Кіріспе
Уолт Дисней корпоративтік штаб-пәтері
Уолт Дисней студиясы, АҚШ-тың Калифорния штатының Бурбанк қаласында орналасқан, The Walt Disney Company медиа конгломератының корпоративтік штаб-пәтері болып табылады. 51 акр (20,6 гектар) студиялық алаңында бірнеше дыбыс жазу студиялары, декорация алаңы және Уолт Дисней студиясының фильмдерін түсіруге арналған өндіріс орындары бар. Бұл кешенде компанияның көптеген бөлімшелерінің кеңселері орналасқан, Pixar Animation Studios (Эмеривиллде), Lucasfilm (Сан-Францискода) және 20th Century Studios (бұрынғы 20th Century Fox) компанияларын қоспағанда. Олар жақын орналасқан Century City-дегі Fox Corporation-ның жалдауындағы өздерінің атымен аталатын алаңшада орналасқан. Уолт Дисней "Аққар және жеті нан" фильмінің сәтті көрсетілімінен түскен табысқа арқа сүйеп, Бурбанк студиясын салуға қаржы бөлді. Дисней – "Үлкен Бестік" киностудияларының ішінде студиялық алаңына тұрақты түрде экскурсия ұйымдастырмайтын жалғыз ірі студия. 2000 жылдардың ортасынан бері Adventures by Disney студияға экскурсия ұйымдастырып келеді, бірақ ол тек Оңтүстік Калифорнияға арналған тур пакетінің бір бөлігі ретінде ғана қолжетімді. Диснейдің Grand Central Creative Campus-тегі қосалқы орны бар, онда Walt Disney Imagineering және басқа да бөлімшелер орналасқан. Дисней Имейнинг студияны басқарады.
Өмірбаян
1940 жылы Бербанк алаңының ресми ашылуына дейін Уолт Дисней студиясы Лос-Анджелесте әртүрлі жерлерде орналасқан. 1923 жылдың жазында Уолт Дисней өзінің інісі Роберт Диснейдің гаражында "Дисней бауырлары мультфильм студиясын" құрды, ол Лос-Анджелестің Лос-Фелиз ауданындағы 4406 Kingswell Avenue мекенжайында орналасқан (Голливудтан шығысқа қарай). Бұл гараж 1980 жылдардан бері Гарден-Гроувтегі Стэнли-Ранч мұражайында, Диснейлендтен бірнеше блок қашықтықта қойылған. Оның інісі Рой О. Дисней де сол кезде Лос-Анджелесте болған. 1923 жылдың қазан айында бауырластар 4651 Kingswell Avenue мекенжайындағы жылжымайтын мүлік агенттігі кеңсесінің арт жағында кеңсе жалдады. 1923 жылдың 16 қазанында Уолт Дисней Universal Studios-тың Маргарет Винклерден Вирджиния Дэвис бас рөлде ойнаған жаңа "Алиса комедияларын" тарату туралы ұсынысын қабылдады. Осы жерде 1924 жылдың 14 қаңтарында Уолт Дисней болашақ әйелі Лилиан Баундспен танысты, ол оның жеке жалдаған "бояушы және сызғыш" қызы болды. 1924 жылдың ақпанында студия 4649 Kingswell Avenue мекенжайындағы өз кеңсесіне көшті. Кейінгі Роберт Диснейдің үйі және 4649 және 4651 Kingswell Avenue мекенжайларындағы шағын кеңсе ғимараты бүгінгі күнге дейін сақталған және әлі де пайдаланылуда. 1925 жылы Уолт Дисней 2719 Hyperion Avenue мекенжайында жаңа, әлдеқайда үлкен алаңға аванс төледі, ал студия 1926 жылдың қаңтарында сонда көшті. Осы жерде 1928 жылы Уолт әйелі Лилианмен пойызбен саяхаттағаннан кейін Микки Маустың кейіпкерін жасады. Сондай-ақ, осы жерде алғашқы үш түсті Technicolor анимациялық фильмі "Silly Symphony Flowers and Trees" және Диснейдің көп жазықты камерасын қолданған алғашқы анимациялық мультфильм "The Old Mill" жасалды. 1937 жылы Hyperion студиясы Диснейдің алғашқы толық метражды анимациялық фильмін – "Аққартай және жеті нан" фильмін шығарды. Гиперион студиясында Диснейдің қызметкерлері көбейді, ал Диснейдің Тоғыз қариясы сияқты Дисней аңыздары осы студияда мансаптарын бастады. 1940 жылы Hyperion студиясы сатылып, екі өндіріс кәсіпорнына бөлінді, ал 1966 жылы келесі иесі студия кешенінің қалдықтарын бұзып, оның орнына бүгінгі супермаркет пен сауда орталығы салынды. 1926 жылдан 1940 жылға дейінгі компанияның бұрынғы бас кеңсесін құрметтеу үшін "Гиперион" атауы Уолт Дисней компаниясымен жылдар бойы көптеген бөлімдер мен аттракциондар үшін, соның ішінде "Гиперион кітаптары" және Disney California Adventure Park-тағы "Гиперион театры" үшін қайта қолданылды.
