Кіріспе

Михайло Михайлович (; 1978 жылдың 6 желтоқсанында туған) – шведтік қатқасыр (1978 жылы туған), Швецияның Сыртқы істер министрі Анна Линдті 2003 жылдың 10 қыркүйегінде Стокгольмдегі NK сауда орталығында пышақтап өлтіргені үшін өз кінәсін мойындаған және сотталған. Линд ертесі күні таңертең өмірін сақтап қалуға жасалған сәтсіз хирургиялық араласудан кейін қайтыс болды.

Ерте өмір

Михайло 1978 жылы 6 желтоқсанда Швецияның Стокгольм қаласында, Младеновац қаласынан шыққан серб ата-анасының отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы 1960 жылдардың соңында шетелдік жұмысшылар ретінде Швецияға көшіп келді. 6 жасында Сербияға әкесінің әжесі мен атасының үйіне жіберіліп, мектепте оқыды. Югославия соғыстары басталғанда Швецияға қайтып келді. 1995 жылы мектепті 3,4 балдық орташа ұпаймен (5,0 балдық шкала бойынша) аяқтады. Швецияның жоғары мектебіне түсті, бірақ екінші курста оқуын тастады. Оның сыныптастары оны жалғызғана адам ретінде еске алады. 1997 жылы, 18 жасында, әкесіне пышақпен шабуыл жасады және ауыр қылмыс жасады деп айыпталды. Оның әкесі алкоголизмге ұшыраған, және Михайлоның анасы мен балаларына жиі зорлық-зомбылық көрсеткен. 2004 жылдың 6 қаңтарында, оған қарсы айғақтар ұсынылғаннан кейін, Михайлович полицияға Анна Линдті өлтіру ниеті болмаған, бірақ оны пышақпен ұрғанын мойындады. Ол: "Мен саясатқа қызығушылық танытпаймын", - деді және "Бұл Анна Линдтен басқа біреу де болуы мүмкін еді. Менің Анна Линдке қарсы жеке ешқандай ниетім жоқ" деді. Михайловичке қарсы сот процесі 2004 жылдың 14-17 қаңтары аралығында өтті. Ол кінәлі деп танылды, бірақ сот психиатриялық сараптама қорытындыларын күту үшін үкімді кейінге шегерді. 9 наурыздағы баяндамада Михайловичтің кісі өлтіру кезінде ақыл-есі дұрыс болғандығы туралы қорытынды жасалды, ал 23 наурызда ол өмір бойына бас бостандығынан айырылды. Алайда, 8 шілдеде апелляциялық сот бұл үкімді күштен шығарды, себебі сараптама нәтижесінде ол қылмыс жасаған кезде психикалық ауруға шалдыққандығы анықталды. Апелляциялық соттың шешімімен Михайлович түрмеден жабық психиатриялық ауруханаға ауыстырылды. Михайлович бір кезде Сербия, Черногория және Швеция азаматы болды, бірақ қылмыс жасағаннан кейін швед азаматтығынан бас тарту туралы өтініш берді. Оның өтініші 2004 жылдың 20 қыркүйегінде Швецияның көші-қон агенттігі тарапынан мақұлданды, бірақ бұл сот процесіне ешқандай әсер етпеді. 2004 жылдың 2 желтоқсанында Михайловичке Анна Линдті өлтіргені үшін Швеция Жоғарғы Соты өмір бойына бас бостандығынан айыру жазасы берді, бұл апелляциялық соттың шешімін жоққа шығарды. Ол содан бері Сербия түрмесіне ауыстырылуға тырысып келеді, өміріне қауіп төндігін айтады. 2022 жылға дейін бұл әрекеттері сәтсіз аяқталды.

2011 жылғы сұхбат

2011 жылдың тамызында Михайлович швед газеті Expressen-ге сұхбат берді, ол тұтқындалғаннан бері берген алғашқы сұхбаты болды. Сұхбатта ол Линдтің қанына қан жұғырған қылмыс туралы айтты. Михайлович сұхбатында, оның үмітсіз өмірлік жағдайына және өзінің «болашағы жоқ адам» екеніне жауапты деп есептеген саясаткерлерге деген жеккөрушілігі осы қылмысқа себеп болғанын түсіндірді. Михайлович Линдті NK универмагының кіреберісінде кездестірді, ол кіре жатқанда. Ол оны танып, оған шабуыл жасауға шешім қабылдады. Бірнеше қабатты аралап, дүкен ішінде Линдті іздеді, соңында оны тауып, шабуыл жасады. Одан кейін полиция оны тез ұстайды деп ойлап, оқиға орнынан қашып кетті. Михайлович сол кезде психикалық ауруға шалдырмағанын мәлімдеді. «Жаман сезіну – аурумен бірдей емес», – деп түсіндірді ол. Тұтқындалғаннан кейін психикалық аурумен ауыратын сияқты көрінуге тырысқан себебі, психиатриялық ауруханада өмір сүру түрмеден оңайырақ болады деп сенгендігінен болды. Сұхбатта Михайлович Линдтің қанына қан жұғырғаннан бір күн бұрын саясаткер Ларс Лейжонборгқа шабуыл жасағысы келгенін, бірақ сол кезде пышағы болмағанын айтты. Михайлович енді өзінің өміріндегі сәтсіздіктерін саясаткерлерге таңудің дұрыс еместігін және көптеген қайғы-қасіретке себеп болғанын түсінетінін айтты. Expressen газетіне берген сұхбатында Линдтің балаларына ештеңе айтудан бас тартты, «Адам өлтіріп, содан кейін кешірім сұрай алмайсыз» деді. Михайлович өзінің қалған өмірін «Швецияның ең жек көретін адамы» ретінде түрмеде өткізетінін түсінгенін айтты. Expressen мақаласында, іс бойынша прокурор Кристер Петерссон Михайловичтің сұхбатта берген ақпаратының жақында тергеушілерге берген ақпаратымен сәйкес екенін растады. Прокурор Михайловичтің жаңа ақпаратын сенімді деп санайды.