Кіріспе

Қысқа әңгіме тізбегі "Шыңқыр шыршалар елі" - американдық жазушы Сара Орн Джуетттің 1896 жылы жазған кітабы. Кейбір әдеби сыншылар бұл шығарманы Сара Орн Джуетттің ең үздік туындысы деп санайды.

Сюжет

Баяндаушы, бостондық, бірнеше жаз бұрын қысқа сапардан кейін, кішкентай жағалаудағы қалашыққа, Мейн штатына, кітап жазуды аяқтау үшін оралады. Ол келгеннен кейін ол алтымыштағы жесір әйел, жергілікті дәріханашы және шөп дәрігері Альмира Тоддпен қоныстанады. Айтқыш кейде миссис Тодтқа жиі қоңырау шалушыларға көмектеседі, бірақ бұл оны жазудан алаңдатып, ол өз бөлмесін іздейді. Дуннет-Лэндингке кеңінен көзқараспен бос мектеп үйін жалға алып, баяндаушы өз жазбасына шоғырлана алады, бірақ Джуетт мектеп үйін баяндаушыны жұмыста емес, медитация мен компанияда көрсету үшін қолданады. Мектеп үйі - бұл Джуетт романның мифтік маңызға ие болған көптеген орындарының бірі. Айтқыш үшін бұл орын - жазушы санасының орталығы, ол одан саяхат жасайды және басқалар саяхат жасайды, әңгімелеушінің күшін сезінеді, қызығушылықтан және Альмира Тоддқа деген құрметтен. Жерлеуден кейін 80 жастағы зейнеткер теңізші капитан Литтлпейдж мектеп ғимаратына келіп, баяндаушыны көріп қалады, өйткені ол миссис Тодтты таниды. Ол теңізде болған уақыттары туралы әңгіме айтады және ол байқауға ыңғайсыз болып, кетуге кіріседі. Ол өзінің көңіліне тимейтінін түсінеді, сондықтан ол өзінің іздерін жасырып, оған өз оқиғасын көбірек айтуын сұрайды. Капитанның теңіздегі саяхаттары мен бір кезде болған таңғажайып саяхат туралы оқиғасы, ол осы әлем мен келесі әлемнің арасындағы географиялық байланыстың бар екеніне сенеді, ол Тодд ханымның, Тодд ханымның ағасы мен анасының және Даннет тұрғындарының Даннеттегі өмірлері туралы айтқан оқиғаларымен салыстыруға болмайды. Жаз бойы баяндаушының Тодд ханыммен достығы нығаяды, ал баяндаушының Мэннің жағалауындағы қалашықты бағалауы күн сайын артады. Көп ұзамай Миссис Тодд баяндаушыны жасы үлкен анасы Миссис Брэкетпен таныстыру үшін Грин-Айлендке алып келеді, оны қаладағы және айналадағы фермаларда жақсы құрметтейтіндер. Аралдағы оған қамқорлық жасайтын Уильям, миссис Тодттың ағасы, жалғыз және ұялшақ қарт адам, ол анасына бақшаға қарауды және айналадағы сулардан балық аулауға көмектеседі. Бастапқыда жаңа адамдармен танысуға асықпай, әпкесі үлкен тұлғадан қорқып, Уильям баяндаушыны бағалай бастайды және оған Грин-Айлендтің барлық жерлерін көрсетеді. Сапар соңында баяндаушы Браккетттердің жылы қарсы алуын сезінеді. Шілдеде Миссис Тодд өзінің ескі досы Миссис Фосдиктің ұзақтығы белгісіз сапарға дайындалады, ал баяндаушы Миссис Фосдиктің үйге келіп, үйде қалуы оның әдеттегі күнделікті тұрақтылығын бұзады деп қорқады және оны Миссис Тодтан алыстатып жібереді. Бірақ бұл үш әйелдің бәрі жақсы қарым-қатынаста екені анықталды, олар кешке дейін қаладағы достар мен таныстар туралы әңгімелесіп, қазіргі және өткенді өткізеді. Олардың бірінде "кедей Жоанна" туралы әңгіме қозғалады, олар бірге өскен қыз, күйеуі басқа әйелге кеткенде, қайғылы және өкінішті Шелл-Хейп аралына, қайтыс болған әкесіне тиесілі кішкентай бос жерге кетеді. Жоанна өмірінің қалған бөлігін аралда өткізеді, әкесі сонда салған шағын үйді жөндейді, тауық ұстайды, шағын бақшаға қарап, жағалауда моллюстер жинайды. Дуннет қауымы бұған не дейміз білмеді, кейбіреулері оны жоққа шығарып, басқалары қатты қиналып, оны қалаға қайтаруға көндіруге тырысады. Ақырында оның өмір салты мойындалады, ол оқшау үйде тұратын анкорит сияқты, және кейбір қала тұрғындары аралдан өтіп, жауын-шашынды киімдер, құралдар және қосымша азық-түлік сияқты нәрселерді жағалауға лақтырады, бірақ оны алаңдатпайды. Кітаптың соңында баяндаушы өз қайығында Шелл үйірмесінің жанында ертіп бара жатқан капитан Боуденденді жағаға шығатын болса, жақын жаққа жүзіп кетуін сұрайды. Аңызшы үйдің тек тас іргетасы ғана бар екенін, ал дала арқылы Жоханнаның қабір тасына апаратын тозған жол бар екенін біледі. Фосдик ханым кеткеннен кейін, баяндаушы миссис Тодт пен миссис Блэкеттті Боуден отбасылық кездесуге бір күндік сапарға шығады, бұл Дуннет пен оның айналасындағы ауыл тұрғындарының өміріндегі үлкен оқиға, өйткені олардың көпшілігі үлкен Боуден кланына қан немесе неке арқылы байланысты. Саяхат пен қайта қауышу - баяндаушының жазғы шыңы, және оны жалпы қоғамдастық толықтай қабылдайды. Осыдан кейін, баяндаушы тұрғындарға терең түсінік бере бастаған сәттер болады, әсіресе ол жалғыз және жесір қалған қарт балықшы Илья Тиллимен достыққа түскенде, ол бұрын үндемейтін және тыйым салатын деп тапқан. Бір күні түстен кейін үйіне шақырылған ол өзінің сүйікті қайтыс болған ә�...

