Кіріспе

Дания патшайымы 1947-1972 жылдар аралығында, ортағасырлық норвегия патшайымы. Ингрид Швециялық (Ingrid Victoria Sofia Louisa Margareta; 28 наурыз 1910 – 7 қараша 2000) король Фредерик IX-ның әйелі ретінде 20 сәуір 1947 жылдан 14 қаңтар 1972 жылға дейін Дания патшайымы болды және оның қайтысынан кейін Дания патшайымы Ингрид атағын сақтап қалды. Бернадот әулетінен шыққан Ингрид, Швеция королі Густав VI Адольф пен оның бірінші әйелі Коннахт ханшайымы Маргареттің жалғыз қызы болды. 1935 жылы ол Данияның сол кездегі тәж мұрагері Фредерикке үйленді және олардың үш қызы болды: Маргрете, 1972 жылдан 2024 жылға дейін Дания монархы; Бенедикт және Анна Мария, 1964 жылдан 1973 жылға дейін Грекия королевасы. 1947 жылы оның күйеуі әкесінің қайтысынан кейін король атанды. Патшайым болған кезде Ингрид Дания сарайының дәстүрлерін реформалады, сарайдағы көптеген ескі әдет-ғұрыптарды жойды және ресми қабылдауларда ыңғайлы атмосфера құрды. 1972 жылы король Фредерик IX қайтыс болғаннан кейін, оның және Ингридтің қызы Маргрете оның орнына патшайым болды.

Ерте өмір

Ингрид 1910 жылғы 28 наурызда Стокгольмдегі Корольдік сарайда Швеция мұрагері Густав Адольф пен оның бірінші әйелі Коннахттың Маргарет ханшайымының үшінші баласы және жалғыз қызы болып дүниеге келді. Оның анасы, королева Викторияның үшінші ұлы Артур ханзадасының қызы, Коннахт және Стратхерн герцогы мен оның әйелі Пруссияның Луиза Маргарет ханшайымы болды. 1910 жылғы 5 мамырда Швецияның Стокгольм қаласындағы Слотскиркан (Корольдік шіркеуде) Ингрид Виктория София Луиза Маргарета деп крещение рәсімі болды. Оның тәрбиешілері: Швеция королі мен королевасы (әкесінің ата-анасы); Швецияның тәждік ханшайымы (әкесінің әжесі); Коннахт және Стратхерн герцогы мен герцогинясы (анасының ата-анасы); Баденнің тәждік ханшайымы (әкесінің әжесі); Ресей императрицасы (анасының әкесінің бірінші туысы); Тектің ханшайымы Александра (анасының әкесінің бірінші туысы); Уэльс ханзадасы (анасының әкесінің бірінші туысы); Пруссияның Адалберт ханзадасы (анасының екінші туысы); Баденнің Ұлы герцогинясы (әжесі); және Даларнаның тәждік ханшайымы (әжесі) болды. Ингрид отбасымен Стокгольмдегі Корольдік сарайда, астанаға жақын жердегі Ульриксдал сарайында және Швецияның оңтүстігіндегі Сканниядағы Хельсингборгтегі Софиеро сарайында – жазғы резиденцияда тұрды. Мұрагер ханшайымы Маргарет Ингрид үшін швед аристократиясының шағын тобымен мектеп ашты. Ингридтің біліміне үй шаруашылығы да кірді. Бала кезінде ол сарай ауласындағы шағын үйінде тамақ пісіруді үйреніп, тіпті тамақтан кейін ыдыс-аяқ жуды. 1920 жылы, Ингрид он жасқа толғанда, анасы сегізінші айлық жүктілік кезінде сепсистен қайтыс болды. Анасының қайтысынан кейін Ингрид әр жылдың бірнеше айын Ұлыбританияда әжесінің қамқорлығында өткізді. Көптеген адамдар Ингридтің мықты өзіндік қасиеттері анасының өлімінен туындады деп санайды. Ингрид тарих, өнер тарихы, саясаттану пәндерін оқыды және бірнеше тіл үйренді. Оның өнер мен мәдениет туралы білімі Париж мен Римде ұзақ уақыт болғаннан кейін кеңейді. 1934-1935 жылдары Ингрид әкесі, өгей анасы және ағасы Бертилмен бірге Таяу Шығысқа бес айлық сапар жасады. Ол спортқа, әсіресе атпен жүруге, шаңғы тебуге және теннис ойнауға қызығушылық танытты. Ингрид 1928 жылы шведтік Риксдагтың ашылуында алғаш рет көзге түсті, оны "әдемі киінген" деп атады. Ол сонымен қатар, білікті тіл білуші, ат тебуші, шаңғышы, конькимен сырғанаушы және биші ретінде де танымал болды. Ол әкесі Густав V патшаға қарсы жиі теннис ойнады. Жастық шағында Ингридті Стокгольм көшелерінде екі орындық машинасымен жүргенін көруге болады. Ол сәнді әйел ретінде танымал болды және әдемі сыртқы келбетімен де көзге түсті. 1939 жылы АҚШ-қа сапарынан кейін американдықтар оны "ұзын бойлы және өте нәзік", "жақсы пішінделген еріні және тамаша тістері" бар деп сипаттады.

