Кіріспе
Техас қаласы – Техас штатының Галвестон округінде орналасқан АҚШ қаласы. Галвестон шығанағының оңтүстік-батыс жағалауында орналасқан Техас қаласы Техастың Ғажайып шығанағындағы көлемді терең су порты, сондай-ақ мұнай өңдеу және мұнай-химия өндірісінің маңызды орталығы болып табылады. 2020 жылғы халық санауы бойынша қаланың халқы 51 898 адамды құрайды, бұл оны Галвестон округіндегі үшінші ірі қалаға айналдырды, Лига Сити және Галвестон қалаларынан кейін. Бұл Хьюстон қалалық аймағының құрамына кіреді. Қала 1947 жылы болған және портты, сондай-ақ қаланың көп бөлігін қиратқан ауқымды жарылыс оқиғасымен танымал.
Тарих
1891 жылы үш қаз аулаушы Галвестон шығанағының жергілікті тұрғындар Шоал Пойнт деп атаған бөлігінің ірі портқа айналу мүмкіндігі бар екенін анықтады. Шоал Пойнт 1830-шы жылдардан бері бар еді, ол кезде Техас революциясының (1835–1836) қатысушыларына қызметтері үшін жер сыйланды. Атау 1878 жылы пошта бөлімі ашылғанда жергілікті қауымдастыққа қолданылды. Бұл қаз аулаушылар Миннесота штатының Дулут қаласынан шыққан Бенджамин, Генри және Джейкоб Майерс ағайындар болды. Дулутке оралғаннан кейін олар Майерс ағайындар синдикатын құрып, басқа инвесторларды Галвестон шығанағының жағалауындағы, оның ішінде Шоал Пойнтты сатып алуға қаржы салуға көндірді. Олар бұл аймақты Техас Сити деп атады.
Негізін қалау
1893 жылға қарай инвесторлар Техас қаласын жақсарту компаниясын (TCIC) құрды, ол қала жоспарын жасап, тіркеді. 1893 жылы Фрэнк Б. Дэвисон қаланың алғашқы пошта бастығы болып тағайындалды, ол Минесота және Мичиган штаттарынан көшіп келген шамамен 250 адамға қызмет көрсетуге кірісті. TCIC сондай-ақ федералды үкіметтен Техас қаласына қызмет ету үшін Боливар Роудстан (Галвестон аралының шығыс жағында) шығанақта сегіз фут тереңдікте канал қазуға рұқсат алды. 1894 жылы канал алғаш рет коммерциялық мақсатта қолданылды. TCIC ақырында каналды 40 фут тереңдікке дейін қазып, порттың ұзындығын 1,5 мильге дейін ұзартты. TCIC сонымен қатар қаладан оңтүстікке қарай Техас Сити Анкшеніне 4 мильдік темір жол салды, онда ол екі басқа темір жол желісімен: Галвестон, Хьюстон және Сан-Антонио, сондай-ақ Галвестон-Хьюстон және Хендерсонмен байланысты. Осы жетістіктерге қарамастан, TCIC 1897 жылы банкротқа ұшырады. Оның активтері екі жаңа компанияға қайта ұйымдастырылды: Техас Сити Компаниясы (TCC) және Техас Сити Теміржол Терминалы Компаниясы (TCRTC). TCC 3000 қалалық жер учаскесін сатып алып, қалаға су, газ және электр қуатымен қамтамасыз етті. TCRTC темір жолды басқарды. Бұл компаниялар 1899 жылдың 4 ақпанында тіркелді. Техас қаласының әскери әуе базасынан оқытылған ұшқыштар мен ұшақтар жылдамдық және қашықтық бойынша рекордтар жасады. 1915 жылдың тамызында болған дауыл лагерьді толығымен қиратты. Тоғыз әскер қаза тапты. Әскери жетекшілер лагерьті дереу Сан-Антониоға көшірді.
