Кіріспе
Американдық джаз тобы The Original Dixieland Jass Band (ODJB) – 1917 жылдың басында джаздың алғашқы жазбаларын жасаған Диксиленд джаз тобы. Олардың "Livery Stable Blues" шығармасы ең алғашқы джаз пластинкасы болды. Топ көптеген джаз стандарттарын жазды, олардың ең танымал туындысы – "Tiger Rag". 1917 жылдың соңында топ атауының жазылуы Original Dixieland Jazz Band деп өзгертілді. Топтың құрамында Papa Jack Laine тобында бұрын ойнаған бес музыкант болды. ODJB өзін джаздың негізін қалаушылар деп таныстырды. Бұл топ джазды коммерциялық мақсатта алғаш рет жазған және осы жанрда хит болған алғашқы музыкалық ұжым болды. Топ жетекшісі және корнетист Ник Ларокка ODJB-нің джазды коммерциялық түрде жазған және оны музыкалық стиль немесе жанр ретінде орнықтырған алғашқы топ ретінде мойынға алынуға лайық екенін мәлімдеді.
The Original Dixieland Jass Band (ODJB) was a Dixieland jazz band that made the first jazz recordings in early 1917. Their "Livery Stable Blues" became the first jazz record ever issued. The group composed and recorded many jazz standards, the most famous being "Tiger Rag". In late 1917, the spelling of the band's name was changed to Original Dixieland Jazz Band. The band consisted of five musicians who had played in the Papa Jack Laine bands. ODJB billed itself as the Creators of Jazz. It was the first band to record jazz commercially and to have hit recordings in the genre. Band leader and cornetist Nick LaRocca argued that ODJB deserved recognition as the first band to record jazz commercially and the first band to establish jazz as a musical idiom or genre.
Шығу тегі
1916 жылдың басында Чикаголық промоутер кларнетші Алсид Нуньез бен барабаншы Джонни Стейнге Нью-Орлеан стиліндегі топты Чикагоға әкелу туралы ұсыныс жасады, онда тромбонист Том Браун басқаратын, Диксилендтен шыққан Браун тобы табысқа жеткен еді. Содан кейін олар тромбоншы Эдди Эдвардс, пианист Генри Рагас және корнетист Фрэнк Кристианды жинады. Кетуге аздай қалғанда Кристиан бас тартып, Ник Ларокка соңғы сәтте ауыстырылды. 1916 жылдың 3 наурызында музыканттар Чикагодағы Шиллер кафесінде «Стейннің Дикси джаз тобы» деген атпен жұмыс істей бастады. Топ сәттілікке ие болды және басқа жерлерден жоғары жалақы алу туралы ұсыныстар түсті. Стейн жетекші ретінде тек атымен келісімшартқа қол қойған музыкант болғандықтан, топтың қалған бөлігі тарап, Нью-Орлеанға барабаншы Тони Сбарбароны шақырып, 5 маусымда «The Dixie Jass Band» деген атпен ойнай бастады. Ларокка мен Нуньездің арасында жеке бастық қақтығыстар болды, ал 30 қазанда Том Браунның тобы мен ODJB кларнетшілерді алмасуға келісіп, Ларри Шилдсті «Original Dixieland Jass Band» тобына қосты. Топ театр агенті Макс Харттың назарын аударды, ол Нью-Йоркте топ үшін келісімшарт жасады. 1917 жылдың басында топ Манхэттендегі Колумбус айналымындағы Рейзенвебер кафесінде би үшін ойнай бастады.