Неке

Ингридтің үйлену мәселесі 1920 жылдары кеңінен талқыланған тақырып болды. Ол түрлі шетелдік патшалық әулеттерімен байланыстырылды және кейбіреулер оны екінші туысы болған, Ұлыбритания тағының мұрагері Уэльс принці үшін лайықты әйел деп санады. Оның анасы, Конноттың Маргарет ханшайымы, және Уэльс принцінің әкесі, Георг V патша, бірінші туыстар болды, екеуі де Виктория патшайымының немерелері еді. 1928 жылы Ингрид Лондон қаласында Уэльс принцімен кездесті. Бірақ, ешқандай келісімге қол жеткізілмеді. Ол сондай-ақ Ұлыбританияның Георг V патшасының төртінші ұлы, Джордж ханзадасымен де үйленуге үміткер ретінде қарастырылды. 1935 жылдың 15 наурызында, 25 жасқа толуына аз уақыт қалғанда, оның 11 жасқа үлкен Дания және Исландияның мұрагер ханзадасы Фредерикпен құдаласуы жарияланды. Олар ақпан айының басында жеке түрде келісімге келген. Олардың арасында бірнеше туыстық байланыс болды. Швеция патшасы Оскар I-нің ұрпақтары ретінде, үшінші туыстар еді. Баденнің ұлы герцогы Леопольд арқылы да үшінші туыстар болды. Соңында, Ресейдің Павел I арқылы Фредерик, Ингридтің анасымен төртінші туыс еді. Жұбайлар 1935 жылдың 24 мамырында Стокгольм соборында Уппсала архиепискобы Эрлинг Эйдеманың қатысуымен үйленді. Ингрид 30 жыл бұрын қайтыс болған анасы, Конноттың Маргарет ханшайымы киген ирланд тігілген шапанды киді. Бұл шапан содан бері Ингридтің барлық қыздары мен немересі Мэри Дональдсон киіп жүр. Ол анасы Англиядағы Осборн үйінен Швециядағы Софиеро сарайына әкелген мирттен жасалған тәж киді. Үйлену тойының гүл шоғында мирт бұтағын ұстау шведтік король отбасында осы күнге дейін сақталған дәстүр, және Ингрид арқылы Даниялық король отбасына да көшті, ол Софиеродегі бұтадан алынған көшеттерді Фреденсборг сарайына отырғызды. Ингридтің екінші туыстары, Норвегияның Рагнхильд және Астрид ханшайымдары, күйеу жігіттердің қасында болды, ал Висборг графы Густав Бернадот, Фолке Бернадоттың ұлы, парадшы болды. Тойға Фредериктің ата-анасы, Дания королі Кристиан X және королева Александрин; Ингридтің әкесі мен анасы, Швеция мұрагер ханзадасы Густав Адольф және Швеция мұрагер ханшайымы Луиза; Ингридтің ата-бабалары, Швеция королі Густав V және Коннот және Стратерн герцогы; сондай-ақ Бельгия королі мен королевасы, Норвегия мұрагер ханзадасы мен ханшайымы қатысты. Шведтік корольдік баржасы «Васаорден» жұбайларды 24 мамырда Данияның корольдік яхтасы «Даннеброгқа» жеткізді. Екі күннен кейін олар яхтамен Копенгагенге келді, содан кейін Римге бал айына аттанды. Оның үйлену тойы 1935 жылы Швециядағы ең маңызды оқиғалардың бірі болды және бұқаралық ақпарат құралдарының күшті назарына іліккендіктен, сынға ұшырады. Ингрид 1935 жылы радиода сөйлеген және өлең оқыған, бұл да көп назар аударды.

