Кіріспе

Кембриджширдегі Сент-Ньотс қаласы – Англияның Кембриджширдегі Хантингдоншир ауданындағы қала және азаматтық приход. Ол Кембриджден батысқа қарай 18 миль (29 км) қашықтықта орналасқан. Эйнсбери, Итон Форд және Итон Сокон аудандары қаланың құрамына кіреді. Қала орталығы Ұлы Уз өзенінің шығыс жағалауында жатыр. Қала А1 тас жолына (солтүстік-оңтүстік бағытында) және Кембриджді Бедфорд пен Милтон-Кейнспен байланыстыратын А421 / А428 тас жолдарына жақын орналасқан. Сент-Ньотс теміржол станциясы Лондон мен Питерборо арасындағы Ұлы Солтүстік бағытында орналасқан. 2021 жылы Сент-Ньотс қаласының халқы 33 410 адамды құрады. Қала тоғызыншы ғасыр монахы Сент-Ньоттың есімімен аталады, оның сүйектері шамамен 980 жылы Корнуоллдан Сент-Ньотс монастырына әкелінді, соның нәтижесінде көптеген паломниктер келді. Монастыр құрылғанға дейін бұл аймақ Эйнсбери приходының бөлігі болған. Монастырдың маңындағы қала өскен сайын он екінші ғасырда ол Сент-Ньотс жеке приходына айналды. 1876 жылы Эйнсбери Сент-Ньотс қаласына қосылғанда екеуі әкімшілік тұрғысынан біріктірілді. Қала тарихи тұрғыдан Хантингдоншир графтығында болды, ал графтық шекарасы Бедфордширмен Ұлы Уз өзені арқылы қаладан өтті. 1965 жылы өзеннің батыс жағалауындағы Итон Сокон және Итон Форд аймақтары Сент-Ньотсқа қосылды. Сол кезде Хантингдоншир Хантингдон мен Питербороның қысқа мерзімді графтығының құрамына кірді, ол 1974 жылы аймақ Кембриджширге қосылғанда таратылды.

Ерте тарих

Қала орталығынан Темір дәуіріне жататын елді мекеннің қалдықтары табылды; қалада римдік лагерь орналасқан. Ол жергілікті басшы Эрнульфтің есімімен Эйнсбери деп аталды. Неот – қазіргі Корнуолл ауылы Сент-Неот маңында монастырь құрған қасиетті кісі. Ол қайтыс болғаннан кейін оның денесі қасиетті реліквия ретінде сақталды, көптеген паломниктер келіп, сыйлықтар сыйлады. 10 ғасырдың соңында Эйнсбери ауылының солтүстігінде, қазіргі Сент-Ньотс орналасқан жерде монастырь салынды. Жер иелері Леофрик және оның әйелі Леофлейд Неоттың денесін (Корнуоллда бір қолын қалдырып) алды, олардың монастырына паломниктерді және олардың ақшасын тартатынын түсінді. Бұл жоба сәтті аяқталды, монастырь байып, даңққа ие болды, ал аймақ Сент-Ньотс деп аталды. Кейіннен Сент-Ньотс 1113 және 1204 жылдар аралығында Эйнсбериден бөлек приходқа айналды, олардың арасындағы шекараны Хен Брук деп аталатын өзен құрады. Осы кезде Оуза өзенінің батысындағы елді мекен "су жағалауындағы ауыл" деген мағына беретін Еатун деп аталды. Норман дәуірінде баронның басқару аймағының бір бөлігі "сок" деп аталатын, ал француз тілінде бұл аймақ Сока де Этон, кейіннен Этон Сокон деп аталды. Өзенге көпір салынғанша адамдар оны өтіп, бұл "форд" деп аталатын, содан кейін жақын жер Итон Форд деп аталды. Монастырь 16 ғасырда монастырьлерді тарату кезінде қиратылды, ал Сент-Неоттың реликвиялары жоғалып кетті. Ұлы Уз өзені 1629 жылы Сент-Айвстен Бедфордқа, Сент-Ньотс арқылы жүзуге лайықты болды, бұл қаладағы өзен арқылы сауданы арттырды. 1648 жылдың сәуір айында Екінші Англия азамат соғысы басталды. Оливер Кромвельдің басқаруындағы парламентшілер билікке ие болды, бірақ король Карл I оларды күшпен құлатуды жоспарлады. Оның жақтастары, роялистердің Лондонды басып алу әрекеті сәтсіз аяқталды. Олардың бір тобы Сент-Ньотсқа шегініп, 9 шілде күні түнде қалада демалуды жоспарлады. 10 шілде күні таңертең парламенттік әскерлер шабуыл жасап, оларды күтпеген жерден ұстады. Шайқас базар алаңында өршіді. Көптеген роялистер қаза тапты немесе тұтқынға алынды. 18 және 19 ғасырларда қала дәнді ұнтақтау және сыра қайнату, дилижанс жолдары және 1850 жылдан бастап теміржол байланысы арқасында гүлденді. Итон Сокон Ұлы Солтүстік жолында орналасқан және Лондон мен Йорк арасында жүретін дилижанстар үшін аялдама ретінде пайдаланылатын қонақүйлерге ие болды; кейбір бағыттар Итон Соконның орнына Сент-Ньотс арқылы өтті және шығыс-батыс бағытындағы Шығыс округтері мен Мидлендс аймақтарымен қиылысты. 1851 және 1885 жылдар аралығында Джордж Бауэрдің Вулкан темір қорыту зауыты Британ аралдары мен бүкіл әлемдегі газ өндіруші кәсіпорындарына жабдықтармен қамтамасыз ететін ірі жұмыс беруші болды.

