Кіріспе

Генри Кэбот Лодж-младший (5 шілде 1902 - 27 ақпан 1985) – американдық саясаткер және дипломат, АҚШ Сенатында Массачусетс штатын өкілдік еткен, президент Дуайт Д. Эйзенхауэр әкімшілігінде Біріккен Ұлттар Ұйымында АҚШ-тың елшісі болған тұлға. 1960 жылы ол Ричард Никсонмен бірге вице-президенттікке республикалық кандидат болды, Никсон бұған дейін Эйзенхауэрдің вице-президенті болып екі мерзім қызмет еткен еді. Республикалық үміткерлер демократтар Джон Ф. Кеннеди мен Линдон Б. Джонсонға шамалы айырмамен жеңіліп қалды. Кейін Лодж Кеннеди, Джонсон, Никсон және Джеральд Форд әкімшіліктерінде дипломат болып қызмет етті және 1964 жылы президенттікке үміткер болды. Массачусетс штатының Нахант қаласында туған Лодж сенатор Генри Кэбот Лоджтың немересі және Мемлекеттік хатшы Фредерик Теодор Фрелингхүйзеннің шөбересі болды. Гарвард университетін бітіргеннен кейін Лодж Массачусетс штатының өкілдер палатасына сайланды. 1936 жылы ол демократ губернатор Джеймс Майкл Керлиді жеңіп, Массачусетс штатының АҚШ Сенатында өкіл болды. 1944 жылы Сенаттан отставкаға шығып, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Италия мен Францияда қызмет етті. Соғыстан кейін Лодж Армия резервінде қалды және ақырында генерал-майор шеніне көтерілді. 1946 жылы Лодж Сенаттағы демократ сенатор Дэвид И. Уолшты жеңіп, Сенатқа қайта оралды. Ол 1952 жылғы сайлау алдында Эйзенхауэрді қолдау қозғалысына жетекшілік етті және 1952 жылғы Республикалық ұлттық конвенцияда Эйзенхауэрдің республикалық президенттік үміткерлігі үшін сәтті науқанын басқарды. Эйзенхауэр жалпы сайлауда демократ Адлай Стивенсонды жеңді, бірақ Лодж өзінің қайта сайлану науқанында сол кездегі конгрессмен Кеннедиден жеңіліп қалды. 1953 жылы Лодж Біріккен Ұлттар Ұйымына елші болып тағайындалды және Эйзенхауэр кабинетінің мүшесі болды. Вице-президент Никсон 1960 жылғы президенттік сайлауда Лоджды өзінің серігі етіп таңдады, бірақ республикалық үміткерлер сайлауда жеңіліске ұшырады. 1963 жылы президент Кеннеди Лоджды Оңтүстік Вьетнамдағы елші лауазымына тағайындады, онда Лодж 1963 жылғы Оңтүстік Вьетнам төңкерісін қолдады. 1964 жылы Лодж көптеген сайлаушылардың қолдауын, беделін және құрметін пайдаланып, сол жылғы партиялық президенттік праймериздер мен кокустарда көпшілік дауысқа ие болды, бірақ үміткерлік Барри Голдуотерге бұйырды. Бұл күш-жігерге академиялық және саяси жаңадан бастаушылар аз қаржымен, бірақ үлкен әсер ететін жерасты науқаны арқылы көмектесті. Ол Джонсон, Никсон және Форд президенттерінің басшылығымен әртүрлі елдерде АҚШ-ты өкілдік етті. Лодж Солтүстік Вьетнаммен Париж бейбітшілік келісімдеріне қол қойған АҚШ делегациясын басқарды, бұл Вьетнам соғысының аяқталуына әкелді. Ол 1985 жылы Массачусетс штатының Беверли қаласында қайтыс болды.