Жарияланым және жауап

"Шыңқыр шыршалар елі" атты роман "Атлантик" журналының 1896 жылғы қаңтар, наурыз, шілде және қыркүйек айлық санында басылып шықты. Сара Орн Джуетт кейіннен мәтінді кеңейтіп, қайта қарады және тарауларға атаулар қосты. Роман кейін 1896 жылы қарашада Бостон мен Нью-Йорктегі Хоутон, Миффлин және Компания баспасында кітап түрінде жарық көрді. Генри Джеймс оны "жақсы жетістік" деп сипаттады. Урсула К. Ле Гуин оның "тыныш күшті ырғақтарын" мақтады. Оның құрылымы бос болғандықтан, көптеген сыншылар кітапты роман ретінде емес, эскиздер сериясы ретінде қарастырады; дегенмен, оның құрылымы орнату мен тақырып арқылы біріктірілген. Романды Мэн жағалауындағы балық аулау ауылдарының тұрғындары бастан кешкен оқшаулау мен қиындықтардың әсерін зерттеу ретінде оқуға болады. 47 жасында кітап жазған Джуетт, аймақтық жанрды танымал ету үшін, оның ойдан шығарылған Мэндегі балық аулау ауылы Дуннет Лэндингтің эскиздерімен жауапты болды. Джуетт сияқты, баяндаушы әйел, жазушы, байланбаған, мінез-құлқы әдепті, ара-тұра қатал және жазу уақытын қызу қорғап отырады. Айтқыш үй иесінің компаниясынан кетіп, бос мектеп үйінде жазады, бірақ ол сонымен бірге миссис Тодтпен көп уақыт өткізеді, үй иесімен және үй иесінің отбасы мен достарымен достық қарым-қатынас жасайды.