ХХ және ХХІ ғасырлар

Ұлы Оуз өзенінің батыс жағында орналасқан Итон Форд пен Итон Сокон бұрын Бедфордширге қарасты болған, бірақ 1965 жылы Сент-Ньотс қалалық округіне қосылды. Ханттингдонширдің жергілікті жоспар кезеңінің (2036) аяқталуына қарай қала халқы 65 000 адамға жетеді деп күтілуде.

Басқару

Сент-Ньотс қаласын үш деңгейлі жергілікті басқару қамтиды: азаматтық приход (қала), аудан және округ деңгейлері. Олар: Сент-Ньотс қалалық кеңесі, Хантингдоншир аудандық кеңесі және Кембриджшир округі кеңесі. Аудандық және округтік кеңестер Кембриджшир мен Питерборо біріккен өкіметінің құрамына да кіреді, оны Кембриджшир мен Питерборо мэрі басқарады. Қалалық кеңес Ұлы Уз өзенінің жағасындағы Приория орталығында орналасқан. Кеңес қала әкімі мен қала әкімінің орынбасары бар 21 сайланған кеңесшіден тұрады. Оның бюджеті (2020–2021) 1,8 миллион фунт стерлингті құрайды және ол зираттарды, толып қалған "жабық" шіркеулерді, қоғамдық дәретханаларды, бау-бақшаларды, ойын алаңдарын, ауылдық жерлердегі автобус аялдамаларын және жаяу жолдарды жарықтандырудың (көше жарықтандыру емес) қалдықтарын қамтиды.

Әкімшілік тарихы

Сент-Ньотс тарихи приходы 1819 жылға дейін көптеген ауылдық аймақтар сияқты, өз қауымдық кеңесі арқылы басқарылды. Осы уақытқа дейін приходтың құрылысы дамыған бөлігіне жақсарту комиссарлары берілді. 1876 жылы комиссарлар ауданы сайланған жергілікті кеңес басқаратын жергілікті басқару ауданы ретінде қайта құрылды. Сол кезде аудан кеңейтіліп, көршілес Эйнсбери приходының бір бөлігі, соның ішінде ескі ауыл да кірді. Мұндай жергілікті басқару аудандары 1894 жылғы Жергілікті басқару заңына сәйкес қалалық аудандар ретінде қайта құрылды. Аталған заңда сонымен қатар приходтар енді аудан шекараларын кесіп өте алмайды делінген. Сондықтан 1895 жылы Сент-Ньотс және Эйнсбери приходтарының екеуі де Сент-Ньотс қалалық ауданының шегіндегі бөліктерін ғана қамтыды. Сент-Ньотс приходының қалалық ауданнан тыс бөлігі Сент-Ньотс-Рурал приходына, ал Эйнсберидің қалалық ауданнан тыс бөлігі Эйнсбери Хардвик приходына айналды. 1938 жылы қалалық аудандық кеңес Ханттингдон көшесіндегі, 12 нөмірлі Креснер (немесе Кресэнер) үйін, 19 ғасырдың басында салынған ірі үйді сатып алып, оны кеңселері мен жиналыстар өткізетін орынға айналдырды. 1965 жылы қалалық аудан Бедфордширдегі Итон Сокон приходының бір бөлігін, соның ішінде ескі Итон Сокон ауылын және Итон Форд аймағын қосып алды. Бұл аймақтар сол кезде қаланың құрылыс аймағының бір бөлігі болып есептелді. Сент-Ньотс қалалық ауданы 1974 жылы таратылды, аудандық деңгейдегі функциялар жаңа Хантингдон аудандық кеңесіне (кейін Хантингдоншир аудандық кеңесі деп аталды) берілді. Бұрынғы қалалық ауданның аумағын қамтитын мұрагер приход құрылды. Приход кеңесі приходты қала деп жариялады, осылайша «қалалық кеңес» аталымын алуға және мэр тағайындауға мүмкіндік алды. 1989 жылы қалалық кеңес Приори орталығына қосылған жаңа кеңселерге көшті. Сент-Ньотс-Рурал және Эйнсбери Хардвик приходтары 2010 жылы таратылып, Сент-Ньотс және Эбботсли арасында бөлістірілді.

