Кіріспе
Америкалық боксшы (1967–2012)
Тапия 2017 жылы Халықаралық бокс даңқы залының мүшесі болып қабылданы.
Tapia was posthumously inducted into the International Boxing Hall of Fame in 2017.
Ерте өмір
Тапия Нью-Мексико штатының Альбукерки қаласында мексикалық-американдық ата-аналар отбасында дүниеге келді. Оның әкесі анасы жүкті болған кезде өлтірілген деген хабар бар. Ол сегіз жасқа келгенде анасы Вирджиния ұрланып, зорталған, көп рет пышақталған және қылмыскері өлтіріп тастаған. Осыдан кейін әжесі тәрбиелеген Тапия тоғыз жасында бокспен айналыса бастады.
Әуесқой мансап
Тапиа өте жарқын әуесқой карьерасын өткізді, 1983 жылы Нью-Мексико штатының «Алтын қолғаптар» жарысын, сондай-ақ 1983 және 1985 жылғы ұлттық «Алтын қолғаптар» турнирлерін, сәйкесінше жеңіл салмақ және салмақ бойынша жеңіп алды.
Алғашқы жылдар
Тапианың кәсіби бокс карьерасы 1988 жылдың 25 наурызында Калифорния штатының Ирвайн қаласында Эфрен Чавеспен өткізген жекпе-жегімен басталды. Төрт раундтан кейін жекпе-жек тең деп жарияланды. Сол жылы ол сегіз жекпе-жекте жеңіске жетті, оның бесеуі нокаутпен, ал төртеуі бірінші раундта аяқталды. 1989 жылы ол тағы жеті жекпе-жекте жеңіске жетті, соның ішінде Абнер Барахасты бірінші раундта нокаутқа жіберіп, Джон Майкл Джонсонға қарсы сегіз раундтық шешіммен жеңді. 1990 жылы ол жеті жекпе-жекте жеңіске жетті, оның ішінде Иса Чонгқа қарсы сегіз раундтық шешіммен, Ренодағы Роланд Гомеске қарсы 11-ші раундта техникалық нокаутпен жеңіліс тапсырды, бұл оған USBA супер Flyweight титулын сыйлады, және Луиджи Кампутароға қарсы он екі раундтық шешіммен жеңіп, титулды сақтап қалды. Тапиа жыл соңына қарай танымал боксшыға айналды, оның есімі журналдарда жиі пайда болатын. Дегенмен, кокаинге оң сынақ нәтижесі бергені үшін бокстан шеттетілгеннен кейін оның мансабы келесі үш жарым жылға тоқтап қалды. 1994 жылдың 27 наурызында рингке оралғанда, ол Тулсада (Оклахома штаты) төрт раундта нокаутпен Хайме Ольвераны жеңді. Ол тағы үш жекпе-жекте нокаутпен жеңіске жетті, содан кейін Фениксте Майкл Карбахаль – Жосуэ Камачо жекпе-жегінің аясында Оскар Агилармен NABF супер Flyweight титулы үшін күресіп, үш раундта жеңіп алды. Бес күннен кейін Альбукерки полициясы Тапианың сөмкесінен кокаин тапқандарын мәлімдеді. Тапиа полиция тапқан заттың тек сабын екенін айтты, және айыптаулар ақырында алынып тасталды.
Бірінші әлем чемпионы
1994 жылғы 12 қазанда Альбукеркидегі (Нью-Мексико) "The Pit" аренасында Тапия Генри Мартинесті он бір раундта жеңіп, бос WBO супер-жеңіл салмақтағы титулға ие болды. Ол бұрынғы чемпион Роландо Бохолды екінші раундта нокаутқа жіберді. Тапия алғашқы титулын қорғалған кезде Жозе Рафаэль Сосаны төрешілер шешімімен жеңді. Ол Рикардо Варгаспен тоғыз раундтық техникалық тең түйіскен сайын титулын сақтап, әуесқой кезіндегі қарсыласы Артур Джонсонды он екі раундта жеңді. Екі жеңістен соң ол Вилли Салазарға титул үшін мүмкіндік берді, оны тоғыз раундта нокаутқа ұшыратты. 1996 жылы ол тағы алты рет рингке шығып, жеңіліссіз тізімін сақтап, осы кезеңде титулын тағы бес рет қорғады, оның ішінде Джованни Андраде, Иван Альварес, болашақ чемпион Уго Рафаэль Сото, Сэмми Стюарт және Адонис Крузға қарсы жеңістер бар. Ол кезде ол IBF чемпионы Дэнни Ромеромен қатысты бәсекелестік күшейді. Олардың арасындағы бәсекелестік Ромероның әкесі екі боксшыны да жаттықтырғанда басталған еді. Тапияның Ромеро отбасымен қарым-қатынасы жақсы болмаған.
