Кіріспе
1971 жылы саяси вадевиль соғысқа қарсы шоу FTA Show (немесе FTA Tour немесе Free The Army тур), "Fuck The Army" (өз кезегінде "Көңілді, Саяхат және Әуен-саяхат" атты әскер ұраны) жалпы әскер сөзінің ойын-сауық, 1971 жылы Вьетнам соғысына қарсы ГИ-ге арналған Вьетнам соғысына қарсы жол шоуы Боб Хоуптың патриоттық және соғыс жақтаушы USO (Біріккен қызмет ұйымдары) турнесіне жауап ретінде жасалған. Бұл идеяны алғаш рет АҚШ армиясының бұрынғы дәрігері Говард Леви ойлап тапты. Ол Вьетнам соғысына бара жатқанда Green Beret медицина қызметкерлерін оқытудан бас тартқаны үшін Форт Ливенворт әскери түрмесінен 26 ай босатқан болатын. Леви актриса Джейн Фонданы қатысуға көндірді, ал ол өз кезегінде бірқатар актерлерді, ойын-сауықшыларды, музыканттарды және басқаларды, соның ішінде актерлер Дональд Сазерленд, Питер Бойл, Гарри Гудроу және Майкл Алаимо, комедиан және азаматтық құқық қорғаушы Дик Грегори және соул және R&B әншісі Суамп Доггты (Джерри Уильямс-младший) жалдады. Сан-Францискодағы импровизациялық комедиялық топ The Committee-тің мүшесі Алан Майерсон режиссерлік етуге келісті, ал мультфильмші және автор Жюль Фейффер және драматургтар Барбара Гарсон мен Херб Гарднер шоу үшін әндер мен скетчтер жазды. Фред Гарднер, соғыс қарсы GI Coffeehouse қозғалысының бастауышы, Турдың "сахна менеджері және кофехана қызметкерлерімен байланыс" болды. Әр түрлі уақытта басқа актерлер, жазушылар, музыканттар, комедианттар және ойын-сауықшылар қатысты (ақпараттық қоршауды қараңыз). Құрама Штаттар әскери қызметшілерінің қоры (USSF) доктор Левиді оның басты ұйымдастырушыларының бірі ретінде, турдың ресми демеушісі болды. Вьетнам соғысына қарсы USSF АҚШ әскері ішіндегі сөз бостандығын насихаттады, тәуелсіз GI газеттері мен кофеханаларын қаржыландырып, қолдады және GI-дің заңды құқықтарын қорғау үшін жұмыс істеді. Спонсорлық қызметті кейіннен Entertainment Industry for Peace & Justice (EIPJ) деп аталатын топ өз қолына алды.
The FTA Show (or FTA Tour or Free The Army tour), a play on the common troop expression "Fuck The Army" (which in turn was a play on the army slogan "Fun, Travel and Adventure"), was a 1971 anti Vietnam War road show for GIs designed as a response to Bob Hope's patriotic and pro war USO (United Service Organizations) tour. The idea was first conceived by Howard Levy, an ex US Army doctor who had just been released from 26 months in Fort Leavenworth military prison for refusing orders to train Green Beret medics on their way to the Vietnam War. Levy convinced actress Jane Fonda to participate and she in turn recruited a number of actors, entertainers, musicians and others, including the actors Donald Sutherland, Peter Boyle, Garry Goodrow and Michael Alaimo, comedian and civil rights activist Dick Gregory and soul and R&B singer Swamp Dogg (Jerry Williams Jr). Alan Myerson, of San Francisco improv comedy group The Committee, agreed to direct, while cartoonist and author Jules Feiffer and playwrights Barbara Garson and Herb Gardner wrote songs and skits for the show. Fred Gardner, the originator of the antiwar GI Coffeehouse movement, became the Tour's "stage manager and liaison to the coffeehouse staffs." At various times other actors, writers, musicians, comedians and entertainers were involved (see infobox). The United States Servicemen's Fund (USSF), with Dr. Levy as one of its principal organizers, became the official sponsor of the tour. The anti Vietnam War USSF, promoted free speech within the US military, funded and supported independent GI newspapers and coffeehouses, and worked to defend the legal rights of GIs. Sponsorship was later taken over by a group called the Entertainment Industry for Peace & Justice (EIPJ).
