бай, соның ішінде Альмендрес Кромлех, ал Иберияның схемалық өнері - бұл Іберия түбегінің барлық жерінде кездесетін, геометриялық үлгілері бар, бірақ басқа аймақтардағы ұқсас өнерге қарағанда қарапайым пиктограмманы көбірек қолданатын, ерте металл дәуіріндегі тас мүсіндер, петроглифтер және үңгір суреттері. Бронза дәуірінің соңындағы алтын ырымдық қалқан Каско де Лейро Германияда табылған басқа алтын қалпақтарға қатысты болуы мүмкін, ал Вилена қазынасы - геометриялық безендірілген ыдыстар мен зергерлік бұйымдардың үлкен қазынасы, бәлкім, б.з.б. Римдіктердің басып алуына дейінгі Иберия мүсіндері гректер мен финикиялықтар сияқты шағын жағалау колонияларын құрған басқа да озық ежелгі мәдениеттермен байланыстарды көрсетеді; Са Калета финикиялық қонысы Ибицада қазба жұмыстарымен аман қалды, олардың көпшілігі қазір үлкен қалалар астында жатыр, ал Гвардамар ханым тағы бір финикиялық жерден қазба жұмыстарымен табылды. Эльше ханым (бәлкім, б.з.д. 4 ғасыр) Танитті бейнелеуі мүмкін, бірақ сонымен қатар 6 ғасырдағы Агуст пен Балазоте бихес сфинксі сияқты эллиндік ықпалды көрсетеді. Гуасандо бұқалары - бұл вераколардың ең әсерлі мысалы, олар тастан жасалған үлкен келт-тиберлік жануарлар мүсіндері; б.з.д. Кейбір әшекейленген фалката, ибериялық семсердің ерекше иілген қиылысы сақталған, ал көп сандаған қола мүсіндер ант тартулары ретінде пайдаланылған. Римдіктер біртіндеп 218 және 19 жылдар аралығында бүкіл Иберияны жаулап алды. Батыс империяның басқа жерлерінде сияқты, Римдіктердің басып алуы жергілікті стильдерді басымдылықпен басып кетті; Иберия римдіктер үшін маңызды ауыл шаруашылығы аймағы болды, ал элита бидай, зәйтүн және шарап өндіретін үлкен меншіктерге ие болды, кейінірек императорлар Иберия провинцияларынан келді; көптеген үлкен виллалар қазылып алынды. Сеговия акведукты, Лугоның римдік қабырғалары, Алкантара көпірі (104-106 жж.) және Геркулес мұнарасы маяк - жақсы сақталған көптеген ескерткіштердің бірі, егер әрқашан өнер болмаса, Рим инженериясының әсерлі қалдықтары. Рим ғибадатханалары Вик, Эвора (қазіргі Португалия) және Алкантарада, сондай-ақ Барселона мен Кордовада толықтай сақталған. Табылған жоғары сапалы мозаикаларды шығаратын жергілікті шеберханалар болған болуы керек, бірақ жақсы еркін тұрған мүсіндердің көпшілігі импортталған болуы мүмкін. Теодосий I-нің мизоримі - Испанияда табылған, бірақ Константинополде жасалған маңызды антикалық күміс ыдыс.

Ерте ортағасыр

Христиандыққа айналған вестготтар империя құлағаннан кейін Иберияны биледі, ал мұсылмандық Испанияны жаулап алу кезінде тонаудан аулақ болу үшін сақталған VII ғасырдағы Гуаррасар қазынасы қазір алтыннан жасалған христиандық ант тәждерінің бірегей сақталуы болып табылады; испандық стильге ие болса да, бұл нысанды бүкіл Еуропа элиталары қолданған болуы мүмкін. Басқа да визиготтар өнерінің металл бұйымдар түрінде, негізінен зергерлік бұйымдар мен бұғаздар, тас рельефтер, 711 жылы мұсылмандар келген кезде құлдырап, өздерін ибериялық субъектілерінен бөлек ұстаған бұл бастапқыда варварлық герман халқының мәдениеті туралы түсінік беру үшін сақталған. Жүгермелі Крукс-геммата Жеңіс айқыш, Ла-Кава Киелі кітап және Овьедоның Агат сандығы - 9-10 ғасырлардағы Испанияның солтүстік-батысындағы Астурия аймағының бай Роман дәуіріне дейінгі мәдениетінің сақталған ескерткіштері. 976 жылы Риоха аймағында аяқталған "Вигилан кодексі" бірнеше стильдің күрделі қоспасын көрсетеді.