Тапия мен Ромероның бірігуі
1997 жылы Тапия Хорхе Баррераның үш раундтық шабуылына тойтарыс берді. Содан кейін Ромеромен жекпе-жек Лас-Вегаста өтуі жоспарланды. Жекпе-жек 18 шілдеде өтті. Тапия төрешілердің біраузы шешімімен 12 раундта жеңіске жетіп, WBO белбеуіне IBF титулын қосты. Келесі жекпе-жегінде ол Пуэрто-Риколық Энди Агустосты шешіммен жеңді. Тапия 1998 жылды Колумбиялық бұрынғы әлем чемпионы Родольфо Бланкоға қарсы өткізіп, чемпиондық атағын 11-ші рет сәтті қорғады, бірақ салмақ санатын жоғарылату үшін әлемдік титулдарынан бас тартты.
Bantamweight салмағы
1998 жылдың 5 желтоқсанында Тапия WBA банда салмағы бойынша чемпион Нана Конадуды төрешілер шешімімен жеңіп, екі салмақ дәрежесінде әлем чемпионы болды.
Тапия - Аяла
1999 жылы Тапия өзінің 48 жекпе-жегінде алғаш рет жеңіліске ұшырады, WBA титулын Паули Айалаға шешіммен жоғалтты. "The Ring Magazine" бұл жекпе-жекті "Жылдың ең үздік жекпе-жегі" деп атады. Сол жылы Тапия есірткі дозасын артығымен қабылдап, өзін-өзі өлтіруге тырысып, ауруханаға түсті. Одан кейін ол WBO титулы үшін күресті. 2000 жылдың 8 қаңтарында Альбукеркиде Хорхе Елиэсер Хулиоға қарсы жеңіс алып, екі мәрте әлем чемпионы атанды. Белбеуін Хавьер Торреске қарсы жеңіспен қорғағаннан кейін, Аяламен белбеуді біріктіру үшін реванш жекпе-жегі ұйымдастырылды. Ринг сарапшылары Тапия жеңді деп есептегенімен, Аяла бірауыздан жеңіске жетті. Жекпе-жектен кейін Showtime комментаторлары Тапия "шеберлік танытты" және "бірдеңе дұрыс емес" десті, тіпті шешімді әділетсіз деп бағалады.
Қауырсын салмағы
Тапия 2001 жылы үйіне оралып, 2001 жылғы жекпе-жектерге дайындалды. Ол салмағын көтеріп, Фамзито Гоместі алтыншы раундта нокаутпен, ал бұрынғы WBC қауырсын салмақтағы чемпионы Сесар Сотоны үшінші раундта нокаутпен жеңді. 2002 жылы Тапия Лондонға сапар шегіп, бірінші раундта Эдуардо Энрике Альваресті нокаутқа жіберді; жекпе-жектен кейін ол бұрынғы қарсыласы Ромеромен сұхбаттасты. Тапианың келесі жекпе-жегі IBF қауырсын салмақтағы титул үшін Мануэль Мединамен өтті. Тапиа күмәнді шешіммен жеңіске жетіп, үш салмақ санатында әлем чемпионы атанды. Ол титулды бос қалдырып, «Lineal & The Ring» чемпионы Марко Антонио Баррерамен кездесуге мүмкіндік алды, Баррера Тапияны бірауыздан жеңді.
Қайта оралу
Тапия 2003 жылғы 4 қазан күні түнде қайта оралды, Албукеркиде он раундтық бірауызды шешіммен Карлос Контрерасты жеңді. 2005 жылғы 15 сәуірде ол сол көзіне жарақат алды, бірақ күшін жинап, Фрэнки Арчулетамен қайта кездесуде жеңіске жетті. Бұл жеңіс Альбукеркиде он раундтық бөлінген шешіммен тіркелді. 38 жасында Тапия Чикагода көпке таныс емес Сандро Маркоспен рингке шықты. Екінші раундта Маркос сол жақ соққысымен денесіне тиді. Тапия қабырғасына ұстап, кенепке құлап түсті, ал төреші Генаро Родригес санауды 10-ға жеткізді.
