Тед Льюис: «Мырза Көңіл көтеру» және американдық джаздың тарихы
Ted Lewis (musician)
Тед Льюис – американдық әнші, музыкант, «Көңіл көтеру шебері» атымен танымал. ЖАЗЗ, комедия, ностальгияны ұштастырған өнерімен халыққа жақын болды. Биографиясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық әртіс және музыкант
American entertainer and musician
Теодор Леопольд Фридман (6 маусым 1890 жыл - 25 тамыз 1971 жыл), Тед Льюис ретінде танымал болған американдық әртіс, оркестр жетекшісі, әнші және музыкант. Ол джаз, комедия және ностальгияны үйлестіретін, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және кейін американдық көрермендерге ұнаған топ пен гастрольдік сахналық қойылымды басқарды. Ол "Мистер Әртіс" немесе "Барлығы бақытты ма?" деген Тед деген атпен белгілі болды. Льюис 1971 жылдың тамыз айында өкпе жеткіліксіздігінен қайтыс болды.
Theodore Leopold Friedman (June 6, 1890 – August 25, 1971), known as Ted Lewis, was an American entertainer, bandleader, singer, and musician. He fronted a band and touring stage show that presented a combination of jazz, comedy, and nostalgia that was a hit with the American public before and after World War II. He was known by the moniker "Mr. Entertainment" or Ted "Is Everybody Happy?" Lewis. He died of lung failure in August 1971.
Ерте өмір
Огайо штатының Цирклвилл қаласында туған Льюис, 1910 жылдары Нью-Йоркке келген Нью-Орлеан джаз музыканттарының стилін еліктеген алғашқы солтүстік музыканттардың бірі болды. Ол алғаш рет 1917 жылы Эрл Фуллердің джаз тобымен жазба жасады, содан кейін Манхэттендегі Ректордың ресторанында, Нью-Йорктегі Рейзенвебердің ресторанында ойнаған қаланың ең жаңа сенсациясы – Original Dixieland Jass Band тобының дыбысын көшіруге тырысқан ұжыммен бірге жұмыс істеді. Льюис ең алғаш пиколоны үйренгенмен, C мелодиялық саксофонда да ойнады, бірақ ұзақ мансабында негізінен кларнетші ретінде танылды. Оның басты аспабы Bb Albert System кларнеті болды. Оның ең алғашқы жазбаларына қарағанда, Льюис кларнетте жоғары регистрде трилден басқа көп нәрсе орындай алмаған сияқты. Бір жазбаның жарнамасында "Виктор" каталогы: "Тед Льюис кларинетінен өлім қылықтарындағы иттің аңғұйысынан шыққандай дыбыстар естіледі" деп жазды. Карьерасы дамыған сайын, ол Нью-Йоркке алғаш көшіп келген Нью-Орлеандық кларнетшілер – Ларри Шилдс, Алсид Нунес және Ахилл Баке әсерімен өнер шеберлігін жетілдірді.
Born in Circleville, Ohio, Lewis was one of the first Northern musicians to imitate the style of New Orleans jazz musicians who came to New York in the 1910s. He first recorded in 1917 with Earl Fuller's Jazz Band, then engaged at Rector’s restaurant in Manhattan, a band which was attempting to copy the sound of the city's newest sensation, the Original Dixieland Jass Band, which was playing at Reisenweber’s restaurant in New York City. Although the piccolo was the first instrument Lewis learned, he also played the C melody saxophone but was known principally as a clarinetist throughout his long career. His primary instrument was a Bb Albert System clarinet. Based on his earliest recordings, Lewis did not seem able to do much on the clarinet other than trill in its upper register. Promoting one recording the Victor catalog stated: "The sounds as of a dog in his dying anguish are from Ted Lewis' clarinet". As his career gained momentum he refined his style under the influence of the first New Orleans clarinetists to relocate in New York, Larry Shields, Alcide Nunez, and Achille Baquet.