Алғашқы жазбалар
Нью-Орлеанның тағы бірнеше тобы Нью-Йорк қаласынан сәл ертерек өткен болса да, олар водевиль өнерлерінің құрамында болды. Ал ODJB би үшін орындады, сондықтан Нью-Йоркте жанкүйерлер қатарын бірінші болып құрған және американдық жазба индустриясы негізінен АҚШ-тың солтүстік-шығысында, әсіресе Нью-Йорк пен Нью-Джерси штатының Камден қаласында орналасқан кезде жазба жасаған алғашқы "джаз" тобы болды. Нью-Йоркке келгеннен кейін көп ұзамай, 1917 жылдың 29 қаңтарындағы хат оркестрге Columbia Graphophone Company компаниясының кастингіне қатысуға шақыруды ұсынды. Бұл сынақ 1917 жылдың 31 қаңтары, сәрсенбі күні өтті. Бұл сынақ сессиясынан ештеңе жарық көрген жоқ. Содан кейін топ 1917 жылдың 26 ақпанында Victor Talking Machine Company үшін "Livery Stable Blues" және "Dixieland Jass Band One Step" атты екі әнді Victor студиясында Нью-Йоркте жазды. Бұл әндер 1917 жылдың мамырында Victor 18255 ретінде шығарылды, бұл алғашқы джаз пластинкасы болды. Алғаш рет жаңалық ретінде сатылған топтың жазбалары үлкен сәтті әкелді және көптеген американдықтарға джаздың алғашқы дәмін сезіндірді. Музыкант Джо Джордан сотқа шағымданып, "One Step" әнінде 1909 жылы жазған "That Teasin' Rag" атты күйінің бөліктері қолданылғанын мәлімдеді. Содан кейін жазба компаниясы "Joe Jordan ұсынған 'That Teasin' Rag'" деп өзгертілді. "Livery Stable Blues" авторлық құқығына қатысты соттасу судьяның күйді "жалпыға иелікке" жариялауына әкелді. Victor пластинкасының сәттілігінен кейін ODJB мамыр айында Columbia компаниясына оралды және сол кездегі танымал әндердің екі нұсқасын жазды, оларды компания таңдады (бәлкім, Victor компаниясының екі түпнұсқа композициясын жазғаннан кейін туындаған авторлық құқық мәселелерін болдырмау үшін) – "Darktown Strutters' Ball" және "(Back Home Again in) Indiana" каталогының A 2297 нөмірімен. ODJB-ның сәттілігінен кейін оның стилін және дыбысын көшіріп, қайталайтын көптеген джаз топтары құрылды. Сондай-ақ, джаз қозғалысына қосылу үшін Чикаго мен Калифорниядан топтар (мысалы, Frisco Jass Band) шақырылды. Wilbur Sweatman сияқты белгілі музыканттар мен жетекшілер өз топтарын "джаз" немесе "джаз" тобы деп атауды бастады. Нью-Йорктегі бәсекелес концерт алаңының жетекшісі Эрл Фуллер "джаз" тобын құруға бұйрық берді. W. C. Handy 1917 жылы Columbia үшін "Livery Stable Blues" әнін Handy's Orchestra of Memphis оркестрімен жазды, бұл ODJB әнінің алғашқы кавер нұсқаларының бірі болды. 1918 жылы "Рагтайм жазушыларының королі" аталған Шелтон Брукстің "When You Hear That Dixieland Jazz Band Play" әні Чикагодағы Уилл Росситер басылымынан жарық көрді. Ән мұқабасында бейнеленген Original Dixieland Jazz Band тобына арналған құрметтің белгісі болды.
Жаңа Орлеанның түпнұсқалық джаз тобы
1917 жылы Нью-Орлеан джаз стилі Нью-Йоркті қамқорлықпен басып алғанда, Оригинал Диксиленд джаз тобының келгенімен Джимми Дюранте, ODJB сол жерде ойнаған кезде Колумбус шеңберінің Рейзенвебер кафесіндегі тыңдаушылардың бірі болды. Дюранте топтың өнеріне қатты әсерленді және оларды Гарлемдегі "Аламо" клубына шақырды, онда Джимми фортепианода ойнайтын. Дюранте досы Джонни Стейнге (топтың бұрынғы барабаншысы және жетекшісі) Аламодағы өнер көрсетуіне сүйемелдеу үшін, осы көзқарасты бөлісетін Нью-Орлеан музыканттарынан топ құрауды тапсырды. Стейн соны істеді, Нью-Орлеандағы Лейн тобының басқа да ветерандарынан, фортепианошы Дюрантетен басқа, топ құрды. 1918 жылдың соңында олар "Okeh" лейблы үшін "New Orleans Jazz Band" деген атпен екі жазба жасады. Бірнеше айдан кейін олар "Gennett" үшін "Original New Orleans Jazz Band" деген атпен дәл сол екі нөмірді жазды, ал 1920 жылы сол топ "Gennett" үшін "Джимми Дюранте джаз тобы" ретінде қайтадан жазба жасады. Кейін олар өздерін "Дюранте джаз және жаңалықтар тобы" деп таныстырды.