Мұсылмандық және мозарабтық Испания

Кордованың маңындағы Медина Азахараның ерекше сарайлы қаласы 10-ғасырда Кордованың Уммаяд халифалары үшін салынған, ол исламдық Андалузияның астанасы ретінде қарастырылған және әлі күнге дейін қазба жұмыстары жүргізілуде. Негізгі ғимараттардың өте күрделі безендіруінің едәуір бөлігі сақталып қалды, бұл өте орталықтандырылған мемлекеттің орасан зор байлығын көрсетеді. Алжафериядағы сарай кейінгі, ислами Испания бірнеше патшалықтарға бөлінгеннен кейін. Ислам сәулетінің және оның безендіруінің танымал мысалдары - Кордованың соборы-мешіті, оның исламдық элементтері 784 және 987 жылдар аралығында кезең-кезеңмен қосылды, ал Гранададағы Альгамбра және Генералиф сарайлары мұсылман Испаниясының соңғы кезеңдерінен. Пиза Гриффині - жануардың ең үлкен ислам мүсіні және Аль-Андалуста осындай фигуралар тобының ең көрнектісі, олардың көбі фонтандардың бассейндерін (Альхамбрадағыдай) немесе кішірек жағдайларда хош иісті от жағу және сол сияқты орындарды ұстап тұру үшін жасалды. Моцарбтар Моцарб өнерінің стилін дамытты. Моцарбтың ең танымал сақталған үлгісі - Ашурлық Лиебандық Беаттың Аян кітабына берген бірнеше түсініктемелері (730-800 жж.) Мозарабикалық элементтер, оның ішінде жарқын түсті жолақтар фон, кейбір кейінгі романдық фрескаларда көрінеді. Испандық Мореск керамикасы оңтүстікте, негізінен жергілікті нарықтарда пайда болды, бірақ мұсылман керамикашыларын кейін Валенсия аймағына көшіруге шақырды, онда христиан иелері өзінің сәнді люстрациясын бүкіл христиандық Еуропаның элитасына сатты. 14 және 15 ғасырлар, соның ішінде Папалар мен ағылшын соты. Испандық исламдық пил сүйегін ою және тоқыма бұйымдары да өте жақсы болды; жарым аралдағы плиткалар мен кілемдерді өндірудің жалғасуы негізінен ислам патшалықтарына байланысты. Реконкиста кезінде ислам билеушілерін қуып шыққаннан кейін, Испанияда мұсылман халқы мен мұсылман стиліне үйренген христиан қолөнершілері қалды, ал Мудежар - бұл осындай адамдар шығарған өнер мен сәулет өнеріндегі жұмыстар. Арагонның Мудехар сәулет өнері ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұрасы болып танылған, ал Севильяның Алказарда Кастилияның Пётр үшін салынған 14-ғасырдағы Патио де лас Дончеллас тағы бір керемет мысал болып табылады. Бұл стиль христиандық еуропалық ортағасырлық және қайта өрлеу стильдерімен жақсы үйлесе алады, мысалы, ағаштан жасалған және штукатурланған төбелерде, ал Мудежар жұмысы көбінесе христиандық билікке өткеннен кейін бірнеше ғасыр бойы өндірілді.

Романдық

Испанияда роман дәуірінің өнері алдыңғы романға дейінгі және мозараб стильдерінен тегіс ауысуды білдірді. Сол кезде бүкіл Еуропадан табылған роман стиліне тән шіркеу фрескаларының көбі Каталониядан келеді, олардың жақсы үлгілері Валль-де-Бой аймағындағы шіркеулерде бар; олардың көбі тек 20-шы ғасырда ғана ашылды. Кейбір үздік үлгілер музейлерге, әсіресе Барселонадағы Museu Nacional d'Art de Catalunya-ға көшірілді, онда Таульдегі Сант-Клименттен шыққан әйгілі Орталық апсида және Сигенадан фрескалар бар. Кастилияның роман стиліне тән фрескаларының ең жақсы үлгілері Леондағы Сан-Исидородағы суреттер, Сан-Бауделио-де-Берлангадағы суреттер, қазір көбінесе Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайы және Сеговиядағы Санта-Крус-де-Мадеруэлодағы суреттер. Сонымен қатар, ағашқа боялған және басқа да ертедегі панель суреттеріндегі құрбандық үстелінің алдыңғы жақтары бар.