Боб Хоупқа қарсы тур
FTA шоуы Боб Хоуптың соғыс жақтасы USO гастроліне қарсылық ретінде ашылды. Көп жылдар бойы USO АҚШ-тың шетелдегі әскери базаларында патриоттық про-әскери шоулар ұйымдастырып келді. Боб Хоуп жыл сайынғы Рождестволық шоулар мен жыл сайынғы ұлттық теледидар арналары арқылы осы шоулардың ең танымал символына айналды. Хоуп "Вьетнамдағы американдық миссияны бір сөзбен де мақтаған" және 1965 жылғы Рождестволық шоудың соңында генерал Вестморлендті "америкалық өмір мен қағидаларды сақтауға тырысқан барлық әскери дарындылығы үшін" мақтаған. Сонымен қатар, Хоуптың ескі сәнді вадевильдік стилі мен әзіл-сықақтары "жас солдаттардың көрермендері үшін түсіп кетті, олар көбінесе [оның] шоуларын ең жақсы жағдайда, ең нашар жағдайда қорлайтын болды". 1970 жылы "Нью-Йорк таймс" газеті Хоуптың бір жазушысының сөздерін келтіріп: "Ол қазіргі заманғы әскери қызметшілердің сезімін түсінбейді". Жазушы әзілмен жалғастырды: "Ол аудиторияда V белгісін көргенде, ол екі жігіт дәретханаға барғысы келеді деп ойлайды". Таймс газетінде сондай-ақ "Ньюсуик" журналының баяндамасына сілтеме жасалып, былай делінген: "Өткен желтоқсанда Хоуп президент Никсоннан әскерлерге "соғысты аяқтаудың нақты жоспары бар" деп айтуды сұрағанын айтқанда, ол "көктемнің қарқынды дауысына" ұшырады". 1970 жылы Сайгондағы USO шоуында GI музыканттарының ашылу актісі өздерінің алғашқы әндерін "Мистер Боб Хоупқа" арнады және Black Sabbath-тың соғысқа қарсы классикалық "War Pigs" атты ауыр металл әнін ойнатты. Ол түсіндірді: 1971 жылдың соңында турне аяқталған кезде, Вьетнам соғысына қарсы айқын күшпен қатар, "ТСҚ-ның нәсілдік инклюзивті және феминисттік хабарлары Боб Хоуптың шоуына айтарлықтай қарама-қайшы болды. Хоуптың нәсілшілдікпен шұғылдануына қарамастан, FTA нәсілдік теңдікті қолдайтын және ақ тәнді еместердің наразылықтарын елеулі түрде қабылдады. Хоуп жыныстық зорлық туралы әзіл-сықақ айтып, өз актерлік құрамындағы әйелдерді еш кешірімсіз объективтейді, ал FTA әйелдердің азаттық мәселесін қолдайды және оларды жыныстық жағынан қоздырғышты киім киюге мәжбүр етпей, шоудың толыққанды қатысушылары ретінде көрсетеді. Нью-Йорктегі баспасөз конференциясында Фонда мен доктор Леви Файеттвилл қаласында, Солтүстік Каролинада, Форт-Либерти армиясының базасына жақын жерде (содан кейін Форт-Брэгг деп аталады) FTA турін бастау жоспарларын жариялады. Бастапқы жоспар АҚШ-тың әскери базаларына "елу аялдамалық сапар" болды, ал соңғы нәтижелер одан да әсерлі болды. Фонданың өз өмірбаянында жазылғандай, олар "ерекше АҚШ әскери базаларының жанында он бес мыңға жуық әскери қызметшілер үшін" өнер көрсетті, содан кейін шетелге барып, "жиырма бір қойылым жасады". 1971 жылдың наурыз-желтоқсаны аралығында "Шоу" 64000-нан астам әскерге арналып, Солтүстік Каролина, Калифорния, Вашингтон, Техас, Айдахо, Нью-Джерси, Окинава, Жапония, Филиппин және Гавайи штаттарында орналасқан базалардың жанында, бірақ ешқашан ойнатылмаған". Тіпті, "соғысқа қарсы қойылымға қатысқан әскери қызметшілерге ресми немесе бейресми тәртіптік жаза қолданылуы мүмкін".
