Кіріспе

Американдық әлеуметтік психолог (туған 1953) Рой Фредерик Баумейстер (/bʊ/mɪ/s/t/ər/; туған 16 мамыр 1953) - американдық әлеуметтік психолог. Ол өзін-өзі тану, әлеуметтік бас тарту, өзін-өзі тану, өзін-өзі бағалау, өзін-өзі жеңу мінез-құлықтары, мотивация, агрессия, сана және ерік бостандығы туралы еңбектерімен танымал.

Білім беру және академиялық орта

Баумейстер "А" бағасын алды. Принстон университетінің бакалавры, Дьюк университетінің магистрі. Ол өзінің ұстазы Эдвард Э. Джонспен бірге Принстон университетіне оралып, Ph. Д. университеттің психология кафедрасынан 1978 жылы. Кейін Баумейстер 1979 жылдан 2003 жылға дейін Кейс-Уэстерн Резерв университетінде психология және кейіннен либералды өнер профессоры болып қызмет етті. Кейін Флорида мемлекеттік университетінде Франсис Эппстің атақты ғалымы және әлеуметтік психология аспирантурасының меңгерушісі болып жұмыс істеді. ФГУ-да Баумейстер психология кафедрасында жұмыс істеді, әлеуметтік және эволюциялық психология бойынша сабақтар мен аспирантуралар өткізді. Ол жеке тұлға және әлеуметтік психология қоғамының және психологиялық ғылым қауымдастығының мүшесі. Баумейстер 2003 және 2014 жылдары ISI-нің жоғары бағаланған зерттеушісі атанды.

Зерттеу тақырыптары

Баумейстер әлеуметтік психологияны 40 жылдан астам уақыт бойы зерттеді және өзінің зертханалық зерттеулерімен атақ тапты. Оның зерттеулері алты тақырыпқа бағытталған: өзін-өзі бақылау, шешім қабылдау, өзіне тиесілі болу қажеттілігі және тұлғааралық бас тарту, адам жыныстық қатынасы, ұтымды емес және өзін-өзі жою мінез-құлқы және ерік бостандығы. Ол психологиялық бюллетень, жеке тұлға журналы, жеке тұлға және әлеуметтік психология шолуы (T&F), қоғамдық мүддедегі психологиялық ғылым сияқты жеке тұлғаға бағытталған психология журналдарының авторы.

Өзіндік

Баумейстер өзіндік зерттеулер жүргізді, ол адамдардың өзін қалай қабылдауына, әрекет етуіне және өздеріне қатысты әртүрлі түсініктерге назар аударды. Баумейстер "Әлеуметтік психологияның қолжазбасында" "Өзін-өзі бағалау" атты тарау жазды және өзін-өзі бағалау туралы зерттеулерді қарап шығып, өзін-өзі бағалаудың маңыздылығы тым жоғары деп тұжырымдады.

Рационалдылықсыздық және өзін-өзі құрту мінез-құлқы

Бірқатар журнал мақалалары мен кітаптарында Баумейстер өзін-өзі жеңу мінез-құлқының себептерін сұрады. Оның тұжырымы: өзін-өзі жеңу деген жоқ (кейбіреулер ойлағандай). Керісінше, өзін-өзі жеңу мінез-құлқы сауда-саттықтардың (болашақтың есебінен қазір есірткілерді пайдалану), кері әсер ету стратегиялары (басымды азайту үшін ғана тамақ жеу) немесе өзін-өзі жеңудің әртүрлі стратегиялары өзіндік жүктемені жеңілдетуге бағытталған өзін-өзі жеңудің психологиялық стратегиясы.

Қауымның бір бөлігі болу қажеттілігі

Баумейстер 1995 жылы Марк Лиримен бірге теориялық қажеттілік туралы мақала жазды. Бұл теорияда адамдарда өзгелерге жақын болу қажеттілігі бар екені айтылады. Баумейстер мен Лири адамдардың қарым-қатынас орнатуға деген табиғи талпынысын айтады. Бұл түрткі қажеттілікті (артық қалауды) ажыратуға көмектеседі. Адамдар тек қана бір-біріне жақын болуға ұмтылумен қатар, қарым-қатынас үзілуін болдырмау үшін де күреседі. Баумейстер мен Лиридің өзіне тиесілі болу қажеттілігі теориясы бұл қарым-қатынас кез келген адаммен болуы мүмкін деп болжады.

