Кіріспе

Никита Бергенстрем (бұрынғы атауы Юха Вейкко Валжаккала, Аслак Вальдемар Ахонен және Никита Йоаким Фугантин; 13 маусым 1965 - 27 ақпан 2023) - шведтерден шыққан фин қастандықшысы.

Аймсел қазасы

Валжаккала Пори қаласында дүниеге келген. Қатысушы 1988 жылы 1 мамырда Түркудегі түрмеден босатылғаннан кейін, 21 жастағы сүйіктісі Марита Руталаммимен Швеция мен Финляндияда жүріп, ол кездегі қызын өлтірген. 3 шілдеде олар Амселеге келді. Қараңғы түскен соң Валжаккала велосипедті ұрлап кетеді. Оны иесі Стен Нильсон мен оның 15 жасар ұлы Фредрик қуып кетті. Оқиға Стен мен Фредрик Нильсонды Валжаккала мылтықпен атып өлтірген жерлеу орнында аяқталды. Кейін Стеннің әйелі және Фредриктің анасы Эва Нильссон екеуін іздеп, ормаққа қуды және оның мойнын Вальяккала зираттың сыртында кесіп тастады. Вальяккала мен Руталамми бір аптадан кейін Данияның Оденсе қаласында ұсталды. Сотта екі айыпталушы кісі өлтіру үшін бірін-бірі кінәлады, бірақ сот Руталаммидің әңгімесіне сенді. Психиатриялық сараптамадан кейін екеуінің де сотқа қатысуға ақыл-есі жетілгені анықталды. Алайда сот психиатрының мәлімдемесінде Валжаккала психопатиялық мінез-құлықтан зардап шегетіні және өте агрессивті екені анықталды. Қылмыстар үшін сотталу оның 12-ші қылмыстық сотталуы болды.

Түрмеге қамау және қашып құтылу әрекеттері

Валжаккала үш рет кісі өлтіргені үшін өмір бойына бас бостандығынан айырылды, ал Руталамми соққы мен соққыға қатысқандығы үшін екі жыл түрмеге кесілді. Руталамми жазасының жартысын өтеп босатылды, ал Валжаккала қалған уақытын өту үшін Финляндияға көшірілді. 1991 жылы Валжаккала түрмеден қашып құтылуға тырысты. 1994 жылдың сәуірінде Вальяккала Финляндиядағы Риихимеки түрмесінен қашып кетті. Ол ұстазды тұтқынға алды, бірақ жақын маңда ұсталды, ал тұтқын жағдайдан зардап шекпей қашып кетті. 2002 жылы ол Пюхеселка түрмесінен қашып, әйелімен бірге Швецияға барған, ал Лангтраскте үлкен полиция операциясынан кейін тұтқындалған. 2002 жылы қашып кеткеннен кейін түрмеге оралғаннан кейін ол өз-өзіне қол жұмсауды ойлады. 2004 жылы Сукева түрмесінен қашып шыққан ол 19 минутқа ғана қалады және түрме қабырғасынан 1 км-ден аз қашықтықта қашып шығады. 2006 жылы 28 қарашада түн ортасынан кейін Валжаккала төртінші рет қашып кетті, бұл жолы Хаминадағы еңбек түрмесінен. Оны 2006 жылы 30 қараша күні кешке Хельсинкидің Маунула қаласында полицияның "Кархурихма" дайындық бөлімшесі ұстады. Полиция Валжаккаланың жасырынған жері деп күдіктілер тұрған пәтерге шабуыл жасады. Валжаккала қарсылық көрсетпей тұтқындалды. Оқиғадан кейін Валжаккала жабық түрмеге қайта оралды. Валжаккала 2008 жылы өзінің атын Никита Йоаким Фугантинге, ал кейін 2013 жылы Никита Бергенстромға өзгертті. 2022 жылдың 25 қазанында ол дәрігерге барып қайтып келмегендіктен, тағы да Керавадағы ашық түрмеден қашып кетті. Сол күні полиция оны тұтқындады.

Уақытша босатылу

19 жыл түрмеде отырған Фугантин 2008 жылдың 1 шілдесінде шартпен босатылуы тиіс еді. Фугантин 2008 жылдың 25 ақпанында босатылды. 2008 жылы 12 сәуірде ол тағы да қамауға алынды. Ол бостандыққа шығу шарттарын бұзғаны үшін, басқалармен қатар, жол қозғалысына қауіп төндіргені, көлік ұрлағаны және көлік құралын жүргізуші куәлігісіз жүргізуі және лицензиясы жоқ такси жүргізуі үшін қамауға алынды. Вальяккала қылмысты мойындады. Фугантин әйелі Александрамен 2008 жылы мамыр айында үйленді. Фугантин 2 ақпанда қайтадан шарт бойынша босатылды.

Өлім

Бергенстрем 2023 жылы 27 ақпанда 57 жасында қайтыс болды. Оның қай жерде қайтыс болғаны және қайдан қайтыс болғаны туралы ақпарат әлі жарияланбаған.

Медиа

1991 жылы швед режиссері Ян Троелл Амселе қазаларына негізделген фильм түсірді, оның аты - Капитано, басты рөлді Анти Рейни ойнады. Никита Бергенстрем "Отпен ойнаған қыз" роліне Юха Вальяккала ретінде жазылады. Даниялық теледрама "Rejseholdet" сериясының он сегізінші бөлімі Аймселе қазаларына негізделген.