Кіріспе
Шумшу (Шумшу; 占守島; ) - Охоцк теңізін Тынық мұхитының солтүстік-батысынан бөліп тұратын Курил аралдары тізбегінің ең шығыс және екінші ең солтүстік аралы. Аралдың атауы "жақсы арал" дегенді білдіретін айну тілінен алынған. Парамуширден солтүстік-шығыста өте тар Екінші Курил боғазымен бөлінеді, ал оның солтүстік ұшы Камчатка түбегінің оңтүстік шетіндегі Лопатка мысығынан басталады. Аралдың маусымдық тұрғындары шамамен 100 адам.
Shumshu (Шумшу; 占守島; ) is the easternmost and second northernmost island of the Kuril Islands chain, which divides the Sea of Okhotsk from the northwest Pacific Ocean. The name of the island is derived from the Ainu language, meaning "good island". It is separated from Paramushir by the very narrow Second Kuril Strait in the northeast , and its northern tip is , from Cape Lopatka at the southern tip of the Kamchatka Peninsula. The island has a seasonal population of around 100 inhabitants.
География
Шумшу - бүкіл Курил тобындағы ең төменгі биіктік. Жер бедері төмен және көптеген көлдер мен батпақтармен жабылған. Шумшу шамамен овал тәрізді және ауданы .
Тарих
Шумшуда аймақтағы мол балық, теңіз сүтқоректілері мен құстармен өмір сүрген айнұлар өмір сүрді. Арал 1644 жылы Эдо дәуіріне жататын феодалдық аймақ - Мацумаэ доменінің аумақтарын көрсететін ресми картада көрінеді. Камчатка түбегіне жақын орналасқандықтан, Шумшу 18-ғасырдың алғашқы жылдары түбектен келген казактар Курилдердің алғашқысы болды. Орыс тері саудагерлері 1711 және 1713 жылдары аралға келгені белгілі, осы жерден ресейлік тері аулаушылар мен саудагерлер бірте-бірте сағалындағы басқа аралдарға және Сахалинге дейін кеңейді. Жапонияның Токугава сёгунаты Мацумей доменінің аралға деген дәулетіне ресми түрде растағанмен, арал жапондық бақылаудан тыс қалды. Сондай-ақ Ресей империясы да бұл аралға иелік етуді талап етті. 1875 жылы Курил аралдарының, соның ішінде Шумшуның егемендігі Санкт-Петербург келісім-шартына сәйкес Жапон империясына берілді. Кейін бірнеше жапондық отарлау экспедициялары Катаока елді мекенін (Маируппоның айну қонысының орнында) Шумшуның сауда орталығы ретінде құрды. Ресейге ең жақын арал болғандықтан, ол Жапонияның маңызды әскери заставасы және коммерциялық балық аулау индустриясының орталығы болды. Арал Хоккайдоның Немуро субпрефектурасының Шумушу округінің бөлігі ретінде басқарылды. 1910 жылы консервілеу зауыты құрылды, ал аралдың азаматтық халқы 1940 жылдардың басында 2000 адамнан асты. Екінші дүниежүзілік соғыс соңында аралды Жапон императорлық армиясы (IJA) және Жапон императорлық теңіз флоты (IJN) қатты қоршады. Шумшуда Катаоканың айналасындағы тоғыз жерде 24500-ден астам адамнан тұратын гарнизон 60 танкімен күшейтілді. Жаудың қонуға жарамды барлық жағалау аймақтары тұрақты орын-жайлар мен бункерлермен қамтылды, олар жер асты үңгірлерімен және траншеялармен өзара байланысты. Барлық қоймалар, электр станциялары мен ауруханалар жер астына көмілді. Бұл қорғаныстар IJA 73-ші жаяу әскер бригадасымен IJA 91-ші дивизиясымен жасақталды. Миёшино әуеайлағы аралдың ортасына жақын жерде орналасқан IJA IJN бірлескен әуеайлағы болды және онда IJN Nakajima B5N2 (Альянс есеп беру атауы "Кейт") және Mitsubishi G3M (Альянс есеп беру атауы "Нелл") және IJA Nakajima Ki 44 (Альянс есеп беру атауы "Тожо") және Nakajima Ki 43 (Альянс есеп беру атауы "Оскар") ұшақтары бар әртүрлі ұшақтарды басқаратын бірнеше авиациялық бөлімшелер болды. Катаока әскери-теңіз базасы IJN 5-ші флотының қолбасшылығына қарасты және онда 60 фут (18 м) мұнай қоймалары, сондай-ақ казармалар мен жабдықтау ғимараттары болды. Базаның портта гидроұшақ қондырғысы да болды, ал көршілес Имаизаки әуеайлағының ұшып-қону жолағы 1219 м және 1524 м болды. Бұл нысандар 1943 жылдан бастап, Жапония императоры Хирохито 1945 жылдың 15 тамызында Жапонияның берілуін жариялағанға дейін, Алеут аралдарында орналасқан АҚШ Армиясының Әуе күштері мен АҚШ Әскери-теңіз күштері тарапынан кездейсоқ әуе шабуылдарына ұшырады. Кеңес Одағы Жапонияға қарсы соғыс қимылдарын 1945 жылдың қыркүйек айының басына дейін жалғастырды. Курил аралдарына шабуыл кезінде Кеңес әскерлері 1945 жылы 18 тамызда Шумшуға қоныс аударды. Бұл Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы шайқастарының бірі болды. Жауынгерлік операциялар 1945 жылдың 23 тамызында жалғасып, жапон гарнизонының аман қалған мүшелерінің берілуімен аяқталды. Кеңестер жапондық әскери тұтқындарды, соның ішінде жапондық ер азаматтардың көпшілігін еңбек лагерлеріне жіберді және қалған жапондық азаматтарды күштеп жер аударып жіберді. Кеңестер Катаоканы Байково деп атады, ал 1946 жылы Совет Одағы аралды Ресейдің Совет Федеративтік Социалистік Республикасына қосып, оған қосылды. 1951 жылы Сан-Францискодағы бейбітшілік туралы келісімге сәйкес Жапония ресми түрде аралдың егемендігінен бас тартты. 1991 жылы Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін арал Ресейдің құрамында қалды және қазір Ресей Федерациясының Сахалин облысы ретінде басқарылады.