Кейінгі мансабы мен проблемалары
2007 жылдың 17 қаңтарында Тапиа баспасөз конференциясында 23 ақпанда өзінің туған қаласы Альбукеркиде, Нью-Мексико штатында Илидо Хулиомен жұдырықтасатынын, содан кейін карьерасын аяқтайтынын мәлімдеді. Бұл жекпе-жек "Соңғы ашу" деп таныстырылды және Тапиа жеңіске жететініне сендірді. Тапиа көпшілік шешімімен жеңіске жетті: 98–92, 96–94, 95–95. 2007 жылдың 12 наурызында таңертең Тапиа қонақүй бөлмесінде есінен танып, тыныс алмай жатқан күйде табылды. Ол Альбукеркидегі Пресвитериан ауруханасына кокаиннің зиянды әсерінен ауыр халде түсті. Келесі күні, 13 наурыз таңында Тапианың қайнағасы мен жиені Блумфилд маңындағы 550 тас жолдағы автокөлік апатында қаза тапты, олар Тапиаға бара жатқан болған. Сол күні Тапианың жағдайы ауырдан қанағаттанарлыққа дейін жақсарды. Тапиа 2008 жылдың 2 мамырында Техас штатының Эль-Пасо қаласында қайта рингке шығуға жоспарлаған, бірақ промоутер Рон Уэзерспен келісімшарттық мәселелер туып, ол қатысудан бас тартты. 2009 жылдың 11 ақпанында Тапиа кокаин қолдану фактісіне байланысты шартты түрде босату талаптарын бұзғаны үшін Альбукеркиде ұсталды. Тапиа 2010 жылдың 6 наурызында Сан-Хуан-Пуэблодағы Ohkay Casino-да Хорхе Альберто Рейесті 4-ші раундта нокаутқа жіберіп жеңіске жетті. Көрермендер толы сарайда бұл жекпе-жек өтті.
Жеке өмір
1994 жылы Тапия Тереза Тапияға үйленді және үш ұлы болды. Отбасы Альбукеркиде (НМ) тұрды. Оның көптеген татуировкалары болған, олар жекпе-жек кезінде жақсы көрінетін. Олардың бірі "Ми Вида Лока" ("Менің шайқас өмірім") деп жазылған, ол өзі қабылдаған лақап аты еді. Ол осы атпен автобиография жазды. Ол қайта туған христиан еді. 2010 жылы, 43 жасында Тапия әкесінің тірі екенін білді. Тапияны бұрыннан таныс Джерри Падилла олардың мінез-құлқындағы ұқсастықтарға қызығып, екеуі ДНК-тест тапсыруға келісті, нәтижесінде олар әке мен бала екені анықталды. 2012 жылы Тапия қайтыс болғаннан кейін, оның жесірі 2014 жылы оның күдікті жартылай ағасы Джеффри Падиллаға тұрмысқа шықты. Бірақ ол 2010 жылы аға Падилланың Тапияның ДНК сынамаларын "әзілдеп" араластырғанын, жаңа және бақыланатын сынаманы Тапияның тіндерімен салыстыру үшін сотқа жүгініп, 2017 жылы олардың әке мен бала емес екенін дәлелдегенін дұрыс емес деп санады. Тапия жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.
Кәсіби бокс жазбасы
Жоқ. (Нөмір)НәтижеЖазылымҚарсыласТүріРаунд, уақытКүніОрныЕскертулер66Жеңіс59–5–2Маурисио ПастранаUD84 маусым 201165Жеңіс58–5–2Хосе АлонсоTKO4 (10), 24 қыркүйек 201064Жеңіс57–5–2Хорхе Альберто РейесTKO4, 6 наурыз 201063Жеңіс56–5–2Эваристо ПримероMD1023 ақпан 200762Жеңіліс55–5–2Сандро МаркосKO2 (10), 16 қыркүйек 200561Жеңіс55–4–2Фрэнки АрчулетаUD1015 сәуір 200560Жеңіс54–4–2Ники БентцSD1022 қаңтар 200559Жеңіліс53–4–2Фрэнки АрчулетаSD105 наурыз 200458Жеңіс53–3–2Карлос КонтрерасUD1026 қыркүйек 200357Жеңіліс52–3–2Марко