Сицилиялық ықпал
ЛаРокка мен Сбарбаро итальяндық Сицилия аймағынан келген иммигранттардың балалары еді. Топ осы өсіп келе жатқан интеграциядан тиімді пайдаланды.
Топтың кейінгі тарихы
Виктор компаниясы үшін алғашқы жазбасын жасағаннан кейін, ODJB 1917 жылы Columbia Records (бірінші Victor сессиясынан кейін, кейде айтылғандай емес) және Aeolian Vocalion үшін жазды, содан кейін келесі жылы Victor-ға оралды, сонымен бірге Нью-Йоркте үнемі танымал болды. Тромбоншы Эдвардс 1918 жылы Бірінші дүниежүзілік соғысқа қатарына алынып, оның орнына Эмиль Кристиан келді, ал пианист Генри Рагас 1918 жылғы тұмау пандемиясы кезінде қайтыс болды. Оның орнына пианист және композитор Дж. Рассел Робинсон келді. Робинсонның 1920 жылы жазылған және шығарылған композициялары, соның ішінде классикалық "Margie" және "Palesteena (Lena from Palesteena)", 1920 жылдың ең танымал және ең көп сатылған хиттерінің қатарына кірді. "Aggravatin' Papa" әнін ән жазушы Рой Турк пен Адди Бритт жазды және ол 1923 жылы Альберта Хантер Флетчер Хендерсонның би оркестрімен, сондай-ақ Бесси Смит, Софи Такер, Флоренс Миллс, Люсиль Хегамин және Перл Бейлимен жазылды. Робинсон сонымен қатар Рой Туркпен "Sweet Man O' Mine" және "A Wearin' Away the Blues" композицияларында жұмыс істеді, сондай-ақ 1921 жылы Okeh лейблінде шығарылған блюз және джаз әншісі Мами Смит пен оның джаз тобы үшін "Mama Whip! Mama Spank! (If Her Daddy Don't Come Home)" әнін жазды. Робинсон 1923 жылы топ тарағанға дейін оның құрамында болды. Ол 1936 жылы топ қайта құрылғанда қайта қосылды. Дж. Рассел Робинсон Кон Конрадпен бірлесіп жазған, ал Бенни Дэвис сөздерін қосып аяқтаған "Margie" әні жүзден астам рет орындалды. "Margie" әнін Луи Армстронг, сондай-ақ топтың "Tiger Rag" әнін, Рей Чарльз, Ал Джолсон, Дьюк Эллингтон және оның оркестрі (1935 ж.), Билли Кайл Свинг Клуб тобы, Клод Хопкинс, Ред Николс, Джанго Рейнхардт, Джордж Пакстон, Голланд Свинг Колледж тобы, Фэтс Домино, Сидни Бечет, Дон Редман, Кэб Каллоуэй, Джим Ривз, Джин Крупа және Бенни Гудман жазды. "Margie" 1921 жылы J. Рассел Робинсон пианинода орындаған ODJB үшін 9-шы хит болды. Эдди Кантор ODJB классикасының ең үлкен хитін жазды, ол 1921 жылы бес апта бойы No. 1-де тұрды. Ән сондай-ақ "The Eddie Cantor Story" фильмінде пайда болды және 1961–1962 жылдарда сол аттас телесериалдың тақырыбы болды. Кантор сонымен қатар ODJB-нің "Palesteena (Lena from Palesteena)" әнін жазды. Джин Родемич және оның оркестрі 1920 жылы осы нұсқасымен No. 7-ге жетті. Тед Льюис және оның тобы 1921 жылы No. 4-ке жетті. Фрэнк Крумит 1921 жылы No. 7 хитке ие болды. Клод Хопкинс және оның оркестрі 1934 жылы Орландо Петерсон вокалымен No. 5-ке жетті. Дон Редман және оның оркестрі 1939 жылы ODJB әнінің кавер нұсқасымен No. 15-ке жетті. Дейв Брубек, Бикс Бейдербек, Бинг Кросби, Джо Стаффорд, Эррол Гарнер, Оскар Петерсон, Чарли Шеверс, Джимми Смит, Джо Венути, Рей Баррето және Шелли Манн да осы әнді жазды. Джимми Лансфорд 1938 жылы әнді Си Оливердің Трумми Янгпен бірге жасаған аранжировкасымен жазды.