2000 жылғы халық санағы
2000 жылғы санақ бойынша қалада 41 521 адам, 15 479 үй шаруашылығы және 10 974 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 16 715 тұрғын үй бірлігі, орташа есеппен 268,0/км² (103,5/км²). Қаланың нәсілдік құрамы: 60,75% ақ нәсілді, 27,47% афроамерикалық, 0,50% американдық үндістер, 0,88% азиялық, 0,05% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 8,23% басқа нәсілдерден және 2,12% екі немесе одан көп нәсілдің өкілдері. Кез келген нәсілге жататын испандар немесе латиноамерикандықтар халықтың 20,52% құрады. 15 479 үй шаруашылығының 33,1%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 48,6%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 17,3%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 29,1%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 24,8%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 9,3%-ында 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,62 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,13 адамды құрайды. Қала халқының 26,7%-ы 18 жасқа дейінгілер, 9,6%-ы 18-24 жас аралығындағылар, 27,8%-ы 25-44 жас аралығындағылар, 22,4%-ы 45-64 жас аралығындағылар және 13,4%-ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендерді құрайды. Орташа жас 36 жас. Әр 100 әйелге 89,4 еркек келеді. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 84,7 еркек келеді. Қала бойынша үй шаруашылығының орташа табысы 35 963 доллар, ал отбасының орташа табысы 42 393 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 36 463 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 24 754 долларға тең. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 17 057 долларды құрады. Отбасылардың 12,0%-ы және халықтың 14,9%-ы кедейлік шегінен төмен жатыр, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 20,5%-ы және 65 жастан асқандардың 11,2%-ы.
Растық топтар
Техас қаласының жалпы халқындағы испаноязыл және латын американдықтардың үлесі 2010 жылы 27% болса, 2017 жылы 29,9%-ға дейін өсті. Осы кезде қалада испаноязыл тұрғындарына арналған супермаркеттер мен басқа да кәсіпорындар пайда болды. Африкалық американдықтардың үлесі 2010 жылы 30,8% болғаннан 2017 жылы 28%-ға төмендеді.
Экономика
Техас қаласының экономикасы ұзақ жылдар бойы ауыр өнеркәсіпке, әсіресе Техас қаласы портындағы кеме тасымалына, сондай-ақ мұнай және мұнай-химиялық өңдеуге негізделген. Техас қаласының өнеркәсіптік кешені мұнай-химия өнеркәсібінің жетекші орталығы болып табылады. Осы кешен ішіндегі Marathon компаниясы басқаратын Галвестон шығанағы мұнай зауыты Техастағы екінші және АҚШ-тағы үшінші ірі мұнай өңдеу зауыты болып есептеледі. Техас қаласы порты тоннаж көлемі бойынша Техаста үшінші, ал елде тоғызыншы орынды иеленді. Соңғы онжылдықтарда қала жоспарлаушылары экономиканы туризм, денсаулық сақтау және көптеген басқа да салаларға бағыттап, әртараптандыруға күш салып келеді. Жоба 2014 жылы аяқталуы күтілетін Панама каналының кеңейтілуінен пайдаланып, қала басшылары Мексика шығанағы мен Азия арасындағы сауданың едәуір өсуін күтеді. Галвестон округінің жасөсперімдер әділет департаментінің Джерри Дж. Эсмонд жасөсперімдер әділет орталығы Техас қаласында орналасқан. Ондағы сотталғандар Дикинсон тәуелсіз мектеп округіне қатысады. Техас қылмыстық әділет департаменті Техас қаласында әйелдерге арналған «Жас» медициналық кешенін ұстап тұрады. Кешен 1996 жылы Техас қаласының аймақтық медициналық бөлімшесі ретінде ашылған. Техас қаласының пошта бөлімі 2002 11th Avenue North мекенжайында, Tradewinds сауда орталығында орналасқан.
Мемлекеттік мектептер
Техас қаласының көп бөлігі Техас қаласының тәуелсіз мектеп ауданымен қамтамасыз етіледі, онда K–4 сыныптарға арналған төрт бастауыш мектеп бар: Кохфельдт бастауыш мектебі, Рузвельт Уилсон бастауыш мектебі, Хайтс бастауыш мектебі және Гуахардо бастауыш мектебі. TCISD орта мектебі, Levi Fry Intermediate, бесінші және алтыншы сынып оқушыларына арналған, ал бір TCISD орта мектебі, Blocker Middle School, жетінші және сегізінші сынып оқушыларын оқытады. Техас қаласы жоғары мектебі Техас қаласының TCISD бөлігін қамтиды. Басқа бөліктері Дикинсон тәуелсіз мектеп ауданының құрамында. Ал бұрынғылары Ла Марке тәуелсіз мектеп ауданында болған. 2015 жылдың 2 желтоқсанында Техас білім беру агенттігінің (TEA) комиссары Майкл Уильямс Техас қаласының тәуелсіз мектеп ауданының 2016 жылдың 1 шілдесінен бастап Ла Марке ауданын қоса алатынын мәлімдеді.
Жеке мектептер
Our Lady of Fatima School, Galveston-Houston Архиепископиясы басқаратын Рим-католик бастауыш мектебі Техас-Сити қаласында орналасқан.
