Кіріспе

Висбех – Англияның Кембриджшир графтығындағы Фенланд ауданындағы сауда қаласы, ішкі порт және азаматтық приход. 2011 жылы халық саны 31 573 адамды құрады. Қала Кембриджширдің солтүстік-шығысында, Норфолкпен шектес және Линкольнширден оңтүстікке қарай 5 миль (8 км) қашықтықта орналасқан. Қаладан өтетін Нене өзені екі көпірмен кесіліп өтеді. Висбех Эли аралында (бұрынғы әкімшілік округ) жатыр және "Фендердің астанасы" деп аталады. Висбех георгиан сәулетінің көрнекті мысалдарымен, әсіресе Солтүстік Бринк бойындағы үйлер қатарымен, соның ішінде Ұлттық сенім қорына қарасты Пекковер Хаусы және Висбех қасiлын айналап орналасқан Крессент циркімен ерекше көзге түседі.

Этимология

"Висбех" жер атауы алғаш рет 656 жылы Англо-саксон жылнамасында Wisbeach деп тіркелген. 1086 жылғы "Domesday Book"-та да Wisbeach деп жазылған. Висбех атауының "Оузе (өзенінің) артында" деген мағынаны білдіретіні жиі айтылады, Оузе – сумен байланысты кельт сөзі және бұрын қаладан өтіп аққан өзеннің аты. Бірақ, ғылыми тұрғыдан алғанда, атаудың алғашқы бөлігі Виссей өзенінен шыққан, ол Висбехке дейін ағып келген, және атау "Виссей өзенінің аңғары" дегенді білдіреді. Висбех және Фенленд мұражайындағы сауда таңбаларында, газеттерде, кітаптарда, карталарда және басқа да құжаттарда көптеген әртүрлі жазылу түрлері кездеседі, мысалы: Wisbece, Wisebece, Wisbbece, Wysbeche, Wisbeche, Wissebeche, Wysebeche, Wysbech, Wyxbech, Wyssebeche, Wisbidge, Wisbich және Wisbitch. 19 ғасырда жергілікті кеңес қала атауының жазылуын реттегенге дейін осылай жазылып келген.

Римге дейінгі кезең

Темір дәуірінде Висбех қаласының пайда болатын аймағы бритондық Ицени тайпасының жерінің батысында жатқан. Март және Висбех қалаларынан Ицени тайпасының монеталары табылды.

Англосаксон тілдері

Кембриджширдің қалған бөлігі сияқты Висбех те Шығыс Англияның англосаксон патшалығының бір бөлігі болды. Ол Уасх теңізіндегі порты қызметін атқарды.

Висбехке қатысты ең алғашқы нақты мәліметтердің бірі 664 жылғы Медешамстед (қазіргі Питерборо) аббаттығына Висбехтегі жерді беру туралы жарғыда кездеседі. Ал 1000 жылы Осви мен Леофледе ұлдары Аelfвинды монах ретінде қабылдағанда, виллді Элли монастырына сыйға берді.

Норман

Том Хиккатрифт немесе Висбек алып туралы халық ертегісі кейде Норман шапқыншылығы дәуірімен байланыстырылады. 1086 жылы Висбех аббат иелігінде болғанда, Висбех маңында шамамен 65-тен 70-ке дейін отбасы, немесе 300-ден 350-ге дейін адам болған болуы мүмкін. Дегенмен, Висбех (Оралдың батпақты аймақтарындағы Дomesday кітабында есімдері тіркелген жалғыз елді мекен) Тидд Готтан бастап Уэлнидегі Апвеллдің алыс бөлігіне дейінгі барлық аумақты қамтыған болуы мүмкін. Вильгельм I осы маңды нығайту үшін қамал салған. Domesday (1086) кезінде халық саны ірі ауыл тұрғындарына сай болған. Олардың бір бөлігі шаруалар, ал қалғаны балықшылар болған. Ричард I Висбехке жарлық берген. Англия королі Джон 12 қазан 1216 жылы Бишопс Линннен келген кезде қамалға соғып өткен. Дәстүр бойынша, оның жүктемесі «Ваш» толқынына тапсырылып, жоғалып кеткен. Қазына іздеушілер әлі де жоғалған корольдік қазынаны іздеуде. 12 қараша 1236 жылы Висбех ауылы теңіз суына батқан. Жүздеген адам суға кетіп, қой мен малдың бүкіл тобы жойылған, ағаштар құлап, кемелер дабырған. Қала «толыққанды қиратылған», бірақ 1246 жылға дейін қайта салынған, сол кезде констебль немесе күзетші Ум Джастис болған. Король Эдуард II 1292, 1298, 1300 және 1305 жылдары Висбехке сапар шеккен. Елизавета епископы Джон Фордхэмнің тізімі 1407 жылы Грамматика ғалымдарының шебері тағайындалған (Висбех Грамматикалық мектебі 1379 жылға немесе одан да ертерек кезеңге дейін барып тіреледі).

Қазіргі заманның алғашқы кезеңдері

Эдуард IV 1469 жылы Висбехке сапар жасады. Эдуард VI жарлығымен 1549 жылғы 1 маусымда қала корпорация мәртебесіне ие болды. Сол жылы Wm. Беллман Висбех грамматикалық мектебінің оқу орны үшін жер учаскесін сыйлады. 1333-4 жылдары қаладағы кірпіш пеші 120 000 кірпіш шығарды. Висбех иелігіне қарасты бірнеше балық шаруашылықтары болды және 1350 жылдары Уолтон мен Леверингтонның әрқайсысы Висбех қамалына дельфин, ал Террингтонның ревтері семсер балығы жіберді. Елизавета I, Яков I және Карл I патшалық кезеңдерінде Висбехте католиктерге арналған мемлекеттік шіркеу түрмесі болды, олардың көптегені нашар санитарлық жағдайлар салдарынан мерт болды. Католик тұтқындары арасында туған дау-жанжал «Висбех көтерілісі» деп белгілі болды. 1588 жылы Роберт Кэйтсби мен Фрэнсис Трешем испан армадасының жақындауымен Висбех қамалына қамауға алынған деген мәлімдеме бар. Олардың арасында Вестминстердің соңғы аббаты Джон Фекенхам да болды. Сарай 17 ғасырдың ортасында Джон Турлоның сарайымен алмастырылды, ал Турлоның сарайы 1816 жылы Жозеф Медвортпен бұзылды, ол сондай-ақ «Цирк» деп аталатын Айжарқын, Юнион Плейс және Эли Плейс, сондай-ақ Мұражай алаңы мен көптеген костюмдік драмалардағы оқиғалар орыны ретінде танымал Касл алаңынан тұратын ауданды дамытты. 1620 жылы Висбехтің бұрынғы тұрғындары Уильям Уайт пен Доротея Брэдфорд (құрметті әйелі Мей) күйеуі Уильям Брэдфордпен бірге, кейіннен губернатор Брэдфорд болған «Мейфлауэр» кемесімен Жаңа әлемге аттанды.

Ағылшын азаматтық соғысы және Британдық одақ

Шығыс округтерде Оливер Кромвельдің қуатты Шығыс қауымдастығы соңында үстемдік құрды. Дегенмен, бастапқыда Висбехте патшашылдарға деген ықылас болған. Епископ Мэтью Рен I Чарльздың адал қолдаушысы болды, бірақ тіпті 1640 жылы Висбехте оған жағымсыздықпен қарады. Оның қаладағы "Суарларды басқару комиссиясының" отырысына келмегені белгілі болғаннан кейін, сарбаздар тобы оның жақтастарының дүкендерін тонады. 1643 жылы қала Парламенттік және патшашыл әскерлерінің шекарасына жақын орналасқан. Қала мен қамал дайындыққа келтіріліп, нығайтылды. Жыныс атты әскер жасақталды. Жергілікті әскерлер 1642 жылы Кроулендті қоршауға қатысты. Қала Линкольнширден Норфолкқа дейінгі жолды бақылап, әсіресе 1643 жылы Кингс-Линн қоршауы кезінде Норфолк портын ұстап тұрған патшашылдардың құрлықпен күшеюіне кедергі келтірді. Шамамен 1653 жылы қалалық кітапхана құрылды. 1656 жылы епископ сарайы Турлоның үйімен ауыстырылды, бірақ Реставрациядан кейін мүлік Ели епископының резиденциясына қайтарылды.