Өзін-өзі реттеу

Баумейстер өзін-өзі реттеуді де зерттеді. Ол "эгоның кемуі" деген терминді адамдар өзін-өзі реттеу қабілеті шектеулі екендігіне дәлел ретінде қолданды, оны қолданғаннан кейін өзін-өзі реттеу қабілеті (немесе энергиясы) азаяды. Эгоның кемуі жалпы әсер етеді, сондықтан бір салада өзін-өзі бақылау өмірдің басқа салаларында одан әрі реттеу үшін энергияны жұмсайды. Баумейстер мен оның әріптестерінің зерттеулері өзін-өзі бақылаудың күш-қуат моделін жасауға әкелді, ол осы эгоның сарқылуын бұлшықетті физикалық түрде күштеп жаттығудан келетін шаршауға теңестіреді. Оның зерттеулері осы салыстырудың бір түйіні, өзін-өзі бақылау уақыт өте келе мысық сияқты нығая түседі. Алайда, энергияны жұмсау метафоралықтан артық; оның зерттеулері эгоның төмендеуі мен қандағы глюкозаның төмендеуі арасындағы тығыз байланысты тапты. Баумейстер сонымен қатар өзін-өзі реттеу туралы екі академиялық кітапты редакциялады, Басқаруды жоғалту және өзін-өзі реттеудің нұсқаулығы, және осы тақырыпқа көптеген эксперименттер мен журналдар жариялады. Ол бұл зерттеулерін "Уиллпауэр" атты кітабында жазған, оның авторы - бұрынғы "Нью-Йорк Таймс" журналының журналисі Джон Тирни. 2016 жылы әлемнің әртүрлі елдерінде 20 зертханада жүргізілген үлкен зерттеу осы зерттеулерде сипатталған әсерлерді қайталауға тырысты, бірақ нәтиже жоқ болды. Алайда Баумейстер осы репликацияда қолданылған протоколды күмәнмен қарастырды. Баумейстер сонымен қатар өзінің алдын ала тіркелген репликациясын көптеген эгоны кетіру эксперименттеріне сәйкес келетін хаттаманы қолдана отырып жүргізуге жоспарлайды.

Мәдениет және адам жыныстық қатынасы

Адам жыныстық қатынасы туралы бірқатар зерттеулер табиғат пен мәдениеттің адамдардың жыныстық қатынасына, зорлау мен жыныстық мәжбүрлеуге, әйел жыныстық қатынасын мәдени түрде басуға және жұптар жыныстық қатынас үлгілерін қалай келіссөздер жүргізуіне қалай әсер ететінін қарастырды. Өзінің зерттеулерінде Баумейстер төрт негізгі қорытындыға келді: Баумейстер "адамның психологиялық эволюциясының айқындаушы күші мәдени қабілетке сай таңдау болды" және бұл төрт психологиялық қабілет адамның мәдениет аясында жұмыс істеуге көмектесу үшін дамыды деп ұсынады. Оның пікірінше, ерік-жігер - бұл іс-әрекетті басқарудың озық түрі, ол адамдарға өздерінің рухани қызығушылықтарын қанағаттандыру үшін әлеуметтік жолмен әрекет етуге мүмкіндік береді, әйтпесе бұл жолмен әрекет ету эволюциялық жағынан ескірек қозғаулар немесе инстинкттерді орындаумен қайшылыққа түседі. Алайда ерік бостандығы мен жеке мүддемізге деген көзқарас бір-біріне қайшы келеді. Баумейстер мен оның әріптестерінің (негізінен Кэтлин Вохс) зерттеулері ерік бостандығына сенбеу адамдардың өздеріне және қоғамға зиянды әрекеттерге әкелуі мүмкін екенін көрсетті, мысалы, тестілеуде алдап, агрессияны арттыру, көмекшілікті азайту, жұмыс орнында жетістіктердің төмен деңгейі және тәуелділікті жеңудің мүмкін кедергілері. Алайда алғашқы зерттеулер ерік бостандығына сену адамгершілік тұрғыдан мақтауға тұрарлық мінез-құлықпен байланысты екенін көрсеткенмен, кейбір соңғы зерттеулер қарама-қайшы нәтижелер туралы хабарлады.