By the end of 1971 when the tour ended, in addition to its clear anti Vietnam War thrust, the "racially inclusive and pro feminist messages of FTA stood in sharp contrast to Bob Hope's show. Whereas Hope made racist jokes, FTA embraced racial equality and took seriously the grievances of non whites. While Hope joked about sexual assault and unapologetically objectified the women in his cast, FTA endorsed women's liberation and featured women as full participants in the show – without forcing them to don sexually provocative clothing." At a press conference in New York City, Fonda and Dr. Levy announced their plans to kick off the FTA Tour in Fayetteville, North Carolina, near the Fort Liberty Army base (then call Fort Bragg). The initial plans were for "an ambitious twenty stop tour" of U. S. military bases, and the final results were even more impressive. According to Fonda in her autobiography, they performed "for some fifteen thousand GIs near major U. S. military bases" before heading overseas where they "did twenty one performances". All told, "between March and December of 1971, the show toured to over 64,000 troops, playing near, but never on, bases in North Carolina, California, Washington, Texas, Idaho, New Jersey, Okinawa, Japan, the Philippines, and Hawaii." And this, even when GIs "might risk official or unofficial discipline for attending an antiwar show".
Форт Либерти
Форт-Либертиге жақын Файетвиллге келгенге дейін тур ұйымдастырушылары шоуның сценарийін базаның командалық генералына базада өнер көрсетуге рұқсат сұрап жіберді. Доктор Леви баспасөзге "Біз оның толықтай ынтымақтастығын күтеміз" деп, олардың базадан тыс жергілікті "Хеймаркет GI Coffeehouse" кафеінде өнер көрсету "авариялық жоспарлары" бар екенін атап өтті, олар осы жерде аяқталды. Олар сонымен қатар Файетвилл қалалық аудиториясын пайдалануға өтініш берді және әскери қала басшылары оларды қабылдамағанда, сотқа берді. Федералды судья бұл шешімді жоққа шығарды, содан кейін қала өнер көрсету үшін 150 000 доллар сақтандыру полисін талап етті, бұл Тур үшін "қауіпті" шығындар. Тарихшы Дэвид Л. Парсонс: "Көпшілік БАҚ-тың мәліметтері бойынша Файетвиллдегі FTA шоусының премьерасы кофеханаға жиналған сарбаздар арасында үлкен хит болды".