XVIII ғасыр

Сабынға салық салынып, Wisbech Soap Company сияқты өндірушілерге лицензия алу қажет болды. Олар өзенге қарап тұрған Ескі базардағы мүлікте орналасқан, Кингс-Линннің майлы алаңдарынан май, сондай-ақ көмір, бочкалар үшін ағаш және 1716 жылдан шамамен 1770 жылға дейін жасаған ірі, тәтті және сұр (ұсақ дақты) сабын жасауға қолданылатын зәйтүн майын ала алды. Висбехтің Альбион-Плейсте орналасқан алғашқы жұмыс үйі 1722 жылы ашылды, онда үш жүз тұтқынға сыйымдылық болды және 2000 фунт стерлинг тұрады. Қабырғалы бағы бар Банк үйі 1722 жылы салынды және 1790 жылдары квакер Пекковер банктік отбасы сатып алды. Қазір ол Ұлттық қорға (NT) тиесілі. NT Пекковер отбасының құрметіне үйді Пековер үйі деп атады. Пекковер банкі Barclays банкінің бөлігіне айналды. 17 ғасырда Фен аймағының тұрғындары жалпы батпақтарды кептіруге қарсылық көрсеткендері үшін «Фен жолбарыстары» деп белгілі болды. Бірақ кептіру арқылы пайда болған егістік жер Висбехті ауыл шаруашылығы өнімдерін тасымалдайтын бай порқа айналдырды. Қаланың архитектуралық байлығының көп бөлігі осы кезеңнен бастау алады. Висбех Ұлы Уз өзенінің сағасында орналасқан, бірақ лайлану салдарынан жағалау солтүстікке жылжыды және қалаға қызмет ету үшін Нене өзенінің бағыты өзгертілді. 1781 жылы Джонатан Пекковердің үйінде Висбех әдеби қоғамы құрылды. Пикард көшесіндегі (қойма), Норт-Эндтегі және Жоғары көшедегі үшінші (уақытша құрылым) театрлар туралы мәліметтер бар. Жаңа театр (қазіргі Англс театрының бөлігі) Deadman's Lane (кейін Ұлы шіркеу көшесі, қазір Александра жолы) орналасқан жерде, шамамен 1790 жылы салынды. Ол 1791 жылғы 8 қарашада Эдвард Саутвеллдің иелігіндегі қамалдың мазмұнының аукционын өткізу үшін пайдаланылды. Ең ерте әйелдердің достық қоғамдарының бірі – Висбех әйелдерінің достық қоғамы 1796 жылғы 1 ақпанда құрылды.

XIX ғасыр

Висбех пен Элли Элли аралын бөлісті, нәтижесінде 1819 жылы Израиль Гарнер мен Джеймс Колбанктің соты, екі жергілікті адам, Эллиде өтті және Висбехте асылу жазасы тағайындалды. Висбех регатасы алғаш рет 1850 жылы өткізілді. 1858 жылдың маусым айындағы «Орыс қаруы». Өткен аптада орыс қаруы үшін мыс пластина қосылды, онда: «Бұл Ресей соғысының соңғы кубогы, оны королева Виктория Висбех қаласының тұрғындарына сыйлады. Томас Стид Уотсон, қала әкімі, 1858 жыл». «Эли аралы мен Висбех жарнамашысы» 1845 жылы құрылған. 1847 жылы ашылған жаңа Висбех және Фенланд мұражайы Висбех пен оның айналасындағы табиғи және мәдени мұраны жинауды, күтіп-ұстауды және түсіндіруді жалғастыруда. 1848 жылы 1 наурызда Шығыс округтері темір жолы Wisbeach (sic) станциясын ашты (кейіннен Wisbech East темір жол станциясы деп қайта аталды). Ол 1968 жылы 9 қыркүйекте жабылды. 1853–54 жылдардағы холера эпидемиясында 1854 жылы қалада 176 адам қайтыс болды. Висбехтегі өлім-жітім көрсеткіші (10 000 адамға 49 адам) елдегі төртінші орында тұрды. Келесі жылы канализация жұмыстарына 8000 фунт стерлинг, ал сумен қамтамасыз етуге 13 400 фунт стерлинг жұмсалды. Алмасу залы мен Қоғамдық зал (1851) сияқты жаңа қоғамдық ғимараттар театр және басқа да іс-шараларға арналған заманауи үлкен орындарды қамтамасыз етті. 1855 жылы Фанни Кембл Шекспирдің шығармаларын оқығанда, ол ескі грузин театрында емес, Қоғамдық залда болды. 1857 жылы 29 маусымда қалаға қарақұрым кірді, астық сатушылардың терезелерін сындырып, астық тартып алды және дүкен иелерінен ақша талап етті. Шілдеде ақсүйектер мен саудагерлер барабан соғу арқылы 500-ге жуық адамды жалдап, Апвеллге барып, 60-ын алып, темір бұғауларға байлады. 4 қыркүйекте Лорд-судьяларға 14 қылмыскердің Висбектегі төңкеріске қатысты сотталғандығы туралы есеп берілді, онда екеуіне келесі сенбіде өлім жазасына кесу және он екісін тасымалдау туралы бұйрық берілді. Висбех жұмысшыларының клубы мен институты 1864 жылы алғашқы кездесу нәтижесінде құрылды. Ол бір кездері Англиядағы ең табысты қаржы ұйымдарының бірі болып саналды. Ол ең көнелердің бірі болып қала береді. 1864 жылы Қамал егіндігін Александр Пекковер сатып алды. 1932 жылы оның ұрпағы Александрина Пекковер қала кеңесіне соғыс ескерткішіне іргелес орналасқан сәндік бақ ретінде жоспарланған жер учаскесін сыйлады. 1878 жылы қалада Британдық археологиялық қауымдастығының жылдық конгресі өтті. 1883 жылдың тамызында Висбех пен Апвелл трамвай жолы ашылды. Ақыры 1966 жылы жабылды (жолаушылар тасымалы 1927 жылы тоқтатылды). 1952 жылы бу трамвайлары дизельді трамвайлармен ауыстырылды. The Wisbech Standard газеті 1888 жылы құрылған және 2022 жылы басылым тоқтатылды.

ХХ ғасыр

1904 жылғы сәуірде қалалық кеңес электр көше жарығын орнату үшін National Electric Construction Company Ltd компаниясымен келісімшарт жасасты. 1913 жылғы 30 қазанда қала әкімі халық наразылығына жауап ретінде, танымал хирург доктор Хорас Димоктың қайтысына байланысты, тәртіпсіздік актісін оқыды. Ол доктор Мекоктың көрсетуімен қылмыстық жала жабу айыбымен тұтқындалған болатын. Димок өз-өзіне қол жұмсағанын естігеннен кейін, халық жиналып, Солтүстік Бринктегі Мекоктың үйінің терезелерін қиратты. Полиция халыққа шабуыл жасап, көшелерді тазартты. Висбех каналы, Нене өзенімен Висбехте қосылатын, кейіннен толтырылып, қалаға шығыстан кіретін екі қатарлы жолға айналды (қазіргі айналма жолдан өтеді). Висбех соғыс ескерткіші 1921 жылғы 24 шілдеде ашылды. 1929 жылғы 4-5 қыркүйекте Сибальдс Холм паркінде «Висбех» шеруі өтті. Шерудің бас режиссері – 1924 жылғы Кембриджшир шеруі, 1926 жылғы Оксфордшир шеруі және 1928 және 1929 жылдардағы Лондон империясы шерулерінде тәжірибесі бар сэр Артур Брайант болды. Висбехтегі шеруге 25 000-нан астам адам келді деп есептеліді. 1934 жылы Валсокен округінің бір бөлігі Норфолктан Висбехке қосылды, соның ішінде мектептер, дүкендер және қоғамдық үйлер, бірақ шіркеу мен Норфолк ауылдық аймағының көп бөлігі сол жерде қалды. Жаңа Уолсокен қазіргі уақытта көбінесе құрылыспен жабылған. Бұл оқиғаны еске алу үшін Висбех паркінде шекара тасы орнатылды. «Рингс Энд» Висбехтен Элмге ауыстырылды. 1939 жылы Висбех қоғамы мен сақтау қоры Висбех тарихы мен мұрасын қорғау үшін құрылды. 1949 жылы қала өзінің жарғысын алғанының 400 жылдығын тойлады. Бартон жолындағы Сибальдс Холм паркінде өткен шеруде 600-дан астам қатысушы өнер көрсетті. Алғашқы Висбех гүл фестивалі 1963 жылы жергілікті гүл өсірушілер шіркеуді қалпына келтіру үшін шіркеуде гүлдер сатқанда өтті. Келесі жылы округ Арльмен қарым-қатынас орнатып, Висбех-Арль достастық клубын құрды. Ұлыбританиядағы саяхатшыларды қабылдайтын алғашқы арнайы салынған кеңес басқаратын тұрақ 1975 жылы салынды. 1979 жылғы 21 қыркүйекте Висбех үстінде оқу-жаттығу кезінде екі Harrier ұшағы соқтығысты; біреуі далаға, екіншісі тұрғын ауданына құлады. Рамонт-роудта екі үй мен бір коттедж қирады, нәтижесінде Боб Бауэрс, оның екі жасар ұлы Джонатан Бауэрс және бұрынғы қала әкімі Билл Трампесс қаза тапты. 1982 жылдың көктемінде ашылған 8 шақырымдық, 6 миллион фунт стерлингтік A47 Висбех/Вест Уолтон айналма жолы пайдалануға берілді. 1988 жылы Ноэль Эдмундс ашқан Horsefair сауда орталығы Хилл-стриттің бір бөлігінде және ескі Ат жәрмеңкесі орналасқан жерде салынған. 1990 жылы округ шекарасының өзгеруіне байланысты Валсокеннің шағын бөлігі Висбехке қосылды.