Эротикалық пластикалық

Баумейстер "эротикалық пластикалық" деген терминді енгізді, бұл адамның жыныстық құмарлығын мәдени, әлеуметтік және жағдайлық факторлар қалыптастыра алады. Оның пікірінше, әйелдердің пластикалық қабілеті жоғары, яғни олардың жыныстық қатынас сыртқы қысымға байланысты оңай өзгеруі мүмкін. Ал еркектерде пластикалық қабілеті төмен, сондықтан жыныстық қатынасқа деген құмарлықтары өте қатты.

Жазушы кітаптары

Жеке тұлға: мәдени өзгерістер және өзіндік мүдде үшін күрес (1986). Мазохизм және өзіндік (1989). Өмірдің мәні (1991). Өзін-өзі танудан қашу: алкоголизм, руханилық, мазохизм және өз-өзіне деген сезімнің ауыртпалығынан басқа қашулар (1991). Өз жауыңыз: өзін-өзі жеңу мінез-құлқының парадоксын түсіну (1993). Жүректерді бұзу: Жауабы жоқ махаббаттың екі жағы (1994). Басқаруды жоғалту: Адамдар өзін-өзі реттеуде қалай және неге сәтсіз болады (1994). Зұлымдық: Адамның ішкі зорлық-зомбылығы мен қатыгездігі (1997). Дианна Тайспен бірге, Секстің әлеуметтік өлшемі (2000). Тина С. Миракль және Эндрю В. Миракльмен бірге, Адамның жыныстық қатынасы: Сіздің негізгі қажеттіліктеріңізді қанағаттандыру (2002). Мәдени жануар: адам табиғаты, мағынасы және әлеуметтік өмірі (2005). Брэд Дж. Бушманмен, әлеуметтік психология және адам табиғаты (2008). Ер адамдарда қандай да бір жақсылық бар ма? : Мәдениеттің еркектерді пайдалану арқылы қалай өркендеуі (2010). Ерік күші: Адамның ең үлкен күшін қайта табу (2011). Homo Prospectus (2016 ж.) Жаманның күші, Джон Тирнимен бірге жазылған (2019). "Өзін-өзі түсіндіру". Біз кім болдық және неге болдық (2021)

Жазылған кітаптар

Қоғамдық және жеке тұлға (1986). Өзін-өзі бағалау: өзін-өзі төмен бағалаудың жұмбағы (1993). Әлеуметтік психологиядағы өзіндік қасиеттер (1999). Әлеуметтік психология және адам жыныстық қатынасы (2001). Джордж Ловенштейн мен Дэниел Ридпен бірге, Уақыт және шешім: Уақыт аралық таңдаудың экономикалық және психологиялық перспективалары (2003). Кэтлин Д. Вохспен бірге, өзін-өзі реттеудің нұсқаулығы: зерттеулер, теория және қолданбалар (2004). Кэтлин Д. Вохспен бірге, Әлеуметтік психология энциклопедиясы (2007). Кэтлин Д. Вохс пен Джордж Ловенштейннің "Эмоциялар шешім қабылдауға көмектеседі ме, әлде зиян келтіре ме?" : Хеджфоксиандық көзқарас (2007). Джон Бэр және Джеймс К. Кауфманның "Біз еркін бе?" Психология және ерік бостандығы (2008). Джозеф П. Форгас және Дианн М. Тайспен, өзін-өзі реттеу психологиясы: танымдық, эмоционалдық және мотивациялық процестер (2009). Альфред Меле мен Кэтлин Вохспен бірге "Еркін ерік пен сана: олар қалай жұмыс істей алады?" (2010). Эли Дж. Финкельмен бірге, Жоғары әлеуметтік психология: ғылымның жай-күйі (2010). Кэтлин Д. Вохспен, Әлеуметтік психологиядағы жаңа бағыттар (2012). Джозеф П. Форгаспен бірге, Жақсы өмір сүрудің әлеуметтік психологиясы (2018)

Жеке

Баумейстер әлеуметтік психолог, Дианна Тиске тұрмысқа шыққан.