Лондон тур
Басқа Нью-Орлеан музыканттары, соның ішінде Нуньес, Том Браун және Фрэнк Кристиан, ODJB-нің үлгісімен Нью-Йоркке джаз ойнауға барды, бұл топқа бәсекелестік тудырды. ЛаРокка топты Лондонға алып кетуге шешім қабылдады, онда олар тағы да мегаполистегі жалғыз нағыз Нью-Орлеан джаз тобы ретінде танылып, джаздың бастаушылары екенін мәлімдеді, себебі олар джаз немесе джасс деп аталған жаңа музыка жанрын алғаш рекордына жазған топ еді. 1919 жылғы 7 сәуірде Лондон ипподромындағы Joy Bells ревюінде өткен концерт Ұлыбританиядағы кез келген топтың алғашқы ресми тікелей джаз өнері көрсетілімі болды, одан соң Букингем сарайында король Георг V үшін арнайы қойылым өтті. Концерт сәтті басталған жоқ, жиналған аристократия, оның ішінде француз маршалы Филипп Петен, опералық көзілдірік арқылы топқа "бізде қосқалар бар сияқты" деп қарады, деді ЛаРокка. Алайда, король күліп, "The Tiger Rag" әнін орындағандарына жоғары баға берген соң, көрермендер көңіл көтерді. Британдық турне лорд Харрингтонның Саутгемптон портына дейін топты қууымен аяқталды, ол қызын топтың жетекші әншісімен романтикалық қарым-қатынаста екеніне ашуланды. Лондонда олар Британдық Columbia филиалы үшін тағы жиырма жазба жасады. Лондонда жүргенде, олар өздерінің хит әні "Soudan" (сондай-ақ "Oriental Jass" деп те белгілі) екінші, коммерциялық тұрғыдан табысты нұсқасын жазды. 1920 жылдың шілдесінде топ АҚШ-қа оралып, төрт жыл бойы гастрольдік сапарда болды. Бұл топтың нұсқасы коммерциялық стильде ойнады, басқа танымал оркестрлер сияқты аранжировкаларға саксофон қосты. 1927 жылы ЛаРокканың орнын 19 жасар тромпетші Генри Левин басты, ол кейіннен NBC радиосындағы "The Chamber Music Society of Lower Basin Street" радиошоуына осы репертуарды әкелді. Джаз пианині және композиторы Франк Синьорелли, Гленн Миллер мен Дьюк Эллингтон орындаған "A Blues Serenade", "Gypsy" және "Stairway to the Stars" джаз стандарттарын жасауда қатысқан, 1921 жылы қысқа мерзімге ODJB-ге қосылды.