Парламент сайлау округі

Сент-Ньотс Хантингдон парламенттік округінің құрамында орналасқан. Хантингдон округінің депутаты – Джонатан Дьяногли (консерватор).

Спорт және демалыс

Сент-Ньотс қаласында жартылай кәсіби, лигалық емес футбол командасы – St Neots Town F.C. бар, олар Роули Парк стадионында ойнайды. Қазіргі уақытта клуб Оңтүстік футбол лигасының 1-ші дивизионының орталық тобына мүше. Қалада сонымен қатар St Neots RUFC регби клубы, St Neots Rowing Club қайық есу клубы, екі Dragon Boat командасы және St Neots Table Tennis клубы үстел теннисі клубы бар, ол Бедфорд және округтік үстел теннисі лигасында және Кембриджшир үстел теннисі лигасында ойнайды. Хантингдоншир аудандық кеңесі Эйнсбериде жабық бассейн, спорт залы, сквош корты, спорт залы, теннис корты, кез келген ауа-райына арналған алаң, балалар бөлмесі және кафе бар демалыс орталығы кешенін басқарады. Бұл орын кеңестің "One Leisure" брендінің бөлігі болып табылады, сонымен қатар Хантингдон және Сент-Айвсте басқа да орындары бар. Ұлы Оуз өзені қаланың орталығынан өтеді, Regatta Meadows және Riverside Park арқылы ағып, Eaton Socon қаласына жалғасады, өзен жағасында серуендеуге мүмкіндік береді және Ouse Valley Way жолының бір бөлігін құрайды. Riverside Park қала орталығына жақын орналасқан және 72 акр жерді алып жатыр, су жағасында шамамен бір шақырымдық сұлу көрініс бар. Паркте кафе, 250 машинаға арналған тұрақ, үлкен балалар ойын алаңы, аймақтағы ең ірі скейт-парк және шағын теміржол – Riverside Miniature Railway бар. Жаз айларында паркте демалыс күндері концерттер жиі өткізіледі. Эйнсберидегі Barford Road Pocket Park апта сайын parkrun және junior parkrun іс-шараларын қабылдайды. Қаланың солтүстігінде орналасқан Paxton Pits табиғи қорығында 77 гектар көл, шалғын, дала, бұта және ормандық жерлер бар. Қорық түнгі құстар мен құсқарларға өте танымал, сонымен қатар түрлі құстар, жәндіктер, сүтқоректілер мен өсімдіктерге де мекен жай. Rowley Arts Centre 2014 жылдың мамыр айында ашылды, оның құрамында Cineworld жетекшілігіндегі алты экранды кинотеатр, үш мейрамханасы және спорт залы бар кешен орналасқан. Ол американдық драматург, жазушы және сыншы Питер Роулидің есімімен аталады, ол Сент-Ньотс елордасының иесі болған және Love's Farm тұрғын үйі салынған жерді сатудан түскен табысының бір миллион фунт стерлингін дамытуға жұмсаған. Кейіннен 2019 жылы Хантингдоншир аудандық кеңесі бұл кешенді 7,6 миллион фунтқа инвестиция ретінде сатып алды. Сент-Ньотста 16 жолақты он түйреуіштен құралған боулинг орталығы бар, ол 2003 жылы жабылған ашық бассейн орнында салынған. Бастапқыда қалған жерге жаңа ашық бассейн салу жоспарланған, бірақ бұл жоспар іске аспады. Қалған жерде супарк құру мәселесі талқыланып жатыр. Екі гольф алаңы бар: St Neots Golf Club және Wyboston Lakes.

