Кіріспе
Британдық исламдық қайырымдылық ұйымы Muslim Aid - бұл Ұлыбританиядағы діни негіздегі халықаралық үкіметтік емес ұйым. Ол Африка, Азия және Еуропа елдерінде көмек және даму бағдарламаларымен халықаралық гуманитарлық қайырымдылық ретінде әрекет етеді. Қайырымдылық ұйымы кедейлік, соғыс және табиғи апаттардан зардап шеккен адамдарға төтенше көмек және тұрақты бағдарламалар арқылы қолдау көрсетеді. Қайырымдылық ұйымы көптеген қамқоршы ұйымдардың, соның ішінде BOND, NCVO-ның ұзақ уақыттан бері мүшесі болып табылады және мұсылман қайырымдылық ұйымдары форумының құрылтайшы мүшелерінің бірі болып табылады. Дәстүрлі түрде жергілікті қоғамдастықтар қолдауымен, ол әлемдегі ірі институционалдық қаржыландырушылармен, соның ішінде БҰҰ Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасы (WFP), БҰҰ-ның босқындар жөніндегі агенттігі, DFID (қазіргі FCDO), Еуропалық комиссия (ECHO) және басқалармен серіктестік орнатты. Бастапқыда оны Кэт Стивенс және Ұлыбритания мұсылман кеңесінің мүшелері кіретін комитет басқарды. Стивенс 1996 жылы отставкаға кеткенге дейін төраға қызметін атқарды. Соның ішінде келесі төрағасы - Сухейб Хасан. Махмуд әл Хасан 1993 жылы атқарушы директор болды. 1995 жылдан бастап Икбал Сакрани сенімгерлік кеңесінің мүшесі болды. Келесі жылы Ауғанстан мен Палестинадағы қақтығыстар мен Бангладештегі су тасқыны мұсылмандық көмекке төтенше жағдайларды жоюға көмектесуді кеңейтті. 1989 жылы мұсылмандық көмек операциялары айтарлықтай кеңейіп, Африка, Азия және Еуропа бойынша 1 миллион фунттан астам төтенше көмек бөлінді. Қайырымдылық ұйымы өскен сайын, оның жұмысының ауқымы кеңейе түсті. Өзге де көмек көрсету жұмыстарына өз үлесін қоса отырып, "Мұсылман көмек" ҰҚК ұзақ мерзімді даму бағдарламаларын іске асыруды бастады. 1994 жылы ұзақ мерзімді даму жобалары мұсылмандық көмек қызметінің 50%-ын құрады.
Muslim Aid is a UK faith based International Non Governmental Organization. It acts as an international humanitarian charity with relief and development programmes in countries across Africa, Asia, and Europe. The charity works to support people suffering the effects of poverty, war, and natural disaster through both emergency relief and sustainable programmes designed to provide long term support and independent futures to the most vulnerable communities around the world. The charity is a long standing member of a number of umbrella organisations including BOND, NCVO and is one of the founding members of the Muslim Charities Forum. Traditionally supported by its local communities, it has established partnerships with major institutional funders around the world including the UN World Food Programme (WFP), The UN Refugee Agency, DFID (now FCDO), European Commission (ECHO) and others. It was initially led by a committee including Cat Stevens and members from the Muslim Council of Britain. Stevens served as chairman until his resignation in 1996. Suhaib Hasan became the next chairman. Mahmood al Hassan became executive director in 1993. From 1995, Iqbal Sacranie was a trustee. The following year, conflicts in Afghanistan and Palestine and floods in Bangladesh saw Muslim Aid expand its emergency relief operations. By 1989 Muslim Aid's operations had expanded considerably and over £1 million of emergency aid had been distributed throughout Africa, Asia and Europe. As the charity grew, the scope of its work expanded. Whilst continuing to carry on its commitment to emergency relief work Muslim Aid also began to implement long term development programmes. By 1994 long term development projects accounted for almost 50% of Muslim Aid's relief activity.
