Кіріспе
Оберн – АҚШ-тың Вашингтон штатындағы Кинг округіндегі қала (шағын бөлігі көршілес Пирс округіне өткен). 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 87 256 адамды құрады. Оберн – Сиэтл қалалық агломерациясының қаласы және қазіргі таңда Вашингтон штатындағы халық саны бойынша 14-ші орында тұр. Мұқалшоут үнді резерваты оңтүстік және оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан.
Тарих
1850 жылдары алғашқы еуропалықтар Грин-Ривер аңғарына келгенге дейін, бұл аймақта Муклсшут халқы қоныстанды, олар сол онжылдықтың соңындағы үндістер соғыстарынан уақытша қуылды. 1860 жылдары Леви Баллард сияқты бірнеше қоныс аударушы отбасылар келді, ол Жасыл және Ақ өзендер арасында шаруашылық құрды. Баллард 1886 жылдың ақпанында қала құру үшін жоба ұсынды және оны 1855 жылғы үнді соғыстарында қаза болған офицердің құрметіне Слейтер (Slaughter) деп атады. Слейтер 1891 жылдың 13 маусымында қала ретінде тіркелді, бірақ екі жылдан кейін, 1893 жылдың 21 ақпанында штат заң шығарушы органының шешімімен оның атауы Оберн (Auburn) деп өзгертілді. Жаңа тұрғындар бұл атты және оның «сойғызу» сөзімен байланысын ұнатпады, әсіресе қаладағы қонақ үй «Сойғызу үйі» деп аталғаннан кейін. Ақ және Жасыл өзендер Оберннің тарихы мен мәдениетінің маңызды бөлігі болды, аймақ қоныстанғаннан бері қаладағы көптеген жерлер осы екі өзеннің бірінің атымен аталады. Өзендердің жиі тасқындауы қала тұрғындарына көптеген қиындықтар тудырды, нәтижесінде аңғарға қарап тұрған төбелердің бірінде Маунтин-Вью (Mountain View) зираты салынды. Тек Ақ өзендегі Мад-Маунтин (Mud Mountain) және Жасыл өзендегі Говард А. Хансон (Howard A. Hanson) бөгеттері салынысқаннан кейін тасқын тоқтады және қаланың жоғарыда аталған кедергілерсіз өсуіне мүмкіндік берді. 1917 жылы қала жапон қауымының өсіміне жауап ретінде Пионер (Pioneer) зиратындағы жердің бір бөлігін Ақ өзен будда шіркеуіне сыйға тартты. Он жылдан сәл кейін, сол кездегі шіркеудің пасторы Гирио Такэмура (Giryo Takemura) және оның болашақ күйеу баласы Чиёкичи Нацухара (Chiyokichi Natsuhara) зиратта қабір тастары ретінде қолданылып келген ескі ағаш тіреулер мен бағаналарды берік бетонды белгілермен ауыстыру үшін ақша жинады. Соғыс аралық кезеңде аймақтың бірнеше жапон-американдық бейсбол командалары курьер лигасына қатысты, ал White River All Stars командасы ерекше табысқа жетіп, шілдедегі турнирлердің төртеуінде жеңіске жетті. 1930 жылы Нили Маншн (Neely Mansion) сыртында жапон моншасы салынды. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Оберннің жапон-американдық қауымы қаланың көптеген ақ тұрғындары тарапынан негізсіз күдікпен қарастырылды. Бұл, бүкіл елдегі жапондарға қарсы ксенофобиямен бірігіп, қаланың жапон-американдық халқын интернациялық лагерьлерге көшіруге әкелді. Соғыстан кейін Обернде тұратын шамамен 300 жапон отбасының тек жиырма бес шамасы ғана оралды.
География
АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 29,89 шаршы миль (77 км²), оның ішінде 29,62 шаршы миль (77 км²) құрлық және 0,27 шаршы миль (1 км²) суды құрайды. Ауберн қаласынан Ақ өзен және одан да ірі Жасыл өзен ағып өтеді. Тарихи тұрғысынан, Стук өзені Стук поселкесі арқылы ағып өткен, ол қазір Оңтүстік Ауберннің ішіндегі Кинг округінің кіші бөлігі болып табылады. 1906 жылы Ақ өзеннің ағысы бүгінгі ойын шаруашылығы паркіне жақын Стук арнасына бұрылды. Стук өзеніне сілтемелер әлі де кейбір жылжымайтын мүліктің заңдық сипаттамаларында және жер аттарында, мысалы, Ауберндегі Стук өзені жолында кездеседі, бірақ бүгінде ол Оңтүстік Ақ өзенінен ешқандай айырмашылығын көрсетпейді.
