Кіріспе

Мохаммадали Карим Шагла (1900 жылы 30 қыркүйекте дүниеге келген - 1981 жылы 9 ақпанда қайтыс болған) - Үндістанның заңгері, дипломат және министр. 1947 жылдан 1958 жылға дейін Бомбей жоғары сотының бас судьясы болды.

Ерте өмір және білім

1900 жылы 30 қыркүйекте Бомбейде Гуджараттың иемденуші Исмаили Ходжа отбасында дүниеге келген Шагла 1905 жылы анасының өліміне байланысты жалғыз балалық шағын бастан кешірді. Балалық шағы Пыдхонидегі Хоха Базардағы Нагдеви көшесі мен Жанжикер-лейн маңындағы отбасылық сарайда өтті. Кейіннен 1934 жылы Малабар төбесіндегі сарайды сатып алады. Ол Бомбейдегі Сент-Ксавьер орта мектебі мен колледжінде білім алған, содан кейін 1918 жылдан 1921 жылға дейін Оксфордтағы Линкольн колледжінде заманауи тарихын оқып, 1921 жылы бакалавр, 1925 жылы магистр дәрежесін алған. 1922 жылы ол Бомбей жоғары сотының адвокаты болды, онда ол Сэр Жамшеджи Канга және бір күні Пәкістанның негізін қалаушы Мұхаммед Али Джинна сияқты беделді адамдармен жұмыс істеді.

Жеке өмір және отбасы

1930 жылы Шагла өзінің қауымынан шыққан және ұқсас отбасылық ортаға ие Мехрунисса Дхарси Живраджге үйленді. Олардың некелері үйлесімді және дәстүрлі болды. Олардың төрт баласы болды, екі ұлы - Жәхангир (ж. 1934) және Иқбал (туған. 1939 жылы дүниеге келген) және екі қызы Хуснара (туған. 1932) және Нұру (ту. 193 рет). Олардың ұлы Икбал Шагла заңгер болды; әйелі Рошанмен оның қызы (М. С. Шагланың немересі) Рохика бар, ол 2014-2016 жылдар аралығында Тата Sons-тың бұрынғы төрағасы Сайрус Мистридің жесірі. Икбалдың ұлы Риаз (туған жылы 1970 ж.) 2017 жылдың шілдесінде Бомбей жоғары сотының судьясы болып тағайындалды. Шагланың кіші қызы Нұру Оңтүстік Үндістанның индус джентльмені, саясатшы Аму Сваминатанның ұлы, капитан Лакшми Сваминатан мен Мриналини Сарабхайдың ағасы Суббарам Сваминатанға үйленді. Мехрунисса Дхарси Живрадж 1961 жылы қарашада қайтыс болды. Шагла оған он тоғыз жыл өмір сүріп, 1981 жылы ақпанда қайтыс болды.

Соңғы жылдары және өлімі

1973 жылы Шагла өзінің ұлы Икбалдың көмегімен "Декабрьдегі гүлдер" атты автобиографиясын жариялады. Ол Үндістанның төтенше жағдайына қарсы наразылық білдірді. 1981 жылы 9 ақпанда 80 жасында жүрек жетіспеушілігінен қайтыс болды. Ол бірнеше жылдан бері ауырып, төрт рет инфаркт алған еді. Ол өзінің белсенді әрі күшті болғанына қарамастан, денсаулығының нашарлауына жол бермеді. Өлген күні ол әдеттегідей Бомбейдегі клубына барып, достарымен бірге көңіл көтереді. Содан кейін ол киім ілетін бөлмеге қашып барып, сол жерде бейбіт өліп қалды. Оның қалауы бойынша, мұсылман дәстүрі бойынша жерлеудің орнына оның денесі өртелді. Бомбейдің жоғары соты оған құрмет көрсету үшін жабық болды, оның ішінде бұрынғы премьер-министр Атал Бихари Важпаидің баяндамасы болды. 1985 жылы Шагланың мүсіні ашылып, ол бір кездері қызмет еткен Бас судьяның сотының сыртындағы Жоғары сотқа орналастырылды. Ағаш бағанасының тұсында: "Ұлы судья, ұлы азамат, ең бастысы, ұлы адам" деген жазу бар.

Қосымша мәліметтер

Мұсылман болып туылғанына қарамастан, Шагла агностик еді. "Чагла" деген тегін оның алғашқы аты емес. Шагланың өмірбаянында ол жастайынан "Саудагер" деген атпен танымал болғандығын айтады, өйткені оның әкесі де, бабасы да саудагер болған. Ол осы есімнің ақшаға байланысты екенін көріп, бір күні әкесінің алдына барып, не деп атау керектігін сұрады. Оның ата-бабасы "Чагла" деп жауап берді, өйткені оның әкесі, Шагланың арғы атасы, Шагла деген кішкентай есімді алған, бұл Кутчи тілінде "жақсы көретін" дегенді білдіреді. Шагла жаңа тегін дереу қабылдады.