Готика

Испанияның готика өнері алдыңғы роман стильдерінен бірте-бірте дамуды білдірді, оны алдымен Франциядан, содан кейін Италиядан шыққан сыртқы үлгілер басқарды. Тағы бір ерекшелігі - мудежар элементтерінің қосылуы. Ақырында Византия стильдік техникасы мен иконографиясын жеткізген итальяндық ықпал бастапқы франко-готика стилін толығымен алмастырды. Каталония көптеген әдемі құрбандық үстелдерін қалдырған өркендеген аймақ болды. Алайда, Америка колониялары ашылғаннан кейін саудаға басымдық Атлантикаға ауысқаннан кейін аймақ құлдырап кетті.

Ерте қайта өрлеу дәуірі

Испания мен Фландрия арасындағы маңызды экономикалық және саяси байланыстарға байланысты 15-ші ғасырдың ортасынан бастап Испаниядағы ерте Ренессанс Нидерланд суретшілігінің әсеріне ұшырады, бұл испандық фламанд суретшілерінің мектебін анықтауға әкелді. Оның жетекші өкілдері Фернандо Галлего, Бартоломе Бермехо, Педро Берругете және Хуан де Фланд.

Қайта өрлеу дәуірі мен маниризм

Жалпы алғанда, Ренессанс және одан кейінгі манерлі стильдерді Испанияда жіктеу қиын, себебі фламандтық және итальяндық әсерлер мен аймақтық айырмашылықтар араласқан. Италияға жақын орналасқан және Италиямен тығыз байланыста болғандықтан, Испанияға итальяндық қайта өрлеу дәуірінің ықпалының негізгі орталығы Валенсия болды. Бұл әсер сол кездегі өнер туындыларын импорттау арқылы сезілді, оның ішінде Пьомбоның төрт суреті мен Рафаэльдің көптеген гравюралары, итальяндық Қайта өрлеу суретшісі Паоло де Сан Леокадионың келуі, сонымен қатар іспан суретшілері сол жерде жұмыс істеп, оқып-үйреніп жүрді. Мұндай суретшілерге Фернандо Яньес де ла Альмедина (14751540) және Фернандо Лянос кірді, олар өздерінің шығармаларында Леонадесктік ерекшеліктерді, мысалы нәзік, меланхоликалық көріністерді және ерекшеліктердің сфуматолық модельдеуін көрсетті. Испанияның басқа жерлерінде итальяндық Ренессанстың әсері таза емес, алдыңғы фламандтық тәжірибелермен біріктірілген және итальяндық өнердің күшті манерлі болғанына байланысты, Италиядан келген салыстырмалы түрде кеш үлгілерге байланысты манерлік ерекшеліктерді енгізген әдістерді салыстырмалы түрде үстірт қолданумен. Техникалық аспектілерден басқа, Ренессанстың тақырыптары мен рухы испан мәдениеті мен діни ортасына бейімделді. Нәтижесінде, өте аз классикалық тақырыптар немесе әйелдер жалаңаш бейнеленген, ал жұмыстар жиі пәк құлшыныс пен діни қарқындылықты көрсетеді. Бұл қасиеттер 17-ғасыр бойы және одан әрі қарсы реформация Испаниясының көптеген өнерінде басым болды. Суретшілердің қатарына Висенте Хуан Масип (14751550) және оның ұлы Хуан де Хуанес (15101579), суретші және сәулетші Педро Мачука (14901550) және Хуан Корреа де Вивар (15101566) кірді. Алайда, XVII ғасырдың басындағы ең танымал испан суретшісі Луис де Моралес (1510?1586), оның суреттерінің діни қарқындылығынан оның замандастары "Илаһи" деп атады. Ренессанстан бастап ол жиі сфумато модельдеуін және қарапайым композицияларды қолданған, бірақ оларды фламандтық стильдегі егжей-тегжейлілікпен біріктірген. Оның тақырыптары көптеген құлшылық бейнелерін, соның ішінде Мәриям мен Баланы қамтиды.