Ерте өмір және білім

Лодж Массачусетс штатының Нахант қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Джордж Кэбот Лодж, ақын, ол сенатор Генри Кэбот Лодждың немересі, сенатор Элиджа Х. Миллстің шөпшесі және сенатор Джордж Кэботтың бәйшешесі болды. Анасы Матильда Элизабет Фрелингхюйсен (Дэвис) арқылы ол сенатор Фредерик Теодор Фрелингхюйсеннің немересі және сенатор Джон Дэвистің шөпшесі болды. Оның екі бауыры бар: Джон Дэвис Лодж (1903–1985), ол да саясаткер, және Хелена Лодж де Стрель (1905–1998). Лодж Сент-Олбанс мектебінде оқыды және Миддлсекс мектебін бітірді. 1924 жылы ол Гарвард колледжін құрметті дипломмен бітірді, онда ол Hasty Pudding және Fox Club мүшесі болды. Лодж 1924 жылдан 1931 жылға дейін газет саласында жұмыс істеді. Ол 1932 жылы сайланды және 1933 жылдан 1936 жылға дейін Массачусетс штатының Өкілдер палатасында қызмет етті.

АҚШ сенаторы (19371944, 19471953) және Екінші дүниежүзілік соғыс қызметі (19441945)

1936 жылы қарашада Лодж республикалық партиядан АҚШ Сенатына сайланды, демократ Джеймс Майкл Керлиді жеңіп. Ол 1937 жылдың қаңтарынан 1944 жылдың ақпанына дейін сенатор болып қызмет етті.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Лодж соғыста ерекше көзге түсіп, подполковник шеніне дейін көтерілді. Соғыс жылдарында ол екі рет әскери міндетін өтеді. Біріншісі – 1942 жылы, ол сол кезде АҚШ сенаторы болып та қызмет етіп жүрген кезінде. Екіншісі – 1944 және 1945 жылдары, Сенаттан кеткен соң. Бірінші кезеңі Лодждің Армия резервінде офицер ретінде ұзақ жылдар бойы қызмет етуінің жалғасы болды. Лодж 1-ші бронетандық дивизияның майоры болған. Бұл міндеттеме 1942 жылдың шілдесінде аяқталды, сол кезде президент Франклин Д. Рузвельт әскери қызметте жүрген конгрессмендерге екі лауазымның бірінен бас тартуды бұйырды. Сенатта қалуды жөн көрген Лоджға соғыс министрі Генри Стимсон Вашингтонға қайтуды бұйырды. Осы қысқа мерзімді қызметі барысында ол Газалада американдық танктер эскадрильясын басқарды; олар соғыста құрлықта неміс әскерімен алғаш рет шайқасқан американдықтар еді. Осы қызметте ол британдықтардың Тобруктан шегінуіне көмектесті. Лодж жаңа сенаттық өкілеттігінің алғашқы жылын өткізді, бірақ 1944 жылдың 3 ақпанында қайтадан әскери қызметке оралу үшін сенаттан кетті – Азамат соғысынан бері сондай қадам жасаған алғашқы АҚШ сенаторы. Ол Италия мен Францияда әскери қимылдарға қатысты. 1944 жылдың күзінде Лодж төрт неміс сарбазынан тұратын топты жеке өзі тұтқынға алды. Соғыс аяқталғаннан кейін, 1945 жылы, ол Парижде білім алғандықтан француз тілі мен мәдениеті туралы білімін пайдаланды. Ол АҚШ-тың 6-шы армия тобының қолбасшысы Джейкоб Л. Деверске француздық 1-ші армиясының қолбасшысы Жан де Латтр де Тассиньимен әрекеттерді үйлестіруге көмектесті, содан кейін Батыс Австриядағы неміс күштерімен капитуляция келісімдерін жүргізді. Лодж француздық Құрмет легионымен және пальмасы бар Соғыс кресімен марапатталды. Оның американдық наградаларының ішінде – "Құрмет легионы" және "Қола жұлдыз" медалі бар. Соғыстан кейін Лодж Массачусетс штатына оралып, саяси мансабын жалғастырды. Ол Армия резервінде офицер ретінде қызметін жалғастырып, генерал-майор шеніне дейін көтерілді.

