Кіріспе

Балық түрлері

Қызыл көз басы (Micropterus coosae) – күнбалықтар тұқымдасына (Centrarchidae) жататын, Грузия және Алабама штаттарының Куса өзен жүйесіне тән тұщы су балығының бір түрі. Ол әдетте таудың етегіндегі салқын ағыстар мен өзендерде кездеседі.

Жүйелілік

2013 жылы M. coosae бес түрге бөлінді, соның ішінде M. coosae Coosa өзен жүйесімен ғана шектелді. Cahaba өзен жүйесіндегі M. cahabae, Chattahoochee өзен жүйесіндегі M. chattahoochae, Tallapoosa өзен жүйесіндегі M. tallapoosae және Black Warrior өзен жүйесіндегі M. warriorensis жеке түрлер ретінде мойындалды.

Сипаттама

Жоғарғы жақ сүйегі (максилла) көздің артқы жағына дейін созылады, ол әдетте қызыл түсті болады. Көздің артқы жиегіне дейін немесе одан сәл артық созылатын үлкен аузы бар, ұзын, жіңішке денелі балық. Дорсальды қанатында 9-11 (әдетте 10) тікен және 11-13 (әдетте 12) сәуле болады, ал екеуінің арасындағы бөлік аздап тілімделген. Анальдық қанатында үш тікен және 9-11 (әдетте 10) сәуле бар. Толық бүйірлік сызығында 63-тен 74-ке дейін қабыршақтар кездеседі. Бүйірлік сызықтың үстінде 12 немесе 13 қабыршақ болады. Тілінде кішкентай тіс жамылғысы бар. Арқасы мен қабырғалары көбінесе зәйтүннен қоңырға дейін, қоңыр дақтармен араласқан түсті болады. Ересек балықтардың төменгі жағы мен құрсағында бірнеше қара дақтың қатарлары бар. Жыныс жетілген еркектердің төменгі басы мен тамағы ашық көкшіл-жасыл түсті болады. Жастардың дене жағында әдетте 10-12 қара дақ болады, олар бірігіп бүйірлік жолақ құрамайды. Құйрық қанатының жоғарғы және төменгі жиектері ақ түсті, бұл қара көз басын кішкентай ауызды бастан (Micropterus dolomieu) және тасты бастан (M. cataractae) ажыратуға көмектеседі. Ең ірісінің жалпы ұзындығы -ға жететін қара көз бас, қара бас түрлерінің ең кішілерінің бірі. Оңтүстік Каролинадағы Жокасси көлінен ұсталған қара көз бас балығының әлемдік рекорды - . Көптеген қара көз бас балығының әлемдік рекордтарының тізімі, әсіресе -тан жоғары көрсетілгендері, шын мәнінде, көбінесе қара көз бас деп аталатын тасты бас балығының рекордтары болып табылады. Оның негізгі тағамы - жәндіктер. Санта-Барс (Ambloplites rupestris), Centrarchid-тің ерекше түрі, кейде Канадада қара көз немесе қара көз бас деп аталады.

Кіріспе түр ретінде

Күлте басы 1962 және 1964 жылдар аралығында Калифорния суларына әкелінді және Санта-Мария өзені алабындағы Сисквок өзенінде бекінді. Кіргізілген Micropterus coosae Козумнес өзенінде жергілікті қатты басты (Mylopharodon conocephalus) ығыстырды. Кіргізілген күлте басы сонымен қатар Калифорнияның эндемикалық бақалары мен Калифорния жолбарыс саламандрасына (Ambystoma californiense) қауіп тудырады. Басқа жерлерде, күлте басы 1950 жылдары Теннессиге әкелінді және жергілікті кішкентай ауызды балықпен (M. dolomieu) кеңінен будандасты.