Алтын ғасыр

Испанияның саяси үстемдігі мен кейіннен құлдырау кезеңі болған Испанияның алтын ғасыры Испанияда өнердің үлкен дамуын көрді. Жалпы алғанда, бұл кезең 1492 жылдан кейін бір уақытта басталды деп саналады және 1659 жылы Пиреней келісімінің басталуымен аяқталды, бірақ өнерде басталуы Филип III (15981621) билігіне дейін немесе одан бұрын кешіктірілді, ал соңы 1660-шы жылдарға дейін немесе одан кейінге қалды. Осылайша стиль өнердегі кең барокко кезеңінің бір бөлігін құрайды, дегенмен, сондай-ақ, Каравагжио және кейінірек Рубенс сияқты ұлы барокко шеберлерінің елеулі ықпалымен қатар, кезеңнің сәнінің ерекше сипаты, сондай-ақ, барокконың типтік сипаттамаларын өзгерткен әсерлерді қамтиды. Бұларға қазіргі Голландияның Алтын ғасыр кескіндемесінің әсері мен испандық дәстүрі кірді, бұл кезеңнің өнерінің көп бөлігін натурализмге қызығушылық танытып, барокко өнерінің көп бөлігінің ұлылығынан аулақ болды. Алғашқы еңбектері маңызды болған суретшілердің қатарына Испанияға жаңа стильді әкелген Хуан Баутиста Майно (1569-1649), Франсиско Рибальта (1565-1628) және әсерлі натюрморт суретшісі Санчес Котан (1560-1627) кірді. Эль Греко (1541-1614) - бұл сол кезеңдегі суретшілердің ең индивидуалистік суретшілерінің бірі, ол Испанияның Севилья, Мадрид және басқа жерлерінде басым болған натуралистік тәсілдерге қарама-қарсы, Византиядан кейінгі Крит мектебіндегі өзінің шығу тегіне негізделген қатты маниристикалық стильді дамытты. Оның көптеген туындылары Тициан сияқты Венеция суретшілерінің күміс түсті сұр және күшті түстерін көрсетеді, бірақ кейіпкерлердің ерекше ұзартылуымен, ерекше жарықтандырумен, перспективалық кеңістікті жоюмен және бетті өте көрнекті және көркем щеткамен толтырумен біріктірілген. Негізінен Италияда, әсіресе Неапольде белсенді болғанмен, Хосе де Рибера (15911652) өзін испандық деп санайды, ал оның стилі кейде қарсы реформация испан өнерінің шектен тыс үлгісі ретінде қолданылады. Оның шығармашылығы өте ықпалды болды (негізінен бүкіл Еуропа бойынша оның суреттері мен графикасының таралуы арқылы) және оның мансабында едәуір дамыды. Жаңа әлемге кіретін қақпа болған Севилья 16 ғасырда Испанияның мәдени орталығы болды және бүкіл Еуропадан келген суретшілерді тартымдылыққа бөледі. Франсиско Пачеконың (1564-1642) еңбектерінде көрсетілгендей, егжей-тегжейлі және тегіс щеткамен жұмыс істеудің фламандтық дәстүрінен басталып, уақыт өте келе Хуан де Роэлас (1560-1624 жж.) және Франсиско Эррера Үлкен (1590-1654) ықпалымен табиғи тәсіл дамыды. Бұл Каравагжионың ықпалынан шыққан, табиғатты ұстанатын тәсіл Севильяда басым болды және Алтын ғасырдың үш шеберінің: Кано, Зурбаран және Веласкестің оқыту аясын құрады. Франсиско де Зурбаран (15981664) діни суреттерінде және натюрморттарында клароскорроның күшті, реалистік қолданылуымен танымал. Оның дамуы шектеулі, күрделі көріністерді басқаруға қиналған. Зурбаранның діни сезімдерді оята білуі консервативті Севильядағы контрреформациядағы тапсырмаларды алуда оны өте сәтті етті. Франсиско Пачеко сияқты сурет шеберімен бірге Алонсо Кано (16601-1667) мүсін және сәулет өнерінде де белсенді болды. Оның стилі ерте кезеңіндегі натурализмнен Венеция мен ван Дайк әсерін ашатын неғұрлым нәзік, идеалистік тәсілге көшті.

Веласкес

Диего Веласкес (1599-1660 жж.) - король Филипп IV сарайының жетекші суретшісі. Тарихи және мәдени маңызы бар көптеген көріністерден басқа, ол испан патшасының отбасы, басқа да еуропалық танымал тұлғалар мен қарапайым адамдардың портреттерін жасады. Көптеген портреттерінде Веласкес қоғамның кембағал мүшелеріне, мысалы, жалқаулар мен жәндіктерге қадірлі сипат берді. Бұл суреттерден айырмашылығы, Веласкестің құдайлары мен құдайлары құдайлық сипаты жоқ қарапайым адамдар ретінде суреттеледі. Веласкес Филиптің қырық портретімен қатар, патша отбасының басқа мүшелерінің, соның ішінде ханзадалар, инфанталар (ханымдар) мен патшайымдардың портреттерін суретке түсірді.