Колледждер мен университеттер
Техас қаласына Техас қаласында орналасқан Mainland колледжі қызмет етеді.
Қоғамдық кітапханалар
Мур мемориалдық қоғамдық кітапханасы Солтүстік 9-авеню, 1701 мекенжайында орналасқан. 1928 жылы Техас қаласы әкімдігі қалалық кітапхана құру үшін қалалық әкімдіктің бір бөлмесін бөлді. Техас қалалық азаматтық клубы сол бөлмедегі кітапхананы басқарды. 1947 жылы Техас қаласының жарылысынан қалалық әкімдік ғимараты зақымданды, кейін ол бұзылды. 1948 жылы кітапхана 5-ші көше мен Солтүстік 9-авенюдегі бұрынғы үйге көшіріліп, қазіргі атауын алды – Хью Бенттон Мур және Хелен Мурдың құрметіне аталды. 1964 жылы кітапхана қазіргі ғимаратына көшіп келді. 1984 жылы ғимарат кеңейтілді. Техас қалалық мұражайы 409 6-шы көше, Солтүстік мекенжайында, бұрын J. C. Penney Co. компаниясы орналасқан екі қабатты ғимаратта орналасқан. Ол сейсенбіден сенбіге дейін, сағат 10:00-ден 16:00-ға дейін жұмыс істейді. Екінші қабаттағы Галвестон округінің теміржол моделі клубының көрмесі сенбі күндері ашық.
The Texas City Museum is at 409 6th Street North, in a two story building formerly occupied by J. C. Penney Co. It is open Tuesday through Saturday, 10 – 4. The Galveston County Model Railroad Club exhibit on the second floor is open on Saturdays.
Парктер мен қорғалған жерлер
Қала 42 саябақты басқарады, олардың кейбіреулері Ұлы Техас жағалауындағы құс із кестесінің бөлігі болып табылады. Техас-Сити прериясы қорығы – Мұса көлінің жағасында орналасқан табиғат қорығы. Қорғаудың жер бедері далалық және су батпақты жерлерді қамтиды. Қорғауда кемпингтерді қоса, қоғамдық қолжетімділік аймақтары бар. Қорғаудың қалған бөлігі экскурсиялар үшін қолжетімді, соның ішінде батпақтар арқылы ағаш жолдармен өтуге болады. Бей-Стрит паркі – шығанақ пен су бөгетінің жанындағы жер. Парктің бір бөлігі Аэро эскадрильясын еске сақтады, ол АҚШ армиясының алғашқы әуе эскадрильяларының бірі және қазіргі Әуе күштерінің алдағысы. Парктің қалған бөлігінде жабайы табиғат жолдары мен отбасылық демалыс орындары бар. Несслер паркі – жыл сайынғы «Music Fest by the Bay» сияқты қоғамдық шараларға арналған жер. Қаладағы басқа да ірі саябақтарға Карвер паркі, Годард паркі және Голланд паркі жатады. Техас-Ситидің Мұра алаңы тарихи ауданының ортасы – қаланың негізін қалаушыларының бірі Франк Б. Дэвисонның бұрынғы үйі, ол Техас-Сити бөгетінен батысқа қарай 109-шы 3-ші даңғылда орналасқан. Техас-Сити тарихи қауымдастығының көмегімен Техас-Сити мұражайы күтіп ұстайтын Дэвисон үйі 1897 жылы салынған Виктория стиліндегі үй, және Техас-Ситидің жаңа қауымдастығында дүниеге келген алғашқы баланың туған жері.
Көлік
Бұл аймақты қамтамасыз ететін негізгі тас жол – Мексика шығанағы тас жолы, ол Interstate 45 бөлігі болып табылады және Техас-Ситиді Галвестон және Хьюстонмен байланыстырады. Техас штатының 146-шы тас жолы Техас-Ситиді жағалау бойындағы басқа Галвестон шығанағы аймағындағы елді мекендермен байланыстырады. Техас Loop 197 тас жолы 146-шы тас жолмен бірігіп, қаланың айналасын айналдырады, қаланың маңызды аудандарына қолжетімділікке мүмкіндік береді. Greyhound Bus Lines компаниясы көршілес Ла-Марк қаласындағы Техас-Сити Ла-Марк станциясы арқылы елдің кез келген жеріне жолаушылар автобустарын тасымалдайды. Amtrak жақын орналасқан Галвестоннан қосылатын автобус қызметін ұсынады.
Танымал мәдениетте
2021 жылғы "Қызыл зымыран" фильмі Техас-Ситиде оқиғасы өрбіледі.