Бөлу
Топ 1920 жылдардың соңында тарады, ал оның негізін қалаушылар шашырап кетті. Ұлы депрессия кезінде тромбоншы Эдди Эдвардс Нью-Йорк қаласында газет сататын дүкен ашқандығы анықталды. Газет жарияланымдары Эдвардстың жергілікті түнгі клубтағы топтың жетекшісі болуына әкелді. 1936 жылы музыканттар радио арнасында қайта қосылу концертін өткізді. "Victor" оларды қайтадан жазу студиясына шақырды, және келесі екі жылдың ішінде топ "The Original Dixieland Five" атымен "Victor" үшін 25 ән жазды. Топ қысқа ғана гастрольдік сапардан кейін қайтадан тарады. Кларнетші Ларри Шилдс осы сапарда ерекше назарға ілікті, ал Бенни Гудман Шилдстің ертеде маңызды ықпал еткенін айтты. 1940-1950 жылдары Эдвардс пен Сбарбаро екеуі де ODJB атымен, басқа негізгі мүшелерізсіз жаңа топтар құрды; Тедди Рой Эдвардстың тобының мүшесі болды. 1944 жылы жаңартылған топтың орындауындағы "Tiger Rag" әні V Disc 214 ретінде шығарылды. "Sensation Rag" әні де V Disc 214B2 ретінде жарық көрді. V Disc – АҚШ қарулы күштеріне ғана таратылатын коммерциялық емес жазбалар. Нью-Орлеанға оралғаннан кейін ЛаРокка, оркестр жетекшісі Фил Зитоға көп жылдар бойы ODJB атын пайдалануға лицензия берді. Ник ЛаРокканың ұлы Джимми ЛаРокка "The Original Dixieland Jazz Band" атымен топтарды басқаруын жалғастыруда. 1960 жылы "The Story of the Original Dixieland Jazz Band" кітабы жарық көрді. Жазушы Х.О. Бранн оны Ник ЛаРокканың естеліктеріне негіздеді, бірақ олар кейде басқа дереккөздерден өзгеше болады.
Ықпал
ODJB – джазды табысты жазған және оны жаңа музыкалық тіл мен жанр ретінде орнықтырған алғашқы топ болды. Бикс Бейдербекке ODJB-нің ықпалымен джаз музыканты болды және Ник Ларокканың корнет пен трубадағы орындау стиліне ерекше мән берді. Луи Армстронг ODJB-нің маңыздылығын мойындады:
Кинодағы рөлдері
1917 жылы топ тұңғыш рет джаз тобы ретінде кинофильмде пайда болды, ол – Карлайл Блэквелл режиссерлік еткен және бас рөлді Джек Беркшоу ретінде ойнаған "Жақсы ештеңеге" (1917) атты үнсіз фильм. Александр Томас жазған сценарийде Эвелин Грили мен Кейт Лестер де ойнады, ал фильмді Уильям Брэйди өндірді. Ник Ларокка, Ларри Шилдс, Тони Сбарбаро және Генри Рагас фильмде оркестр ретінде көрінді, Ларокка корнетте, Шилдс кларнетте, Рагас фортепианода, ал Сбарбаро барабанда орындады. Фильм 1917 жылдың 10 желтоқсанында Peerless Productions компаниясы тарапынан шығарылып, World Pictures компаниясымен таратылды. Ник Ларокка және қайта құрылған Original Dixieland Jass Band тобы 1937 жылдың 19 ақпанында АҚШ кинотеатрларында көрсетілген "Уақыт маршы" жаңалықтарының "Свингтің тууы" атты бөлімінде "Tiger Rag" әнін орындады.