Антонио БаррераUD122 қараша 200256Жеңіс52–2–2Мануэль МединаMD1227 сәуір 200255Жеңіс51–2–2Эдуардо Энрике АльваресTKO1 (10), 19 қаңтар 200254Жеңіс50–2–2Сезар СотоKO3 (10), 30 маусым 200153Жеңіс49–2–2Куаутемок ГомесRTD6 (10), 17 наурыз 200152Жеңіліс48–2–2Поли АйалаUD127 қазан 200051Жеңіс48–1–2Педро Хавьер ТорресUD126 мамыр 200050Жеңіс47–1–2Хорхе Элиэсер ХулиоUD128 қаңтар 200049Жеңіліс46–1–2Поли АйалаUD1226 маусым 199948Жеңіс46–0–2Альберто МартинесKO1 (10), 24 сәуір 199947Жеңіс45–0–2Нана КонадуMD125 желтоқсан 199846Жеңіс44–0–2Карлос Франсис ЭрнандесUD1029 тамыз 199845Жеңіс43–0–2Родольфо БланкоUD1213 ақпан 199844Жеңіс42–0–2Энди АгостоUD1213 желтоқсан 199743Жеңіс41–0–2Дэнни РомероUD1218 шілде 199742Жеңіс40–0–2Хорхе БаррераTKO3 (12), 8 наурыз 199741Жеңіс39–0–2Адониc КрузUD1230 қараша 199640Жеңіс38–0–2Сэмми СтюартTKO7 (12), 11 қазан 199639Жеңіс37–0–2Уго Рафаэль СотоUD1217 тамыз 199638Жеңіс36–0–2Иван АльваресTKO8 (12), 7 маусым 199637Жеңіс35–0–2Рамон ГонсалесTKO2 (10), 30 сәуір 199636Жеңіс34–0–2Джованни АндрадеTKO2 (12), 3 ақпан 199635Жеңіс33–0–2Вилли СалазарRTD (Бұрыштан бас тарту)9 (12), 1 желтоқсан 199534Жеңіс32–0–2Рауль РиосUD1019 қазан 199533Жеңіс31–0–2Джесси МирандаUD109 қыркүйек 199532Жеңіс30–0–2Артур ДжонсонMD (Көпшілік шешім)122 шілде 199531Тең29–0–2Рикардо ВаргасTD (Техникалық тең)8 (12)6 мамыр 199530Жеңіс29–0–1Хосе Рафаэль СосаUD1210 ақпан 199529Жеңіс28–0–1Роландо БохолKO2 (10), 8 желтоқсан 199428Жеңіс27–0–1Генри МартинесTKO11 (12), 12 қазан 199427Жеңіс26–0–1Оскар АгиларTKO3 (12)15 шілде 199426Жеңіс25–0–1Рафаэль ГранильоTKO9 (10), 24 маусым 199425Жеңіс24–0–1Антонио РуисUD105 мамыр 199424Жеңіс23–0–1Артуро ЭстрадаTKO2 (10), 15 сәуір 199423Жеңіс22–0–1Хайме ОльвераKO4 (8), 27 наурыз 199422Жеңіс21–0–1Сантьяго КабальероTD (Техникалық шешім)7 (12)26 қазан 199021Жеңіс20–0–1Луиджи КампутароUD1220 қыркүйек 199020Жеңіс19–0–1Хосе МонтиэльTKO9 (12), 27 шілде 199019Жеңіс18–0–1Пабло ВаленсуэлаKO5 (12), 21 маусым 199018Жеңіс17–0–1Роланд ГомесTKO11 (12), 10 мамыр 199017Жеңіс16–0–1Абрахам ГарсияTKO1 (10)16 наурыз 199016Жеңіс15–0–1Хесус ЧонгUD816 ақпан 199015Жеңіс14–0–1Мартин Перес РамиресUD81 желтоқсан 198914Жеңіс13–0–1Пруденсио Де ХесусTKO117 қараша 198913Жеңіс12–0–1Джон Майкл ДжонсонUD817 қазан 198912Жеңіс11–0–1Уго ПартидаKO2 (10)19 тамыз 198911Жеңіс10–0–1Хосефино СуаресUD817 маусым 198910Жеңіс9–0–1Фред ЭрнандесUD823 наурыз 19899Жеңіс8–0–1Абнер БарахасTKO2 (8)17 ақпан 19898Жеңіс7–0–1Симон КонтрерасUD81 желтоқсан 19887Жеңіс6–0–1Хорхе СалинасTKO1, 14 қазан 19886Жеңіс5–0–1Мануэль МартинесKO1 (6)29 қыркүйек 19885Жеңіс4–0–1Мигель МартинесKO1 (6), 16 қыркүйек 19884Жеңіс3–0–1Мартин Перес РамиресTKO (Техникалық нокаут)1 (6), 30 маусым 19883Жеңіс2–0–1Норберто АялаKO (Нокаут)4 (4)16 мамыр 19882Жеңіс1–0–1Джеймс ДинUD (Бірауыздан шешім)611 сәуір 19881Тең0–0–1Эфрен ЧавесMD (Көпшілік тең)428 наурыз 1988