Кіріспе

Финляндиялық шаруа және кісі өлтіруші Тахво Путконен (1795 жылы 30 қазанда Суоненйокиде, Финляндия 1825 жылы 8 шілдеде Пиексамакиде) - фин шаруасы, ол 1822 жылы 26 желтоқсанда Пексамакиде фин ұлы княздігі кезінде жалға алушы фермер Лассе Хирвоненді өлтірді. Ол 1823 жылы 30 шілдеде өлім жазасына кесілді. Ол императорға дейін көптеген өтініш жасады, бірақ әр жолы кешірім беруден бас тартты. 1825 жылы 8 шілдеде Путконеннің басы кесілді. Оның өлімі Финляндияда бейбіт уақытта өлім жазасына кесілген соңғы оқиға деп саналады.

Өмірбаян

Ұлттық мұрағаттың сақталған сот және шіркеу құжаттарына сәйкес, қастандық 1822 жылы Boxing Day күні, Путконен өзінің есім күнін Жаухомеки ауылындағы Пьексамакиде үй иесінің үйінде атап өтіп жатқан кезде орын алды. Ол көршілерін шақырып, қонақтарға тамақ пен сыра беріп отырды. Путконен мас болған, және, әрине, Рождество мейрамында да солай болған.

Өлтіру

Бес баланың әкесі Лассе Хирвонен мырза Путконеннің партиясына қосылды. Бір кезде, көрінеу, Хирвоненнің тамақтану әдетінен ашуланған Путконен күтпеген жерден Хирвоненге шабуыл жасап, оны еденге жығып жіберді. Басқа қонақтар Путконенді бөлініп, үйден қуып шықты. Сол жерде Путконен балта ұстауға тырысады, бірақ Хирвоненнің қайын інісі оны қолға түсіреді. Біраз уақыттан кейін Путконенді үйге қайта кіргізіп алды. Ол әлі де ашулы еді, Хирвоненді байқағаннан кейін сырттан бір метрлік қайыңның отын алып келді. Хирвонен шабуыл кезінде түтігін жағып отырған, сондықтан ол Путконеннің оны маңдайына бүркемен соққы бергенін көрмеді. Хирвонен есінен танып, жерге құлап түседі. Ол оянбай, екі күннен кейін қайтыс болды.

Сот

Алғашында Путконен өзінің кінәсін мойындап, тіпті оқиға орнында ақшалай өтемақы беруге тырысты. Екі куәгер шабуылдың нақты орын алғанын көрмегенін, бірақ шу естігенін және Хирвоненнің құлап жатқанын, ал Путконеннің қолындағы бүркеніштің бір бөлігін ұстағанын көргенін айтты. Кейін Путконен өзін-өзі қорғауға әрекет еткенін және басқа қонақтар да Хирвоненге шабуыл жасағанын мәлімдей бастады.

Үкім және орындалуы

Тахво Путконен өлім жазасына кесілді. Сонымен қатар, оған сотты қорлағаны, қоғамдық ішімдікке салығаны және мерекелік тыныштықты бұзғаны үшін 24 күміс талер айыппұл салынды. Апелляциялық сотқа шағымдануға және куәгерлерге қарсылық білдіруге қарамастан, ол 1825 жылы 8 шілдеде қылмысынан екі жарым жылдан кейін балтамен өлтірілді. Путконен өлім жазасына кесілген соңғы адам болса да, қылмыстан бастап, үкім шығарылғаннан бастап, жазаға кесілгенге дейін ұзақ уақыт өтті, сондықтан ол бейбіт уақытта өлім жазасына кесілген соңғы адам емес, сондай-ақ өлім жазасына әкелген бейбіт уақытта жасалған қылмыс жасамаған. Авраам Кайпайнен - бұл өлім жазасына әкелген бейбіт уақыттағы қылмыс жасаған (Пиексамакиде 1823 жылы 31 шілдеде өз ағасын өлтірген) және әскери емес соттың өлім жазасына кесілген (1823 жылы 27 қараша) соңғы адам. Каипайнен 1824 жылы 30 қазанда өлім жазасына кесілді.