Кіріспе

Саяси идеология

«Рейган демократы» – АҚШ-та дәстүрлі түрде Демократиялық партияны қолдаған, бірақ 1980 және 1984 жылғы президенттік сайлауларда республикалық үміткер Рональд Рейганды, ал 1988 жылғы сайлауда Джордж Бушті қолдаған жұмысшы табының өкілдеріне берілген атау. «Рейган демократы» термині американдық саяси тілінде кеңінен қолданыла береді, себебі Рейган сайлаушылардың көп бөлігі арасында әлі де зор құрметке ие.

Шолу

1980 жылғы сайлау кезінде АҚШ-та сайлаушылардың көп саны, 1970-ші жылдардағы экономикалық қиындықтардан және Джимми Картердің президенттігінен (төрт жылдан астам бұрынғы республикашыл Джеральд Фордтан да) көңілі қалғандықтан, Калифорнияның бұрынғы губернаторы және бұрынғы демократ Рональд Рейганды қолдады. Рейганның оптимистік үні сайлаушылардың кең шеңберін бұрын-соңды болмаған дәрежеде (республикашыл үшін 1952 және 1956 жылдардағы соғыс батыры Эйзенхауэрдің жеңістерінен кейін) қамтыды, бірақ демократ сайлаушылары арасында ерекше демографиялық өзгерістер болған жоқ, мүмкін, ұлттық қауіпсіздікке қатысты сайлаушыларды есептемегенде (назарлы, бірақ салыстырмалы түрде шағын топ, шешуші эмпирикалық дәлелдер табу қиын және 1980 жылы демократ Генри "Скуп" Джексонмен байланыстырылды, ол 1980 жылдан кейін 1983 жылы қайтыс болғанға дейін Рейганның қысқа мерзімді одақтасы болды). "Рейган демократы" термині кейде ұлттық қауіпсіздік және иммиграция сияқты мәселелерде либералдыққа қарағанда консервативті көзқарастағы орташа демократтарды сипаттау үшін қолданылады. "Рейган демократы" термині сонымен қатар Рейганның президенттік мерзімінде Өкілдер палатасына тигізген үлкен ықпалына да қатысты, тіпті екі мерзімінде де палатада демократиялық көпшілік болғанына қарамастан. Ол Рейган демократтарының Демократиялық партияны жұмысшы табының мүдделерін қорғаушы деп санамайтынын, керісінше, оларды ең алдымен басқалардың игілігі үшін жұмыс істейтін күштер деп есептейтінін айтты: ең кедейлер, феминистер, жұмыссыздар, афроамерикандықтар, латын американдықтары және басқа да топтар. Сонымен қатар, Рейган демократтары Картер әкімшілігінің "жағдайының нашарлауынан" кейін Рейган әкімшілігімен сәйкес келген экономикалық өркендеу кезеңінде пайда алды. Олар сондай-ақ Рейганның ұлттық қауіпсіздікке қатысты қатаң ұстанымын қолдады және 1980-ші жылдардағы Демократиялық партияға порнография, қылмыс және жоғары салықтар сияқты мәселелер бойынша қарсы шықты. Гринберг 2008 жылы Макомб округы сайлаушыларының "шамамен 60 пайызы" Обамамен келісетінін анықтаған шығу сауалына дейін Макомб округы сайлаушыларын қоғамдық пікірдің көрсеткіші ретінде үнемі зерттеп отырды, соның нәтижесінде Макомб округы "қалыпқа келгенін және қызығушылық тудырмайтынын" және "Американың нәсілге қатысты қарым-қатынасының өзгеруін көрсететінін" қорытындылады. Осыған байланысты Гринберг The New York Times газетіндегі мақаласында былай деді: "Детройт маңындағы Макомб округының Рейган демократтарымен олардың орта таптың ашуы мен нәсілге және демократиялық саясаткерлерге қатысты наразылығын жариялап, мансап жасағаннан кейін, енді олармен айналыспаймын". Обама сол жылы Макомб округында 53-45 пайыздық айырмашылықпен жеңіске жетті, бұл оның ұлттық деңгейде жеңген көрсеткішімен бірдей болды. 2016 жылы Макомб округы Дональд Трампқа дауыс берді және 2020 жылы да солай жасады. Рейганның өмірбаянын жазған Крейг Ширли де Рейган демократтары туралы кеңінен жазды. Оның 1980 жылғы сайлау туралы "Тағдырмен кездесу" есебі 1980 жылы Висконсин штатындағы праймериз кезінде Милуокидегі "этникалық Мекке" саналатын серб залында өткен Рейган іс-шарасында Рейган үшін көк жағалы сайлаушылардың пайда болуын анық көрсетеді: "Жас демократ Роберт Понасик креслоға тұрып, "Рейган үшін көшу!" деп жазылған қолмен жасалған плакатты ашулы түрде маусылды. Серб залындағы Рейганға көрсетілген реакция туралы ABC телеарнасының тілшісі Линн Шерр былай деп хабарлады: "Олар ұзақ уақыт бойы демократиялық жиналыстар өткізетін залда болғандықтарынан, көптеген көк жағалы сайлаушылар Рейганды қолдауы мүмкін".