Тақ мұрагері

Ол мұрагер ханшайым болған кезде, 1936 жылы Girl Guides ұйымының ресми қамқоршысы болды, барлық үміткерлерге берілетін сынақтарды тапсырып, сәтті өткен соң. 1940 жылы, оккупациядан бұрын, ол Дания әйелдерінің әскери дайындық қоғамының (Danske Kvinders Beredskab) жетекшісі болды. Екінші дүниежүзілік соғыста Дания неміс оккупациясы астында болған кезде Ингрид жеке батылдығы мен адалдығымен Дания корольдік үйінің оккупациялық күштерге қатысты әрекеттеріне ықпал етті және үнсіз қарсылық пен халықтық патриоттық рухтың символы ретінде зор құрметке ие болды. Ол даниялықтарға қолдауын көрсетті және соғыс жылдарында Копенгаген көшелерінде велосипедімен немесе бала көлігімен көрінетін. Оның оккупациялық күштерге ашық наразылығы оның әкесі, Швеция королі Густавты алаңдатты, ол 1941 жылы оған "династияның қауіпсіздігі үшін" сақтық танытуды талап етті, бірақ ол ашуланып, бас тартты, ал оның көзқарасын бөліскен күйеуі оны қолдады. Ингридтің наразылықтың бір мысалы – Дания, Швеция және Ұлыбритания туларын Копенгагеннің орталығындағы корольдік резиденциясы – Амалиенборгтағы балалар бөлмесінің терезесіне қоюы.

Корольдік жұбайы

1947 жылы 20 сәуірде күйеуі таққа отырғаннан кейін ол Дания патшайымы атанды. Осы ретте ол Дания сарайының дәстүрлерін жаңартты, сарайдағы көптеген ескіше әдет-ғұрыптарды жойды және ресми қабылдауларда ыңғайлы атмосфера құрды. Ол бағбандалық және өнерге қызығушылық танытып, Gråsten сарайын оның бастапқы келбеті туралы тарихи зерттеулеріне сәйкес қайта жаңартуға белсенділік танытты.

Жесір қалған патшайым

1972 жылы король Фредерик IX қайтыс болды, және Ингрид 61 жасында күйеуін жоқтап, жесір қалды. Оның үлкен қызы, 31 жаста, жаңа патшайым болды, ал Ингрид енді отбасының аналық беделін иеленді. Сол жылы, Дания конституциясын сақтауға ант бергеннен кейін, ол қызының (кейін немерелерінің) болмаған уақытында Ригсфорстандар (ресми регент) және монархтың өкілі болып тағайындалды, бұл міндетті ол көп рет орындады. Бұл ерекше жағдай еді, себебі бұрын монархтың қатысуы болмағанда, тек тәж мұрагері ғана регенттік қызметін атқаруға рұқсат етілген. Ол көптеген әлеуметтік ұйымдардың демеушісі болды, және жылдар өте келе оларды бірінен соң бірі ханшайым Бенедиктке тапсырды: Røde Kors, Ældre Sagen, Red Barnet, Løgum Klosters Refugium және Træer og Miljø қоры. Сонымен қатар, ол гуманитарлық және мәдени мақсаттарға арналған Конг Фредерик және Дроннинг Ингрид қоры, Оңтүстік Ютландия үшін Ингрид қоры, Det kgl. Grønlandsfond және мәдени және ғылыми мақсаттарды қолдау үшін Dronning Ingrids Romerske Fond ұйымдарын құрды. Ол міндетін ада қылып орындайтын, жақсы дайындалған және сергекті адам ретінде сипатталды.

Өлім

Королева Ингрид 2000 жылғы 7 қарашада Фреденсборг сарайында, Фреденсборгта қайтыс болды. Оның үш қызы – королева II Маргрета, принцесса Бенедикт және Грекия королевасы Анна Мария, сондай-ақ он немересі оның жанында болды. Оның қазасы туралы хабарланғаннан кейін мыңдаған адам оның ресми резиденциясы – Амалиенборг сарайының алдына жиналды; гүлдер қойылды, шамдар жағылды және оның құрметіне гимндер орындалды. Оның қосылу рәсімі 2000 жылғы 14 қарашада өтті, Ингрид күйеуі, король IX Фредерикпен бірге Копенгагенге жақын Роскильде соборының сыртында жерленді. Қосылу рәсіміне Еуропаның көптеген тәжді басшылары мен басқа мемлекет басшылары қатысты, олардың ішінде Швеция королі XVI Карл Густав және королева Сильвия, Испания королевасы София, Нидерланды королевасы Беатрикс, Норвегия королі V Харальд және королева Соня, Бельгия королі II Альберт және королева Паола, Люксембургтің ұлы герцогі Жан және ұлы герцогиня Жозефина Шарлотта, Уэльс принці Чарльз, Монаконың принці II Альберт, Исландия президенті Олафур Рагнар Гримссон және Финляндияның бұрынғы президенті Мауно Койвисто болды.