"Айғыр жамылғысы"
Топтың 1917 жылғы "Tiger Rag" композициясы джаз стандарттарының ең танымал және кең таралғандарының бірі болды. 1942 жылға қарай ODJB-нің авторлық құқығы бар джаз стандарты және классикалық "Tiger Rag" әнінің 136 кавер-нұсқасы жазылған. Одан бері ол стандарт болып саналады. Олардың алғашқы шығарылымы "Livery Stable Blues" болды, онда аспаптар шаруа қожалығындағы дыбыстарды имитациялап, толық жиынтықтағы барабан, ағаш блоктары, сиыр қоңыраулары, гонгтар және қытай аққулары қолданылды. Бұл музыкалық инновация джаздағы алғашқы тәжірибелік ізденістердің бірі болды. Сол кезде олардың музыкасы бостандық сыйлады; шаруа қожалығындағы дыбыстар аспаптардың тембрлік сапасын өзгерту тәжірибесі болды, ал ағаш блоктарының шулы дыбысы ырғақты бұзды. Бұл музыка сол кездегі поп-музыкамен салыстырғанда өте көтеріңкі болды. Оригиналдық Диксиленд жазз тобы алғаш рет орындаған және жазған әндердің көптегені, мысалы "Tiger Rag" және "Margie", ХХ ғасырдың көптеген ірі джаз топтары мен оркестрлері, ақ және қара терілі музыканттар тарапынан орындалды. "Tiger Rag" әнін Луи Армстронгтан бастап Дьюк Эллингтонға, Гленн Миллер мен Бенни Гудманға дейін көптеген артистер жазды. "Tiger Rag" әсіресе көптеген колледждер мен университеттерде жолбарысты талисман ретінде танымал болды. 1999 жылы жарық көрген "Джон Колтрейн: Өмірі мен музыкасы" атты өмірбаянында Льюис Портер ODJB-нің классикалық "Margie" әні Джон Колтрейн үшін "ерекше" ән болғанын, ол оны карьерасының басында жиі орындағанын атап өтті. "Tiger Rag", "Margie", "Clarinet Marmalade", "At The Jazz Band Ball", "Sensation Rag" және "Fidgety Feet" қазіргі Диксиленд және дәстүрлі джаз топтарының репертуарындағы жиі орындалатын классика болып қала береді. Олардың әндері топ жетекшісі Ник Ла Рокканы қоса алғанда, ансамбльдің барлық немесе бір бөлігінің бірлескен еңбегі ретінде жарияланды. "Tiger Rag" әнін жазған Оригиналдық Диксиленд жазз тобының жазбасы 1918 жылдың 11 желтоқсанынан бастап АҚШ-тың хит-парад тізімінде екі апта бойы бірінші орында тұрды. The Mills Brothers 1931 жылы "Tiger Rag" әнін сөздерімен жазды және 1931-1932 жылдары осы әннің ODJB нұсқасымен хит-парадта төрт апта бойы бірінші орында болды. Эдди Эдвардстың "Sensation Rag" (немесе "Sensation") композициясы 1938 жылы Карнеги залында Бенни Гудманның тарихи джаз концертінде орындалды, ол "The Famous 1938 Carnegie Hall Jazz Concert" альбомында жарық көрді. Кейінгі джазбен салыстырғанда, ODJB жазбаларында көбінесе ансамбльде орындалатын әндерде қарапайым импровизация бар. Кларнетші Ларри Шилдс, әлдеқайда қызықты музыкант болып табылады, ол жақсы, ағынмен ойнайтын тембрді көрсетеді, және егер оның мелодикалық вариациялары мен паузалары қазір өте таныс болса, бұл олардың ізімен келген музыканттармен кеңінен еліктелгендігінен. Олардың аранжировкалау концепциясы шектеулі болды, сондықтан олардың жазбалары бірқалыпты сияқты көрінеді. Бас гитарашының болмауы олардың бұрынғы акустикалық жазбаларында фортепианомен толықтырылмаған. Дегенмен, ODJB аранжировкалары жабайы, әдепсіз және жазз сезіміне толы болды, ал бұл стиль әлі күнге дейін Диксиленд деп аталатын музыка стилі ретінде танылады.
Саундтректер
HBO телеарнасындағы 2011 жылғы "Boardwalk Empire" сериалының саундтрек альбомына Original Dixieland Jazz Band тобының жазған үш әні кірді: "Livery Stable Blues", "Mournin' Blues" және "Margie", оларды Винс Джордано және Nighthawks Orchestra орындады. Бұл саундтрек 54-ші Грэмми сыйлығында "Көрнекі медиа үшін ең жақсы жинақталған саундтрек" номинациясы бойынша Грэмми сыйлығын жеңіп алды.