Сенатқа оралу және Эйзенхауэрдің жобалау

1946 жылы Лодж демократ сенатор Дэвид И. Уолшты жеңіп, Сенатқа қайта оралды. Көп ұзамай ол Республикалық партияның орталық, интернационалистік қанатының өкілі ретінде көзге түсті. Лодж Екінші дүниежүзілік соғыстың себептерінің бірі американдық оқшауланушылық екеніне сенді және содан кейін интернационализмді қолдауға көшті: «Жергілікті ұлттың идеясы біз әлемнің ең қуатты державасы болғандығымызды түсінуге жол берді. Екінші дүниежүзілік соғыс бізге ұжымдық қауіпсіздіктің маңыздылығын бірінші рет көрсетті». 1950 жылдың наурыз айында Лодж Демократ сенатор Миллард Тайдингс төрағалық еткен Үкіметтік операциялар комитетінің кіші комитетіне мүше болды. Бұл комитет сенатор Джозеф Маккарти ұсынған Мемлекеттік департамент қызметкерлерінің коммунист болу мүмкіндігі туралы тізімді қарастырды. Лодж отырыстарда Тайдингс Маккартиді жамандап көрсеткенін және Мемлекеттік департаменттегі қауіпсіздік бұзушылықтарын анықтағанын жоққа шығарғанын айтты. Лодж Тайдингске:

«Төраға мырза, мен осы жерде болған жылдар ішінде мұндай ерекше процедураны көрген емеспін. Неге Висконсин сенаторына қалыпты қарауға болмайды, оған өз пікірін білдіруге рұқсат етілмейді және ол бір-бір сөйлемді аяқтамас бұрын оны бөлік-бөлікке бөлмейді? Бұл жерде қандай ойын ойналып жатқанын түсінбеймін». 1950 жылдың шілдесінде комитет отырысының стенограммасы жарияланды, және Лодж 35 беттің кірмегенін көргенде ашуланды. Лодж тыңдаудың жүргізілуіне қатысты наразылықтары мен күдікті сатқындарды тексерудің жеткіліксіздігі туралы алаңдаушылығы жоққа шығарылғанын, ал өңделген нұсқа барлық комитет мүшелері Маккартидің кінәлі екеніне және Мемлекеттік департаментке коммунистік белсенділік болмағанына келіскендей көрінетінін атап өтті. Лодж: «Куәліктер мен іс жүргізудің басылған мәтінінен бөліктерді алып тастаудың осы әдістерін сипаттауға тырыспаймын, өйткені олар өздері үшін сөйлейді деп ойлаймын» деді. Көп ұзамай Лодж Маккартипен келіспей қалды және оның ықпалын азайтуға қосылды. 1951 жылдың соңында Лодж генерал Дуайт Д. Эйзенхауэрді Республикалық партияның президенттік тізіміне түсуге көндірді. Эйзенхауэр ақыры келіскенде, Лодж оның сайлау кампаниясын басқарды және Эйзенхауэрдің партияның консервативті фракциясының өкілі, Огайо штатының сенаторы Роберт А. Тафттан жеңіске жетуіне маңызды рөл атқарды. Тафт американдықтардың НАТО мен Біріккен Ұлттар Ұйымына мүшелігіне қарсы болды және квази-изоляционистік сыртқы саясатты ұстанып, ал Лодж Республикалық партияны Тафттың идеологиясынан алшақтату үшін Эйзенхауэрдің қатысуын қалады. Сол кездегі әңгімелерге қарағанда, ол Эйзенхауэрдің вице-президенттікке кандидаттығын қабылдамаған деген қауесет тарады.

1952 жылғы Сенат кампаниясы

1952 жылдың күзінде Лодж Джон Ф. Кеннедимен, сол кездегі АҚШ өкілімен, қайта сайлану үшін қызыл сызықта жарысты. Эйзенхауэрге көмектесуге жұмсаған күші Лоджті өзінің сайлау кампаниясын ұмыттырды. Бұған қоса, Массачусетс штатындағы Тафттың жақтастарының бір бөлігі Лодждің Эйзенхауэрді қолдауына наразылық білдіріп, Кеннедидің кампаниясына өтті. 1952 жылдың қараша айында Лодж Кеннедиге жеңіліп қалды; Лодж 48,5% дауыс алды, ал Кеннеди 51,5% дауыс жинады. Бұл республикалық Лодж отбасы мен демократ Фицджеральд Кеннеди руының мүшелері арасындағы Сенатқа сайлаудың екіншісі болды – алғашқысы 1916 жылы Лодж пен Кеннедидің әдекептері арасында, ал соңғысы 1962 жылы Лоджтің ұлы мен Кеннедидің кіші інісі Тед арасында өтті. Кеннедиді жеңісімен оның беделді әкесі Джозеф Кеннеди аға құттықтады, соңғы рет ирландтық католик WASP бостондық элитаның ұрпағын жеңгенін айтып, бұл оның ұлының барлық сайлау жеңістерінің ең қуаныштысы екенін мәлімдеді. Бұл Массачусетс штатындағы сайлауда Лодж пен Кеннедидің кездесуінің алғашқы да, соңғы да реті емес еді.

