Жақсы нүктелі бас (Micropterus punctulatus) – Солтүстік Американың су тұзды балығы. Сипаттамасы, таралу аймағы, және шабуылшыл түр ретіндегі рөлі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық түрлері
Species of fish
Дақты бас (Micropterus punctulatus), сондай-ақ түрлі балық аулау қауымдастықтарында "дақты" немесе "дақтар" деп аталатын, Солтүстік Американың тұщы су балығының бір түрі. Ол күнбалықтар (Centrarchidae) тұқымдастығының Perciformes қатарына жатады. Бұл балықтың денесіндегі бүйір сызығының астындағы қара дақтар қатары оған есім беруге себеп болған. Қара басстардың бірі саналатын бұл балық Миссисипи өзені бассейнінде және Мексика шығанағы штаттарында, Орталық Техастан Флорида штатының солтүстік бөлігіне дейін таралған. Оның табиғи ареалы Атлантиканың батыс штаттарына дейін созылады және Солтүстік Каролина мен Вирджинияның батыс бөліктеріне енгізілген. Сондай-ақ, ол Оңтүстік Африкаға әкелінген, онда кейбір оқшау суларда инвазивті түр ретінде орныққан. Дақты бас шамамен 60 сантиметрге дейін өсе алады және салмағы 7 килограмға жетеді. Оның өмір сүру ұзақтығы кемінде жеті жылды құрайды. Тасты түбі бар суарналар мен тау өзендерін ұнататын дақты бас жәндіктермен, шаяндармен, бақалармен, құрттармен және кіші балықтармен қоректенеді. Оны көбінесе ұқсас және көп таралған үлкен ауызды баспен шатастырады. Үлкен ауызды бас пен дақты басты ажыратудың ең оңай жолы – аузының мөлшеріне қарау. Дақты бастың аузы үлкен ауызды басқа қарағанда кішірек болады, бірақ түсі ұқсас. 2010 жылы ғалымдар Tallapoosa және Coosa өзендері мен олардың көлерінде таралған дақты бас балығының жеке бір түрін ресми түрде мойындады. Бұл түр Алабама дақты басы (M. henshalli) деп белгілі және жергілікті жерде "Coosa дақты басы" деп аталады, оны Солтүстік-Шығыс Грузияда кездесетін redeye Coosa басымен шатастыруға болмайды. Алабама дақты басы балық аулауда өте бағалы және орташа мөлшері Кентукки дақты басынан әлдеқайда үлкен. Қазіргі рекордтық дақты бас Калифорния штатының Пайн-Флэт көлінде ұсталған және салмағы 8 килограмнан астам.
The spotted bass (Micropterus punctulatus), also called spotty, or spots in various fishing communities, is a species of North American freshwater fish belonging to the sunfish family (Centrarchidae) of the order Perciformes. It is noted for the rows of dark spots below the lateral line, which give it its common name. One of the black basses, it is native to the Mississippi River basin and across the Gulf states, from central Texas through the Florida panhandle. Its native range extends into the western Mid Atlantic states and it has been introduced into western North Carolina and Virginia. It has also been introduced to southern Africa, where it has become established in some isolated waters as an invasive species. Spotted bass can reach an overall length of almost , and can weigh up to It can live to an age of at least seven years. Preferring cool and warm mountain streams and reservoirs with rocky bottoms, the spotted bass feeds on insects, crustaceans, frogs, annelid worms and smaller fish. It is often mistaken for the similar and more common largemouth bass. A convenient way to distinguish between a largemouth and a spotted bass is by the size of the mouth. A spotted bass will resemble a largemouth bass in coloration but will have a smaller mouth. In 2010, the scientific community officially recognized a separate subspecies of spotted bass, native to the Tallapoosa and Coosa Rivers and their lakes. This species is commonly known as the Alabama spotted bass (M. henshalli) and known locally as the "Coosa spotted bass", not to be confused with the redeye Coosa bass found in northeast Georgia. The Alabama spotted bass is highly prized as a gamefish and average size is much larger than the more common Kentucky spotted bass. The current record spotted bass, caught in Pine Flat Lake, California, weighed .
Этимология
Микроптерис «кішкентай қанатты» дегенді, ал пунктулятус – «нүктелі» дегенді білдіреді.
Micropterus means small fin, and punctulatus means dotted.