Операция жүргізілетін елдер
Мұсылмандық көмек 13 елде кеңесі мен серіктестері бар, соның ішінде Бангладеш, Босния, Пәкістан, Сомали, Шри-Ланка, Судан және Мьянма. Сонымен қатар, "Мұсылман көмек" Швеция мен АҚШ-та тіркелген және жұмыс істейтін кеңселері бар. Бас кеңсесі Уайтчепельде (Лондон) орналасқан. Мұсылмандық көмек 70 елге көмек көрсетеді және халықаралық үкіметтік емес ұйымдардың ішіндегі ең ірісі болып табылады. Жылдар бойы "Мусульманская помощь" халықаралық серіктестердің "әлемдік желісін" - корпорациялар мен гуманитарлық ұйымдарды - құрайтын болды. 2014 жылы Мусульманская помощь халықаралық, дінаралық коалиция құрамында көмек ұйымдары Орталық Африка Республикасына барып, сол елдегі гуманитарлық дағдарыстың өсуін бағалау және хабардар ету үшін сапар жасады. Мұсылмандық көмек шағын ұйымнан әлемдегі ең ірі мұсылмандық үкіметтік емес ұйымға айналды. Бастапқыда Африканы апатқа ұшыратып отырған гуманитарлық дағдарыс кезінде азапты жеңілдету үшін жұмыс істеген Мұсылмандық көмек өз жұмысын экономикалық нығайту, білім беру, балаларды қамқорлау, су және санитарлық жағдай, баспана және апат қаупін азайту арқылы ұзақ мерзімді гуманитарлық көмек көрсету үшін кеңейтті.
Соңғы еңбектері
"Мусульманская помощь" өз жұмысын әлемнің көптеген аймақтарында жүзеге асырды. 2004 жылы Үнді мұхитында болған жер сілкінісінен (цунамиден) кейін, сондай-ақ Явадағы екі жер сілкінісінен кейін (бірін 2006 жылдың мамырында, екіншісін сол жылдың шілдесінде) Индонезияда жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Боснияда 1990 жылдардағы Югослав соғыстарынан кейін жұмыс істеді. Ол 2005 жылғы Кашмир жер сілкінісінен кейін Пәкістанда жұмыс істеді, Ұлыбританияның Архитектуралық қайырымдылық ұйымы 25-баппен бірлесіп, сейсмикалық төзімді тұрақты тұрғын үйлерді салу үшін. Ол Палестина аумақтарында, Дарфурда, Эритреяда, Ауғанстанда, Ливанда және Бангладеште үздіксіз жұмыс істеді. Ол сондай-ақ 2008 жылғы Сычуань жер сілкінісінен кейін Қытайда жұмыс істеді. 2011 жылдан бері "Мұсылмандық көмек" Сирияда және көршілес елдерде өздерінің жергілікті кеңселері мен серіктестері арқылы Сириядағы қақтығыстан зардап шеккендерге қажетті көмек көрсетуде. Бүгінгі күнге дейін азық-түлік, киім-кешек, гигиеналық құралдар, медициналық көмек және азық-түлік емес заттар таратылды. 2016 жылы Сирияда білім беру жобалары мен аурухананы ұзақ мерзімді қолдау басталды. 2016 жылы Мұсылмандық көмек Дүниежүзілік азық-түлік бағдарламасымен серіктестікке екі жылдан астам уақыт бойы Ширгатқа, Иракқа қажетті азық-түлік көмегімен жеткен алғашқы үкіметтік емес ұйым болды. Шығыс Лондон мешіті мен Мұсылмандық көмек 2016 жылдың желтоқсан айында үйсіздерге 10 тонна азық-түлік берді. 2016 жылы Рождество қарсаңында көшеде ұйықтап жүргендерге және басқа да осал адамдарға қамқорлық жасау үшін бірігіп жұмыс істеген "Мусульманская помощь" сияқты діни топтар Англияның астанасы Лондон бойынша үйсіз ұйықтап жүргендерге азық-түлік пен баспана беру арқылы өз күш-жігерін кеңейтуде. Олардың мақсаты - демалыс күндері көптеген дүкендер мен қызметтер жабық немесе жұмыс істеу мүмкіндігі шектеулі болған кезде ең мұқтаж адамдар суық ауа райынан және аштықтан қорғалуын қамтамасыз ету. 2017 жылы Гренфелл мұнарасы өртенгеннен кейін, Исламдық көмекпен бірлесіп, мұсылмандық көмек көмек көрсету үшін жұмылдырылды, 60 тоннадан астам заттарды жинап, зардап шеккен тұрғындарға 73 000 фунт стерлингтен астам қаражат жиналды. Халид Джавид 2023 жылы Бас атқарушы болып тағайындалды, мұсылмандық көмектің Ұлыбританиядағы операцияларын жаңарту туралы көзқараспен. Жавидтің соңғы уақыттағы назары Ұлыбританияның өмір сүру дағдарысына қарсы күреске, атап айтқанда 2023 жылғы Рамазан науқаны кезінде Тауэр-Хамлетс ауылында 30 000-нан астам тамақ жеткізуге мұсылмандық көмекке бақылау жасауға бағытталған. Бас директор ретінде оның көзқарасына Ұлыбританияның пайда алушыларына көмек көрсету үшін күшейтілген күш-жігер, соңғы уақытта қажеттілік артып келеді, сондай-ақ мұсылмандық көмектің халықаралық бағдарламаларын кеңейту кіреді.