Тарих
Қазіргі Уолт Дисней студиясы, 500 South Buena Vista Street, Burbank мекенжайында орналасқан, 1937 жылы жарық көрген "Аққарлы мен жеті нанқы" фильмінің түсімдері арқасында салынды. Уолт Дисней және оның командасы 1939 жылдың желтоқсанынан 1940 жылдың қаңтарына дейін Сильвер-Лейктегі Гиперион даңғылындағы ескі студиядан көшуді бастады. Кем Вебердің жобалауымен, Уолт Дисней мен оның інісі Ройдың қадағалауымен салынған Бурбанк Дисней студиясы ғимараттары – Уолт Дисней компаниясына тиесілі және түсірілімнің алтын ғасырынан жеткен жалғыз студиялар. Гиперион даңғылындағы коттедж, "Шортс" ғимараты және басқа да шағын ғимараттар Бёрбанкке көшірілді. Соғыс жылдары Дисней АҚШ үкіметі үшін, соның ішінде әскері үшін, американдықтардың рухын көтеру мақсатында, Оділ державаларға қарсы күрестің әділдігін көрсету үшін үнемі насихаттық және оқу фильмдерін жасады. 2013 жылдың сәуір айында Marvel Studios кеңсесін Манхэттен Бич Студиясы Медиа Кампусынан студияның Франк Г. Уэллс ғимаратының екінші қабатына көшірді.
Су мұнарасы
1939 жылы 300 000 долларға аяқталған Су мұнарасы, жаңа Дисней студиясында бой көтерген алғашқы құрылымдардың бірі болды. Мұндай мұнаралар өрт кезінде төтенше жағдайға сумен қамтамасыз ету үшін салынды және сол дәуірдегі Голливудтың ірі студияларында жиі кездесетін стандартты жабдық болды. Warner Bros., Paramount және Sony Pictures Studios (бұрынғы MGM) студияларының аумақтарында олардың мысалдарын әлі де көруге болады. Бірақ Рой Дисней Дисней студиясының су мұнарасын әдеттегі төрт аяқтан гөрі алты аяқпен салуды талап етті, оның эстетикалық тұрғыдан әдемірек екенін айтты. Дегенмен, түпнұсқа мұнараның үстіне Микки Маус құлақтары ешқашан орнатылмаған.
Рой О. Дисней ғимараты
Рой О. Дисней ғимараты анимация ғимаратының қасында орналасқан және бұл ғимарат Рой О. Диснейге арналған, оның кеңсесі де осы ғимаратта болған. Team Disney – Майкл Д. Эйснер ғимараты ашылғанға дейін бұл ғимарат студияның бас әкімшілік ғимараты болып саналған. Бүгінде мұнда Диснейдің құқықтық департаменті орналасқан.