Қазіргі заманғы

2009 жылы Оксфорд Археология Шығыс (OAE) Висбех қаласында Епископ сарайының қалдықтарын табу үшін қазба жұмыстарын ұйымдастырды. Оған көптеген жергілікті еріктілер қатысып, жүздеген балалар қазба алаңына келді. Кейін сол жылы еріктілер тобы Фенланд археологиялық қоғамын (FenArch) құрды. Қоғам бірнеше қазба жұмыстарын жүргізді, оның ішінде Кембридж археология бөлімі (CAU) ұйымдастырған Манеа колониясының қазбасы да бар. 2013 жылы қаладағы құлай жатқан ғимараттар мәселесін шешуге бағытталған бастама көтерілді. Бұл 1,9 миллион фунт стерлингтік төрт жылдық Висбех Хай-стрит жобасына әкелді. 2022 жылдың қазіргі жағдайы бойынша, хай-стриттегі бірнеше нысан құрылыс жұмыстары жүріп жатқандықтан мұңғақпен жабылып тұр. Висбех және Фенланд мұражайы шатыр ауыстыруға арналған мұңғақтың тірегімен жабық болды, ол 2022 жылдың ақпанында қайта ашылды. Висбех және Фенланд мұражайларының достары сериясынан шыққан «Висбех суреттері» кітапшасы Джефф Гастингстің түсірген суреттерін қамтиды, ал зерттеулер Висбех қалалық кеңесінің суреттер архивін ашты, олардың бір бөлігі 2020 жылы жарық көрген «Висбехтың жоғалған суреттері» кітабына енгізілді. Қала бау-бақша өнеркәсібімен әйгілі. 2018 жылы қала Корольдік бау-бақша қоғамының (RHS) жылдық «Британия гүлдену» марапаттау салтанатында бизнес аймағын жақсарту (BID) санатында алтын жүлде жеңіп алды. 2019 жылы қала RHS Anglia in Bloom жарысында ірі қала санатында алтын жүлде алды. Waterlees «Топтағы үздік» және қалалық санатында алтын жүлде, ал St Peters Gardens шағын саябақтар санатында алтын жүлде иегері атанды. 2020-2021 жылдарға арналған қала әкімі, Elgood's Angel Inn лицензиясының иесі 2020 жылдың желтоқсан айында Covid-19 ережелерін бұзды. Фенланд аудандық кеңесінің лицензиялау комитетінің отырысында лицензия алынып тасталды.

Басқару

Висбех 1974 жылы Жергілікті өзін-өзі басқару туралы 1972 жылғы заң күшіне енгенге дейін муниципалды борон болды. Висбех қалалық кеңесі – Висбехтің азаматтық приходтық кеңесі. 1974 жылдың 1 сәуірінде приходтың атауы "Висбех Сент-Питер" есімнен "Висбех" деп өзгертілді. Он сегіз кеңесші төрт жыл сайын сайланады және олар жыл сайын қала әкімін сайлайды. Кеңес бау-бақшалар мен базар алаңына жауапты. 2018 жылы кеңес Висбех қамалын жалға алды. 2019 жылғы мамырдағы сайлауда Фенланд аудандық кеңесіне он екі кеңесші дауыс берусіз сайланды, бұл Сайлау реформасы қоғамының "жарамсыз округтер" тізімінде ең жоғары орын алды. Қала сонымен қатар Кембриджшир округі кеңесіне кеңесшілер сайлайды. Висбех Кембриджшир және Питербороу біріккен аймағының құрамында.

Су жолдары

Висбех Нене өзенінің екі жағында орналасқан, ал оның порты Кембриджширдің теңізге жалғыз қақпасы болып табылады. Нене және Велланд өзендерін байланыстыру жоспарлары ұсынылып, кемелерге тұщы су арқылы қатынасу мүмкіндігі қарастырылуда. Бұрын Висбех порты 400 тонналық желкенді кемелерді қабылдай алатын, бірақ 1852 жылдан кейін өзендегі кең ауқымды жұмыстар кеме қатынасына кедергі келтірген соң, оның дамуы төмендеді. Алдыңғы онжылдықта ол Англияның бидай экспорттау бойынша ең маңызды порты деп есептелген. Ол заманда «корпорацияның сүт сиыры» деп аталған. Бүгінде өзен жағасындағы яхта порты 128 кемеге арналған тұрақтарды ұсынады, ал «Краб Маршбоут» кемежайы 75 тонналық кеме көтергішін пайдаланады. 1978 жылғы су тасқынында бір тұрғын қаза болғаннан кейін, су тасқынынан қорғану үшін қабырғалар мен шлюздер салынды, кейіннен олардың биіктігі арттырылды. 2013 жылдың желтоқсан айында қаланың өзен су тасқынынан қорғанысы сынақтан өтті, өйткені өте жоғары толқын қабырғалар мен шлюздерді басып кету қаупін тудырды.

Жолдар

1831 жылы Саттон көпіріндегі көтеру көпірінің құрылысы Норфолк пен Линкольншир арасында тікелей қатынас жасауға мүмкіндік берді. Қала екі А класты жолдың тоғысқан жерінде орналасқан: Питербородан Кингс-Линнге (A47) және Элиден Лонг-Саттонға (A1101). A1101 қазір өзенді жаңа "Азаттық көпірі" арқылы кесіп өтеді, бұл ескі "Қала көпірінен" трафиктің бір бөлігін азайтады. A47 қазір қаланы айналып өтеді. Қала ішіндегі A47 жолының бұрынғы бөлігі (Линн Rd және Cromwell Rd) енді B198 болып саналады. Wisbech қаласына және одан қатынас жасау үшін қазіргі қоғамдық көліктер First Eastern Counties автобустарының бірнеше бағыттарымен қамтамасыз етіледі, соның ішінде Питерборо мен Кингс-Линн арасында Wisbech қаласында тоқтап, кейін Норвичке баратын Excel экспресс бағыттары да бар.

Темір жолдар

Бір кезде Висбехте үш жолаушылар темір жолы болған, оларға Висбех Шығыс теміржол станциясы, Висбех Солтүстік теміржол станциясы және Висбех пен Апвелл трамвай жолы қызмет көрсеткен, бірақ олардың барлығы 1959 және 1968 жылдар аралығында жабылды. Қазіргі уақытта ұлттық теміржол желісінің бөлігі ретінде Март-Висбех-Брамли желісін қайта ашу үшін белсенді науқан жүргізілуде, бұл Кембриджге және, мүмкін, Питербороға тікелей қатынас ұсынуды көздейді. Бұл бастаманы Висбех қалалық кеңесі қолдап отыр және 2013 жылы округтік кеңес тапсырыс берген есептермен негізделген. Аталған желі қазіргі таңда Wisbech East теміржол станциясы (2019) GRIP 3 зерттеу сатысында қарастырылуда. 2009 жылы Теміржол операторлары қауымдастығы (ATOC) жариялаған есепте бұл жобаның тиімді екендігі көрсетілген. "Жақсы көлік" науқаны бұл бағытты қайта ашуды басымдыққа қойды.