Біріккен Ұлттар Ұйымындағы елші (19531960)

Лодж 1953 жылдың ақпан айында президент Эйзенхауэрдің БҰҰ-дағы АҚШ елшісі қызметіне тағайындалды, оның лауазымы Министрлер кабинеті деңгейіне көтерілді. Әжесінен (БҰҰ-ның алдыңғы ұйымы, Ұлттар Лигасының басты қарсыласы болған) өзгеше, Лодж БҰҰ-ны бейбітшілікті қамтамасыз ету институты ретінде қолдады. Ол осы ұйым туралы былай деді: "Бұл ұйым сізді тозаққа бармау үшін құрылған, ол сізді жұмаққа жеткізу үшін емес". Содан бері ешкім де БҰҰ-дағы елші ретінде жеті жарым жылдық қызмет көрсету рекордын жаңартқан жоқ. БҰҰ елшісі қызметін атқару кезінде Лодж Эйзенхауэр әкімшілігінің "суық соғыс" саясатын қолдады және жиі Кеңес Одағының БҰҰ өкілдерімен пікір алмасты. Лодж телеарнада кеңес дипломаттарына "қатаң сөйлеп" жиі пайда болды және әлемдегі агрессияға АҚШ жауапты деген айыптамаға былай деп жауап берді: "Біріккен Ұлттар Ұйымының мүшелігі әрбір мүшеге өзін ақымақ көрсетуге құқық береді, және осы құқықты осы жағдайда Кеңес Одағы толыққанды пайдаланды". Гватемаланың заңды үкіметін құлату кезінде, Ұлыбритания мен Франция АҚШ-тың агрессияға қатысы бар екеніне алаңдағанда, Лодж (АҚШ-тың Біріккен Ұлттар Ұйымындағы елшісі ретінде) Мысыр мен Кипрдегі Ұлыбританияға, Тунис пен Мароккодағы Францияға АҚШ қолдауын кері алып алумен қорқытты, егер олар АҚШ-ты осы әрекеттерінде қолдамаса. Үкімет құлатылғаннан кейін, Лоджтың үлкен үлесі бар United Fruit Company Гватемаладағы қызметін қайта жаңарты. Осы оқиғалар Лоджтың әзірге даңқты мансабына нөсанды әкеліп, оны АҚШ империализмінің және ерекшелігінің символы ретінде көрсетті. 1959 жылы ол Кеңес Одағының басшысы Никита Хрущевті АҚШ-қа кеңінен жарияланған турға қабылдады. 1960 жылы ол Кеңес Одағына өзара сапар жасады, соның ішінде Самарқандағы Биби Ханым мешітінде болды.

1960 жылғы вице-президенттік науқаны

Лодж БҰҰ елшісі қызметінен кетіп, 1960 жылғы сайлау кезінде өзінің орнын вице-шеф Джерри Уодсвортқа табыс етті. Ол Ричард Никсон басқаратын республикалық тізім бойынша вице-президенттікке кандидат болу үшін бұл қадамды жасады, қарсыласы – Лодждың бұрынғы өкілі Джон Ф. Кеннеди болды. Лоджды таңдамас бұрын Никсон Мичиган штатынан АҚШ өкілі Джеральд Фордты және Кентукки штатынан АҚШ сенаторы Трустон Б. Мортонды да қарастырған. Никсон ақырында Лоджды таңдады, Лодж тізімде болса, Кеннедиді Массачусетс штатындағы базасын қорғауға уақыт пен күш жұмсауға мәжбүрлейтініне қате үміттенді, бірақ Кеннеди өз штатында жеңіске жетті. Никсон сондай-ақ, Лодж Біріккен Ұлттар Ұйымында сыртқы саясат сарапшысы ретінде танылғандығының, тәжірибесі аз Кеннедиге қарсы тиімді болады деп ойлады. Никсон мен Лодж сайлауда шамалы дауыс айырмасымен жеңілді. Лоджды таңдау дұрыс болмады. Ол Никсон үшін өз туған штатын жеңіп әкелген жоқ. Сонымен қатар, кейбір консервативті республикашылар Лоджтың, Никсон сайланған жағдайда кем дегенде бір афроамерикандықты министрлік лауазымына тағайындайтынына (Никсонның келісімінсіз) берген уәдесінен, әсіресе Оңтүстікте, дауыстардың жоғалуына себеп болды деп айыптады. Ол дипломат Ральф Банчті "тамаша идея" деп тағайындауды ұсынды. Никсон Нью-Йоркте афроамерикандықты кабинетке тағайындауға уәде бергені үшін Лоджға ашуланды және оны ақ көпшілік емес, аз ұлт өкілдерімен науқанда көп уақыт өткізді деп айыптады. Батыс Вирджиниядан шыққан бір республикашыл Лоджтың сөзі туралы: "Кім Харлемдегі сөйлеуді ұсынса, оны 25 000 фут биіктіктен ұшақтан тастаған жөн еді" деді. 1961-1962 жылдары Лодж Атлантика институтының алғашқы директоры болды.