Анет Фуничелло сахнасы, 1-ші кезең
1-ші кезең 1939-1940 жылдары аяқталды және ол Бурбанк алаңындағы Диснейдің алғашқы дыбыс сахнасы болып табылады. Бұл дыбыс сахнасы бұрынғы Hyperion Avenue студиясындағы кіші сахнаны алмастыру мақсатымен салынған. Уолт Дисней студиясы көбінесе анимациялық фильмдер түсіргенімен, дыбыс сахнасы 1940 жылғы «Фантазия» фильмінде Леопольд Стоковскинің түсірілімдері үшін құрылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл сахна әскери техниканы жөндеуге пайдаланылды. Дыбыс сахнасы бұрын «Фантазияға» арналған, себебі ол ғимаратта түсірілген алғашқы көркем фильм болды. Сахна алаңдағы ең кішкентай сахна болып табылады, оның ауданы 11 000 шаршы фут. Онда 2400 шаршы фут көлемдегі су асты резервуары бар және ол қазір де пайдаланылуда. 2013 жылдың 24 маусымында ол «Микки-Маус клубының» түсірілімі алғаш рет осы сахнада жүргізілгендіктен, Мускетир Аннет Фуничеллоға арналды.
Джули Эндрюс сахнасы, 2-ші кезең
1947 жылдан бастап салынған және 1949 жылдың сәуірінде ашылған 2-ші кезең – Уолт Дисней студиясының екінші ең көне дыбыс жазу студиясы, ал 31000 фут (9449 м) көлемімен Лос-Анджелестегі ең ірі студиялардың бірі. Ол Уолт Дисней мен режиссер Джек Уэбб арасындағы бірлескен келісім бойынша салынған және қаржыландырылған, ол студияны «Драгнет» телесериалын түсіру үшін пайдаланған. 1955 жылдың қазан айында 2-ші кезең «Микки-Маус клубы» сериалының бірінші бөлімін шығаруды бастады. 1954 жылдан 1955 жылға дейін және Глендейл, Калифорниядағы объектілер ашылғанға дейін WED Enterprises (қазіргі Walt Disney Imagineering) Диснейленд үшін көптеген аттракциондарды, соның ішінде Марк Твеннің өзен кемесін салу үшін 2-ші студияны пайдаланды. Содан бері 2-ші кезең Walt Disney парктері мен курорттары үшін көптеген аттракциондарды түсіруге қолданылып келеді. «Армагеддон» фильмін түсіру кезінде режиссерлер 12 метрлік студияның фильмдегі «астероидтің» біреуін ұстауға жеткіліксіз екенін анықтады. Едені алып тастап, 360 градустық декорацияға орналастыру үшін қосымша 6 метр тереңдік қазылды. 2001 жылы 2-ші студия ағылшын актрисасы Джули Эндрюске арналды, себебі «Мэри Поппинс» фильмінің бір бөлігі және сол кезде түсіріліп жатқан «Принцессаның күнделігі» фильмінің кей бөліктері осы студияда түсірілді.
3-кезең
3-кезең 1953 жылы аяқталды және «20,000 Leagues Under the Sea» фильмі үшін арнайы салынған. Сахнаның ауданы 19 000 шаршы фут, және ол су астындағы түсірілімдер мен арнайы эффектілер үшін екі бөлікке бөлінген 3600 шаршы фут көлеміндегі жұмыс істейтін су резервуарына ие. 1960 жылдары Дисней натрий экран процесін енгізуге бастама көтергендіктен, резервуар аумағы да кеңінен қолданылды. 1970 жылдары 3-кезеңге алғашқы компьютерлік қозғалыс басқару жүйесі орнатылды. ACES (Animated Camera Effects System) Дисней инженерлерімен жобаланған, бұл технология қазіргі арнайы эффект фотосуреттерінің негіздерінің біріне айналды және жаңа мүмкіндіктер ашты.
4 және 5-кезеңдер
1958 жылы аяқталған 4-кезең алғаш рет «Дарби О’Гилл және кішкентай халық» фильміне пайдаланылды. 1998 жылы 30 жыл қызмет еткен соң 4-кезең екі жаңа телестудияға бөлініп, жаңа 4-кезең және 5-кезең құрылды. 4-кезең «Үйді жақсарту» аталымымен белгілі, себебі осы телесериал 1991 жылдан 1999 жылға дейін осы жерде түсірілді.
