Кіріспе
Ondioline - француз Жорж Женни әзірлеген және жасаған электронды аналогты синтезатор. Кейде "Дженни Ондиолин" деп аталатын бұл аспап синтезатордың басында пайда болған. Ол 1939 жылы Женнидің тұжырымдамасы бойынша, құрылғыны жетілдіріп, қайта конфигурациялауын жалғастырды, 1975 жылы қайтыс болғанға дейін ондаған нұсқа модельдерін шығарды. Ондиолин монофониялық болса да, әр түрлі дыбыстарды шығара алады. Оның клавиатурасы үш октаваға созылады, бірақ регистрлік түймешікті реттеу арқылы ойыншы сегіз октаваға дейін шығарады. Аспаптың пернетақтасы арнайы жасалған серіппелерге ілінеді, егер музыкант бір пернемен бүйірінен (бір жағынан екіншісіне) жұмыс істесе, табиғи вибрато болады. Пернетақта қысымға сезімтал, ал дыбыс көлемі тізе тұтқасымен басқарылады. Аспаптың ең басты өкілі және танымал етушісі Жан Жак Перри болды, ол онымен орындады және жазды, оған композиция жазды және Женни атынан аспаптың алғашқы сатушысы болды. Перри тіпті "Мистер" деген псевдониммен жазды. Ондиолин" деп жазылған. 1940-шы жылдардың ортасынан 1960-шы жылдардың аяғына дейін шамамен 1200 ондиолиндер салынған, олардың көпшілігін Дженни өзі қолдан жасаған. Ондиолиндік авторитеті / тарихшы Уолли Де Бэкердің айтуынша, "инструмент "кит" түрінде де ұсынылды, онда Дженни толық бірліктер ретінде клавиатура сияқты күрделі жинақтарды сатып алуды ұсынды. Схемалар әуесқой инженерлерге өздерінің арнайы аспаптарын жасау үшін ұсынылды, оларды күшейткіш, дыбыс схемалары мен шкафтармен тәжірибе жүргізуге шақырды". 1946 жылы Женнидің жұмыс үлгісі Париж көрмесінде өнертабыстар байқауында бірінші орынды иеленді. Ол "Ондиолин" деген атауға қол жеткізді. Женнидің 1957 жылы жарық көрген жарнамалық брошюрасына сәйкес, аспап үшін Хоннегер, Милхард, Жорж Аурик, Джозеф Косма, Ванда Ландовска және Марсель Деланной шығармаларын жазған. 1958 жылы Француз радиоарнасының LP-де ондиолин үшін жазылған алты жаңа шығарма болды: Морис Багоның Op.59 сюитасы (3 ондиолин үшін); Густав Самазеуилдың Музеттасы (ондиолин үшін); Дариус Цитанованың Chants Pour Les Eternites Differentes (ондиолин үшін); Жак Шейлидің Анжеликасы (ондиолин үшін) және Балет Дивертисмент (ондиолин үшін); және Жак Кастередтың Эолусы (ондиолин үшін).
The Ondioline is an electronic analog synthesizer, developed and built by Frenchman Georges Jenny. Sometimes referred to as the "Jenny Ondioline," the instrument is considered a forerunner of the synthesizer. First conceived by Jenny in 1939, he continued refining and reconfiguring the device, producing dozens of variant models up until his death in 1975. Though monophonic, the Ondioline is capable of creating a wide variety of sounds. Its keyboard spans three octaves, but by adjusting a register knob a player can render up to eight octaves. The instrument's keyboard is suspended on custom designed springs, which enables a natural vibrato if the player manipulates a key laterally (from side to side) as that key is depressed. The keyboard is pressure sensitive, and volume is controlled by a knee lever. The foremost exponent and popularizer of the instrument was Jean Jacques Perrey, who performed and recorded with it, composed for it, and served as the instrument's first salesman on behalf of Jenny. Perrey even recorded under the pseudonym "Mr. Ondioline." It is estimated that around 1,200 Ondiolines were constructed between the mid 1940s and the late 1960s, most handmade by Jenny himself. According to Ondioline authority/historian Wally De Backer, "The instrument was also offered in 'kit' form, where Jenny recommended purchasing the more complex assemblies – such as the keyboard – as complete units. The schematics were made available for amateur engineers to construct their own custom instruments, and they were encouraged to experiment with the amplifier, tone circuits and cabinetry." In 1946, Jenny's working model took first prize in the inventions competition at the Foire de Paris (Paris Fair). he had settled on the name "Ondioline." According to a 1957 promotional brochure published by Jenny, works had been composed for the instrument by Honneger, Milhaud, Georges Auric, Joseph Kosma, Wanda Landowska, and Marcel Delannoy. A 1958 LP from the French Broadcasting System featured six new works composed for the Ondioline: Maurice Bagot's Suite Op.59 (for 3 Ondiolines); Gustave Samazeuilh's Musette (for Ondioline); Darius Cittanova's Chants Pour Les Eternites Differentes (for Ondioline); Jacques Chailley's Angelique (for Ondioline) and Ballet Divertissement (for Ondioline); and Jacques Castérède's Eolus (for Ondioline).