Тарихи

Фенді сумен тазарту аяқталғанға дейін мал ортақ жерде жайылып, иелерін анықтау үшін белгіленеді; осылайша, әдетте, құйрықтарында белгіленген аққулармен де жасалатын. Өзен жағасындағы орналасуы және Висбехті қоршаған құнарлы топырақ қаланың гүлденуіне жағдай жасады. 1740 жылдары қалада Эми Уайт құбыр жасау бизнесін табысты жүргізді. Сондай-ақ 1740 жылдары сабын дайындау ісі де жүргізілді. Қалада бірнеше сыра қайнатушылар болды; соңғысы Солтүстік Бринктегі Элгуд сыра қайнату зауыты. 1795 жылы құрылған және отбасылық кәсіпорын болып қала беретін сыра қайнату зауыты мен бағы туристер үшін танымал орын болып табылады. XIX ғасырдың бірінші жартысы қала үшін өте гүлді кезең болды және порт арқылы жыл сайын шамамен 40 000 тонна тауар өтті, оның көп бөлігі көмір, бидай, ағаш және шараптан тұрды. Айналасындағы жерлерде көп мөлшерде қой, өгіз, жүн, қымыз, зығыр және қарағай өндірілді. Даниямен сауда соншалықты дамыған еді, солтүстік террасадағы Анна патшайымының үйінде, кейде «Дания үйі» деп аталатын консулдық орналасқан. 1851 жылы халық саны 9 594 адамды құрады. 1861 жылы 9 276-ға дейін төмендеп, 1891 жылы 9 395-ке дейін өсті. 1851 жылы Хилл көшесінде Ұлттық провинциялық банк және Солтүстік Бринкте жинақ банкі салынды (кейін ол Либералдық клубқа айналды, қазіргі уақытта (2023) Магвич). 1853 жылы Висбеч және Элли аралы тұрақты құрылыс қоғамы құрылды. Арқан жасау «Ropewalk»-та, ал шатыр жасау қалада В. Попплтонның «Nene Parade» орналасқан жерінде жүргізілді. Клиенттерінің арасында 1881 жылы келген Дж. У. Майерс циркі де болды. 1894 жылы Wisbech Fruit Preserving Company Ltd компаниясы таратылды және оның жері сатылымға қойылды. 1906 жылдың қазан айында «қоңыр» және «ақ» тұқымдық дәнді жинаумен жыл сайынғы алғашқы қыша базары өтті. Жыл сайынғы тұрақты сатып алушылардың қатарында Норвичтен келген Колман мырзалар да болды. 1911 жылы қырық жылдан астам уақыт бойы өткізіліп келе жатқан Висбеч қыша базары қазан айының төрт сенбісінде өтетін бірегей базар деп есептелді. Ірі диірмендер мен өндірушілердің сатып алушылары Роза мен Корона жанында сауда жасады. Жеміс жинауға көп жұмысшылар қажет болды, 1913 жылы көптеген жұмысшылардың келуіне байланысты полиция әр түнде 500 «баспанасыз» жұмысшыға жатақ табуға мәжбүр болды. 1920 жылға дейін теміржол компаниялары аймаққа жеміс жинауға келгендерге арнайы теміржол бағаларын ұсынды. Липтонның 1920 жылдары қалада джем фабрикасы болды. Сэмюэл Уоллес Смедли (1877-1958) ескі Кросс және Блэкуэлл джем фабрикасын сатып алды. Висбех Продукт Каннерс (1925 жылы құрылған), Линн көшесінде, Англияда тұңғыш рет мұздатылған аспаржа, бұршақ және клубника өндірді. 1931 жылы Висбех Продюсер консервілеушілері Ұлттық консервілеу компаниясының құрамына енді. 1947 жылы Smedley's Ltd деп аталды, кейіннен Smedley HP Foods Ltd, содан кейін Hillsdown Foods сатып алды. Қазіргі уақытта (2021) Princes Group компаниясына тиесілі.

Қазіргі заманғы

Металл қорап компаниясы 1953 жылы Вейзенхам-Лейнде ең ірі өндіріс орталығын құрды. Бұл орын жемістер, көкөністер, сорпалар, сүт және үй жануарларына арналған тағамдарды консервілеуге арналған болаттан жасалған банкаларды шығарады. Автоматтандыру және штатты қысқарту салдарынан жұмысшылар саны 1000-нан асып, кейін азайды. Болат Уэльстің болат зауыттарынан, сондай-ақ шетелден әкелінді. Висбех және Марш арасындағы теміржол желісі жабылуға дейін осы орында жеке теміржол алаңы болған. Қазіргі таңда бұл орын Crown Cork компаниясының бөлігі болып табылады. Wisbech қаласында ұзақ жылдардан бері жұмыс істеп келе жатқан тағы бір компания – English Brothers Ltd, Wisbech порты арқылы әкелінетін ағаштарды импорттайды. 1900 жылы олар Оңтүстік Африка соғысы үшін ағаштан жасалған қару-жарақ тасымалдау құралдарын жасады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде олар ағаштан жасалған оқ-дәрілік жәшіктерді өндірді. Shire Garden Building Ltd компаниясы, Wisbech және Саттон Бридж қалаларында орналасқан, 1980 жылдан бері ағаш үйлерді өндіріп келеді. 2010 жылы Нидерландта орналасқан Partner Logistics компаниясы Боленесс-роудта 12 миллион фунт стерлингтік мұздатылған азық-түлік қоймасын ашты, онда елуден астам адам жұмыс істейді. 77 000 паллетке арналған, толығымен автоматтандырылған «мұздатқыш» орталық Lamb Weston, Bird's Eye және Pinguin Foods компанияларымен келісім-шарттар жасады. Соңғы онжылдықтарда Кларксон гериатриялық ауруханасының (1983), Боуторп аналар үйінің (шамамен 1983), Балдинг және Манселл (баспахана) (шамамен 1992), Budgens дүкенінің (бұрынғы Coop) (2017), бау-бақша колледжінің (2012), Бридж-стрит пошта бөлімінің (2014) жабылуы, сондай-ақ CMB компаниясының жұмыс күшін азайтуы экономиканың төмендеуін көрсетеді. Bodgers (2013), Franks butchers (2015) және жергілікті нан пісіру орындары сияқты шағын отбасылық кәсіпорындар супермаркеттерге жол берді. Wisbech қаласындағы ірі жұмыс берушілер Nestle Purina PetCare, Cromwell Rd және Princes, Lynn Rd компаниялары болып табылады. 2018 жылдың сәуір айында Солтүстік Кембриджшир ауруханасын қайта жаңартуға 8 миллион фунт стерлингтік жоспар жарияланды.

Туризм

Ұлттық қорға қарасты Пековер үйі мен бағы туристер мен жергілікті тұрғындарды қызықтырады. Висбек және Фенленд мұражайы Чарльз Диккенстің қолжазбасын, Томас Кларксонның естелік заттарын және басқа да көрмелерді көруге келушілерді тартады. Октавия Хиллдің туған үйі Ұлттық қорға, армия кадеттеріне немесе әлеуметтік тұрғын үйлерге қызығушылық танытқандарды қызықтырады. "Angles" театры, "The Light" және "The Luxe Cinema" кинотеатрлары да қаладан тыс көрермендерді тартады. Висбех порты мен марина қайықпен жүзуді ұнататындарды қызықтырады. Қалалық сарайда халыққа арналған іс-шаралар мен қызметтер бағдарламасы бар.

Діни орындар

Англикандық Санкт-Петер және Санкт-Пол шіркеуінің тарихы 12 ғасырға дейін жетеді. Мұнарасында әлемдегі 10 қоңыраудың үшінші ең көне толық жиынтығы бар, ол 1821 жылы Уильям Добсон құйған; қоңыраулар әлі де қолданыста. Линн көшесіндегі Сент-Августин шіркеуі 1868–69 жылдары салынды және 1869 жылдың 11 мамырында киеленді. Оған жатас мектеп ғимараты қазір Роберт Холл скауттар залы болып табылады. 1997 жылы шіркеу жанындағы залмен біріктірілген жаңа шіркеу орталығы құрылды. Католиктердің Әйел Мария және Әулие Чарльз Борромео шіркеуі 1854 жылдан бері рим католиктерінің құдайға сыйынған орны болып табылады. Висбех қамалы, Висбех көтерілісінің орны, сонымен қатар шағын қажырлы орын да болды. Басқа да діни орындар: Баптист, Хилл Стрит; Король шіркеуі, Куинс Рд; Ехоба куәгерлері, Тинкерс Дрив; Троица методистері, Чирк террасасы; және Спиритуалист, Александра Рд. Достар қоғамының үйі, Солтүстік Бринкте, Джейн Стюарттың қалдықтары бар жерлеу орнына ие. 1827 жылы салынған және 1830 жылы аяқталған, бірақ 1952 жылы даулы түрде бұзылған Қасиетті шатыр (Октагон шіркеуі) болды. Үлкен шамдан Ели соборының шамдары үлгі алған. Шіркеу ауласы сақталған және көпшікке ашық.