6 және 7-кезеңдер
6 және 7 сатылар 1997 жылы салынған, Уолт Дисней студиясының ең жаңа дыбыс жазу сахналары. Көрермендер бағалаған бұл сатылар компьютерлік басқарумен кіруге мүмкіндік береді, жоғары қуатты кондиционерлеу жүйесімен жабдықталған және өндірістік қолдау көрсету ғимаратына іргелес орналасқан. Олар бұрынғы артқы алаңда салынған және Франк Г. Уэллс ғимаратының артында орналасқан. Екі саты да студияда жиі пайдаланылады. Бұл жерде түсірілген танымал жобалар: "Менің әйелім және балаларым", "Маппеттер", "Өспірім қызыммен танысудың 8 қарапайым ережесі", "Джина Дэвис шоуы" және "Аға-қарындастар".
Гиперион бунгалосы
Бунгало 1935 жылы Диснейдің жарнама және комикстер бөлімдерінің алғашқы үйі ретінде салынған. Ол Голливудтағы Гиперион даңғылындағы Дисней студиясында тұрғызылып, 1939-1940 жылдары құрылыс барысында Бербанкқа көшірілді. Диснейдің Бербанк алаңында бұл ғимарат жылдар бойы көптеген көмекші қызметтерге орналасқан. Жалақы төлеу, жарнамалық қолдау, көлік және соңында пошта бөлімі осы ғимаратта орналасты. Бұл құрылыс – "Hyperion" студиясынан қалған "California Bungalow" стиліндегі архитектураның жалғыз сақталған мысалы. Компанияның алғашқы жылдарындағы тартымды сыртқы түрі мен пайдалылығы оған Дисней тарихында ерекше орын береді.
Негізгі театр
419 орындық театр, Бёрбанк алаңындағы тағы бір түпнұсқа ғимарат, студия қызметкерлері мен қонақтары үшін Дисней фильмдерін тұңғыш рет көрсетеді. Онда ыңғайлы стадиондық орындықтар орнатылған және фильмдерді көрсетудегі жаңа технологиялармен қатар жүру үшін жылдар бойы жаңартылып келген. Ішке тамақ-су әкелуге рұқсат жоқ. Тарихы бойында театр постөндірістік дыбыс жарақтау үшін де пайдаланылған. Диснейдің өндірістік қызметтерінің сайтында айтылғандай, "Негізгі театр – бұл 1940 жылы «Фантазия» фильмінің дыбысын жарақтау үшін алғаш пайдаланылған, қазіргі заманғы цифрлық дыбыс дубляжы және көрсету орталығы. Дыбыс жарақтаушылар диалогтарды, музыканы және дыбыс эффектілерін кинотеатрға лайықты әртүрлі деңгейлерге үйлестіреді. Акустикасы театрдың үштен екі бөлігі толғандай етіп жасалған. Театр бос болғанымен, орындықтардың үстіне қосымша төселген материалдар мен арнайы құрылған қабырғалар дыбысты сіңіріп, кері қайтарады. Бұл дыбыс жарақтаушыларға соңғы өнімнің жарыққа шыққанда қалай естілетінін білуге көмектеседі". Кіреберістегі тақтада қарапайым "Театр" деп жазылған. "Негізгі театр" атауы студиядағы бірнеше кішкентай көрсету залдарынан ажырату үшін қолданылады. Уолттың кезінде оларды "терлеу камералары" деп атаған, онда анимациялық сынақ роликтері мен оның тірі фильмдерінің күнделікті түсірілімдері оның бекітуі үшін көрсетілетін.