Ондес Мартенотпен салыстыру
Ондиолиннің пернетақтасы 1928 жылы Морис Мартенот ойлап тапқан Ondes Martenot француздық электронды аспаптың үлгісі бойынша жасалған. Женни өзінің аспаптарын Мартенотқа арзан балама ретінде ойлап тапты, ол құрылымы жағынан күрделірек және қымбат болатын. Мартенот көбінесе ауыр музыкада қолданылған, бірақ Дженни ондиолинді кең тұтынушылар нарығына, соның ішінде поп музыкасына арнады. Ондиолин дыбыстық жағынан стильдік жағынан шектеулі Мартенотқа қарағанда көпжақты. Ondioline-де сүзгі панелі бар, тонды өзгерту үшін 10-нан 17 дейін слайдерлер (модельге байланысты - бұрынғы модельдерде 10, кейінгі модельдерде 17) бар. Бірлескен жағдайда бұл қосқыштар симфониялық аспаптардың (мысалы, гобой, француз кернейі) дәл қайталанбауынан бастап, қолданыстағы аспаптарды еліктемейтін бірегей дыбыстарға дейін дыбыстарды шығарады. Мартеноттың биіктігін басқару үшін сақиналық (немесе таспалық) контроллері болса, Ондиолиннің сым жолағы бар, оны басу кезінде перкуссиялық әсер береді. Мартенот пен Ондиолинде вакуум түтігімен жұмыс істейді. Алайда, термен принциптеріне негізделген термендік осциллятордан айырмашылығы (бір-біріне соққы беретін екі өте жоғары жиілік, үшінші естілетін жиілікті шығару үшін), Ondioline өзінің дыбысын шығару үшін мультивибраторлы осциллятор схемасын қолданады. Бұл ондиолинге мартенотқа қарағанда бай гармониялық дыбыс береді. Перри аспаптың техникалық артықшылықтарын түсіндірді. <blockquote>Ондиолин көп вибраторлы тербелісші контурға негізделген, ол бірнеше дискретті сүзгілер арқылы берілетін толқын тәрізді импульсті тудырады. Бұл сүзгілер, коммутациялық басқару және үздіксіз аналогтық басқарушылар Ondioline-де қол жетімді таңғажайып түрлі-түсті дыбыстардың кілті болып табылады. Мен бұл аспапты алғаш көрген кезде, оның әлеуетін бірден білдім, оны Ondes Martenot-пен салыстырғанда, ол тек төрт немесе бес тембрді ұсынады. Ол "Тренеттің" "L'ame des Poetes" ("Поэттердің жаны") әнін жаздыруға шақырды. Ән коммерциялық табысқа ие болды, ал Перри Тренетті концерттерде сүйемелдеді. Композитор Хуан Гарсия Эскивель 1959 жылы "Watchamacallit" атты альбомындағы "Exploring New Sounds in Hi Fi" (RCA) альбомында ондиолинді қолданған. Ондиолинді қамтыған алғашқы американдық хит-жазба - 1963 жылы Кай Виндингтің "More" альбомы. 1962 жылы Mondo Cane фильміндегі тақырыптың бұл аспаптық нұсқасын Клаус Огерман ұйымдастырып, орындады, ондиолинді Перри ойнады (ол кезде ол Нью-Йоркке көшіп кеткен болатын). Инструмент 1964 жылы Терри Стаффордтың "Suspicion" хитінде перкуссиялық түрде қолданылады. (Ойыншысының аты-жөні анықталмаған.) 