Кіріспе

Эдмунд Дэви (1785 5 қараша 1857) - Корольдік Корк институтында 1813 жылдан және Корольдік Дублин қоғамында 1826 жылдан химия профессоры. Ол ацетиленді ашты, кейін оны Марселин Бертело атады. Ол сонымен қатар Химиялық қоғамның түпнұсқа мүшесі және Корольдік Ирланд академиясының мүшесі болды. Хамфри Дэвидің інісі Джон Дэви (24 мамыр 1790 - 24 қаңтар 1868) да химия ғылымы бойынша ғылыми зерттеулер жүргізген. Джон фосген газын алғаш рет дайындап, оған атау берді. Эдмунд Уильям Дэви (1826 жылы туған), Эдмунд Дэвидің ұлы, 1870 жылы Дублиндегі Корольдік колледждің медицина профессоры болды. Олардың зерттеуде ынтымақтасқаны Эдмунд Дэвидің Ұлы Эдмунд Уильям Дэвидің эксперименттерінде алған көмегін мойындаумен аяқталатын күкірт қышқылының өндірісі туралы Корольдік Ирландия академиясына хабарламада көрсетілген.

Спанжді платина

Эдмунд Дэви платинаның қоңыржай түрін алғаш рет ашқан, ол газды сіңіретін ерекше қасиеттерге ие. Кейін Юстус Либиг бұл затты таза түрінде дайындады, ол өзінің көлемінен 250 есе көп оттегі газын сіңіре алады. Сонымен қатар, Эдмунд Дэви бөлме температурасында да, көмір газы мен ауаның қоспасы болған кезде, ұсақ бөлінген платинаның ыстықтан жарық беретінін анықтады. 1820 жылы тағы бір тәжірибеде ол платинаның спирт буларын сірке қышқылына айналдыратынын анықтады. (Хамфри Дэви бірнеше жыл бұрын көмір газы мен ауаның қоспасында қызған платина сымның жанғанын анықтаған болатын.) Бұл энергияның қосылыстардың оттануынан жалынсыз және платинаның өзінде өзгеріссіз босауы платинаның каталитикалық қасиетінің белгісі болды, кейін Иоганн Доберененер және басқа химиктер зерттеді.

Тотығу

1829 жылы Эдмунд Дэви мырыш блоктарын қолдану бойлардың темір құрылымының коррозиясына жол бермейтінін анықтады. 1835 жылы Британдық қауымдастықтың баяндамасында ол мырыштың қарапайым жанасу және қатты түрінде қолданылатын қорғаныс күшін зерттейтін тәжірибелер сериясын алғаш жариялады. Көп ұзамай француз инженері М. Сорел темірдің бетін тотығудан қорғау үшін сұйық мырышпен қаптау әдісіне патент алды. Дэви жаңалықтарды ашудың басымдығын талап етті, бірақ 1791 жылы 26 қыркүйекте мадам Лерой де Янкуртқа мырыш, висмут және қалайы қорытпасы бар металдарды қорғау үшін патент берілгені анықталды (бірақ химиялық принциптерді білмей). Бұл 1824 жылы Гамфри Дэви галваникалық коррозияның алдын алу үшін әзірлеген электрохимиялық техниканың катодтық қорғаныстың үлгісі. Ол Әскери-теңіз флотының кемелерінің корпустарында мыс жамылғыларын қорғау үшін темір блоктарын бекітуді ұсынған болатын. (Бұл әдіс көп ұзамай тоқтатылды, өйткені жағымсыз жанама әсер кемелердің жылдамдығын теңіз тіршілігімен көбейткен зақымданудан азайтты. Қорғау әдісі ағзаларды уландыратын мыс иондарының шығарылуын азайтып, олардың өсуін бақылады.)

Электрохимия

Эдмунд Дэви улануға күдікті жағдайларда уытты заттардың болуын тексеру үшін электр энергиясы арқылы металл улы заттарды анықтау үшін бірқатар тәжірибелер жүргізді. Ол электр тоғын қолданып, әртүрлі металл улы заттардың тұздарын дайындалған ерітіндіден шығарады. Бұл әдіс өте пайдалы болды, өйткені асқазанның құрамында органикалық заттардың болуы нәтижеге әсер етпеді. Дэйвидің айтуынша, сынақ кезінде мысық тұқымының 1/2500 бөлігі ғана анықталады.

Ацетилен

1836 жылы Эдмунд Дэви "сутегінің жаңа карбюраторы" деп таныған газды ашқан. Бұл металл калийді оқшаулауға тырысқан кездегі кездейсоқ табылған. Ол калий карбонатын көміртекпен өте жоғары температурада қыздырып, қазіргі калий карбиді (K2C2) қалдықтарын шығарды, ол сумен әрекеттесіп, жаңа газды шығарды. (Калций карбиді мен судың арасындағы ұқсас реакция кейіннен ацетилен өндірісі үшін кеңінен қолданылды.) Бристолдағы Британдық қауымдастықта оқыған газетінде Дэви ацетиленнің жарық беретін газ ретінде құндылығын алдын ала болжады: "Жаңа газ атмосферамен байланыста жанғаннан кейін, автордың пікірінше, егер оны арзан бағамен сатып алса, жасанды жарық үшін тамаша бейімделген". Содан кейін Марселин Бертелот 1860 жылы көмірсутекті қосылысты қайтадан тауып, оған "ацетилен" деген атау бергенге дейін ұмытылды.