Бояу және бояу құрылыстары
1940 жылғы "Сия мен бояу" ғимараты аниматорлардың суреттерін мөлдір пленкаларға түсіріп, содан кейін оларды бояуға арналған орын болды. Ол биік төбелермен және жетілдірілген орталық желдету жүйесімен салынған, осылайша қызметкерлердің денсаулығына зиян келтіретін бояу буларынан сақтануға мүмкіндік берді. Ғимараттың бір бөлігі Дисней мультфильмдері үшін ең кең спектрлі түстерді қамтамасыз ету мақсатында арнайы бояу қосатын зертхана ретінде пайдаланылды. Үш ішкі аула суретшілерге солтүстік жарығын сыйлап, сонымен қатар сыртқы демалыс орындары ретінде де қызмет етті. Бұл ғимараттың ішінде жеке кафетерий, демалыс бөлмесі және шатырдағы күнге шағылысатын алаң орналасқан. Ғимараттың құрылысы сол заманғы жұмыс орындарының қағидаларын көрсетеді. Диснейдің кезеңіндегі американдық анимация индустриясындағыдай, "Сия мен бояу" бөлімінде тек әйелдер жұмыс істеді. 1940-жылдардың басында Дисней 100-ден астам "сия мен бояу қызын" аптасына 18 доллар жалақымен жұмысқа алды, ал тәжірибелі аниматорлардың апталық жалақысы 300 долларға жететін. Диснейдің сол кездегі жұмысқа орналасу туралы буклетінде былай делінген: "Әйелдер мультфильмдерді экранға дайындаумен байланысты ешқандай шығармашылық жұмыс жасамайды, өйткені бұл жұмыс тек жас ерлердің қолынан келеді. Әйелдерге ашық жұмыс тек мөлдір целлюлоид парақтарына бояумен суреттерді көшіру және нұсқауларға сәйкес арт жағын бояудан ғибарат". Дисней студиясындағы ерлер мен әйелдерге араласуға рұқсат берілмеді, ал "Сия мен бояу" ғимаратының оқшауланған атмосферасы студиядағылардың оны "Кеңірдектер үйі" деп атауына себеп болды. "Сия мен бояу" ғимаратының жертөлесі Диснейдің танымал "Морг" орналасқан жері болды, онда студия фильмдерінен алынған суреттер болашақта пайдалану үшін сақталды. 1957 жылы "Диснейленд" телесериалының бір бөлімінде Уолт көрермендерді "Моргқа" алып барды және бөлменің атына қатысты әзілдер жасағаннан кейін оның нақты қызметін түсіндірді. 1989 жылы бұл мұрағаттық материал Калифорния штатының Глендейл қаласындағы Дисней анимациялық зерттеу кітапханасына көшірілді. Анимациядағы технологиялық жетістіктер, мысалы, 1960-жылдардың басында ксерографияның пайда болуы және 1980-жылдардың соңында CAPS жүйесінің дамуы, Дисней студиясында дәстүрлі сия мен бояу техникаларын қолдануды тоқтатты. "Кішкентай теңіз қызы" (1989) Диснейдің толыққанды сиямен салынған және боялған пленкаларды пайдаланған соңғы анимациялық фильмі болды. Бүгінде "Сия мен бояу" ғимараты негізінен кеңсе ретінде пайдаланылады, бірақ оның бастапқы бояу қосатын зертханасы сақталған және студияда жасалған лимиттік Дисней суреттерін жасау үшін қолданылады.
Камера ғимараты
1940 жылы салынған Камера ғимараты анимациялық фондар мен камералар дәстүрлі түрде фильмге түсірілетін орын болды. Ерекше ерекшеліктері – персоналдың, боялған камералардың және басқа материалдардың ішке кірер алдында өтуге тиіс болған "шаң тазалау камералары" еді, осылайша фотосуретте шаңның немесе түктердің ізі көрінбеуі үшін. 1941 жылы онда әрқайсысы 4 метр биіктіктегі және жеке бөлмеде орналасқан екі көп жазықты камера және екі стандартты камера жиынтығы орналастырылған.
Құрылысты кесу
Бёрбанк алаңындағы тағы бір түпкілікті орын, ол Диснейдің монтаж бөлімшелерінің көп жылдық мекені. Ғимараттың аты нитрат пленкасынан (және 1952 жылдан кейін қауіпсіз пленкадан) түсірілген фильмдерді физикалық түрде кесіп, біріктірудің дәстүрлі әдісінен шыққан. Бүгінде бейнемонтаж техникасы қолданылады.