Кейінгі барокко

Кейінгі барокко элементтері Рубенстің Испанияға сапары арқылы және Испания мен Неапольдің испан иеліктері мен испан Нидерландысы арасындағы суретшілер мен меценаттардың айналымы арқылы шетелдік ықпал ретінде енгізілді. Жаңа стильді қабылдаған маңызды испан суретшілері Хуан Каррено де Миранда (1614-1685), Франсиско Ризи (1614-1685) және Франсиско де Эррера Кенже (1627-1685) болды. Франсиско де Эррераның ұлы Севилья мектебінің натуралистік басымдылығының бастамашысы. Барокконың басқа да елеулі суретшілері - Клаудио Коэльо (16421693), Антонио де Переда (16111678), Матео Церезо (16371666) және Хуан де Вальдес Леал (16221690). Осы кезеңнің ең көрнекті суретшісі және XIX ғасырдағы Веласкес, Зурбаран және Эль Греко суреттерін бағалағанға дейін ең танымал испан суретшісі Бартоломе Эстебан Мурильо (1617-1682). Карьерасының көп бөлігін Севильяда өткізген ертедегі еңбектері Караваджоның натурализмін, қарапайым, қоңыр палитраны, қарапайым, бірақ қатал емес жарықтандыруды және оның қасиетті отбасы кішкентай құспен (1650 ж. Кейіннен ол Рубенс пен Ван Дайктің фламанд бароккосының элементтерін енгізді. Soult Immaculate Conception-де жарық және жарқын түсті диапазон қолданылады, айналып жатқан херубтар бар назарын Virgin-ге аударады, оның көкке қарай қарауы және диффузиялық және жылы жарқыраған орел оны тиімді құлшылық бейнесі етеді, оның өнімінің маңызды компоненті; Virgin Immaculate Conception тақырыбының өзі Мурилломен жиырма рет бейнеленген.

18 ғасыр

Филипп V тұсында Испанияда Бурбон әулетінің басталуы өнер меценатындағы үлкен өзгерістерге әкелді, жаңа француздық бағытты соттың Бурбон Франциясының стильдері мен суретшілерін жақтыратыны белгілі болды. Сотта испан суретшілері аз жұмыс істеді - Мигель Хасинто Мелендес (1679 - 1734) - бұл сирек жағдай болды. Испан суретшілері жаңа рококо және неоклассикалық стильдерге бейімделгенге дейін біраз уақыт кетті. Еуропаның жетекші суретшілері, соның ішінде Джованни Баттиста Тиеполо мен Антон Рафаэль Менгс белсенді және ықпалды болды. Патшалық қолдауынсыз қалған көптеген испан суретшілері діни композицияларда барокко стилін жалғастырды. Бұл Франсиско Баеу и Субиас (17341795), шебер фреска суретшісі және Мариано Сальвадор Маелла (17391819) екеуі де Мэннің қатаң неоклассицизмі бағытында дамыған. Испания суретшілері үшін тағы бір маңызды бағыт портрет өнерін жасады, ол Антонио Гонсалес Веласкес (17231794), Хоакин Инза (17361811) және Агустин Эстеве (17531820) үшін белсенді сала болды. Бірақ бұл жанрда өлі жанрдың патшалық қамқорлығы да табысты болды, соттың суретшісі Бартоломе Монтальво (1769-1846) және Луис Эгидио Мелендес (1716-1780) сияқты суретшілердің шығармаларында. Санчес Котан мен Зурбаранның испандық натюрморт дәстүрін жалғастыра отырып, Мелендес Астурияның ханзадасы, болашақ король Карл IV тапсырысы бойынша Испаниядан жеуге болатын тағамдардың толық спектрін көрсетуге арналған шкаф суреттерін шығарды. Табиғи тарихты тек формалды түрде зерттеудің орнына ол тақырыптарды драмаландыру үшін қатты жарықтандыруды, төменгі көзқарасты және ауыр композицияларды қолданды. Ол ой елестерінің, текстуралардың және ерекшеліктерінің (мысалы, Аранжи, банкалар және тәттілер қораптары бар өлі жанды өмірдегі үлгілі вазадағы ерекшелік) жаңа рухын көрсететін ерекше қызығушылық пен назар аударды.