Мансап
1919 жылға қарай Льюис өзінің жеке тобын басқарып, Columbia Records компаниясымен жазба жасауға келісімшарт жасады. Компания оны Victor Records үшін жазған Original Dixieland Jass Band тобына жауап ретінде насихаттады. Бір кезде (компания Paul Whitemanмен істегендей) Columbia оған суреті бар арнайы пластинкалық үлгін берді. 1920 жылдардың басында ол сол кездегі танымал джаздың бағытының бірінің алдыңғы қатарлы өкілі ретінде жарнамаланды. Льюис кларнет стиліне қарамастан, жақсы орындаудың қандай екенін білді, сондықтан Бенни Гудман, Джимми Дорси, Фрэнк Тесхемачер және Дон Мюррей сияқты музыканттарды өз тобында кларнетке тартып алды. Жылдар бойы оның тобында Muggsy Spanier трубада және George Brunies тромбонда ойнады. Тед Льюис тобы 1920 жылдардың басында танымалдылығы жағынан Paul Whiteman тобынан кейін екінші орында тұрды және, мүмкін, Whiteman тобына қарағанда джаздың шынайы түрін, әлдеқайда қарапайым түрде орындады. Льюис 1919 жылдан 1933 жылға дейін Columbia үшін жазба жасады. Кейіннен ол 1934 жылдан 1940 жылдарға дейін Decca компаниясымен жұмыс істеді. 1932 жылы Льюис "In a Shanty in Old Shanty Town" әнін жазды, оны оркестрімен бірге "The Crooner" фильмінде орындаған болатын. Бұл жазба радиодағы дауыс беруде бірінші орынға ие болып, он апта бойы сол деңгейде қалды. Льюис әндерінің ең есте қаларлығының бірі – "Me and My Shadow", оны ол әдетте өнер көрсетімінің соңында орындады. 1928 жыл шамасында Льюис Эдди Честер есімді жұмысшының өзінің өнерінде оның қимылдарына еліктеп отырғанын байқады. Ол Честерді "Me and My Shadow" әнін орындағанда сахнада өз көлеңкесі ретінде шығуға шақырды. Честерден кейін төрт афроамерикалық "көлеңке" пайда болды, олардың ең танымалдары Чарльз "Snowball" Whittier болды. Осылайша Тед Льюис афроамерикалық орындаушыларды сахнада, фильмде және кейіннен теледидарда көрсеткен алғашқы танымал ақ нәсілді әртістердің бірі атанды (әрине, стереотиптік бейнелерді қолданып). Тед Льюис және оның оркестрі 1939 жылғы Алтын қақпа халықаралық көрмесінде – Тынық мұхитының салтанатында өнер көрсетті (13 тамыз, 1939 жылғы арнайы шаралар мен оқиғалар бағдарламасында Тед Льюис оркестрі кешкі сағат 2:45-тен 3:45-ке дейін және 5:00-ден 6:00-ға дейін ғибадатхана кешенінде, ал 8:30-дан 11:30-ға дейін Қазына аралы музыка залында тегін би кешін өткізгені көрсетілген). Льюис тобы Ұлы депрессия кезеңінде де сол стильде ойнауын жалғастырды, бірақ ол, негізінен, шоумен ретінде оның өнеріне музыкалық сүйемелдеме болды. Көптеген топтар тарап кеткен кезде ол табысты бола білді. Ол өзінің "Барлығы бақытты ма?" деген әйгілі сөзін және "Иә, мырза!" деген жауабын сақтап қалды. Льюис сезімтал, қайғылы әндер үшін тозығы жеткен цилиндрді киді (ол өзін "Песняның жоғары шапқылы трагедиясы" деп атады). Ол ән мәтінінен жиі ауытқып, оның айналасында импровизациялық әңгімелер айтатын. Бұл Льюис әнді спонтанды түрде "сөйлеп" жатқандай әсер берді: "Мама, сәби, сәби маған күлімсірегенде, оның көздеріне қандай керемет, керемет жарық келеді, сол жарыққа қараңыздар, достар!" Льюис 1950 жылдарға дейін тобымен бірге болды және Лас-Вегаста және теледидарда өнер көрсетулерін жалғастырды, 1950 жылдары "What's My Line?", "This Is Your Life" және "Person To Person" бағдарламаларында құпия қонақ ретінде, ал 1960 және 1970 жылдары "Hollywood Palace" және басқаларында пайда болды. Ол өзінің водевильдік бастамаларына адал болып, музыкалық акт сияқты визуалды да тудырды. Оның дене бітімі, бас киімдері, ақ түстегі таяқ пен кларнеті, сондай-ақ көркем әзіл-сықақ пен би оған музыка сияқты маңызды болды.