Білім

1839 жылы жұмыс үйінің үлкен залында екі жастан алты жасқа дейінгі балаларға арналған балалар бағы мен мектеп ашылды. Висбехтегі бастауыш мектептерге: Кларксон балалар бағы мен мектебі, Санкт-Петерс Англия шіркеуіне қарасты кіші мектеп, Орчардс Англия шіркеуі академиясы, Пековер бастауыш мектебі, Нене балалар бағы, Рамнот кіші мектебі және Элм-роуд бастауыш мектебі кіреді. Сондай-ақ, арнайы мектептер де бар: Медоугейт академиясы, Камбиан Висбех мектебі, округтік мектеп және Тринити мектебі. Висбехте екі орта мектеп бар: жекеменшік Висбех грамматикалық мектебі, ол 1379 жылы негісталды, бұл Ұлыбританиядағы ең көне мектептердің бірі және мемлекеттік қаржыландырудағы Томас Кларксон академиясы. Сонымен қатар, жоғары білім беру орталығы бар: Батыс Англия колледжі, бұрынғы Исл колледжі.

Спорт

Нене өзені және басқа да су жолдары осы аймақта орналасқандықтан, су спорты түрлері кең таралған. Өзендер мен каналдар каноэ мен байдаркамен жүзуге қолайлы жағдай жасайды. 1955 жылы Висбех Яхт Клубы Латтерсли Пит, Уитлсиде жаңа клуб үйін ашқандығы, ұйымдастырылған су спортының бір мысалы. Футбол қалада Висбех паркі 1869 жылы ашылғанға дейін де ойналып келген. Жақын орналасқан Сент-Огастин клубы Висбеч қаласы клубына дамыды.

Грузиндік Ангелс театры

Грузин театры, Deadman's Lane (қазіргі Александра көшесіндегі Ангелс театры) 1790 жыл шамасында Линкольн айналымының бір бөлігі ретінде салынған. Қазір бұл театрды қоғамдық театр ұйымдары мен гастрольдік труппалар пайдаланады. Театрды Висбех Англс Театр Кеңесі (Wisbech Angles Theatre Council) басқарады, ол тіркелген қайырымдылық ұйымы. 1953 жылы құрылған Висбех ойыншылары (қазіргі Висбех театр ойыншылары) қазір театрдың ажырамас бөлігіне айналған.

Мұражайлар

Висбех және Фенланд мұражайы, Музей алаңы 1847 жылы қазіргі орнында ашылды. Висбех және Фенланд мұражайының достары мұражайға сатып алу үшін гранттармен көмектеседі, сондай-ақ мұражайдың ғылыми-зерттеу бағдарламаларына, консервацияға, басылымдарға және жаңа технологияларға қолдау көрсетеді. Қасқыр ғимараты бұрынғы білім беру директорының отбасы Элли аралы округтік кеңесіне сыйға берді, қазір оны қалалық кеңес басқарады. Ол қоғамдық мүлік ретінде пайдаланылады және білім беру және басқа да шараларды өткізеді. Оның құрамына жиһаз, кітаптар және басқа да қызықты заттар кіреді. Октавия Хиллдің туған үйі Октавия Хилл және оның отбасының түрлі қайырымдалық қызметтерімен байланысты заттарды сақтау мақсатымен ашылды. Висбех жұмысшы институты мен әлеуметтік клубының тарихы 1864 жылға дейін жетеді. Солтүстік Бринкте орналасқан Элдгуд сыра зауыты өз клиенттеріне – Angel Hotel, King's Head, Hare and Hounds қонақ үйі, қаладағы Red Lion және Three Tuns Inn, сондай-ақ айналасындағы басқа да мекемелерге тауар жеткізеді. Басқаларына Қара аю, Глобус, Локомотив, Роза таверна және Ақ арыстан кіреді. 1950 жылы Артур Артис Олдхэм Висбех пабтары мен таверналарын зерттеп, өте шектеулі санда жариялады. Соңғы рет 1979 жылы Кембриджшир кітапханалары «Висбех қонақүйлері мен таверналары» деген атпен қайта басып шығарды, ал қазір (2021) АБН Кетлидің «Висбех қонақүйлері, таверналары және сыра үйлері: өткен мен қазіргі» сериясымен алмастырылды. Рыноктағы Роуз және Крон қонақ үйі қаладағы ең көне ғимараттардың бірі және 2009 жылы «Отель инспекторы» телешоуында көрсетілді. Оның астында Тюдор дәуірінен қалған кірпіштен салынған цилиндрлі күмбездер бар.

Поэзия

Поэт Джон Клэр қала тұрғыны болуға жақын еді, себебі ол жұмысқа орналасуға арналған әңгімелесуге келген. Fen speak өнер кеңесі, Metal Culture және Джон Клэр Коттедж қаржыландырған бірқатар шаралар ұйымдастырды. Қала Фенланд ақыны сыйлығын өткізді (2012 – Элейн Эвертон; 2013 – Леан Моден; 2014 – Поппи Клейзер; 2015 – Джонатан Тотман; 2016 – Мэри Ливингстон; 2017 – Кейт Каоимге). Фенланд ақыны сыйлығы 2019 жылы Өнер кеңесінің қаржысымен қайта іске қосылды. 13 жасар Шарлотта Бек және С.Ж. Аткинсон 2019–2020 жылдарғы жас Фенланд ақыны және Фенланд ақыны болып жарияланды. "Станза" поэзия тобы "Қалада" тұрақты түрде шаралар өткізеді.

Өнер

Висбех өнер клубы 1933 жылы құрылған және қаладағы, оның ішінде Висбех және Фенланд мұражайында көрмелер ұйымдастырады. Қазіргі кезде (2024) тұрақты жиналыстар Валсокен ауылының үйінде өтеді.

Фотография

Висбех және аудандық фотоклуб 1950 жылы құрылды және Висбех Сент-Мэриде жиналады. Қаладағы алғашқы және белгілі фотографтардың қатарында Уильям Эллис (миссионер), Сэмюэл Смит (фотограф), Лилиан Рим, Валентин Бланшард және Джефф Гастингс болды.

Музыка

Көптен бұрын жабылып қалған Жүгері биржасы музыкалық шараларға арналған орын болған. "Роллинг Стоунз", Джерри Ли Льюис, Адам Фейт және Джин Винсент сияқты танымал әртістер осында өнер көрсеткен. Қазіргі жергілікті рок-топтарының бірі – The Brink. Парктегі эстрада жазғы концерттер өткізілетін орын, сондай-ақ паркте жыл сайынғы Wisbech Rock фестивалі ұйымдастырылады.

Тігу

Миа Ханссон, Швецияның Сканер қаласынан, қазір осы қалада тұрып, 13 шілде 2016 жылы Байо гобеленін қайта жасауды бастады. 2022 жылдың шілдесіне қарай ол 37 метрді аяқтады және оны шамамен бес жылда бітіруді күтеді. Ханссон көшірмесінің бір бөлігін лекциялар мен көрмелерге алып шығады. 2020 жылдың қыркүйегінде ол Байо гобеленінен қолмен салған суреттерден тұратын «Мияның Байо гобеленінің бояу кітабын» жариялады.