Сан-Диего әскери-теңіз базалары
Бір аптадан кейін, 15 және 16 мамырда, FTA Сан-Диегодағы (Калифорния) Рас аудиториясында аймақтың көптеген әскери базаларынан келген 5000-ға жуық теңізшілер мен теңіз жауынгерлерінің тобына орындады. Бұл жолы ұйымдастырушылар әуежайда емес, ұшақ тасымалдағыш кеменің палубасында өнер көрсетуді сұрады. Тарихшы Дэвид Кортрайттың айтуынша: Әр шоу жергілікті рок-топ California Country-мен ашылады, содан кейін Сан-Диего штатынан шыққан Чикано театры тобы Teatro Mestizo-мен, олар "Вьетнамда қаза тапқан жас Чикано солдатының өмірі мен өлімі туралы ауыр ойын көрсетті". Жергілікті GI жер асты газетінің Liberty Call басылымында: "Көрермендер шоудың соғысқа қарсы тақырыбымен толық келіскеніне күмән жоқ. Монтерейдегідей, газет Лен Чендлерден қатты таң қалды", оны "әдемі дауысты, керемет музыкалық шеберлікті және ақылға қонымды әндерді керемет жылулықпен және қарым-қатынаспен біріктіретін сирек әншілердің бірі" деп сипаттады. Сонымен қатар, "Либерти Колл" басылымдарында алғашқы шоудан кейін "көптеген азаматтар әскери қызметшілерге түнгі уақытта үйлерін ашып, базалар мен кемелерге оралудың қажырлы сәтінен аулақ болу үшін үйлерін ашты" деп жазылған. Жексенбі күні екінші шоудың алдында көптеген теңізшілер мен теңізшілер Балбоа паркіне шоу актерлерімен бірге пикникке қатысты. "Liberty Call" мақаласының авторларының бірі Джеймс Скелли Вашингтонның Такома қаласында және Айдахо штатының Маунтин-Хоум қаласында өтетін екі FTA көрмесінің алдын ала ұйымдастырушысы болды. Фред Гарднер, шоудың алғашқы алдын ала тұлғасы, оны үлкен мүйізді ұнамды "үлкен жігіт" ретінде сипаттады.
Each show opened with California Country, a local rock group, followed by Teatro Mestizo, a Chicano theater group from San Diego State, who "performed a hard hitting play about the life and death of a young Chicano soldier killed in Vietnam." A local GI underground newspaper, Liberty Call, reported, "There was little question that the audience was in full agreement with the anti war theme of the show. As in Monterey, the paper was very impressed with Len Chandler", describing him as "one of those rare singers who combine a wonderful voice, excellent musicianship and witty songs with incredible warmth and rapport." Liberty Call also wrote that after the first show, "many private citizens opened their homes to servicemen so that they might spend the night and avoid the dreariness of returning to bases and ships." On Sunday, before the second show, many sailors and marines joined the cast of the show in Balboa Park for a picnic. One of the authors of the Liberty Call article, James Skelly, became the advance person for the next two FTA Shows outside military bases in Tacoma, Washington and Mountain Home, Idaho. Fred Gardner, the show's first advance person, described him as a likable "big guy" with a big mustache.
Кавазос және Сан-Антонио бекіністері
18 және 19 қыркүйекте FTA Техастың Киллин қаласында, Форт Кавазос армия базасының (бұрынғы Форт-Худ) сыртында, содан кейін 20-сы күні Сан-Антониода өнер көрсетті. Ұйымдастырушылар базада өнер көрсету үшін рұқсат сұрап, қайтадан өтініш берген еді, бірақ рұқсат берілмеді. Олар жергілікті мектептің аудиториясын жалға алуға өтініш жасады, бірақ өтініші қабылданбады. Алғашқы жоспарланған шоудың алдындағы күні сот олардың өтінішін қабылдамады, олар салыстырмалы түрде шағын жергілікті GI Coffeehouse, Oleo Strut, ең көп заңды сыйымдылығы 250 адам болатын. Олар екі күн бойы "үйлер толып, адамдар шыдамай тыңдап отырды" және "күннің ыстық шағында" "сыртта тыңдап, тамашалап" тұрды. Жергілікті GI газетінің Fatigue Press басылымы 19 жұлдызда өткен соңғы шоуда Фонданың тыңдаушылар алдында сөйлегенін хабарлады. Ол "АҚШ көрмесі ГИ қозғалысына көңіл бөлу және қолдау көрсету үшін ұйымдастырылғанын түсіндірді". Ол "олар біздің күресімізде жалғыз емес, өйткені АҚШ-тың барлық әскери нысандарында осындай орындар мен топтар бар" деді. Ол GI және олардың отбасыларына өзінің ынтымағын білдірді және "бірлесеміз, қарсы тұрамыз, соғысты тоқтатамыз, бас тартылған құқықтарына қол жеткіземіз, әскери қызметтегі нәсілшілдік пен сексизмді тоқтатамыз және ARMY-ді босатамыз" деді. Жексенбі күні актерлер жергілікті саябақтағы пикникке қатысып, көптеген әскерилермен бірге шоуға қатыса алмады. Жергілікті билік өкілдерінің сезімдерін тағы бір дәлелдей отырып, актерлер шоудан кейіпкерлерін киіп бастағанда, қала полициясы оларды тоқтатуға мәжбүр етті. Сан-Антониода "Сан-Антонио Лайт" газеті хабарлағандай, "шоу орталық клубты 2300-ден астам көрерменменмен, "әскерилер, алдыңғы жағынан артқы жағынан [ ] 50 билетке жуық азаматтарға сатылды.