By 1919, Lewis was leading his own band, and had a recording contract with Columbia Records, which marketed him as their answer to the Original Dixieland Jass Band who recorded for Victor records. For a time (as the company did with Paul Whiteman) Columbia gave him a special record label featuring his picture. At the start of the 1920s, he was being promoted as one of the leading lights of the mainstream form of jazz popular at the time. Although Lewis's clarinet style became increasingly corny, he certainly knew what good clarinet playing sounded like, for he hired musicians like Benny Goodman, Jimmy Dorsey, Frank Teschemacher, and Don Murray to play clarinet in his band. Over the years his band also included jazz greats Muggsy Spanier on trumpet and George Brunies on trombone. Ted Lewis's band was second only to the Paul Whiteman band in popularity during the early 1920s, and arguably played a more authentic form of jazz with less pretension than Whiteman. Lewis recorded for Columbia from 1919 to 1933. Subsequently, he recorded for Decca from 1934 through the 1940s. In 1932, Lewis recorded "In a Shanty in Old Shanty Town", which he had performed in the film The Crooner with his orchestra. The recording reached number one in radio polls and remained there for ten weeks. One of Lewis's most memorable songs was "Me and My Shadow" with which he frequently closed his act. Around 1928, Lewis noticed an usher named Eddie Chester mimicking his movements during his act. He hired Chester to follow him on stage as his shadow during "Me and My Shadow". Chester was followed by four African American shadows, the most famous being Charles "Snowball" Whittier, making Ted Lewis one of the first prominent white entertainers to showcase African American performers (arguably in stereotypical ways) onstage, on film, and eventually on network television. Ted Lewis and His Orchestra was one of the featured entertainers at the 1939 Golden Gate International Exposition – Pageant of the Pacific on Treasure Island (Sunday, August 13, 1939, Program of Special Attractions and Events indicates that the Ted Lewis Orchestra performed from 2:45 to 3:45 p. m. and from 5:00 to 6:00 p. m. in the Temple Compound and from 8:30 to 11:30 p. m. in the Treasure Island Music Hall for a free dance). Lewis's band continued to play in the same general style throughout the Great Depression, but was essentially the musical backdrop for his act as a showman. He remained successful during an era when many bands broke up. Through it all he retained his famous catchphrase Is everybody happy? and Yessir!. Lewis adopted a battered top hat for sentimental, hard luck tunes (he called himself "The High Hatted Tragedian of Song"). Frequently he would stray from song lyrics, improvising patter around them. This gave the effect of Lewis "speaking" the song spontaneously: "When ma' baby when ma' baby smiles at me gee, what a wonderful, wonderful light that comes to her eyes look at that light, folks "
Lewis kept his band together through the 1950s and continued to make appearances in Las Vegas and on television, appearing as the mystery guest on What's My Line?, This Is Your Life and Person To Person in the 1950s, and Hollywood Palace and others in the 1960s and 1970s. True to his vaudeville beginnings, he created a visual as well as a musical act. His physical presence with props like his top hat, white tipped cane and clarinet combined with bits of visual humor and dancing were as important to him and as crucial to his popularity as his music.
Фильмдер
Льюис және оның тобы 1929 жылы бірнеше ерте дыбысты киномузыкалық фильмдерде пайда болды, әсіресе Warner Brothers-тің "The Show of Shows" атты ревюінде. Льюистің "Бәрі бақытты ма?" деген сөздерімен аталған бірнеше фильмнің алғашқысы да 1929 жылы көрсетілді, ал 1935 жылы Льюис және оның тобы "Here Comes the Band" фильмінде бірнеше музыкалық номер орындады. 1941 жылы топ соңғы сәтте Эндрюс әпкелерімен бірге Эбботт пен Костеллоның "Осы рухты ұстап тұрыңыз" (1941) комедиясы үшін музыкалық номерлер дайындауға шақырылды, бұл фильм Universal Studios студиясымен 1941 жылдың 6 тамызында шығарылды. Фильмнен қиылып қалған музыкалық номерлер Universal компаниясы 1941 жылдың 3 қыркүйегінде "Бәрі бақытты ма?" деген қысқа фильм түрінде бөлек шығарды. 1943 жылы Columbia Pictures Льюис туралы толық метражды көркем фильм түсірді – тағы да "Бәрі бақытты ма?" деген атпен. Бұл фильмде актер Майкл Дюан дирижер рөлін ойнап, Льюис жазбаларына еріп орындады. Льюис туралы Warner Brothers-тің "Speaking of the Weather" (Tashlin, 1937) қысқа фильмінде "Plenty of Money and You" музыкалық номерімен кеңейтілген карикатурасы бар, ал "Person to Bunny" (1960) фильмінде Даффи Дак орындаған қысқаша карикатурасы да кездеседі.