Оңтүстік Вьетнамдағы елші (1963-1964 ж., 1965-1967 ж.) және президенттікке кандидат

Кеннеди Лоджды Оңтүстік Вьетнамдағы елші лауазымына тағайындады, ол оны 1963 жылдан 1964 жылға дейін атқарды. 1963 жылғы 2 қаңтардағы Ап Бак шайқасынан кейін Кеннедидің Оңтүстік Вьетнам президенті Нго Дин Дьемге деген сенімі шайқалды. 1963 жылғы 8 мамырда Хуэдегі полиция Весакты (Будданың туған күні) тойлап жатқан бейбіт митингке оқ атып, тоғыз адамды өлтірді, олардың сегізін балалар құрады. Хуэдегі кісі өлтірулер буддистердің кеңінен наразылығын тудырды, олар католик Дьемнің ұзақ уақыт бойы жасаған кемсітулеріне наразы болды, бұл буддалық дінбасылар ұйымдастырған ірі ұлттық наразылықтарға әкелді. Кеннеди жағдайдың бақылаудан шығып кетуіне алаңдап, Дьемге Хуэдегі оқиға үшін кешірім сұрауға шақырды, бірақ ол Вьетконгтың жұмысы екендігі туралы абсурд жауап алды. 1963 жылғы 7 маусымда Дьемнің кіші ағасы және оң қолы Нго Дин Нхудың әйелі Мадам Нху баспасөз конференциясында Буддистік наразылықтардың артында АҚШ тұр деп айыптады, бұл Кеннедиді қатты ренжітті. Қазіргі елші Фредерик Нолтинг Дьемнің жақтасы болғандықтан, Кеннеди Дьемге қарсы қатал болатын жаңа елшіні қажет деп ойлады, мұндайды Нолтинг ешқашан жасай алмады. Сонымен қатар, Нолтинг Дьем туралы жағымсыз баспасөзді тоқтатуды өз міндеті деп санады, бұл оны Дьем режимі жемқор және танымал емес деп жазған Нил Шихан (United Press), Малкольм Браун (Associated Press) және Дэвид Халберстам (The New York Times) сияқты тілшілермен қарым-қатынасқа түсірді. Дьемге қарсы журналистерді үндету Кеннеди әкімшілігіне кері әсер етті, президент енді Нолтингтің әрекеттері үшін сынға ұшырап жатыр деп шағымданады. 1963 жылғы 27 маусымда Кеннеди Лоджды Оңтүстік Вьетнамдағы елшісі етіп тағайындады. Лодж 1930 жылдары журналист ретінде Вьетнамды аралаған, вьетнам тілінде сөйлемегенмен, Оңтүстік Вьетнам элитасы кеңінен қолданған француз тілін жақсы білді. Ең бастысы, Кеннедиге «Қытайдың жоғалуы» Труман әкімшілігіне қатты зиян келтіргені ойға келді. Ол Оңтүстік Вьетнам да жоғалуы мүмкін деп сезініп, оны «жоғалған» Оңтүстік Вьетнам үшін республикалық шабуылдардан қорғайтын Оңтүстік Вьетнамдағы танымал республикалық саясаткерді елші етіп тағайындауды қалады. Кеннеди Лоджды қабылдайтынын білгендіктен таңдады. Кэбот Лоджтер Бостонның ең беделді брахман отбасыларының бірі болды және мемлекеттік қызметте ұзақ тарихы бар еді. Отбасы тарихымен мақтанған Лодж АҚШ-қа қызмет ету мүмкіндігінен ешқашан бас тартпайды. Лодж өзінің тарапынан динамикалық энергиясы мен зор амбициясы бар адам еді, ол президент болуды қатты қалаған және егер ол дағдарыс кезінде маңызды американдық одақтас елші ретінде сәтті болса, бұл оның президенттік амбицияларына көмектеседі деп сенген. 1960 жылғы сайлауда жеңілгеннен кейін Лодж жеке өмірге кетіп, Атлантизмді насихаттауға қызмет еткен Париждегі Атлантик институтының бас директоры болып жұмыс істеді. Бұл рөл саяси тұрғыдан алғанда оны американдық өмірдің шетіне итермелі болды. Кеннеди Лоджтан елші болып қызмет етуге дайын екенін сұрағанда, ол: «Егер сізге керек болсам, әрине, істегім келеді», - деп жауап берді. Бірақ алдымен Лодж әйелімен және досы Эйзенхауэрмен кеңесуі керек еді. Эмили Лодж күйеуінің шешімін толық қолдады, ал Эйзенхауэр оған қарсы ескертті. Эйзенхауэр Лоджға Кеннедидің C. Дуглас Диллон және Роберт Макнамара сияқты республикашылдарға тек олардың беделіне нұқсан келтіретін қиын жұмыстарды ұсынғанын және Кеннедидің елшілікті оның беделін жою жолы ретінде ұсынғанын айтты. Эйзенхауэрдің елшілікті қабылдамауға кеңес бергеніне қарамастан, Лодж оған өзінің патриоттық міндеті екенін сезінгенін айтты. Ол Кэбот Лоджтер әрқашан АҚШ-қа қызмет еткенін, президент демократ немесе республикашыл болғанына қарамастан, ол отбасы дәстүрін бұзбайтынын айтты. 