Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық түрлері Ұзын мұрынды даке (Rhinichthys cataractae) - Солтүстік Америкада өсетін тұщы судағы балық. Rhinicthys - мұрын балық (ұзын мұрынға сілтеме) және катаракта дегеніміз катаракта (алғаш Ниагара шарлауығынан алынған). Ұзын мұрынды дакис - кішкентай, әдетте 100 мм-ден кем және ауыздан шығып тұрған ет тәрізді мұрынмен сипатталады. Олар тас араларындағы тез ағатын өзендердің түбінде өмір сүруге жақсы бейімделген. Ұзын мұрынды даке балдырлар мен су жәндіктерін жейді және ірі жыртқыш балықтар үшін маңызды жемшөпті балық.
Species of fish
The longnose dace (Rhinichthys cataractae) is a freshwater minnow native to North America. Rhinicthys means snout fish (reference to the long snout) and cataractae means of the cataract (first taken from Niagara Falls). Longnose dace are small, typically less than 100 mm and characterized by their fleshy snout that protrudes past the mouth. They are well adapted for living on the bottom of fast flowing streams among stones. Longnose dace eat algae and aquatic insects and are important forage minnows for larger predatory fish.
Сипаттама
Ұзын мұрынды дакилерді сорғақтарға ұқсатуға болады, өйткені олардың ауыздары "сорғақ сияқты". Алайда ұзын мұрынды дакелердің (Cyprinidae тұқымдасының барлық мүшелері сияқты) ауыздарында папиллалар деп аталатын ұсақ, ет тәрізді шығыңқылары жоқ. Жас балықтардың көзінің басынан бастап құйрықтың қауырсындарына дейін созылатын қара сызығы болады. Жас жануарлардың бүйірлік сызығы барлық популяцияларда кездеспейді. Ересектерде артқы жағы қара жасылдан қараға дейін, бүйір жағы қараңғыдан күміс түсті, көбінесе көкпарлы, ал іш жағы інжу-маржан тәрізді. Ересекті аталық және аналық жануарларда көкірек, жамбас және анальды қанаттардың түбінде және жоғарғы ерінінде ашық-қызғылт қызғылт бояу болуы мүмкін. Бұл бояу әдетте Rhinichthys cataractae cataractae түрінің асыл тұқымды аталық тұқымдастарымен байланысты, бірақ бұл түрдің жарамдылығы әлі расталмаған. Мұражайда сақталған әйелдер терісі мен жоғарғы еріннің түп жағында қызғылт-қызғылт түсті, сондықтан бұл жынысты анықтай алмайды. Ұзын мұрынды дакидің ең үлкен ұзындығы - 4 м , бірақ әдетте олар одан аз .
Longnose dace can be mistaken for suckers because of their subterminal "sucker like" mouth. However, longnose dace (like all members of the family Cyprinidae) lack small fleshy projections, called papillae, on their mouths. Juveniles have a black lateral line that extends from the beginning of the eye to the caudal fin that fades as the fish matures. The lateral line in juveniles is not present in all populations. In adults, the dorsal side is dark green to black, the lateral side is darkish to silvery with mottling often present, and the ventral side is pearly. Both adult males and females may have bright orange reddish colouration at the base of pectoral, pelvic, and anal fins and on the upper lip. This colouration is typically associated with breeding males in the subspecies Rhinichthys cataractae cataractae, but the validity of this subspecies has yet to be confirmed. Museum specimens of females also show intense orange reddish colouration at the base of the fins and upper lip, therefore colouration is not an accurate predictor of sex. The maximum length of longnose dace is , but they are usually less than .
Географиялық таралуы
Ұзын мұрынды даки Солтүстік Америкадағы кез-келген ципринидтердің ең кең таралған жері, оның аумағы Нью-Мексиконың солтүстігіндегі Роки тауларына дейін және Солтүстік поляр шеңберінің маңында Маккензи өзеніне дейін және Тынық мұхитынан Атлант жағалауына дейін кеңінен таралған. Соңғы мұздық максимум кезінде бірнеше рет босқын болғандықтан, ұзақ мұрынды дакистің кең географиялық таралуын түсіндіруге болады. Плейстоцен мұздықтары кезінде үш ықтимал мұздық баспана болды: Тынық мұхиты, Миссисипи және Атлантика. Солтүстік Американың солтүстік-батысындағы ұзын мұрынды дакис Тынық мұхит аймағынан шыққан.
Longnose dace have the widest distribution of any cyprinid in North America, with a range reaching as far south as the Rocky Mountains in northern New Mexico and as far north as the Mackenzie River near the Arctic Circle and across the continent from the Pacific to Atlantic coast. Multiple refugia during the most recent glacial maximum may explain the broad geographic distribution of longnose dace. There were up to three possible glacial refuges during Pleistocene glaciations: the Pacific, the Mississippi and the Atlantic. Longnose dace in northwestern North America originated from a Pacific refuge.
Өмірбаян
Ұзын мұрынды дакис екі жасында көбеюге жетеді. Қызыл Елік қаласынан ағып шыққан ағынды судың төменгі ағысында ұзын мұрынды дакелер үлкен, мол және бауыры үлкен, бірақ аталықтардың тестостерон өндіру қабілеті төмендеді. Морфологиялық жағынан сау көрінгенімен, Қызыл Елік өзеніндегі ұзын мұрынды даки физиологиялық жағынан қысымға ұшырайды. Олдман өзенінде кейбір ұзын мұрынды даки популяцияларының ерекшелігі вителлогениннің жоғары экспрессиясы, әйелдердің жыныстық қатынасы мен жыныстық жыныстар. Феминизация, мүмкін, естрогенге ұқсас қосылыстардан туындайды, олар қалалық ағынды суларда, ауыл шаруашылығында және Олдман өзені маңында мал шаруашылығында кездеседі, алайда бұл механизм жақсы түсінілмеген. Вителлогенин экспрессиясының және жыныстық жыныстар арасындағы жыныстық байланыстардың артуы репродуктивті сәттілікті едәуір төмендете ме және бұл жүйелерде ұзын мұрындықтың ұзақ мерзімді өмір сүруіне әсер ете ме, белгісіз. Боу өзенінде жыныстық қатынастың бұрмаланғандығы туралы дәлел жоқ.
Longnose dace reach reproductive maturity at age two Time of spawning is dependent on water temperature. Downstream of wastewater effluent from the city of Red Deer longnose dace are larger, increase in abundance, and have larger livers but males have reduced ability to produce testosterone. Despite a morphologically healthy appearance, longnose dace in the Red Deer River are physiologically stressed. In the Oldman River, some longnose dace populations are characterized by elevated vitellogenin expression, female biased sex ratios and intersex gonads. Feminization is likely caused by estrogen like compounds present in municipal wastewater effluent, agriculture, and cattle operations near the Oldman River, however this mechanism is not well understood. It is not known if increased vitellogenin expression and intersex gonads significantly decrease reproductive success and will impact the long term viability of longnose dace in these systems. There is not evidence of skewed sex ratios in the Bow River.