Рейган демократтары 1990 жылдары және XXI ғасырда

Рейганның демографиялық өзгерістері оның кеңсесінен кеткеннен кейін 1990 жылдарға дейін жалғасты. Демократтар жаңа тақырыптармен жауап берді. Бұл туралы 1992 жылғы президент сайлауында Билл Клинтонның президенттік лауазымға ие болуы куәландырады. Сол науқанда кандидат Клинтон өзін "өзгеше демократ" деп таныстырып, 1968 жылдан бері президенттік науқандарда республикашылдарға дауыс берген көптеген жұмысшы табының сайлаушыларымен қайта байланысу үмітімен Демократиялық көшбасшылық кеңесі тарапынан қолдау көрсетілген орталық саясаттағы "Үшінші жол" саясатын қабылдап, Демократиялық партияның көптеген ескі саясатынан бас тартты – Никсон мен Рейган демократтарының "үнсіз көпшілігі". Өздерін Рейган демократтары деп атайтындардың көптегені фискалдық консерваторлар екенін мәлімдейді, бірақ сонымен бірге Рейганның күшті қорғаныс саясатын және американдық мәдениетке деген оптимизмін қолдай отырып, "Жаңа келісім" мен "Ұлы қоғам" бағдарламаларының негізгі аспектілерін де қолдайды. Олар 1990-шы жылдардың ортасына дейін заңнамалық және штаттық сайлауларда демократ саясатшыларға дауыс берді. "Чай партиясының" кейбір элементтері осы сипаттамаға сәйкес келеді, бірақ көптеген тәуелсіздер мен демократтар да осы санатқа жатуы мүмкін. Бұл кең таралған термин, бірақ бұл оның түсіндіру күшін кемітпейді. Өзін Рейган демократтары деп атайтындардың ең танымал өкілдерінің бірі – Вирджиния штатының экс-сенаторы Джим Уэбб (2007-2013 жылдары қызмет еткен), тілші Дэвид Пол Кун оның Рейган демократтарының квинтэссенциясы және Демократиялық партиядағы "жоғалуға жақын түрлердің" соңғыларының бірі екенін айтады. Консервативті сарапшы Джордж Уилл партиялық бағыттың ұзақ мерзімді өзгерістерін атап өтіп, 2012 жылы былай деді: "Жоғары білімі жоқ ақ сайлаушылар – экономикалық алаңдаушылықтағы және мәдени тұрғыдан консервативті – Рональд Рейганның арқасында маусымдық республикашылдар деп есептелген кезде "Рейган демократтары" деп аталды. Бүгінде оларды республикашылдардың базасы деп атайды".