Ерекше ғимараттар мен ескерткіштер

Висбех әсіресе георгиан сәулетінің көрнекті үлгілерімен ерекшеленеді. Онда 250-ден астам тізімделген ғимарат пен ескерткіш бар, олар негізінен өзен бойында, «The Brinks» (Солтүстік және Оңтүстік Бринкс) деп аталатын жерде, сондай-ақ Ескі базар, Базар алаңы және «The Crescent» деп аталатын Қамал төңірегіндегі цирк аймағында шоғырланған. Олардың ішінде:

Грузин тілі

Пекковер үйі (1722), Солтүстік Бринк, Ұлттық Трастқа тиесілі; оның аумағында Төменгі жердегі Ақ Крестің қалдықтары бар. Октавия Хиллдің туған үйі (бұрынғы Банк үйі), Оңтүстік Бринк. Кастель – Норман қамалының орнында салынған Регенттік кезеңдегі вилла (1816). Бұрынғы Нью Инн, Юнион-стрит шамамен 1500 жылы салынған. Рынок алаңында орналасқан Rose and Crown қонақ үйі – 17 ғасырдың басындағы көшпенділерге арналған қонақ үй. Ғимараттың сыртында 1601 жыл, сондай-ақ керней мен фазан бейнесі салынған. Англияның тарихи ескерткіштерінің ІІ* санаттық тізімінде. Элгоуд сыра зауыты, зауыт 1795 жылы негісталды және көп ұзамай Элгоуд отбасы сатып алды. Элли Хаус, 18 ғасырдың басындағы ферма үйі. ІІ санаттық тізімде. Ангелс театры, Томас Шафто Робинсонға тиесілі, шамамен 1790 жылы салынған, типикалық грузин театры. ІІ санаттық тізімде. Англиядағы ең көне, әлі жұмыс істеп тұрған сегізінші театр деп танылған. Линн-роудтағы Милл Тауэр, бұрын Лич диірмені деп аталған, биіктігі мен ескілігімен ерекшеленеді. Дөңеске салынған, биіктігі сегіз қабатты, сегіз қанаты болған. Ол кем дегенде 1778 жылға жатады, бірақ диірменнің ішіндегі арқалықта SH әріптері мен 1643 саны жазылған деген әңгіме бар. Соңғы диірменші оны 1930 жылдарға дейін пайдаланған. Жанындағы ұн және азық диірмені 1970 жылдары өртенді. Қазір диірмен, қанаттарызсыз, тұрғын үй ретінде пайдаланылуда. Басқа онға жуық диірмендердің ешқайсысы сақталған жоқ.

Патшалық, дворяндық және мемлекеттік қызмет

Джон Тюрло, Парламент депутаты (1616–1668), генерал-солиситор, Лорд-бас судья, Мемлекеттік хатшы және заңгер. Кромвельдің тыңшысы. Ол Висбектегі епископ сарайының орнына (кейіннен Жозеф Медворт бұзған) сарай салды. Джейн Стюарт (шамамен 1654–1742), Джеймс II-нің қызы, Солтүстік Бринктегі Достар қоғамына қосылды және Ескі нарықта тұрды, ол 12 шілдеде Висбекте 88 жасында қайтыс болды және Достар зиратында жерленді. Кембридж университетінің Тринити колледжінің мүшесі, ирландтық англикандық дін қызметкері: Томас Херринг, магистр (1693–1757), Кентербери архиепископы (1747 жылдан бастап), Висбек грамматикалық мектебінде білім алған. Пастор Уильям Хазлитт (1737–1820), 1764–1766 жылдары осы жердегі пресвитериандық үйінің пасторы болды, содан кейін ықпалды унитарий дін қызметкеріне айналды. Ол эссеші Уильям Хазлитт пен портретші Джон Хазлитттің әкесі болды. Висбекте тұрғанда Грейс Лофтусқа үйленді.

Жазушылар

Ричард Хулоэ, лексикограф және жазушы. Уильям Годвин аға (3 наурыз 1756, Уисбеч – 7 сәуір 1836), Мэри Шеллидің әкесі, ағылшын саяси жазушысы және романист. Артур Артис Олдхэм (1886–1980), тарихшы және жазушы, Уисбеште дүниеге келді. Оның еңбектері: «Уисбех өзенінің тарихы» (1933), «Уисбех көпірлері», «Уисбех мейрамханалары мен таверналары» (1950), «Уисбех жел тегершіктері», «Уисбех маңындағы жел тегершіктері», «Уисбех мейрамханалары мен таверналары» (1979) және «Уисбехтегі және оның маңындағы жел тегершіктері» (1994). Ол Элен (Нелли) Фьюстерге үйленді және екі баласы болды. Норвичке зейнетке шығып, 1980 жылы қайтыс болды. Джон Мюриел (1909–1975), Саффолк графтығындағы Хэдли қаласында туған, сондай-ақ Джон Сент-Клэр Мюриел, Джон Линдси немесе Саймон Дьюс деген аттармен де белгілі, Уисбех грамматикалық мектебінде сабақ берген жазушы. Оның әкесі Джон Мюриел (1859–1946) болды. Роман, автобиография және әңгімелер жинағы: «Тұнық көмір» (1930), «Бір дауыс», «Шығысқа қарай бұрынғыдан да қатайып» (1940), «Саффолк балалық шағы» (1959), «Эссекс күндері» (1960) және «Әлемнің бәрі жас болғанда» (1961). Оның шәкірттерінің бірі Джон Гордон болды. Құрметті У. Одри OBE (15 маусым 1911 – 21 наурыз 1997), «Томас танк машинасының» авторы, 1953–1965 жылдары Эмнет шіркеуінің пасторы болды. Одридің кейіпкерлерінің бірі – Тоби трамвайы, Апвелл мен Уисбеш арасындағы Strawberry Line бағытында шаруашылық өнімдерін тасымалдаған кішкентай бу трамвайларына ұқсас болды. Джон Гордон (1925–2017), Уисбех грамматикалық мектебіне қатысты. Қала мен оны қоршаған батпақтар оның көптеген романдарына шабыт берді, соның ішінде «Бетқайнар үй» (Пековер үйі) және «Батпақ жүгірушілері» романдарына. Мик Уокер (1942–2012), 30 қараша 1942 жылы Вреттон, Норфолк қаласында туған. 10 жыл әскери қызметтен кейін ол дилер, импорттаушы және жарыс демеушісі болды. Мотоцикл бизнесін басқарғаннан кейін «Motorcycle Enthusiast» журналының редакторының көмекшісі болды және 100-ден астам кітаптың авторы атанды. 8 наурыз 2012 жылы қайтыс болды, одан әйелі Сьюзан және ұлы Стивен қалды.

Музыка

У. Х. Джуд (1851–1922) композитор және органшы Висбех грамматикалық мектебіне қатысқан. Рассел Артур Миссин (1922–2002), Висбехке жақын Горфилдте туған, Ньюкасл соборындағы органшы және хор жетекшісі болған.

Өнер көрсету

Фанни Робертсон, сондай-ақ Фрэнсис Мэри Робертсон (1768–1855), актриса, театр директоры және Висбех театрының (қазіргі Англс театры) жалға алушысы. Франсис Мэри Росс есіммен туған. Томас Шафто Робертсонға (1765–1831) үйленген. Норфолк көшесінде тұрып зейнеткерлікке шықты және 18 желтоқсан 1855 жылы қайтыс болды. Генри Герберт, немесе Мастер Герберт (Висбехте 1829 жылдың 22 желтоқсанында туған), «The Infant Roscius» деген атпен белгілі бала актер. Джон Герберттің ұлы. Антон Роджерс (1933–2007), актер, 1933 жылдың 10 қаңтарында Лондонда дүниеге келді және соғыс кезінде Висбехке көшіп келді. Ол Грузин дәуіріндегі Англс театрының президенті болды.

Әлеуметтік реформа және науқан

Томас Кларксон, құлдыққа қарсы күрескер, 1760 жылы Висбех қаласында дүниеге келді және Висбех грамматикалық мектебінде білім алды. Кларксон ескерткіші 1833 жылғы 25 наурызда Ұлыбритания империясындағы құлдықты жоюға арнаған өмірінің еңбегін еске алу үшін салынды. Оның құрметіне екі мектеп және бір көше аталды. Томас Кларксонның кіші інісі, лейтенант Джон Кларксон (1764–1828) британдық құлдықтан азат ету қозғалысының маңызды тұлғаларының бірі болды. Сьерра-Леоне губернаторы ретінде ол Америка Тәуелсіздік соғысы кезіндегі адалдығы үшін британдықтар босатып жіберген бұрынғы құлдардың ерікті түрде көшіп кетуін ұйымдастырды. Элизабет Доубарн (1839 жылы қайтыс болды) балалар мен ересектерге арналған діни жазбалар жазушы болды. Каролина Саутвуд Хилл (туған тегі Смит; 1809–1902), жазушы және педагог. Доктор Томас Саутвуд Смиттің үлкен қызы. 1835 жылғы 21 шілдеде Джеймс Хиллдің (банкирдің) үшінші әйелі болды. Октавия Хиллдің анасы. 1902 жылғы 31 желтоқсанда 94 жасында қайтыс болды. Присцилла Ханна Пекковер (1833–1931), квакер, бейбітшіл және тіл білуші; ол 6000 мүшеге дейін өскен Висбех жергілікті бейбітшілік қауымдастығын құрды. Миранда Хилл (1836–1910), Висбехте дүниеге келді, ол Ұлттық трасттың алға басушысы болған Кёрл қоғамын құрды. Октавия Хилл (1838–1912), Висбехте туылған, Кёрл қоғамының қазынашысы, Ұлттық трасттың алға басушысы, және Октавия оның негізін қалаушыларының бірі болды.

