Кіріспе

Бета-бұлж бета-қапшықтың тұрақты сутегі байланысының жергілікті бұзылуы ретінде сутегі байланысы бар β-қапшықтың бір немесе екеуіне қосымша қалдықтарды енгізу арқылы сипатталуы мүмкін.

Түрлері

β-бұлгаларды бұзылудың ұзындығына, әр тармаққа енгізілген қалдықтардың санына, бұзылған β-тармақтар параллельді немесе антипараллельді және олардың диэдрлік бұрыштарына (олар жақтау тізбектерінің орналасуын басқаратын) қарай топтастыруға болады. Оның екі түрі кең таралған. Бірі, классикалық бета-бұлж, антипараллель бета-жапсырманың ішінде немесе шетінде пайда болады; сыртқы бульждағы бірінші қалдық әдетте нормальді β емес, αR конформациясына ие. Екінші түрі - G1 бета-бұлж, оның екі кең таралған түрі бар, екеуі де негізінен антипараллельді табақпен байланысты; бір қалдық αL конформациясына ие және әдетте глицин болып табылады. Бета-бұлж циклының бір түрінде бета-бұлждың сутекті байланыстарының бірі бета-бұлж немесе альфа-бұлж жасайды, сондықтан мотив көбінесе бета-шаш шпильінің циклында болады. Бета-байланыс, бета-бұлж, екінші типтегі бета-бұлжмен үйлесімде және бір-бірімен ауысып тұрады.

Құрылымға әсері

Мүйіздің арқалық құрылымы деңгейінде классикалық β-бұлгилер β-жапсырманың қарапайым аневризмасын, мысалы, А рибонуклеазасының ұзын β шаштық ілмекіндегі бульгациясын (тұнжық 8891) тудыруы мүмкін. β-бұлжыны β-тақтаның бүлінуіне және өз-өзіне қиылысуына себепші болуы мүмкін, мысалы, екі қалдық сол және оң жақ α спиральді диэдр бұрыштары бар β-шашағалаққа бір-біріне қарама-қарсы енгізілген кезде, псевдоазуриндегі Met9 және Asn16-да (PDB қосылу коды 1PAZ) кездеседі.

Белсенің функционалдылығына әсер ету

Сақталған көпіршіктер протеиннің қызметіне жиі әсер етеді. Бұдырлардың ең негізгі қызметі - мутация және т.б. себептерімен қосылған қосымша қалдықтарды орналастыру, сонымен бірге байланысу үлгісін және осылайша жалпы ақуыздық архитектураны сақтау. Басқа да іріңдер белокпен байланысу орындарына қатысады. Иммуноглобулиндер отбасылық ақуыздар сияқты ерекше жағдайларда сақталған көпіршіктер Ig домендерінің димеризациялануына көмектеседі. Олар сондай- ақ DHFR (дигидрофолат редуктаза) және SOD (супероксид дисмутаза) ақуыздарында функционалдық маңызы бар, онда белсенді орынды қоршап тұратын бүгілгендер бар.