Даулар
Мұсылмандық көмек туралы даулар негізінен оның террористік немесе экстремистік ұйымдарды қаржыландырудағы рөлі туралы айыптауларға негізделген. 2002 жылы испан полициясы ұйымының босниялық муджахедтер үшін қаржы жұмсады деп мәлімдеді. 2010 жылы Англия мен Уэльс үшін қайырымдылық комиссиясы тыйым салынған террористік ұйымға байланысты топтарды қаржыландырып отыр деп айыптады. Тергеу барысында ұйымға айып салынбады және оның мәлімдемелерінің негізсіз екендігі анықталды. The Sunday Telegraph басылымы бұл шешімді сынға алып, Комиссия "есепке келтірілген дәлелдерді қарамай-ақ" ұйымды ақтады, дегенмен, ұйым ХАМАС пен Палестиналық исламдық жихадқа байланысты екі ұйымды қаржыландыруды мойындады және "Еуропа ислам форумымен тығыз байланысты" деп айыптайды. 2003 жылы ABC News мұсылмандық көмек Австралия мен Исламдық топ Джема Исламияға байланысты Диван Даква Исламия Индонезиясы (DDII) арасындағы байланысты орнатты. 2008 жылы Лакембадағы олардың кеңселеріне полиция интерпал арқылы Израиль шекарасын жауып жатқан кезде Газаға ақша жіберу үшін ақша жіберілді деген айыппен рейд жасады. 2008 жылы Израильде "Жақсылық одағы" ұйымына байланысты деп айыпталған ұйымға тыйым салынды. АҚШ-та орналасқан Nine Eleven Finding Answers Foundation ақыл-ойының 2009 жылғы есебінде қайырымдылық ұйымы "Жақсылық одағының" бөлігі екендігі айтылған. 2009 жылы мұсылман әлемінде шетелдік барлау байланыстары мен террористік қолдау туралы айыптауларға қарамастан, Мусульманская помощь Пакистан, Ұлыбританияның Мусульманская помощь өкілдері толық қолдауымен, Inter Services Intelligence (ISI) бұрынғы директоры Халед Латиф Мугалды өзінің ел төрағасы етіп тағайындады. Мұғал 1990-шы жылдары Пәкістанның негізгі барлау қызметінің Ауғанстан мен Кашмир аймақтарына жауапты болды. 2008 жылғы Мумбайдағы террорлық шабуылдан кейін Мугалл террорлық әрекеттерді АҚШ, Израиль және Үндістанның Пәкістанды бүлдіру және оның ядролық арсеналын ұрлау үшін жасаған айла-шарғы деп мәлімдеді. 2013 жылдың сәуірінде үш адам Ұлыбританияда террорлық шабуыл жасауды жоспарлаған деп айыпталды. Олар мұсылмандық көмек қызметкерлері ретінде қылмыстық түрде ақша жинады; бұл мәселені полиция тергеді және қылмыстық іс қозғалды. Кішкене қаражат жиналып, қайырымдылыққа берілді. 2013 жылдың 2 мамырында оның ұзақ уақыттан бері сенімгерлік басқарушысы Чодхури Муен Уддинге соғыс қылмыстары үшін халықаралық тұтқындау ордені шығарылды. Кейін ол Бангладештің азаттық соғысындағы Пәкістанға жақтас исламдық жарымәскери күштің басшысы ретінде 18 Бангладеш зиялысын өлтіргені үшін кінәлі деп танылды. Бангладеш үкіметі бұл ұйымды елдегі жанкештілерді қаржыландырып отыр деп тергеді. 