Гоя

Франсиско Гоя - портретші және испан патшасының сарай суретшісі, тарих тарихын жазған, өзінің бейресми еңбегінде революционер және көреген адам. Гойя Испания корольдік отбасын, соның ішінде Испания королі Карл IV мен Фердинанд VII-ді суретке түсірді. Оның тақырыптары таспаға арналған көңілді мерекелерден бастап, мультфильмдердің жобаларына дейін, соғыс, ұрыстар мен өлекселер көріністеріне дейін жетеді. Алғашқы кезеңінде ол мультфильмдердің жобаларын кеудеге арналған үлгілер ретінде суреттеп, күнделікті өмірдегі көріністерге жан-жақты көңіл бөлді. Өмірінде Гойя қоғамның құлдырауы мен соғыстың қорқынышын бейнелейтін грабадолардың бірнеше сериясын жасаған. Оның ең танымал картиналар сериясы - өмірінің соңында суреттелген "Қара суреттер". Бұл серияда түс пен мағынасы түсініксіз, алаңдаушылық пен шоқты тудыратын шығармалар бар. Ол 18 ғасырдың аяғы мен 19 ғасырдың басындағы ең маңызды испан суретшісі болып саналады және ұзақ мансабында өз дәуірінің түсіндірмешісі және хроникашысы болды. Өмірінде үлкен жетістіктерге жеткен Гойяны Көбінесе Ежелгі шеберлердің соңғысы және қазіргі заманғылардың алғашқысы деп атайды.

19 ғасыр

XIX ғасырдағы әртүрлі өнер ағымдары испан суретшілеріне әсер етті, негізінен олар шетел астаналарында, әсіресе Париж мен Римде білім алды. Осылайша неоклассицизм, романтизм, реализм және импрессионизм маңызды бағыттарға айналды. Алайда, олар көбінесе жергілікті жағдайларға, оның ішінде репрессивті үкіметтерге және Карл соғыстарының трагедияларына байланысты кешіктірілді немесе өзгертілді. Портреттер мен тарихи тақырыптар танымал болды, ал өткен заманның өнері, әсіресе Веласкестің стилі мен әдістері маңызды болды. Алғашқы жылдары әлі де Винсенте Лопестің академицизмі (1772-1850), содан кейін француз суретшісі Жак Луи Дэвидтің неоклассицизмі, сондай-ақ суретшілер мен галерея директорларының ықпалды желісінің негізін қалаушы Хосе де Мадразоның (1781-1859) еңбектерінде. Оның ұлы Федерико де Мадрасо (17811859) - Леонардо Аленса (18071845), Валериано Беккер және Антонио Мария Эскивельмен бірге испан романтизміне жетекші тұлға. Ғасырдың соңғы бөлігінде Антонио Гисберттің (1834-1901), Эдуардо Росалес (1836-1873) және Франсиско Прадилланың (1848-1921) шығармаларында болғандай, тарихи картиналарда романтизмнің күшті кезеңі болды. Бұл шығармаларда реализм әдістері романтикалық тақырыптарда жиі қолданылған. Бұл Pradilla-ның әйгілі ертедегі шығармасы - "Ақымақ Жанна" картинасында айқын көрінеді. Суретші суреттің композициясын, бет-әлпетін, дауылдай аспанды көрініс ретінде қолданған, бірақ дәл киім, саздың пішіні және басқа да бөлшектер суретшінің көзқарасы мен стиліне үлкен реализмді көрсетеді. Мариано Фортуни ((18381874) француз романтигі Эжен Делакруаның ықпалына түсіп, Испанияның ғасырдың атақты суретшісі болды. Жоакин Соролла (18631923) туған жерінің күн сәулесіндегі халық пен ландшафтты шебер бейнелеуде ерекше болды, осылайша көптеген суреттерінде, әсіресе оның әйгілі теңіз жағалауындағы суреттерінде импрессионизм рухын көрсетті. "Жетісудағы балалар" романында су мен терідің көлеңкелері мен жылтырлығы өзінің шынайы тақырыбы болып табылады. Композиция өте батыл, көкжиек алынып тасталды, жігіттердің бірі кесілді, және жұмыстың жоғарғы сол жағындағы қарама-қайшылықтарға және толығуға әкелетін күшті диагональдар.