Көршіліктер
Қала орталығы – дәстүрлі басты көшесі бар және 1920 жылдардағы көптеген «Craftsman» стиліндегі үйлермен толық тарихи ғимараттар. Солтүстік Оберн – «Auburn Way North» көшесімен бөлінген коммерциялық және жеке тұрғын үйлердің қосылған аймағы. River’s Bend – Солтүстік Оберндегі Лиа төбесінің етегінде, Грин өзенінің жағасында орналасқан шағын тұрғын үй ауданы. Christopher/Thomas – «Valley Drive Inn» және 227-ші көшемен шартты түрде шектесетін Солтүстік Оберн аймағы. Екеуі де 1960 жылдары қала құрамына қосылған бұрынғы шаруашылық елді мекендері. Lea Hill – қалаға 2007 жылы қосылған, аймақтың шығысында орналасқан, негізінен тұрғын үйлерден тұратын аудан. Осы жерде «Green River College» орналасқан. Hazelwood – «Green River Community College» және «Auburn Mountainview High School» арасындағы Ли Хилл ауданы. Бұрын 19 ғасырдың соңында қала болған. Батыс аңғары – SR 167 тас жолының батыс жағындағы, Батыс төбенің етегінде орналасқан коммерциялық және өнеркәсіптік аймақ. Батыс төбесі – Батыс төбесінде орналасқан, батысында Федеральді жол қаласымен шектесетін аймақ. Оңтүстік Оберн – қала орталығынан оңтүстікке қарай орналасқан жалпы аймақ, бұрын төмен кірісті аймақ болған, бірақ қазір коммерциялық аймаққа айналуда. Terminal Park – теміржолшылардың құрметіне аталған, теміржол депосының соңындағы орта тапқа арналған тұрғын үйлер ауданы. Forest Villa – «Game Farm Park» аймағында орналасқан, негізінен тұрғын үйлерден тұратын аудан. Lakeland Hills – Кинг және Пирс округтерінің екі жағында, қаланың оңтүстік шетіндегі үлкен төбеде салынған жоспарланған қалашық. Hidden Valley – Lakeland Hills-тің шығысында, Солтүстік Лейк-Тэппске қарап тұрған жоспарланған құрылыс.
2010 жылғы санақ
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 70 180 адам, 26 058 үй шаруашылығы және 17 114 отбасы тұрды. Халық тығыздығы 27 834 тұрғын үйден тұрды, орташа тығыздығы ... болды. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 70,5% ақ нәсілді, 4,9% афроамерикалық, 2,3% американдық үндістер, 8,9% азиялық, 1,6% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 6,3% басқа нәсілдер және 5,4% екі немесе одан көп нәсілге жататын азаматтар. Кез келген нәсілге жататын испан немесе латын американдықтары халықтың 12,9% құрады. 26 058 үй шаруашылығының 36,2% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 46,7% -ы бірге тұратын жұбайлар, 13,0% -ы күйеуі жоқ әйелдер, 5,9% -ы әйелі жоқ ерлер, ал 34,3% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 25,6% жеке адамдардан тұрды, ал 7,9% -ы 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,67 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,22 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 34,4 жасқа тең. Тұрғындардың 25,9% 18 жасқа дейін, 10,5% 18 мен 24 жас аралығында, 27,9% 25 пен 44 жас аралығында, 25,5% 45 пен 64 жас аралығында және 10,2% 65 жасқа толған немесе одан асқан адамдарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 49,4% ер адам және 50,6% әйел адам.
Қылмыс
Федералдық тергеу бюросы (ФБР) жинаған Бірыңғай қылмыс туралы есептік статистикаға сәйкес, 2022 жылы 100 000 тұрғынға шаққанда 425 зорлық қылмысы және 4389 мүліктік қылмыс тіркелді. Зорлық қылмыстарының ішінде 13 қастандық, 42 зорлау, 127 қарақшылық және 243 аса ауыр шабуыл болды, ал мүліктік қылмыстар 823 ұрлық, 2258 ұрлық, 1276 автокөлік ұрлығы және 32 өртке қатысты қылмыстардан тұрды.