1963 жылғы 22 тамызда Лодж Сайгонға келді, қала қырқылысқа толы еді, халықтың көп бөлігі Дьемнің отставкасын талап етіп, наразылыққа шықты, өйткені бұрынғы күні Нху Оңтүстік Вьетнамдағы будда ғибадатханаларын шабуылдап, тонауға арнайы күштерін жіберген. Сайгондағы ең үлкен будда ғибадатханасы – Xa Loi ғибадатханасына түн ортасынан кейін арнайы күштер шабуыл жасап, ғибадатхананы қиратып, тонап, 400 монах пен монахшаны тұтқындады. Барлық католик арнайы күштері будда ғибадатханаларын қорлап, монахтар мен монахшаларды шабуылдап, кейде өлтіргені туралы жаңалық буддалық көпшілікті ашуландырды. Дағдарысқа ұшыраған Лодж Кеннедиден не болып жатқанын білуді талап ететін жеделхат алды, ал өзінің жауабында Лодж Нху шабуылдарды ағасының «толық қолдауымен» бұйырғанын жазды. Өзінің алғашқы баспасөз конференциясында Лодж баспасөз бостандығы туралы құлшыныспен сөйледі, бұл Нолтингтің оларды үндеу әрекеттеріне наразы болған тілшілерден ыстық ықылас алды. Көптеген журналистертің айтуынша, биік, әдемі және мәдениетті Лодж, жоғары сыныпты Жаңа Англия акцентімен сенімді түрде сөйлейді, американ елшісінің нұсқасы болды. Лодж Дьемге қарсы күресу үшін Сайгонға жіберілгенін білгендердің кейбіреуі Оңтүстік Вьетнамдық шенеуніктерге: «Біздің жаңа мандарин сіздің ескі мандаринін жеңіп алады» деп қысым жасады. Лоджтың елші ретіндегі алғашқы әрекеттерінің бірі Сайгондағы Халықаралық даму агенттігінің (AID) кеңсесіне бару болды, онда екі будда монахы пана тапқан және оларға баспана беруге келіскен. Лодж екі монахтың вегетариандық екенін білгенде, Будданың барлық өлтірулер аморальды екенін жариялаған қағидаларын сақтайтын, AID қызметкерлеріне оларға тек көкөністер мен жемістер әкелуді бұйырды. 1963 жылдың шілдесінен бастап Оңтүстік Вьетнамдық генералдардың тобы Орталық барлау қызметімен (CIA) байланысқа шығып, төңкеріс жасау үшін американдық қолдау сұрады. Лодж сақтық танытып, төңкеріс «қарсылықтағы оқ» болады деді. 26 тамызда Лодж Дьемге өзінің сенімхаттарын табыс ету үшін Gia Long сарайына келді. Лодж вьетнам тілінде сөйлей алмаса, Дьем ағылшын тілінде сөйлей алмады, сондықтан олар француз тілінде сөйлесті. Лодж, беделді және бай Бостондық брахман отбасының мұрагері, Дьеммен, сондай-ақ беделді және бай мандарин отбасының мұрагерімен нашар қарым-қатынасқа ие болды, өйткені екеуі де басқалардың оларға бағынуын күндізгідей ашық көріп, теңдікке келісе алмады. Лодж Дьемге реформалар тізімін ұсынды, мысалы, Нхуды қызметтен босату; Мадам Нхудың агрессивті және шулы әйелін үндету; 8 мамырдағы Хуэдегі қырғынға жауапты шенеуніктерді сотқа беру; және діни төзімділікті арттыру, бәрі де оған жағымсыз болды. Лодж кейінірек журналист Стенли Карновқа оның Дьеммен алғашқы кездесуі туралы сұхбатта айтты: «Мен оған Нхудан құтылуды және үкіметін жақсартуды ұсынғанда, оның бетінен бұлт өткенін көрдім. Ол Президент Кеннедидің маған көтерген барлық сұрақтарды талқылаудан бас тартты, және шын айтқанда, мен таң қалдым. Ол төбеге қарап, мағынасыз нәрселер туралы айтты. Мен бұл қорқынышты деп ойладым». Дьемге қысым көрсету үшін Лодж АҚШ радиосының вьетнам тіліндегі арнасы будда ғибадатханаларына жасалған шабуылға Оңтүстік Вьетнам армиясының жауапкершілігі жоқ екенін, шабуылдардың арнайы күштердің жұмысы екенін айтқан бағдарламаны жүргізді. Кеннедидің басты мәселе Дьем емес, буддистермен күреске дайын тұрған, ультра католик фракциясының басшысы болған Нху екеніне сенді. ...