Гавайидегі әскери базалар
Гавайиде шоу Хонолулудағы Азаматтық аудиторияда Алғыс айту күні өтті. Шоудан кейін шамамен 50 экипаж мүшесі шоу актерлерімен кездесті, ал кеме порттан шығып, Оңтүстік-Шығыс Азияға қарай бет алған кезде 53 теңізші жоғалып кеткен. Манилада тағы екі шоу өткізу жоспарланған, бірақ олардың өткізілгені белгісіз.
Жапониядағы АҚШ әскери базалары
Жапонияға келген кезде, олар Жапон үкіметінің тарапынан қиындықтарға тап болды. Олар Токиоға 7 желтоқсанда Филиппиннен келді. Алғашында Жапонияның иммиграциялық қызметі оларға "тек туристік визалары бар, жұмыс істеуге рұқсаттары жоқ" деген негізбен елге кіруден бас тартты. Үш жарым сағатқа созылған қақтығыстан кейін "Басқарма өзінің шешімін шағымдаған кезде топқа қонақ үйге баруға рұқсат берілді". Иммиграциялық кеңестің өкілі баспасөзге "туристер ретінде олар театр қойылымдарына немесе саяси іс-әрекеттерге қатыса алмайды" деді. Әскери барлау қызметінің хабарлауынша, "көргендер бағдарламаны жылы қабылдады, ал көбісі ән айтып, қол шапалақтады. Ойын соңында актерлер, әуесқойлық таныстырылымына қарамастан, аяқ астынан қол шапалақтады". Бұл хабарда тағы былай делінген: "Осы қойылымда жиі сүген сөздер айтылып, әндер мен скетчтерде жағымсыз сөздер айтылып, олар бірінші рет әскери қызметке шақырылған жас жігітке арналған".
Шоулар
Шоулардың көп бөлігі GI газеттерінен алынған. Көбінесе, скетс GI жер асты баспасында қайта басылған соғыс және әскери комикстерге негізделген. Әр шоуда орындаушылар жақын маңдағы базадан әскери бөлімді қолданады, сондықтан Капитолийді шабуылдаған қиялданған бөлімнің (немесе кейде Ақ үй) әскери қызметшілері көрермендердің арасында отырды. "Брэгг Брифс" газетінің мәліметінше, Форт-Либертидегі жер асты әскери газетінде бұл жаттығулар орындалғанда "Ги-дың жауабы - бірлікте тұтқырланған тұяқтардың айбынды күркірі болды".
Фильм
1972 жылы Франсин Паркердің F. T. A. атты АҚШ деректі фильмі жарық көрді, ол Гавай, Филиппин, Окинава және Жапонияда тоқтаған шоудан кейін болды. Фильмдегі кадрлар және FTA шоудағы талқылау 2005 жылғы деректі фильмге енгізілді Сэр! Жоқ, мырза! Содан бері "Сэр" киносының директоры! No Sir! Дэвид Зейгер, түпнұсқалық деректі фильмді қайта тірілтуге қатысты F. T. A. Ол 2009 жылдың басында Лос-Анджелестегі American Cinematheque-де көрсетілді. F. T. A. сондай-ақ 2009 жылдың 23 ақпанында Sundance Channel телеарнасында алғаш рет көрсетілді. "F.T.A". DVD-сі қазір "Сэр! Жоқ, мырза! веб-сайт.