1960 жылдардың аяғында рок музыканты / клавишашы Ал Купер Ondioline-ді өзінің Blues Project және Blood, Sweat & Tears топтарымен жазған бірнеше тректерінде қолданды; ол өзінің ерте сололық мансабында аспаппен орындауды және жаздыруды жалғастырды. Белгілі мысалдар: "I Can't Keep from Crying Sometimes" және "Steve's Song" 1966 жылғы Blues Project альбомынан Projections, және "No Time Like the Right Time" (The Blues Project Live at Town Hall, 1967); "Meagan's Gypsy Eyes" Blood Sweat & Tears' Child Is Father to the Man (1968); "His Holy Modal Majesty" Майк Блумфилдпен Super Session-те (1968); "Her Holy Modal Majesty" Майк Блумфилд пен Аль Купердің Тірі оқиғалары (1968) альбомынан; және Купердің алғашқы жеке альбомы, I Stand Alone (1969). Томми Джеймс пен Шонделлдің 1967 жылғы "I Think We're Alone Now" және "Mirage" хиттері Ondioline-ді таныстырды, оны сессиялық клавишашы Арти Батлер ойнады. Motown Records 1959 және 1962 жылдар аралығында студиялық орнатудың бір бөлігі ретінде ондиолинді қолданды, онда ол негізінен қымбат таспалы аранжировкалардың орнына пайдаланылды. Инструмент "Supreme", "Miracles", "Temptations" және "Marvelettes" сияқты топтардың Motown-тың алғашқы жазбаларында, атап айтқанда "After All", "I Want a Guy" және "You're My) Dream Come True" әндерінде көрнекті орын алады, онда оны Raynoma Liles Gordy ойнады. Инструментті алғаш рет 1959 жылы фильмде қолданған, ол кезде Перри француз фильмінің саундтрегінде ойнаған La Vache et le Prisonnier (Қой мен тұтқын). Ондиолин 1960 жылы "Спартак" фильмінің саундтрегінде де қолданылған.
Тұрақты мұра және сақтау
Жан Жак Перри 2016 жылы қайтыс болғанға дейін Ондиолинмен тікелей эфирде концерттерін жалғастырды; ол музыкант Дана Кантримен бірлесіп жазған альбомдарында аспапты пайдаланды, The Happy Electropop Music Machine (2006) және Destination Space (2008), екеуі де Oglio лейблінде шығарылды. 2016 жылдың қарашасында Перридің қайтыс болғаннан кейін көп ұзамай австралиялық музыкант Уолли Де Бэкер, сондай-ақ Готье деп те аталады, Forgotten Futures атты жаңа лейблін іске қосты. Оның алғашқы шығарылымы Jean Jacques Perrey Et Son Ondioline, Перридің Ondioline ойнаған бұрын шығарылмаған жазбаларының LP болды. Де Бакер Перейдің ұзаққа созылған ауыр науқаста болған кезінде Переймен дос болып, Перейдің жеке жинағынан жазбаларды сатып алды. "Біз бірнеше рет кездесіп, бір-бірімізді жақсы таныдық, - деді Де Баккер. - Мен онымен Швейцариядағы Лозаннадағы пәтерінде өткізген уақыт ішінде ол қызы Патрисиямен бірге әлі жарық көрген емес қызықты ерте жазбаларды шығара бастады. Осыны тыңдай бастағаннан кейін, мен оның ешқашан шықпаған шығармаларының жинағы оның ең жақсы шығармаларының бірі екенін түсіндім". 2018 жылы Австралияның Broadsheet журналына берген сұхбатында Готье былай деді: "Ондадолинда өте кең ауқымды дыбыстарды таңдай аласыз, ал оны ойнаудың бірегей механикасы сізге өте сезімтал дыбыстарды жасауға мүмкіндік береді және музыкалық шеберлікпен мен 40-шы жылдардан бастап немесе ондаған жылдардан бері басқа электрондық аспаптарда жоқ деп ойлаймын". 2022 жылы De Backer Ondioline атты толық веб-сайтты іске қосты. com сайтына сілтеме жасап, оның тарихы мен аспаптарға арналады.