Темір жол

Сент-Ньотс теміржол станциясы негізінен жарты сағат сайынғы пойыздармен солтүстікке Питербороға және оңтүстікке Хоршамға, Лондон Сент-Панкрас және Гатвик әуежайы арқылы қатынайды. Таңертең және кешке Лондон Кингс-Кроссқа және кері бағыттағы қосымша жұмыс сапарлары жасалады. Саяхаттар әдетте Лондон Кингс-Кроссқа 45 минут, Сент-Панкрасқа 55 минут, ал Гатвик әуежайына екі сағатқа жуық уақыт алады. 2018/19 жылы Сент-Ньотс Ұлыбританиядағы 423-ші ең жұқ жүретін станция болды (2560 станцияның ішінде), онда 1,3 миллион сапар басталып немесе аяқталды. Сент-Ньотс станциясының жаяу өткелі батыс жағынан автотұраққа және такси тұрағына, ал шығыс жағынан Лавс Фарм ауданына қол жеткізеді. Платформаларға лифттер бар. East West Rail – Оксфорд пен Кембридж арасында теміржол құру жоспары. 2023 жылдың қазіргі күніне дейін Оксфорд пен Бедфорд арасындағы батыс бөлігінде құрылыс жүріп жатыр. Компания Бедфорд пен Кембридж арасындағы бағытын жариялады, онда Сент-Ньотстың оңтүстігіндегі Темпсфордта жаңа станция орналасқан, онда жаңа желі мен қазіргі Шығыс жағалау магистралі қиылысады.

Жол

Сент-Ньотс қаласы Лондонмен және Англияның солтүстік-шығысы мен Шотландиямен байланыстыратын A1 магистраліне жақын орналасқан. Қала сонымен қатар A428 тас жолы арқылы Кембриджбен шығысқа қарай, ал A421 тас жолы арқылы Бедфорд пен Милтон-Кейнспен, A1 магистраліндегі Black Cat айналымында, қаладан оңтүстікке қарай байланысады. Солтүстікке қарай алты шақырым жерде A14 магистралі батысқа және шығысқа қарай тиісінше Мидлендс пен Шығыс Англияға қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, A1 тас жолын құрайтын Ұлы Солтүстік жолы 1971 жылы A1 тас жолының жаңа бағыты ашылғанға дейін, қаланың айналасын жолмен байланыстырғанша Итон Сокон арқылы өтіп, айналма жол салынды. Бедфорд пен Кембридж арасындағы A45 тас жолы 1985 жылдың желтоқсанында ашылған үш шақырымдық Сент-Ньотс айналма жолына дейін қала орталығынан өтті (кейіннен A428 тас жолы деп қайта аталды). Black Cat айналымы мен A428-ді Caxton Gibbet-те қосатын жаңа тас жол салу жоспары бар, бұл St Neots қаласын толығымен айналып өтеді. Құрылыс жұмыстарын жүргізу үшін 507 миллион фунт стерлингтік келісім-шарт Skanska компаниясына тапсырылды.

Автобус

Сент-Ньотс қаласына Stagecoach 905 бағытының автобусы қызмет көрсетеді, ол Бедфорд автобус станциясы мен Кембридж Парксайд арасында әдетте жарты сағат сайын жүреді. Whippet Bus Company қала орталығы, Итон Форд, Итон Сокон, Эйнсбери және теміржол станциясы арасында 61/63 айналма бағытын аптаның алты күні бойы сағат сайын, кейбір қосымша рейстермен іске асырады. 2022 жылдың қазанына қарай, Whippet (автобус компаниясы) Сент-Ньотс пен Хантингдон, Годманчестер және Фенстантон қалалары арасында 66 бағытының автобусын іске қосты.

Ауа

Сент-Ньотс Лондон Лутон әуежайынан және Лондон Станстед әуежайынан бір сағаттық жүру қашықтығында, сондай-ақ Лондон Гатвик әуежайына тікелей пойыз қатынасы бар.

Велоспорт

Сент-Ньотс Sustrans ұлттық велосипед жолының 12-ші бағытында орналасқан, бұл бағыт Гарвич, Феликсстоу, Ипсвич, Бьюри-Сент-Эдмундс, Кембридж, Хантингдон, Сэнди, Бедфорд және Милтон-Кейнс арқылы Колчестер мен Оксфордты байланыстырады. 2011 жылы Ұлы Уз өзені арқылы жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерге арналған көпір ашылды, ол Итон Сокон мен Эйнсбериді қосып, Эрнульф академиясына баратын оқушыларға қала орталығынан өтуді болдырмай, жақын маңайдағы велосипед жолдарымен байланысты жақсартуға мүмкіндік берді. Бұл жоба Sustrans Connect2 бағдарламасы аясында жүзеге асырылды және Камбриджшир графтығы мен Хантингдоншир округтік кеңесінің қолдауына ие болды.