20 ғасыр

XX ғасырдың бірінші жартысында көптеген жетекші испан суретшілері Парижде жұмыс істеді, онда олар модернистік өнер қозғалысының дамуына ықпал етті және кейде оны басқарып отырды. Мүмкін, ең маңызды мысал ретінде Пикассо француз суретшісі Бракпен бірлесіп жұмыс істеп, кубизм тұжырымдамаларын жасады; және синтетикалық кубизмнің суб-қозғалысы өзінің таза көрінісін Мадридтен шыққан Хуан Грис картиналары мен коллаждарында тапты деп бағаланады. Сол сияқты Сальвадор Дали Париждегі сюрреалистік қозғалыстың негізгі тұлғасына айналды, ал Жоан Миро абстрактілі өнерге ықпал етті. Пикассоның көк кезең (1901-1904), көк түсті бояулардан тұратын, Испанияға саяхаттан әсер алды. Барселонадағы Пикассо мұражайында Пикассо Испанияда тұрып жатқан кезде жасаған көптеген ертедегі шығармалары, сондай-ақ Пикассоның Барселонадағы күндерінен жақын досы, көптеген жылдар бойы Пикассоның жеке хатшысы болған Хайме Сабартестің кең жинағы бар. Бұл жерде оның жас кезінде әкесімен бірге жасаған көптеген нақты және егжей-тегжейлі суреттер, сондай-ақ Пикассоның классикалық техникаға берік негізделгенін анық көрсететін қартайған кезіндегі сирек көрінетін жұмыстар бар. Пикассо 1957 жылы Лас-Менинасты өзінің тәндік кубистік формасында қайта жасағанда Веласкеске ең тұрақты құрмет көрсетті. Пикассо егер ол Веласкестің суретімен жұмыс істесе, оны бірегей бейнелеу ретінде емес, тек көшірме ретінде ғана көретін болады деп уайымдаған болса да, ол мұны жасады, ал оның 1937 жылы Герникадан бері жасаған ең үлкен жұмысы испан өнерінің канонында маңызды орын алды. Малагада, Пикассоның туған жерінде, маңызды коллекциялар жинаған екі мұражай бар, олар Museo Picasso Málaga және Birthplace Museum. Сальвадор Дали Париждегі сюрреалистік қозғалыстың негізгі суретшісі болды. Дали Франконың режимін қабылдағаны үшін сынға алынса да, сюрреалистік көшбасшы және ақын Андре Бретон оны 1959 жылы сюрреализмнің қырық жылдығын атап өткен сюрреализмге құрмет көрсету көрмесінде Испанияның атынан қатысуға шақырды. Сюрреалистік қозғалыстың мақсаттарына сәйкес, Дали өзінің көркемдік мақсаты "ақыл-ойы мен нақты ақылсыздық әлемі сыртқы әлем сияқты объективті түрде айқын болуы мүмкін" деп мәлімдеді және бұл мақсатты оның ең танымал суреттерінің бірінде көруге болады. Бұл жерде ол голландтық және испандық шеберлердің зерттеулеріне негізделген дәл, реалистік стильмен сурет салады, бірақ органикалық және механикалық арасындағы шекараны жоятын және голландтық суретші Иероним Боштың қасіретлі көріністеріне көбірек ұқсас тақырыппен, оның Жер бетіндегі ләззат бақшасы Далидің жұмысының орталық, ұйықтап жатқан фигурасының үлгісін берді. Жоан Миро Париждегі сюрреалистермен де тығыз байланысты болды, олар оның композиция мен орындаудағы автоматтылықты қолдануын мақұлдады, бұл бейсаналық ақыл-ойды ашуға арналған. Кейінгі және танымал суреттері тазартылған, қиялға толы және көрінеу күшсіз болса да, оның 1920 және 1930 жылдардағы ықпалды кезеңі жыныстық символикасы мен бейнелері бойынша қоздырғышты, сондай-ақ шелпе қағаз, өлшемі жоқ кенептер және коллаж сияқты эксперименталды материалдарды пайдаланған. Ежелгі кезеңдегі "Легенда ски" картинасында оның белгілер, фигуралар және қара сызықты нысандар тілі көбірек текстуралы және суретшіл аяға қарсы көрінеді. Игнасио Зулоага мен Хосе Гутьеррес Солана - ХХ ғасырдың бірінші жартысындағы басқа да маңызды суретшілер.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі

Соғыстан кейінгі кезеңде каталондық суретші Антони Тапиес өзінің абстрактілік туындыларымен танымал болды, олардың көпшілігі өте қалың текстураларды және стандартты емес материалдар мен нысандарды пайдаланады. Тапиес өзінің шығармалары үшін бірнеше халықаралық наградаларға ие болды.