Таралуы және мекендейтін ортасы
Дақты басс өте ұқсас түрлерден, мысалы, ірі ауызды және кіші ауызды басс сияқтылардан мекендеу ортасына қарай бөлінген сияқты. Олар көбінесе ірі ауызды бассқа қарағанда су ағыны күштірек жерлерде кездеседі, ал кіші ауызды басс үшін тым жылы, лайлы және ағысы баяу жерлерде мекендейді. Олар әдетте су өсімдіктерінің, су астындағы ағаштардың, тас немесе тас қабырғалардың маңында, кішкентайдан үлкенге дейін ағып жатқан өзендерде, өзендерде және су қоймаларында кездеседі. Дақты басс Огайо өзені бассейнінің, сондай-ақ Миссисипи өзенінің орталық және төменгі бассейнінің бойымен таралған. Бұл түр Техастың шығыс бөліктерінен Флоридаға дейінгі Мексика шығанағы жағалауындағы штаттарда табылған. Дақты басс Шығыс Техастың белгілі бір аймақтарына, әсіресе Сабина, Нечес және Кипресс өзендеріне тән.
Spotted bass seems to segregated by habitat type from closely related species such as the largemouth and smallmouth basses. They tend to be found in areas with more water current than the largemouth, and usually inhabit areas that are too warm, turbid and sluggish for smallmouth bass. They usually occur around aquatic vegetation, submerged logs, and rock or riprap walls in small to large flowing streams, rivers, and reservoirs. Spotted bass are distributed throughout the Ohio River basin as well as the central and lower Mississippi River basin. The species may be found in Gulf Coast states from Texas east to Florida. Spotted bass are native to portions of East Texas, particularly in the Sabine, Neches and Cypress Rivers.
Диета
Дақты шабақ көбінесе шағын балықтармен, рактермен және су жәндіктерімен қоректенеді. Жас шабақтар денелілермен және басқа ұсақ қыбыршақтармен бастап, тез арада жәндіктерді жеуге көшеді. Дақты шабақтың тамақтануы үлкен ауызды шабақ пен кіші ауызды шабақ арасында орналасады. Ол үлкен ауызды шабақтай қатты жыртқыш емес және балықтың көлемінің жартысын ғана жейді. Барлық шабақтар сияқты, дақты шабақ та аузын ашып, жемді сорып алу үшін теріс қысым тудырады.
Spotted bass usually feed on small fishes, crayfishes and aquatic insects. The young begin with copepods and other small crustaceans and soon begin to eat insects. The spotted bass' diet falls in between the largemouth and smallmouth bass. It isn't nearly as predatory as the largemouth and only consumes about half the amount of the fish. Like all bass the spotted bass feeds by opening its mouth and creating a negative pressure that sucks in the prey.
Көбею және өмір сүру циклі
Дақты шабақ шамамен алты жыл өмір сүреді. Шағылысу сәуірден мамырға дейін кіші ауызды шабақтар пайдаланатын ұқсас ортада жүзеге асады. Аталықтары шағыл немесе басқа субстратқа ұя салады, содан кейін аналықты жұмыртқаларын салуға шақырады. Аталықтары жұмыртқалар тарағанша қорғайды. Жақында аймақтық су қоймаларында бірнеше дақты және кіші ауызды шабақтардың будандары табылды, бұл екі түрдің шағылысу орындары үшін кейде бәсекелесетінін көрсетеді.
The spotted bass can live approximately six years. Spawning occurs from April to May in habitat similar to that used by smallmouth. The males build their nest in gravel or other substrate, then entices a female to deposit her eggs. The males guard the eggs until they disperse. Several spotted and smallmouth bass hybrids have been collected recently in area reservoirs suggesting there is occasionally competition between the two species for spawning habitat.
Адам үшін маңызы
Жамы-жамы балық – көпшілікке танымал және үнемі ауланатын балық. Осы ретте, жамы-жамы балығы адамдарға тамақ ретінде қолдануға жарамды.
The spotted bass is a popular game fish that is fished regularly. In this context spotted bass is a good food fish for human consumption.
Инвазивті түрлер
Түсті бас 2007 жылға дейін Оңтүстік Африканың Батыс Кейп провинциясындағы Ти өзеніне, Олифантс-Доринг өзен жүйесіне ойын балығы ретінде кіргізілді және қазір инвазивті түр ретінде қарастырылады. 2014 жылы популяциясы табысты түрде жойылды, мұнда басым бөлігін алып тастау үшін желкенді торлар мен қол торлары қолданылды, ал жекелеген балықтар сүңгілеу арқылы, сейн торларымен және рюкзак электр балық аулау арқылы ұсталды. Түсті бас жергілікті қызыл қарға (Pseudobarbus phlegethon Barnard, 1938) және Кейп галактикасының (Galaxias zebratus Castelnau, 1861) санының азаюына кінәлі деп есептеледі.
The spotted bass was introduced to the Thee River, Olifants‐Doring River system, Western Cape Province, South Africa as game fish before 2007, and is now rated as an invasive species. The population was successfully eradicated in 2014, where gillnets and hand nets were used to remove the majority of the stock, while individuals were also caught by spearguns, seine nets and backpack electrofishing. The spotted bass was held responsible for a decline in abundance of native fiery redfin (Pseudobarbus phlegethon Barnard, 1938) and Cape galaxias (Galaxias zebratus Castelnau, 1861).