География

Сент-Ньотс Лондонның Чаринг-Кросс орталығынан солтүстікке қарай 49 мильден астам қашықтықта орналасқан. Ол Хантингдоншир ауданының оңтүстік-батыс шекарасына жақын, ал Кембридж қаласы (шамамен 18 миль шығыста) және Бедфорд (шамамен 13 миль оңтүстік-батыста) жақын жерде. Милтон-Кейнс қаласы батысқа қарай 31 миль, ал Питерборо солтүстікке қарай 29 миль қашықтықта жатыр. Сент-Ньотс Ұлы Уз өзенінің аңғарында, жартылай су тасқыны жазығында, жартылай судан сәл алыс жерде орналасқан. Ұлы Уз – бұрын кең және саяз болған, бірақ қазір бөгеттер мен шлюздермен реттелген және әдетте анық арнада шектелген ересеген өзен. Қаладағы Ұлы Узға құятын салалар – Ким өзені, Хен Брук, Дуло Брук және Колмворт Брук. Аймақ әдетте тегіс жазық. Сент-Ньотс көпіріне жақын орналасқан Riverside Park жайылымы су тасқынына ұшырайтын аймақ ретінде сақталған, ол су тасқынынан тұрғын үйлер мен коммерциялық мүлікті қорғайды. Сент-Ньотс құрлықтағы бағыттардың тоғысқан жерінде дамыған. Бұл ортағасырлық көпірмен ауыстырылды, ал бүгінде қала сыртында солтүстікке және оңтүстікке қарай тағы екі өткел бар. Топырақ негізінен жеңіл, құмтас төсектерінің үстінде жатыр – құмтас өндіруі жергілікті кәсіп. Жақын маңдағы Пакстон шұңқыры және Уайбостон демалыс паркі сияқты ескі пайдаланылмаған құм шұңқырлары табиғат қорықтары мен демалыс аймақтарына айналдырылған. Өзеннен алыс, биік жерлер негізінен ауыр саз топырақтан тұрады, онда ірі елді мекендер аз. Жердің көп бөлігі егістікке пайдаланылады.

Климат

Ұлыбританияның климаты қоңыржай мұхиттық климат деп сипатталады, бұл классификацияны ол Солтүстік-Батыс Еуропаның көп бөлігімен бөліседі. Ұлыбританияның шығыс аймақтары, мысалы Шығыс Англия, құрғақ, салқын, аз желді және күндізгі және маусымдық температураның ең үлкен өзгерістерін бастан кешіреді. Теңізден соққан суық желден қорғалған Кембриджшир жазда жылы, ал қыста суық және аязды болады. 2020 жылы күндізгі ең жоғары температура 22°C, ең төменгі температура 5°C болды; сәйкесінше түнгі температуралар 15 және 1°C құрады. 2020 жылы жауын-шашын айына 21-41 мм аралығында болды, жаз айларында жаңбыр мөлшері арта түсті; 2020 жылдың желтоқсанында және 2021 жылдың қаңтар және сәуір айларында қар жауды.

Атақты тұрғындар

Ұлыбритания премьер-министрін өлтірген жалғыз адам Джон Беллингэм Сент-Ньотс қаласында дүниеге келген. Беллингэм 1812 жылдың 11 мамырында Ұлыбритания парламентінде Спенсер Персевалды өлтірді. Бір аптадан кейін ол кісі өлтіргені үшін дарға асылды. Уинифред Кроссли Фэйр – авиатор және 1940 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Әуе көлігіне көмекші құрамға қосылған алғашқы сегіз әйел ұшқыштан бірі. Ол "Хуррикан" истребителімен алғаш ұшқан әйел болды. St Neots Quads өз туған жерінің атымен аталады; олар бірнеше күннен асып өмір сүрген алғашқы британдық төрт туған және 2021 жылға дейін әлемдегі ең ескі төрт туған болып саналды. Футболшылар Ли Филпот және Тим Бреакер, сондай-ақ Олимпиаданың биік секіруден қола жүлдегері Робби Грабарц және Олимпиаданың фехтовальщик Грэм Пол осы қаланың түлектері. Көп мәрте әлем чемпионы атанған Марк Фостер де Сент-Ньотста тұрады. Танымал "Jamiroquai" музыкалық тобының гитаристі Роб Харрис та осы қаладан шыққан.