Саясат және үкімет

Алдерман Ричард Янг (МП) Кэмбриджширден (1809–1871) кеме иесі, Висбехтің бес мәрте мэрі (1858–1862), Эли және Норфолк аралының әділ сот судьясы (JP) және 1871 жылы Лондон және Миддлсекс қаласының шерифі болды. Сэр Томас Джордж Фарделл (BA, MP) (1833–1917), ағылшын саясаткері және заңгері, 1833 жылдың 26 қазанында дүниеге келген. Ол Висбех шлютері Генри Фарделлдің кіші ұлы. Уильям Дигби (1 мамыр 1849 – 29 қыркүйек 1904) – ағылшын жазушысы, журналисі және либерал саясаткер, Ұлттық либералдық клубтың бірінші хатшысы. Джон Хамфри (1838–1914) – Висбехте туған американдық саясаткер.

Медицина және ғылым

Уильям Скримшир, (Wisbech қаласында 1766 жылы туған, 1829 жылы қайтыс болған) – хирург және ботаник. Хилл-стриттегі "Скримширс пассажы" деп аталатын жол оның құрметіне аталған. Фенвик Скримшир, (Wisbech қаласында 1774 жылы туған, 11 маусым 1855 жылы қайтыс болған) – ағылшын табиғаттанушысы және Джон Клэрдің жеке дәрігері. Профессор сэр Гарри Крото (1939–2016), 7 қазан 1939 жылы Wisbech қаласында Хайнц Фриц Кротон мен Эдит Катэ Дора Кротоның ұлы болып дүниеге келді. 1996 жылы фуллерендерді ашқаны үшін химия саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты атанды.

Фотография

Қасиетті Уильям Эллис (29 тамыз 1794 – 9 маусым 1872) – пионер-фотограф, Висбехте тәрбиеленіп, бастауыш мектепте оқыды. Кейін ол Хомертон колледжінде (сол кезде Лондон қаласында) оқыды және миссионер болды. Оның жазу және фотосурет шеберлігі оны Мадагаскар тарихы (1838), Полинезия зерттеулері, Лондон миссионерлік қоғамының тарихы және басқа да басылымдардың авторы болуға алып келді. Сэмюэл Смит, "Философ Смит" (1802–1892) – саудагер және пионер-фотограф. Висбех газ және кок компаниясының директоры және Лондон палеонтографиялық қоғамының мүшесі. Оның 1850 және 1860 жылдары түсірген суреттері қаланың дамуын көрсетеді. Жиынтықтары Лондон ғылым мұражайында және Висбех және Фенланд мұражайында сақталған. Лилиан Риам (1877–1961) – фотограф. Лилиан Норфолк графтығының Батыс Уолтон ауылында дүниеге келген. 17 жасында Уильям Драйсдейлдің фотограф көмекшісі болып жұмыс істеді және жергілікті фотобизнесте жетекшілік етті. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін оның ұлы Роланд студияны басқарды, ол 1971 жылға дейін жұмыс істеді. 10 000-нан астам негативтер сақталып, "Лилиан Риам коллекциясын" құрады. Бұл Англиядағы осы сияқты ең толық жиын болуы мүмкін. 2013 жылдың сәуір айында Висбех қоғамы оның құрметіне 4 The Crescent мекенжайында естелік тақта орнатты. Джефф Гастингс (1926–2005) – фотограф және суретші. Ол 1950 және 1960 жылдары қаладағы өзгерістерді фотокамерамен тіркеді. Сондай-ақ журналистік фотограф және суретші. Оның көптеген суреттері Висбех және Фенланд мұражайында сақталған және Висбех суреттері кітапшаларында және басқа да басылымдарда жарияланған.

Спорт

Джесси Пай (1919–1984), кәсіби футболшы, 1949 жылғы ФА Кубогы финалында екі гол соқты және Англия құрамасы үшін ойнады, содан кейін 1960–1966 жылдар аралығында «Висбьюч Таун» клубының ойыншы-бапкері болды. Джон Барри (снукерші), (1924–1996) – снукер мен чемпиондық бильярд ойыншысы. 30 маусымда Висбек қаласында Уильям Барри Смит болып дүниеге келді, 71 жасында 20 сәуірде қайтыс болды.

Дипломатиялық

Брайан Хич (1932–2004), Висбех қаласында туған, Мальтадағы елші және ғалым.

Пековерлер отбасы

Көптеген ұрпақтар бойы Пековер отбасы қарапайым квакер тегінен басталып, банкирлер мен пэрлерге дейін көтеріліп, Висбехтің ең беделді отбасы атанды. Олар қайырымдылық қызметтерімен ерекше көзге түсті. Александр Пекковер, 1-ші Пекковер бароны, LL. D., FRGS., FSA., FLS. (1830–1919) – британдық квакер банкирі және меценаты. 1830 жылдың 16 тамызында Висбехте дүниеге келді. 1919 жылдың 21 қазанында қайтыс болды.

Басқа

Джозеф Медворт (1752–1827, Уисбехте туған) – қамал иелігін циркке айналдырған құрылысшы, оның ішінде Уисбехтегі "Кресент" және қамал орнындағы қазіргі Регенттік виллаға "Турлоның сарайын" қайта жаңарту. 1827 жылдың 17 қазанында қайтыс болды. Ричард Келхам Уайтламб, 1765 жылы Уисбехте крещениеден өткен, бойы 2'10". Оның суретін Сэмюэл Ирландия (1744–1800) салған, ол Корольдік коллекцияда сақталады. Ол жәрмеңкелерде көрсетілетін көрнекі тұлға болды және 1787 жылдың 23 тамызындағы хабарламада "қазір 22 жаста, 34 дюйм биіктігі және салмағы 42 фунт" деп көрсетілген. Чарльз Бухер (1866 жылы қайтыс болды), сыра қайнатушы, "Қамалда" тұрды және "Одақ сыраханасымен" және 44 қоғамдық үймен иеленді. Пастор Чаунси Харе Тауншенд, М.А. (1798–1868), қайырымдастық жұмысын істеген және Уисбехте мүлік иесі болған. Ол Чарльз Диккенстің досы болды, ал Диккенстен алған "Үлкен үміттер" атты қолжазбасы Уисбех және Фенленд мұражайына қалдырылды. Джордж Расселл (1998 жылдың 15 ақпанында туған), қазіргі "Мерседес" Формула-1 жүргізушісі, Уисбехта өсті және Уисбех грамматикалық мектебінде оқыды.