Құрылыс
Екі қабатты Шортс ғимараты – Диснейдің бұрынғы Hyperion студиясының ең маңызды қалдықтарының бірі. Ол бастапқыда 1934 және 1937 жылдары салынған екі ғимараттан тұратын, компанияның қарқынды дамитын анимация бөлімін орналастыру үшін. 1934 жылғы құрылыс "Анимация ғимараты №2" деп аталды, ал Уолт пен Рой Диснейлер Бёрбанкқа көшуге дейін кеңселері осы жерде орналасқан. 1930 жылдардағы Диснейдің көптеген қысқаметражды фильмдерінің анимациясы, соның ішінде "Концерт" (1935) және "Оскар" жүлдесіне ие болған "Ескі диірмен" (1937) осы кешенде жасалды. Сондай-ақ, осы жерде Уолт Американың алғашқы толықметражды анимациялық фильмі "Аққарға және жеті нан" (1937) үшін қаупі бар идеясын ойлап тапты. 1939 жылы екі ғимарат бөлшектелді, Диснейдің жаңа Бурбанк учаскесіне тасымалданды және жүк тиеу платформасымен бірге Т-әріпі пішіндес ғимарат ретінде қайта құрастырылды. (Уолттың бұрынғы екінші қабаттағы кеңсесінің терезесі платформаның тікелей үстінен көрінеді). Құрылыс 1994 жылы аяқталды. Жоғарыда айтылғандай, 1985 жылы Disney Animation студиясы студия аумағынан шығып, Глендейлдегі ескі ғимараттар тобына көшірілді. Майкл Эйснердің 1986 жылғы Walt Disney компаниясын қайта құру кезінде студияның анимация бөлімі Walt Disney Feature Animation жеке еншілес компаниясы ретінде ресми түрде құрылды және 1995 жылы жаңа ғимараты ашылғанда Бурбанкқа оралды. Жаңа студия – түрлі-түсті сәулеттік ескерткіш, ол Фантазия Сиқыршысының 122 фут биіктігіндегі шапанымен әшекейленген, бұл бір кезде Уолт Дисней Анимациялық студиясының бұрынғы басшысы Рой Диснейдің кеңсесі болған. Бұған қоса, ол Ventura Freeway тас жолымен өтетін жолаушыларға оңтүстік жағындағы алып әріптермен "ANIMATION" деген сөзді көрсетеді. 2009 жылы Рой Диснейдің қайтысынан кейін ғимаратқа Диснейдің президенті және бас директоры Боб Айгер оның құрметіне қайта атау берді.
ABC студиясының ғимараты
Дисней 1996 жылы ABC-ді сатып алғаннан кейін, телеарна үшін жаңа бас кеңсе Риверсайд Драйвтың ар жағында, Уолт Диснейдің анимациялық ғимаратының қасына салынды. ABC ғимаратын Альдо Росси жобалаған, ол Риверсайд Драйв арқылы өтетін көк, ирек келген көпірмен учаскеге қосылған. ABC ғимаратында ABC, ABC Signature және Walt Disney Studios Motion Pictures сияқты басқа да еншілес компаниялардың кеңселерi орналасқан.
Цифрлық студия орталығы
Екі қабатты 17000 шаршы футтан тұратын ғимарат өндірістен кейінгі жұмыстарға қажетті құрал-жабдықтар мен басқа да осыған ұқсас техникалық қызметтерге арналған. 2012 жылдың желтоқсанында ашылған орталық Disney Digital Studio Services-тің ордасы болып табылады.
Бастапқы комиссар
Бұл жеке кафе және гриль 1940 жылы Уолт Дисней студиясының мейрамханасы ретінде ашылды және қазір Буэна Виста кафе деп аталады. 1-ші сахна, кесу ғимараты және Бас театрмен бірге, ол Бёрбанк алаңындағы бастапқы мақсатына сәйкес қызмет ететін сирек ғимараттардың бірі. Асхана студия қызметкерлері мен қонақтарға таңғы және түскі ас ұсынады, ішкі және сыртқы отырыс орындары бар. Бұрын мұнда Уолт Дисней кейде түскі ас ішетін «Корал бөлмесі» деп аталатын басшыларға арналған жеке асхана болған. Ғимарат 2011 жылы кеңінен жөнделді, бірақ Уолттың сүйікті тағамы – крекерлермен берілетін чили әлі де мәзірде сақталып тұр. Буэна Виста кафе қазір дүйсенбіден жұмаға дейін сағат 7:00-ден 16:00-ға дейін ашық. Гриль сағат 14:30-да жабылады, ал дайын тағамдар, сыралар мен сусындарды жабылуға дейін сатып алуға болады. Бёрбанктегі Риверсайд драйв бойындағы Диснейдің бас алаңының қарсы жағында орналасқан ABC студиясы ғимаратында жаңа асхана бар.