Жұмыспен қамту
2023 жылға қарай халықтың 67,1% жұмыс күшінде, жұмыссыздық деңгейі 4,3% құрайды. 1966 жылы ашылған Оберн Боинг зауыты әлемдегі ең ірі әуе кемелерінің бөлшектерін шығаратын зауыт болып табылады және жылына 1,265 миллион бөлшек өндіріледі. 5000-нан астам қызметкерімен Боинг зауыты Оберндегі үшінші ірі жұмыс беруші болып есептеледі. Оберн – АҚШ Жалпы қызмет көрсету басқармасының Солтүстік-Батыс штаб-пәтері орналасқан қала.
Сауда-саттық
The Outlet Collection Seattle, бұрын Солтүстік-Батыс Супермоллы, 1995 жылы ашылған аутлет сауда орталығы.
Өнер және мәдениет
Уайт Ривер Вэлли мұражайының көрмелері Ауберннің тарихын – американдықтардың ежелгі дәуірінен бастап 1920 жылдарға дейін қамтиды. Олар Muckleshoot Indian Tribe тайпасы, пионерлердің өмірі, Еуропа мен Жапониядан көшіп келу, жүк тасымалдау шаруашылығы, теміржол құрылысы және аймақтағы қалалардың салынуына баса назар аударады. Зияратшылар пионерлердің үйінің макетін көре алады, Солтүстік Тынық мұхиты теміржолының вагонына міне алады және 1924 жылғы Оберн қаласының орталық көшелеріндегі дүкендердің макетін зерттей алады. Кинг округі кітапхана жүйесінің бөлігі ретінде, бұл ғимарат 2000 жылы салынған және 2012 жылы кеңейтілген, бұрынғы, жақын жердегі орнын алмастырған. Ол Лес Гов паркінің құрамына кіреді, ол 164 мемлекеттік тас жолының оңтүстігінде орналасқан 20 акрлық қоғамдық кешен. Бұл кешенде Уайт Ривер Вэлли мұражайы, қарттар орталығы және басқа да демалыс қызметтері бар. Тәуелсіздік күні және Аубернның «Жақсы күндері» сияқты басқа да мерекелер жыл сайын Лес Гов паркінде өткізіледі. «Фримен қара құс» мүсіні Лес Гов паркіне орнатылған. Ардагерлер күні ұлттық комитеті мен АҚШ Ардагерлер істері департаменті Ауберннің Ардагерлер күнін тойлау үшін аймақтық орталық ретінде тағайындады.
Саябақтар мен демалыс
Оберн қаласында кең ауқымды саябақтар, ашық кеңістіктер мен қалалық жолдар жүйесі бар: 28 дамыған саябақ, 23 мильден астам (37 км) жол (оның ішінде Оберннің велосипедшілер, жаяу жүргіншілер, жүгірушілер және роликті доңғалақта сырғанаушыларға арналған қалааралық жолдың 4,5 миль (7 км) бөлігі) және пассивті және белсенді демалыс үшін жақын 300 акр ашық кеңістік.
Үкімет
+ Президент сайлауы қорытындысы Жыл Республикалық Демократиялық Үшінші партиялар202039.00% 14,09257.90% 20,9193.10% 1,121 Оберн қаласы әкімдік кеңес үлгісінде басқарылады, яғни мэр – толық уақыт жұмыс істейтін, жеке сайланатын лауазым. Қазіргі мэр – Нэнси Бэкус, ол алғаш рет 2013 жылы сайланды және 2017 және 2021 жылдары қайта сайланды. Ол 1891 жылы Оберн қаласы құрылғаннан бері осы лауазымда қызмет еткен алғашқы әйел.
The city of Auburn is a mayor council form of government meaning the mayor is a full time, separately elected position. The current Mayor is Nancy Backus, who was first elected to the post in 2013 and re elected in 2017 and 2021. She is the first woman to serve in the office since Auburn was incorporated in 1891.
Білім
Мемлекеттік мектептер Оберн мектеп округінің басқаруында. Округтың аумағы қаланың өзінен кеңейген, сонымен қатар Алгона және Пасифик қалаларына, ал Оберн мен Кенттің маңындағы бірқатар бекітілмеген аудандарға да қызмет көрсетеді.
Полиция
Ауберн полиция бөлімі Әділет ғимаратында, қалалық сот және түрмемен бірге орналасқан.