Трамп пен Байден

Бұл термин әлі де маңызды, өйткені осы топтың бір бөлігі 2016 жылғы президенттік сайлауда Дональд Трампқа да көшті, ол тот белдеуінің барлық шешімді штаттарында жеңіске жетті және 1988 жылдан бері Пенсильвания мен Мичиганды, ал 1984 жылдан бері Висконсинді жеңген алғашқы республикалық кандидат болды. Бұл штаттардың бәрі 1980 және 1984 жылдары Рейганға дауыс берген, бірақ 1992 және 1996 жылдары демократ президенттер Билл Клинтонға, ал 2008 және 2012 жылдары Барак Обамаға дауыс берді. 2016 жылғы президенттік сайлаудан кейін, көптеген Тот белдеуі округтері Трампқа бұрылғаннан кейін, республикалық саясаткер 2016 жылы Трампты қолдаған жұмысшы табының Рейган демократтары енді "Трамп республикашылары" деп аталуы керек деді. Керісінше, Рейган демократтары 2016 жылы Тот белдеуі штаттарының нәтижесіне әсер етпеді, бірақ сол аймандардағы демократ сайлаушылары сайлау күні дауыс беруге келмеді деген пікір де бар. 2021 жылы Politico журналындағы мақалада Стен Гринберг 2020 жылғы президенттік сайлауда Дональд Трамптан гөрі Джо Байденді таңдаған, қала маңындағы ақ жағалы сайлаушылардың үлкен тобын анықтау үшін "Байден республикашысы" терминін қолданды. Гринберг бұл сайлаушылардың ондаған жылдар бойы сенімді республикашыл болғанын, бірақ Трамптың ұлтшылдығына байланысты демократ үміткеріне дауыс беруге бейім екенін атап көрсетті.

Халықаралық ұқсас ұғымдар

Ұлыбританияда "Эссекс адамы" термині дәстүрлі түрде Лейбористік партияға дауыс беретін жұмысшы табының ұқсас тобын сипаттау үшін қолданылады. Олар Маргарет Тэтчердің басшылығымен 1980-ші жылдары, әсіресе "Меншікке алу құқығы" саясатының арқасында Консервативтік партияға дауыс беруге ауысты. Бұл топқа есім берілмегенімен, 2017 жылғы жалпы сайлауда Brexit-ті қолдаушы орта және солтүстік жұмысшы табының аймақтары Консервативтік партияға пропорционалды емес үлкен қолдау көрсетті. Мысалы, консервативтік кандидаттар Сток-он-Трент, Миддлсбро және Уолсолл қалаларындағы лейбористік партияның бір бөлігін жеңіп алды. Бұл, жалпы елі бойынша Лейбористік партияның жеңісіне және Еуропалық Одақты қолдайтын аймақтардағы, сондай-ақ консерваторлардың жалпы шығындарына қарамастан болды. Ал Эссекс аймағында консерваторлар сайлауда үстемдік құрды, партия барлық 18 мандатты жеңіп алды. 2019 жылғы сайлауда солтүстік жұмысшы табының көп бөлігі консерваторларға ауысқаннан кейін, сауалнама жүргізетін компаниялар бұл топты "Уоркингтон адамы" деп атады. Бұл үрдіс 2019 жылғы жалпы сайлауда күшейді, онда "қызыл қабырға" көбінесе консерваторларға көп дауыс берді. Нәтижесінде, бір ғасыр бойы Лейбористік партияның өкілдері сайланған округтерде консервативтік депутаттар сайланды, ал кейбір округтер алғаш рет консерваторлардың ықпалына көшті. Австралияда "Ховард шайқасушысы" термині 1990-шы жылдардың ортасында Джон Ховард басқарған Либералдық партияға ауысқан, қалалық жұмысшы табы мен дәстүрлі еңбекші сайлаушыларды сипаттау үшін қолданылды. Олар либералдарды 1980 жылы Малкольм Фрейзерден бері алғаш рет жеңіске жеткізді. Жаңа Зеландияда саяси комментатор Крис Троттер "Waitakere адамы" туралы теория ұсынды. Оның пікірінше, бұл дәстүрлі жұмысшы табының өкілі, ол 2008 жылғы жалпы сайлауда "мұқтаждық" және "талаптар" негізінде Ұлттық партияның басшысы Джон Кейге дауыс берді. Бұл, сондай-ақ "саяси дұрыстықтың шектен шығуына" деген наразылықты да білдіреді.