Радио, кино және теледидар

1924 жылы Шығыс Англия кино мұрағатында (EAFA) Солтүстік Кембриджшир ауруханасында түсірілген фильм сақталған. 1926 жылы жергілікті Электр театрында көрсету үшін көше көріністері түсірілді. EAFA. Солтүстік Кембриджшир ауруханасы 1930 жылдары. EAFA. Висбехке жақындағанда, 1930 жылдардың соңында түсірілген жол-көлік апатын симуляциялаған әуесқой фильм. EAFA. 1932 жылы «Фендердің астанасы» принц Джорджты көру үшін көшелерге толған көпшілікке байланысты тоқтап қалды. 1957 жылы Уилфред Пиклз BBC радиосында «Have A Go» шоуын қалада жазды. Сол жылы BBC миссис Честердің кішкентай театр тобының Оңтүстік Бринктегі грамматикалық мектеп үйінің аумағында өнер көрсеткенін түсірді. Бұл 1958 жылғы 26 сәуірде «Мейпол мен Мелодия» бағдарламасының бөлігі ретінде көрсетілді. 1961 жылы Висбек – Апвелл трамвайы. EAFA. 1963 жылы Anglia TV Wisbech Castle туралы фильм түсірді. Бұл фильмді Шығыс Англия кино мұрағатынан жүктеуге болады. 1963 жылы Висбехтен келген қайықтарда түсірілген «Су тасқыны» атты драма. 1975 жылы Anglia TV Ұлыбританиядағы алғашқы мақсатты салынған көшпенділер лагері туралы хабарлады. EAFA. «Висбехке саяхат» (1986) – BBC-нің Британия жағалауындағы кемелер туралы деректі фильмі, Рик Уотерсқа тиесілі және басқаратын 30 жылдық «Каррик» кемесінің саяхатын бақылады. 1998 жылы Стивен Ри, Джимми Найл, Билли Коннолли, Тимоти Сполл, Билл Найи, Джульет Обри, Хелена Бергстром және Брюс Робинсон ойнаған британдық комедиялық фильмде «Висбех рок фестивалі» көрсетілді. Висбех өзінің сақталған георгиандық сәулетімен, әсіресе Солтүстік Бринк және Крессент бойында танымал. Ол BBC One-ның 1999 жылғы Чарльз Диккенстің «Дэвид Копперфилд» және ITV1-дің 2001 жылғы Дэвид Джейсонның «Миккоубер» бейімдемелерінде пайдаланылды. 2000 жылы BBC One-ның «Антиктер Роудшоу» бағдарламасы Хадсон демалыс орталығында өткізіліп, жазылды. Питер О’Тулдың қатысуымен 2008 жылы түсірілген «Дин Спанли» көркем фильмі көбінесе Висбехте түсірілді. 2009 жылы 5-арнаның «Отель инспекторы» телесериалының басты рөлін Алекс Полицци сомдаған «Роза және Король» қонақ үйі көрсетілді. 2010 жылдың ақпан айында Эван Дэвис ұсынған BBC деректі фильмінде иммиграцияның қалаға тигізген әсері көрсетілді. Бағдарламада «мигранттар басып алған» деп хабарланған қаладағы жұмыс орындары талданды. Бағдарлама аясында бірнеше жергілікті жұмыссыздарға осындай жұмыс орындарын сынап көруге мүмкіндік берілді. 2018 жылы қыркүйекте «Celebrating Nestle Communities – Wisbech» шығарылды. Бұл фильм Nestle компаниясы жұмыс істейтін Ұлыбритания мен Ирландиядағы қоғамдастықтарды көрсететін фильмдер сериясының бірі. 2018 жылдың желтоқсанында британдық жұлдыз Джеймс Кордонның қатысуымен өткен американдық телебағдарламада Кромвелл жолын жапқан алып кептірілген Санта бейнесі көрсетілді. Бұл Санта Клаус бақшадағы бекітілуінен босап, оны ұстауға бірнеше сағат кетті. Висбех 2019. «Minecraft-та жасалған Висбех: басқа көзқарас» шығарылды. Бұл қаланың кейбір бөліктерін Minecraft форматында көрсетеді.

Басқа медиа

Джозеф Джейкобс жинаған және редакциялаған "More English Fairy Tales" кітабында Том Хиккатрифттің және оның Висбич (Висбич) алыппен шайқасы туралы әңгіме қайта айтылады. Басқа нұсқаларда басты кейіпкер Висбех / Висбех Огры деп сипатталады. Исаак Казобон өзінің күнделік жазбасында 1611 жылы 17 тамызда Висбехке келгенін жазды. Ол Эли епискобы Ланселот Андревеспен Даунхэмдегі епископ сарайынан бірге барды. Сэмюэл Пеппс өзінің күнделігінде 17 қыркүйек 1663 жылы Пэрсон Дровке сапар шегуін, оның ағасы мен ағайындысын Висбехке басқа ағасы Дейдің мүлкіне байланысты ертіп баруын жазды. 18 қыркүйекте Висбехтегі шіркеу мен кітапханаға барды. Уильям Коул (антиквар) (1714–1782), 1772 жылы Кембриджге келген антиквар, "ғимараттардың көпшілігі әдемі болған, ал біз тоқтаған қонақ үй ерекше әдемі болды" деп жазған. "Бірақ көпір", - деп қосты ол, "осы тік және кең өзен үстінен Риальто сияқты созылып, суға қарап тұрған үйлердің қатарымен ұзаққа созылған, бәрін басып, Венециялық көрініс сезімін береді". Джон Ховард (түрме реформаторы) 3 ақпан 1776 жылы Висбехтегі "Висбич Брайдуэллге" барып, онда екі тұтқынның қамалғанын көрді. Ол оның екі-үш бөлмелі екенін айтты. Аула жоқ. Су жоқ. Күнделікті жәрдемақы – бір пенни, ал сабанға жылына жиырма шиллинг беріледі. Қараушының жалақысы 16 фунт: қосымша төлемдер жоқ. Бұл түрме қараушының бағында жақсартылуы мүмкін. 1778–1779 жылдары итальяндық жазушы және ақын Джузеппе Марк'Антонио Баретти (Джозеф Баретти деп те аталады; 1718–1789) шамамен екі апта бойы қамал тұратын отбасымен бірге тұрды. Кейін ол Висбехке сапарын сипаттаған, Джузеппе Бареттидің "Lettere Familiari" атты хаттар жинағын жариялады. Ол ат жарыстарына, театрларға, қоғамдық балдарға, кешкі асқа және басқосуларға қатысты. Уильям Коббет (1763–1835), 1830 жылы сәуір айында Playhouse Angles театрында шамамен 220 адамға сөз сөйлеген, оны "жақсы, берік қала, бірақ әдемі емес" деп атады және жүгері экспорты туралы айтты. Уильям Макреди 1836 жылы 13 маусымда Висбехке келді және қазіргі Англес театрында "Гамлет" және "Макбет" спектакльдерін қойды. Ол сапары туралы жазған жазбалары кейіннен 1875 жылы "Күнделіктер мен хаттар" атты кітапта жарияланды. Висбич және оның өзені Нене (немесе Нен), ағаш қадалармен бекітілген және өзен порты, екі станциясы туралы Солтүстік Бринктегі Уайт Харт қонақ үйінде тамақтанған Хилари Беллок (1870–1953) айтқан. Висбех 1952 жылы Country Life Ltd баспасында жарияланған "Ескі қалалар" кітабында көрсетілген сегіз қаланың бірі болды. Брайан Весси Фицджеральд 1964 жылы мамыр айында Висбехке барған кездегі тәжірибесін баяндады. Саяхат жазушысы Николас Волластонның (1927–2007) қалаға сапары оның 1965 жылғы кітабында бір тарауды құрады. Висбех Джон Гордонның 1992 жылғы өмірбаянында кездеседі. Қала ішінде және онлайн екі тегін газет таратылады: "Висбех Стандарт" (Archant иелігінде) және "Фенланд Ситизен" (Iliffe Media иелігінде). Бірнеше тегін жергілікті журналдар онлайн жарияланып, таратылады: "The Fens" (ай сайын), "Discovering Wisbech" (ай сайын), "The Wisbech Post" (тоқсан сайын) және "Fenland Resident" (тоқсан сайын). Иммиграциялық үрдістерді зерттеген зерттеуге сәйкес, Висбех бір кезде Sky News арнасымен Британияның "ең ағылшын" қалаларының жетіншісі деп танылған. Алайда, 2008 жылдың 16 ақпанында Daily Express газетінде "Елдің ажалы" атты мақала шығып, шығыс еуропалық иммигранттардың ағыны қылмыстың өсуіне себеп болуы мүмкін екендігі туралы жазылған. 2008 жылдың 20 ақпанында "Фенланд Ситизен" газеті Daily Express мақаласына қарсы мақала жариялады. 2011 жылдың 14 мамырында Висбех The Guardian газетінің "Let's Move to" бағаншасында пайда болды: Том Дайкхофф Грузия көшелерін, кинотеатрларды, жергілікті қоғамдық ұйымдарды және нашар теміржол байланысын атап өтті. 2018 жылдың маусым айында Country Life журналы Висбех туралы мақала жариялады. 2018 жылдың қарашасында Висбех Джек Риардың "Daily Telegraph" газетінде "Британияның ең жақсы ұмытылған тарихы бар ағылшындық қала" атты мақаласында жарияланды. "Wisbech Merchants' Trail" маршруты 2019 жылдың тамызында жаңартылып, карта және кітапша түрінде, сондай-ақ тегін мобильдік қосымша ретінде қайта жарияланды. Қаланың тарихи орындарында 17 мыс тақта орнатылған. Қалалық кеңес жыл сайын "Официальная карта города и путеводитель" ("Қаланың ресми картасы және жол көрсеткіші") атты кітапты шығарады. Оның онлайн нұсқасы да бар.

Климат

Ұлыбританияның қалған бөлігі сияқты, Висбех те теңіздік климатқа ие, бірақ Кембриджшир Британ аралдарындағы Эссекспен қатар ең құрғақ графтықтардың бірі болып табылады. Ақпан айы ең құрғақ ай, ал қазан айы – ең жаңбырлы. Температура жағынан, қаңтар мен желтоқсан ең суық айлар, ал тамыз – ең жылы ай болып есептеледі.