1964 жылғы президенттікке үміткерлік

1960 жылы жеңілгеніне қарамастан, Никсонның да, Лодждың да ұлттық беделі зардап шекпеді, екеуі де 1964 жылғы президенттік сайлауға үміткер деп есептелді, ал Лодждың беделі 1962 жылы «Ең танымал адамдар» тізіміне енгенімен және республикалық президенттік сайлау туралы әңгімелерде айтылуымен одан да жақсарды. Ол Джордж Ромни мен Нельсон Рокфеллер сияқты жетекші үміткерлерден озып кетті. 1962 жылы Сенатқа өту үшін ұлы Джордж К. Лоджтың сайлау кампаниясына көмектескеннен кейін, Сенатор Леверет Салтонсталлдың немере інісі Пол Гринделл, Салли Салтонсталл, Каролина Уильямс және Дэвид Голдберг екінші дүниежүзілік соғысқа қатысу үшін отставкаға кеткеннен кейін Лоджтың орнын толтырған, Бостон қаласында «Лодж президентке!» кеңсесін ашты, бірақ 1964 жылы Лоджбен байланысы жоқ екенін дәлелдемегендіктен жабылуға мәжбүр болды. Дегенмен, Гринделл Нью-Гэмпшир штатының Конкорд қаласына көшіп кетті. Ұйым 96 000 республикалық сайлаушының тізімін алды, бұл Лодж үшін Нью-Гэмпширде берік база құруға мүмкіндік берді. 1960 жылы вице-президенттікке Лоджды қолдаған бұрынғы президент Эйзенхауэрдің видеожазбасы телеарнада көрсетіліп, Эйзенхауэрдің президенттікке Лоджды қолдауы ретінде бейнеленді. 10 наурыздағы Нью-Гэмпшир штатының алғашқы сайлауына үш күн қалғанда Голдуотер Лодж үшін көп дауыс жиналатынын болжап, штатта сайлау кампаниясын тоқтатуға шешім қабылдады. 1964 жылы Лодж, Оңтүстік Вьетнамдағы елші болып қызмет етіп тұрғанда, республикалық Нью-Гэмпшир праймеризінде күтпеген жеңіске жетіп, президенттікке үміткер Барри Голдуотер мен Нельсон Рокфеллерді жеңді. Оның барлық кампаниясын елшіден тәуелсіз жұмыс істейтін саяси жаңадан бастаушылардың шағын тобы ұйымдастырды, олар оған делегаттар жеңуге үмітсіздікпен қарап, олардың күш-жігеріне көмектеспеді. Бірақ олар Нью-Гэмпширдегі сенімсіз жеңіске жеткен кезде, Лодж, баспасөз және Республикалық партияның жетекшілері оның кандидатурасын қайта қарастыра бастады. Көптеген сарапшылар бұл жағдайдың 1952 жылғы оқиғаға ұқсас екенін айтты, ол кезде Эйзенхауэр күтпеген жерден Республикалық партияның консервативті фракциясының басшысы болған сенатор Роберт А. Тафтты жеңген еді. Алайда, Лодж (ашық