2013 жылдың желтоқсан айында Мозаммель Хоссейн, "Мусульманская помощь" Рангпур филиалының басшысы "төңкерушілік әрекеттерді" қаржыландырған деп тұтқындалды. 2014 жылдың сәуірінде Бангладештің саясаткері, Авами лигасының Орталық жұмыс комитетінің мүшесі Саид Ашрафул Ислам ұйымның қаражаты "дін фанатизмін" таратуға пайдаланылатынын ескертті. 2014 жылдың қыркүйек айында генерал-майор Абдур Рашид олар экстремизмді қаржыландыратынын айтты. 2014 жылы Англия мен Уэльс үшін қайырымдылық комиссиясы "заңды тергеу" аясында екенін мәлімдеді. Қайырымдылық ұйымының айтуынша, тергеу "екі кеңсенің кейбір операциялық аспектілерін сақтамағаны" туралы хабарлағаннан кейін басталды. Заң бойынша тергеу туралы есеп әлі жарияланбаған. 2017 жылы Бангладеш үкіметі бұл ұйымға Кокс-Базардағы рохинджаларға көмек көрсетуден бас тартты. Бұл ұйымға ислам дінін уағыздау, мешіттер салу, радикализмді ынталандыру және жауынгерлерді қаржыландыру үшін қаржы жұмсалды деп айыпталды.
Дау-жанжалға қарсы жауаптар
"Мусульманская помощь" ұйымына қатысты айыптауларға жауап ретінде Қайырымдылық комиссиясы террорлық топтармен байланысты және ХАМАС-қа байланысты топтарға төленген төлемдерді зерттеді. Оның тергеулері алты айға созылды (2010 жылдың наурыз айынан қыркүйек айына дейін) және "жақсылық қорларының қаражатын заңсыз немесе дұрыс қолданбағаны туралы немесе қайырымдылық ұйымы заңсыз түрде тыйым салынған немесе белгіленген ұйымдарды қаржыландырғандығы туралы ешқандай дәлел таппады". Сонымен қатар, баяндамада "Қайрымдылық комиссиясының" есебі "мусульмандық көмек пен терроризм арасындағы байланыс туралы жария етілген мәлімдемелер негізсіз екендігіне жұртшылыққа кепілдік берді" деген қорытынды жасалды. 2016 жылы бұрын Исламдық көмек ұйымында жоғары лауазымға ие болған Джехангир Малик Мұсылмандық көмек ұйымының бас атқарушы директоры болып тағайындалды. Ол 23 жыл бойы Исламдық көмекке ерікті қызметтен бастап, ұлттық қаржы жинау директорына дейін жұмыс істеді, соңғы алты жылды Ұлыбританиядағы директор ретінде қайырымдылық ұйымында өткізді. "Muslim Aid" ұйымының уақытша басқарушысы Майкл Кинг: "Бұл маңызды халықаралық үкіметтік емес ұйым, мұсылман қауымының сенімінде тамыр жайып, әлемнің 70-тен астам елінде жұмыс істейді. Менің басты міндетім - оның жақсы басқарудың үлгісі болуына, жақсы тәжірибеге сай болуына, осылайша оның бүкіл әлемде маңызды көмек жұмысын кеңейтуіне мүмкіндік беру".
Марапаттар мен ұсыныстар
2013 жылы "Muslim Aid" Charity Times Awards халықаралық қайырымдылық сыйлығын жеңіп алды. Сондай-ақ, "Жылдың қайырымдылық ұйымы" сыйлығына да ұсынылды. 2014 жылдың қаңтар айында Мусульманская помощь Британдық мұсылман сыйлықтарының "Жылдың қайырымдылық ұйымы" сыйлығына ұсынылды.