Мүсіндік

Платереск стилі 16 ғасырдың басынан бастап ғасырдың соңғы үштен бір бөлігіне дейін созылды және оның стильдік әсері сол кездегі барлық ірі испан суретшілерінің шығармаларына әсер етті. Алонсо Берругете (скульптор, суретші және сәулетші) өзінің шығармаларында қол жеткізген ұлылық, түпнұсқалық және көркемдікке байланысты "Испанияның мүсін өнерінің ханзадасы" деп аталады. Оның негізгі жұмыстары - Толедо соборының хорының жоғарғы сатылары, сол собордағы кардинал Тавераның қабірі және сол жердегі Санта-Урсула шіркеуіндегі Visitation құрбандық үстелінің кескіні. Басқа да елеулі мүсіншілер Бартоломе Ордонес, Диего де Силоэ, Хуан де Джуни және Дамиан Формент болды. Испанияның қайта өрлеу дәуіріндегі мүсін өнерінің тағы бір кезеңі - барокко XVI ғасырдың соңғы жылдарында пайда болды. Ол XVII ғасырға дейін жалғасып, XVIII ғасырда өзінің соңғы гүлденуіне жетіп, бұрынғыдан гөрі шын мәнінде испандық мектеп пен стильді дамыта бастады. Арнайы таланты мен таланты бар екі мектеп болды: Севильская мектебі, оған Хуан Мартинес Монтанес (Севильский Фидиас деп аталады), оның ең әйгілі жұмыстары Севильский соборындағы Крест, тағы бір Вергарадағы және Сент-Джон; және Гранада мектебі, оған Алонсо Кано тиесілі, оған Безупречное зачатие және Розарийдің Virgin жатады. Тағы бір атақты Андалусия барокколық мүсіншілері Педро де Мена, Педро Рольдан және оның қызы Луиза Рольдан, Хуан де Меса және Педро Дуке Корнехо болды. XVII ғасырдағы Вальядолид мектебінің (Грегорио Фернандес, Франсиско дель Ринкон) орнын XVIII ғасырда Мадрид мектебі иеленді, бірақ аздаған жылтырауымен, ол көп ұзамай ғасырдың ортасына қарай таза академиялық стильге айналды. Өз кезегінде, ғасырдың бірінші жартысында Андалусия мектебінің орнын Франсиско Сальзильо тұлғасында бейнеленген Мурсия мектебі алды. Бұл соңғы мүсінші өзінің шығармаларының түпнұсқалығы, сұйықлығы және динамикалық әдісімен ерекшеленеді, тіпті үлкен трагедияны бейнелеуде де. Оған 1800-ден астам шығармалар тиесілі, оның ең танымал туындылары Мурсиядағы Қасиетті аптаның жүзі (пасосы), олардың ішінде ең танымалдары - Бақтағы азап пен Яһуданың сүйісі. 20-ғасырда ең маңызды испан мүсіншілері Хулио Гонсалес, Пабло Гаргальо, Эдуардо Чилида және Пабло Серрано болды.

Испанияның өнер мұражайлары мен коллекционерлері

Испания корольдік коллекциясын Испания монархтары жинады, Кастилия королевасы (14511504) католик Изабелдан бастап, ол үлкен және әсерлі коллекцияларды жинады. Алайда олардың көбі 1504 жылы қайтыс болғаннан кейін аукцион арқылы таратылды. Изабелдің немересі, Испанияның алғашқы Габсбург патшасы Карл I, оның қарындасы Мария Венгрия сияқты өнердің қамқоршысы және коллекционері болды. Екеуі де Тицианның шығармаларын жақсы көретін. Аға-інілері қайтыс болғаннан кейін, өнер Карлдің ұлы Филипп II Испанияға өтті, ол одан да көп жинақтаған. Филипп IV (16051665) әулет дәстүрін құмар өнер жинаушы және меценат ретінде ұстанды. Оның тұсында Веласкес, Зурбаран және басқалар көптеген өнер туындыларын шығарды. Филип патшаның коллекциясына арналған шығармаларды сатып алу үшін өз өкілдерін жіберіп, басқа да шығармаларды тапсырып, сатып алды. Филипп IV-тің Испаниядағы өнерге қосқан үлкен үлестерінің бірі - оның коллекциясын сатуды немесе басқа да таралуын болдырмау болды. Испанияның Бурбон монархы Карл IV-тің тұсында Испанияның басқа қоймаларынан ірі шығармаларды біріктіру идеясы қалыптасты, мүмкін, жұртшылыққа емес, суретшілерге зерттеу үшін. Мадридтегі Прадо мұражайы осы өнердің негізгі қоймасы болды. 1744 жылы құрылған Сан-Францискодағы Корольдік көркемсурет академиясы қазір Мадридте мұражай ретінде де жұмыс істейді. Мадридтегі Америка мұражайында Каста суреттері мен Америкадан Испанияға әкелінген басқа да өнер туындылары, сондай-ақ мүсіндер мен археологиялық бұйымдар бар.