Lewis and his band appeared in a few early talkie movie musicals in 1929, notably the Warner Brothers revue The Show of Shows. The first of several films titled with Lewis' catchphrase, Is Everybody Happy? also premiered in 1929, while 1935 saw Lewis and his band performing several numbers in the film Here Comes the Band. In 1941 the band was recruited at the last minute, along with the Andrews Sisters, to furnish musical numbers for the Abbott and Costello comedy Hold That Ghost (1941), released by Universal Studios on August 6, 1941. Musical numbers cut from the feature were released by Universal separately on September 3, 1941, in a short subject entitled Is Everybody Happy? In 1943 Columbia Pictures mounted a feature length biographical film of Lewis—yet again titled Is Everybody Happy?—with actor Michael Duane portraying the bandleader and lip synching to Lewis's recordings. There is an extended caricature of Lewis in the Warner Brothers short Speaking of the Weather (Tashlin, 1937), playing Plenty of Money and You, and a briefer one (performed by Daffy Duck) in Person to Bunny (1960).
Жеке өмір
Льюис 1915 жылы Ада Беккерге (1897 – 31 мамыр 1981) үйленді. Тед оны сол жылы Нью-Йорк штатының Рочестер қаласында кездестірген кезде ол балерина болған. Алты аптадан соң олар бір күні үш түрлі рәсіммен некелесіп, біріншісі – бейбіт судья арқылы, екіншісі – раввин арқылы, ал үшіншісі – сол түні сахнада тойланды. Олар Тед қайтыс болғанға дейін 56 жыл бірге өмір сүрді. Ада би карьерасынан бас тартып, күйеуінің ұзақ мансабында оның хатшысы, бизнес-менеджері және сүйікті әйелі болды. Үйленгеннен кейін Тед пен Ада өмірінің соңына дейін Нью-Йорк қаласының Орталық паркіне қарап тұратын 15 бөлмелі пәтерде тұрды. Льюис 1971 жылдың 25 тамызында 81 жасында Нью-Йоркте өкше ауруынан ұйықтағанда қайтыс болды. Нью-Йорктегі еврейлік жерлеу рәсімінен кейін оның денесі Сёрклвиллге әкелінді, онда мыңдаған адам оның табытының қасынан өтті. Рабби Джером Д. Фолкман: «Ән аяқталды, бірақ естелік мәңгі сақталады», – деді. Жерлеу жергілікті Орман зиратында өтті. Льюис тасы, отбасылық жер учаскесінде, оның шляпасы мен таяғы бейнеленген. 1981 жылдың 31 мамырында қайтыс болған әйелі Ада оның қасында жатыр. Ол қайтыс болғаннан кейін Нью-Йорк қаласы, Йель және Гарвард университеттері мен Смитсонов институты Ададан оның естелік заттарын сұрады. Ол әдеппен бас тартты, Тедтің барлық нәрсені «Әлем астанасы» – Огайо штатының Сёрклвилл қаласына қайтаруын қалағанын айтты. Тед Льюис мұражайы 1977 жылдың 5 маусымында ашылды. Тедтің туған қаласында мұражай ашу арманында болған Ада мұражайдың ашылу салтанатына қатысты. Салтанатты шараға көптеген танымал адамдар, туыстар, достар және Тед Льюис жанкүйерлері қатысты. Мұражайдағы Тед Льюис театры келушілерге Тед Льюистің ерте телешоулары мен фильмдерден үзінділер арқылы өнер танытуға мүмкіндік береді.
Lewis married Adah Becker (1897 – May 31, 1981) in 1915. She was a ballerina when Ted met her that same year in Rochester New York. Only six weeks later they were married in three separate ceremonies on the same day, first by a justice of the peace, next by a rabbi and finally on stage that night. They remained married for 56 years until the death of Ted. Adah gave up her dancing career to become his secretary, business manager and loving wife throughout her husband's long career. Once married, Ted and Adah lived in a 15 room apartment overlooking New York City's Central Park for the remainder of their lives. Lewis died in his sleep in New York on August 25, 1971, of lung failure at the age of 81. Following a Jewish funeral service in New York City, his body was brought to Circleville where thousands walked past his coffin. Rabbi Jerome D. Folkman who officiated remarked, "The song has ended, but the memory lingers on." The burial was held at the local Forest Cemetery. Lewis's stone, in the family plot, has his hat and cane incised upon it. His wife Adah, who died on May 31, 1981, rests beside him. Upon his death, the City of New York, Yale and Harvard Universities and the Smithsonian Institution asked Adah for his memorabilia. She politely declined, saying Ted wanted everything to come back to the "Capital of the World", Circleville, Ohio. The Ted Lewis Museum, located across the street from where he was born, was dedicated on June 5, 1977. Adah, who had dreamed of a museum in the hometown that Ted loved so much, was present for the museum's opening ceremonies. Large numbers of celebrities, relatives, friends and Ted Lewis admirers from everywhere attended the dedication. The Ted Lewis Theater within the museum provides an opportunity for visitors to see Ted Lewis in performance by means of early TV and movie clips.