Кіріспе

Американдық суретші

Джон Фредерик Пето (21 мамыр 1854 – 23 қараша 1907) – американдық «көзді алдайтын» (trompe l'œil) суретшісі. Оның суреттері әріптесі Уильям Харнеттің суреттерімен бірге қайта жаңғырылғанға дейін ұмыт қалған еді.

Мансап

Пето мен одан сәл үлкен Харнетт бір-бірін біліп, ұқсас тақырыптарды суреттегенімен, олардың мансаптары әртүрлі бағыттарға бұрылды. Пето Пенсильвания штатының Филадельфия қаласында дүниеге келді және Харнеттпен бірге Пенсильвания Көркемсурет академиясында оқыды. Ол отыздан асып қоршағанға дейін Филадельфия академиясының жыл сайынғы көрмелеріне суреттерін үнемі жіберіп тұрды. 1889 жылы ол Нью-Джерси штатындағы Айленд-Хайтс курортты қаласына көшіп, өмірінің соңына дейін абыройсыздықпен жұмыс істеді. Әйелімен бірге маусымдық қонақтарды қабылдады, қалалық лагерьдегі рухани жаңару жиналыстарында корнет тартып ақы төледі және туристерге суреттерін сату арқылы табысын арттырды. Өмірінде бірде-бір галерея көрмесін өткізбеді. Ал Харнетт, керісінше, табысқа жетіп, trompe l'œil жанрында сурет салатын басқа суретшілерге елеулі әсер етті, бірақ оның суреттерін де сыншылар жаңалық пен алдау деп қарады. Екі суретші де trompe l'œil жанрының шеберлері болды, бұл жанр көрерменді суреттелген заттарды шындыққа шатастыруға бағытталған натюрморт жанры. Екі суретшінің каталогтары қайтыс болғаннан кейін талданғанда, «Петоның көптеген туындыларына Уильям Харнеттің қолтаңбасы қойылған» деген қорытындыға келді. Петоның суреттері, әдетте Харнеттің суреттерінен гөрі техникалық тұрғыдан нашар деп есептелсе де, абстрактілірек, ерекше түстерді қолданады және көбінесе күшті эмоционалдық әсерге ие. Петоның пісіп-жетілген туындылары көбінесе Шарденмен салыстырылатын мөлдір емес, ұнтақ текстураға ие. Петоның суреттеріндегі тақырыптар ең қарапайым нәрселерден тұрады: тапаншалар, жылқының жабдықтары, қағаз қиындылары, кілттер, кітаптар және т.б. Ол жиі «хаттарға арналған сөрелерді» суреттеді, бұл жазбаларды, хаттарды, қарындаштарды және фотосуреттерді ұстап тұратын ленталармен бекітілген квадрат түріндегі тақталар болатын. Петоның көптеген суреттері Харнетт бұрын сурет салған тақырыптарды қайта қарастырады, бірақ Петоның композициялары формальды емес, ал оның нысандары әдетте тозығы жеткен, ескірген және арзан көрінеді. Пето мен Харнетті зерттеудің алғашқы еңбегі Альфред Франкенштейннің «Аң аурудан кейін: Уильям Харнетт және басқа да американдық натюрморт суретшілері, 1870-1900» еңбегі болып табылады.

Джон Ф. Пето студиясы мұражайы

Джон Ф. Пето студиясы мұражайы Нью-Джерси штатының Айленд-Хайтс қаласындағы суретшінің үйі мен студиясын сақтайды. 1889 жылы салынған бұл үйдің жобасын негізінен суретші жасаған және ол 100 жылдан астам уақыт бойы оның отбасының меншігінде болды. 2011 жылы ашылған үй, 20-ғасырдың басында Петоның тұрған кезіндегідей етіп безендірілген, және оның картиналарының көшірмелерін ұсынады. Суретші Эбби Райан жыл сайын Джон Ф. Пето студиясы мұражайында кәсіби сурет салу шеберханасын өткізеді.