кандидат болудан бас тартқандықтан) келесі праймериздерде жақсы нәтиже көрсетпеді, ал Голдуотер ақырында президенттікке үміткер болып сайланды. Көптеген либералды республикашылар сияқты Лодж Голдуотерге қарсы болды, әсіресе Демократиялық және Республикалық партияларды Либералды және Консервативті партияларға қайта құру туралы оның ұсынысын «қорқынышты» деп атады, сондай-ақ федералды үкіметтің американдықтарға көмектесуіне ешкім қарсы болмауы керек деп есептеді. Конвенция кезінде Лодж Голдуотерді қолдаған белсенді жақтаспен кездесіп, оның Голдуотерге қарсы шығуы үшін оны сынады. Лодж оған: «Сен де жамансың», – деп жауап берді.

Кейінгі дипломатиялық мансап

Ол 1965 жылы президент Линдон Б. Джонсон тарапынан Оңтүстік Вьетнамдағы елші қызметіне қайта тағайындалды, содан кейін 1967–1968 жылдары арнайы елші, ал 1968–1969 жылдары Батыс Германиядағы елші болып қызмет етті. 1969 жылы оның бұрынғы серігі Ричард М. Никсон президент болғанда, Никсон оны өзінің серігі етіп қайта таңдамауды шешті. Ол президент Никсон тарапынан Париж бейбіт келіссөздеріндегі американдық делегацияның басшысы болып тағайындалды және 1970 жылдан 1977 жылға дейін президенттің Ватикан қасиетті тағына (Киелі орынға) жеке өкілі ретінде уақыт-уақыт қызмет етті.

Жеке өмір

1926 жылы Лодж Эмили Эстер Сирске үйленді. Олардың екі баласы болды: Джордж Кэбот Лодж II (1927 жылы туған) және Генри Сирс Лодж (1930–2017). Джордж мемлекеттік қызметте жұмыс істеді, қазір Гарвард бизнес мектебінің зейнеткер профессор. Генри Сирс Нью-Йорк қаласының Эленита Зиглермен үйленді және бұрынғы сату жетекшісі болды. Генридің ұлы, Генри Сирс Лодж кіші, дәрігер (1958–2017) Нью-Йорк Пресвитериан ауруханасында дәрігер болып жұмыс істеді және «Келесі жылы жасар» кітаптар сериясының авторы ретінде белгілі болды. 1966 жылы ол Массачусетс Цинциннати қоғамының құрметті мүшесі болып сайланды. Лодж 1985 жылы ұзақ аурудан кейін қайтыс болды және Массачусетс штатының Уотертаун қаласындағы Маунт-Оберн зиратында жерленді. Лодж қайтыс болғаннан кейін екі жыл өткен соң, Сирс Форрестер А. Кларкқа үйленді. Ол 1992 жылы өкпе қатерлі ісігінен қайтыс болды және Кэбот Лодж отбасының колумбарийінде бірінші күйеуінің қасына жерленді.